केएमसीमा बझाङका विपन्न बिरामीलाई निःशुल्क उपचार
काठमाडौं । बझाङका विपन्न, गरिब तथा असहाय बिरामीहरूले अब काठमाडौं मेडिकल कलेज (केएमसी) मा निःशुल्क तथा सहुलियतपूर्ण उपचार सेवा पाउने भएका छन् । नेपाली कांग्रेसका युवा नेता अभिषेक बहादुर सिंहको विशेष पहलमा दुर्गम जिल्लाका आर्थिक रूपमा कमजोर नागरिकलाई लक्षित गर्दै यस्तो व्यवस्था गरिएको हो । काठमाडौं मेडिकल कलेजका सञ्चालक सुनिल शर्मा र युवा नेता सिंहबीच उपचार गर्ने र गराउने सहमति भएको हो । सहमतिअनुसार बझाङका आर्थिक रूपमा विपन्न तथा उपचारका लागि सहयोग आवश्यक पर्ने बिरामीहरूलाई केएमसीमा उपचार सेवा उपलब्ध गराउन आवश्यक सहजीकरण गरिनेछ । यसबाट बझाङका सयौं बिरामी प्रत्यक्ष लाभान्वित हुने अपेक्षा गरिएको छ । नेपालका दुर्गम जिल्लामध्ये एक बझाङमा स्वास्थ्य सेवा अझै पनि चुनौतीपूर्ण अवस्थामा रहेको छ । जिल्लाका अधिकांश गाउँबस्तीबाट विशेषज्ञ चिकित्सकको सेवा प्राप्त गर्न जिल्ला बाहिर जानुपर्ने बाध्यता छ । सामान्यदेखि जटिल रोगको उपचारका लागि धनगढी, नेपालगञ्ज वा काठमाडौं पुग्नुपर्ने अवस्था रहेको छ। उपचारका लागि लामो यात्रा गर्नुपर्ने, बसोबासको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने तथा अस्पताल खर्च व्यहोर्नुपर्ने कारण धेरै नागरिक समयमै उपचार गराउनबाट वञ्चित हुने गरेका छन् । यही समस्यालाई मध्यनजर गर्दै सिंहले केएमसी व्यवस्थापनसँग पहल गरेपछि बझाङका विपन्न बिरामीका लागि निःशुल्क तथा सहुलियतपूर्ण उपचारको व्यवस्था मिलाइएको हो । सहमतिअनुसार आवश्यक सिफारिस र पहिचानका आधारमा आर्थिक रूपमा कमजोर बिरामीलाई उपचार, परीक्षण, विशेषज्ञ चिकित्सकको परामर्श तथा अन्य स्वास्थ्य सेवामा विशेष सुविधा उपलब्ध गराइने जनाइएको छ । काठमाडौं मेडिकल कलेजले विगतदेखि नै सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत विभिन्न जिल्लाका विपन्न तथा असहाय बिरामीलाई उपचारमा सहुलियत प्रदान गर्दै आएको छ । अस्पतालका सञ्चालक शर्माले दुर्गम क्षेत्रका नागरिकलाई गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवाको पहुँचमा ल्याउन संस्थाले निरन्तर काम गरिरहेको बताउँदै बझाङका बिरामीलाई समेत आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराइने बताएका छन् । युवा नेता अभिषेक बहादुर सिंहले स्वास्थ्य सेवा प्रत्येक नागरिकको आधारभूत अधिकार भएकाले आर्थिक अभावका कारण कोही पनि उपचारबाट वञ्चित हुन नहुने धारणा व्यक्त गरेका छन् । उनले बझाङका नागरिकले उपचारका क्रममा भोग्ने समस्या आफूले नजिकबाट देखेकाले समाधानका लागि पहल गरेको बताए । उनले भने, ‘बझाङका धेरै बिरामी उपचार खर्च अभावका कारण समयमै अस्पताल पुग्न सकिरहेका छैनन् । कतिपयले ऋण गरेर उपचार गराउनुपर्ने अवस्था छ भने कतिपय उपचार नै नगराई बस्न बाध्य छन् । यस्ता नागरिकलाई सहयोग पुगोस् भन्ने उद्देश्यले केएमसीसँग सहकार्यको वातावरण बनाइएको हो ।’ यस पहलबाट मुटु, मिर्गौला, क्यान्सर, स्नायु रोग, श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या तथा अन्य जटिल रोगबाट पीडित विपन्न बिरामीहरूले प्रत्यक्ष लाभ लिन सक्ने विश्वास गरिएको छ । विशेषगरी आर्थिक अवस्था कमजोर भएका परिवारका बिरामीका लागि यो कार्यक्रम महत्वपूर्ण सावित हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
मनसुनजन्य स्वास्थ्य जोखिम सामना गर्न देशभर ‘र्यापिड रेस्पोन्स टिम’ तयारी अवस्थामा
काठमाडौं । मनसुन शुरु हुन तीन हप्ता मात्रै बाँकी रहँदा मौसमजन्य स्वास्थ्य समस्या हुन नदिन स्वास्थ्य मन्त्रालयले देशभरका सबै स्थानीय तहहरूमा तालिमप्राप्त चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीसहितको द्रुत प्रतिकार्य टोली तयारी अवस्थामा राखेको जनाएको छ । स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयका सहायक प्रवक्ता डा. समिरकुमार अधिकारीले यस्तो जानकारी दिएका हुन् । उनकाअनुसार मन्त्रालयले संघ, प्रदेश र स्थानीय तहका निकायहरूसँग समन्वय गरी मनसुनजन्य विपद् तथा त्यसबाट उत्पन्न हुनसक्ने स्वास्थ्य समस्याको सामना गर्न विशेष कार्ययोजना बनाएको छ । उक्त कार्ययोजना कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गरिसकेको उनको भनाइ छ । बढ्दो तापक्रम, आर्द्रता र निरन्तर वर्षाका कारण विभिन्न प्रकारका संक्रामक रोग फैलिने सम्भावना उच्च रहने उल्लेख गर्दै त्यसको प्रतिकार्यका लागि सरकार तयारी अवस्थामा रहेको बताए । मनसुनको समयमा खानेपानीका स्रोतहरू दुषित हुनसक्ने, बाढी तथा डुबानका कारण फोहोर पानी खानेपानीका मुहानमा मिसिन सक्ने तथा सरसफाई व्यवस्थापन प्रभावित हुनसक्ने भएकाले स्वास्थ्य चुनौती थप जटिल बन्नसक्ने बताए । यी जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै सरोकारवाला निकायहरूसँग सहकार्य गरी राष्ट्रिय स्तरमा मनसुन पूर्वतयारी कार्ययोजना लागू गरिसकिएको जानकारी दिए । मनसुनजन्य स्वास्थ्य समस्यालाई ध्यानमा राख्दै आवश्यक औषधि, स्वास्थ्य सामग्री तथा अन्य आपतकालीन उपकरणको व्यवस्थापनलाई मन्त्रालयले विशेष प्राथमिकतामा राखेको बताए । सरकारले मनसुनको समयमा रोग नियन्त्रण र रोकथामका लागि जनचेतना अभिवृद्धि अभियानलाई पनि प्राथमिकता दिएको जानकारी दिए । व्यक्तिगत सरसफाई, परिवार तथा समुदायको स्वच्छता, खाद्यान्नको सुरक्षित भण्डारण, स्वच्छ खानेपानीको प्रयोग र वातावरणीय सरसफाइका विषयमा नागरिकलाई सचेत गराउन स्थानीय तहसँगको समन्वयमा कार्यक्रमहरु सञ्चालन भइरहेको समेत अधिकारीको भनाइ छ । उनले भने, ‘हामी मनसुन सक्रिय हुने अवस्थामा छौँ । पानी परिरहेको छ । तापक्रम समेत बढ्दै गएकोे अवस्था छ । आद्रता आउँदै गर्दा हाम्रा खानाहर समेत बिग्रिएर खाद्य बिषाक्तता हेन खालका जोखिमहर छन् । हामीले समग्रतामा जनस्वास्थ्यका हिसावले हेर्ने हो भने पानीको संक्रमणको कारण हुने समस्याहरु, किटजन्य संक्रमणको समस्याहरु, तापक्रमका कारणले हुने समस्याहरु आउनसक्ने भएको कारण स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले विपद् व्यवस्थापनसँग काम गर्ने सम्बन्धीत अरु निकायहरुसँग समन्वय गरेर राष्ट्रिय रुपमै मनसुनको पूर्वतयारी कार्ययोजना बनाएको छ । सहायक प्रवक्ता अधिकारीले नागरिकलाई उमालेर वा शुद्धीकरण गरिएको पानी मात्र पिउन, बासी तथा असुरक्षित खाना नखान, फलफूल तथा तरकारी राम्ररी सफा गरेर मात्र सेवन गर्न तथा कुनैपनि स्वास्थ्य समस्या देखिएमा तत्काल नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्न आग्रह गरे ।
पोखरामा रगत अभाव, रक्तदान गर्न आह्वान
कास्की । पोखरामा रगत अभाव भएको छ । नेपाल रेडक्रस सोसाइटी कास्कीअन्तर्गत प्रादेशिक रक्तसञ्चार सेवा पोखराले ‘एबी पोजेटिभ’ समूहको रगत मौज्दात कम हुँदै गएकाले माग धान्न नसक्ने अवस्था आउन लागेको जनाएको छ । रक्तसञ्चार सेवा प्रमुख अर्जुन ज्ञवालीले जेठ १९ गतेदेखि २३ गतेसम्म कुनै पनि नियमित रक्तदान कार्यक्रम तय नभएकाले यस बीचमा रगत अभाव हुनसक्ने अवस्था आएकाले आकस्मिक रक्तदानका लागि सबैमा आह्वान गरिएको बताए । 'रक्त अभाव हुनसक्ने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै विभिन्न सङ्घसंस्था, क्लब, आमा समूह, सहकारी संस्था तथा सामाजिक समूहहरूलाई आकस्मिक रक्तदान कार्यक्रम आयोजना गर्न आग्रह गरेका छौँ । सानो प्रयासले कसैको जीवन बचाउन सक्छ भन्ने भावना राखेर रक्तदान गरिदिनुहोला । यहाँ रगतको माग बढी हुने भएकाले नियमितजस्तो कार्यक्रम हुनुपर्दछ', उनले भने । पोखरा प्रदेश राजधानीसमेत भएकाले यहाँ अन्य जिल्लाबाट समेत बिरामीहरू रिफर भएर आउने गरेकाले यहाँ रगतको माग उच्च हुने गरेको छ । प्रादेशिक रक्तसञ्चार सेवाका अनुसार पोखरामा दैनिक ७० देखि ८० युनिट रगत आवश्यक पर्ने गरेको छ ।
