राष्ट्रिय चुनौती समाधानमा युवा सोच : ‘नेपाल स्टार्टअप इनोभेसन ह्याकाथन २०२६’ सम्पन्न
काठमाडौं । देशका प्रतिभाशाली युवाहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउँदै ‘नेपाल स्टार्टअप इनोभेसन ह्याकाथन २०२६’ सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ । ग्लोजकलद्वारा आयोजित तीनदिने कार्यक्रममा २१८ आवेदनमध्ये छनोट भएका १७ टोलीले डिजिटल समावेशीकरण, जलवायु परिवर्तन, शिक्षा, कृषि, पर्यटन, उद्यमशीलता र स्वास्थ्यजस्ता राष्ट्रिय चुनौतीमा आधारित नवप्रवर्तनकारी समाधान र प्रोटोटाइप प्रस्तुत गरेका थिए । सहभागीमध्ये ५७ प्रतिशत कलेज र ४३ प्रतिशत विद्यालय तहका विद्यार्थी रहेका थिए भने काठमाडौं उपत्यकासहित धनगढी, बुटवल, जनकपुर, वीरगन्ज, विराटनगर र सुर्खेतबाट समेत सहभागिता रहेको थियो । ७२ घण्टासम्म उद्योग विज्ञहरूको मेन्टरसिपमा काम गरेका टोलीहरूले अन्तिम दिन निर्णायकसमक्ष आफ्नो ‘पिच’ प्रस्तुत गरेका थिए । अनलाइन शिक्षामा ‘प्रुफ अफ वर्क’ अभावको समस्या समाधान गर्ने प्लेटफर्म विकास गरेको टोली ‘टिम नाेभा’ विजेता बन्दै ५० हजार रुपैयाँ पुरस्कार जित्न सफल भएको छ । कार्यक्रम शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयको सहकार्य तथा एशियाली विकास बैंक को साझेदारीमा सम्पन्न भएको थियो । आयोजकका अनुसार यस्तो ह्याकाथनले युवालाई प्रविधि र नवप्रवर्तनमार्फत देश विकासमा प्रत्यक्ष योगदान दिन प्रेरित गर्ने विश्वास लिइएको छ ।
एसइईमा सिन्धुपाल्चोकका सात विद्यालयको नतिजा शून्य
चौतारा । माध्यमिक शिक्षा परीक्षा ९एसइई०मा सिन्धुपाल्चोकका सातवटा सामुदायिक विद्यालयको नतिजा शून्य आएको छ । शिक्षा विकास तथा समन्वय एकाइका अनुसार लिसङ्खुपाखर गाउँपालिकास्थित बुद्धोदय मावि, धर्मोदय मावि, चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिकाको वनदेवी मावि चौतारा, बलेफी गाउँपालिकाको वनसाँघु मावि, भोटेकोशी गाउँपालिकाको मार्मिङ मावि र भीमसेन मावि तथा हेलम्बुको हेलम्बु बोधिसत्व मोडल स्कुलमा साधारणतर्फ सबै विद्यार्थी ‘ननग्रेडेड’ भएका छन् । यीमध्ये लिसङ्खुको बुद्धोदय मावि, भोटेकोशीको भीमसेन मावि र हेलम्बुको हेलम्बु बोधिसत्व मोडल स्कुलमा प्राविधिक धारको समेत पठनपाठन हुने गरेको छ । प्राविधिक धारतर्फ भने केही विद्यार्थीमात्र ‘ग्रेडेड’ भएका थिए । सिन्धुुपाल्चोकमा रहेका १२९ सामुदायिक, ११ संस्थागत र तीन खुला विद्यालय गरी जम्मा १४३ विद्यालयले एसइई २०८२ मा सहभागिता जनाएका थिए ।
गरिब र जेहेनदार विद्यार्थीलाई काठमाडौं महानगरको राहत, छात्रवृत्तिका लागि यसरी दिनुहोस् आवेदन
काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाले आर्थिक अवस्था कमजोर भएका तथा जेहेनदार विद्यार्थीलाई लक्षित गर्दै संस्थागत (निजी) विद्यालयमा कक्षा ११ र १२ अध्ययनका लागि छात्रवृत्ति आवेदन खुला गरेको छ । महानगरपालिकाको शिक्षा विभागले बुधबार सूचना जारी गर्दै प्रतिस्पर्धात्मक परीक्षा प्रणालीमार्फत योग्य विद्यार्थी छनोट गरी छात्रवृत्ति प्रदान गरिने जनाएको हो । महानगरको यो कार्यक्रमले निजी विद्यालयमा अध्ययन गर्न चाहने तर आर्थिक अभावका कारण अवसरबाट वञ्चित हुने विद्यार्थीलाई राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । पछिल्ला वर्षहरूमा महानगरले छात्रवृत्ति वितरणलाई व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउन परीक्षा प्रणालीलाई प्राथमिकता दिँदै आएको छ । शिक्षा विभागका अनुसार इच्छुक विद्यार्थीले जेठ १ गते बिहान १० बजेदेखि जेठ १० गते राति ११ः५९ बजेसम्म अनलाइन आवेदन दिन सक्नेछन् । आवेदन महानगरपालिकाको आधिकारिक वेबसाइटमार्फत भर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । विद्यार्थीले आवेदन फाराम भर्दा आवश्यक शैक्षिक विवरण तथा व्यक्तिगत जानकारी सही रूपमा उल्लेख गर्नुपर्ने महानगरले जनाएको छ । महानगरपालिकाले सार्वजनिक गरेको सूचनाअनुसार छात्रवृत्तिसम्बन्धी विस्तृत विवरण वेबसाइटमा राखिएको छ । त्यहाँ विषयगत अङ्कभार, विद्यालयअनुसारको छात्रवृत्ति कोटा, परीक्षा केन्द्र तथा आवेदन प्रक्रियासम्बन्धी जानकारी उपलब्ध गराइएको छ । शिक्षा विभागले आवेदन दिनुअघि सम्बन्धित विवरण राम्रोसँग अध्ययन गर्न विद्यार्थी र अभिभावकलाई आग्रह गरेको छ । छात्रवृत्ति छनोटका लागि हुने परीक्षा जेठ १७ गते बिहान ८ बजेदेखि १० बजेसम्म सञ्चालन गरिनेछ । माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) अन्तर्गत कक्षा १० को पाठ्यक्रममा आधारित हुनेछ । परीक्षामा १०० वटा वस्तुगत बहुवैकल्पिक प्रश्न सोधिनेछन् । महानगरका अनुसार परीक्षा निष्पक्ष, पारदर्शी र प्रतिस्पर्धात्मक ढङ्गले सञ्चालन गरिनेछ । महानगरपालिकाले शिक्षा क्षेत्रमा सुधार ल्याउने उद्देश्यले निजी विद्यालयहरूलाई कानुनी रूपमा तोकिएको छात्रवृत्ति कोटा अनिवार्य कार्यान्वयन गराउँदै आएको छ । यसले गर्दा विगत केही वर्षयता छात्रवृत्ति प्राप्त गर्ने विद्यार्थीको सङ्ख्यामा उल्लेखनीय वृद्धि भएको महानगरको दाबी छ । महानगरका अनुसार गत शैक्षिक सत्र २०८० मा मात्रै संस्थागत विद्यालयका २० हजारभन्दा बढी विद्यार्थीले छात्रवृत्ति सुविधा प्राप्त गरेका थिए । कानुन कार्यान्वयन सुरु भएको पहिलो वर्ष १३ हजार विद्यार्थीले छात्रवृत्ति पाएका थिए भने दोस्रो वर्ष यो संख्या बढेर १९ हजार पुगेको थियो । पछिल्लो विवरणअनुसार कक्षा १ देखि १० सम्मका १६ हजार ९८० र कक्षा ११ का ३ हजार ३०२ विद्यार्थी गरी कुल २० हजार २८२ जनाले छात्रवृत्ति सुविधा पाएका थिए । महानगरपालिकाले शिक्षा पहुँच विस्तारसँगै गुणस्तरीय शिक्षामा समान अवसर सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेको जनाएको छ । आर्थिक रूपमा विपन्न, श्रमिक, दलित, जनजाति तथा सीमान्तकृत समुदायका विद्यार्थीलाई विशेष प्राथमिकतामा राखेर छात्रवृत्ति वितरण गरिँदै आएको महानगरको भनाइ छ । शिक्षाविद्हरूले पनि महानगरको यस्तो पहलले निजी विद्यालयमा अध्ययन गर्ने अवसर सबै वर्गका विद्यार्थीमा विस्तार हुने बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार पारदर्शी परीक्षा प्रणालीमार्फत छात्रवृत्ति वितरण हुँदा वास्तविक आवश्यकतामा रहेका विद्यार्थी लाभान्वित हुने सम्भावना बढ्छ । काठमाडौँ महानगरपालिकाले आगामी वर्षहरूमा छात्रवृत्ति कार्यक्रमलाई अझ प्रभावकारी र पहुँचमुखी बनाउने योजना रहेको जनाएको छ । महानगरले शिक्षा क्षेत्रमा गरिरहेको लगानी र निगरानीका कारण निजी विद्यालयहरूमा कानुनी दायित्व कार्यान्वयनमा समेत सुधार आएको दाबी गरिएको छ ।
