स्थानीय तहले विद्यालयको नाम परिवर्तन गर्नसक्छ, टेरेन भने बन्द पनि गर्छ : प्रवक्ता शर्मा
काठमाडौं । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयका सहसचिव तथा प्रवक्ता दीपक शर्माले स्थानीय तहले विद्यालयको नाम परिवर्तन गर्न सक्ने, गाभ्न सक्ने, स्थानान्तरण गराउन सक्ने र आवश्यक परेमा बन्द समेत गराउन सक्ने बताएका छन् । आज मन्त्रालयमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै काठमाडौं महानरले पछिल्लो समयमा गरेको निर्णयलाई लक्षित गरेर उनले सो बताएका हुन् । सञ्चारकर्मीहरुको जिज्ञासाको जवाफ दिँदै प्रवक्ता शर्माले काठमाडौं महानगरपालिकाले विद्यालयको नामाकरणको सम्बन्धमा गरेको पछिल्लो निर्णय महानगरपालिकाको अधिकारको विषय भएको बताए । ‘स्थानीय तहले विद्यालयको नाम परिवर्तन गर्नसक्छ, विद्यालय गाभ्नसक्छ, स्थानान्तरण गर्नसक्छ, भनेको टेरेन भने बन्द गर्न पनि सक्छ’, उनले भने, ‘ति विद्यालयहरु कुनै समय खोलिदाखेरी अनुमति नलिइकन खोलेका विद्यालय होइनन्,’ उनले भने । उनले अनुमति लिएर खोलिएका विद्यालय नामहरु पनि प्रकृयासँग परम्परा सुहाउँदो नाम राख्न सकिने बताएका थिए । ‘अनुमति लिएर खोलेका त्यतिखेरको नाम राख्दाखेरी अन्तर्राष्ट्रिय मात्र छैन अरु विभिन्न किसिमका नामहरु छन्, ति एउटा प्रक्रियासँगले नेपाली परम्परा सुहाउँदो नाम राखौँ, अन्तर्राष्ट्रिय भन्ने हो भने अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीपनि हुनुप¥यो भन्ने मान्यतामा त्यो आएको हो, महानगरले गरेको विषय चाहीँ हामीले डिटेल हेरेका छैनौँ’, प्रवक्ता शर्माले भने । साथै, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले यस वर्ष देशभरका विद्यार्थीहरुले समयमै शैक्षिक सत्र २०८० का लागि ७७ वटै जिल्लाका विद्यार्थीहरुले समयमै पाठ्यपुस्तक प्राप्त गरेको जानकारी गराइएको हो । वैशाख दास्रो हप्तासम्म आइपुग्दा देशभरका सबै विद्यार्थीहरुले पाठ्यपुस्तक प्राप्त गरिसकेका प्रवक्ता शर्माले बताए । यस वर्ष जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र लिमिटेडबाट कक्षा ६–१० को लागि १ करोड ५५ लाख थान र निजी क्षेत्रका मुद्रण संस्थाहरुबाट कक्षा १–५ को लागि १ करोड १८ लाख थान पाठ्यपुस्तक छपाई गरी ७७ वटै जिल्लाका सूचीकृत १ हजार २६७ स्थानीय विक्रेताहरुमार्फत बिक्री वितरण भइरहेको उनले बताए । उनले पाठ्यपुस्तक नपुगेको ठाउँमा सम्पर्क भएको मितिले २ दिनभित्र सबैभन्दा नजिकको विक्रेता तथा पुस्तक पसलमार्फत पाठ्यपुस्तक उपलब्ध हुने व्यवस्था मिलाइएको पनि जानकारी दिए । उहाँले ‘समयमै भर्ना, समयमै ज्ञान, गुणस्तरीय शिक्षा सबैको अभियान’ भन्ने नाराका साथमा २०८० साल वैशाख २ गतेदेखि देशभरका विद्यालयहरुमा विद्यार्थी भर्ना अभियान जारी रहेको उल्लेख गरे ।
मैले छोरीलाई सरकारी स्कुल पढाउन चाहन्छु, तर श्रीमतीले मान्दिनन् : नेता पौडेल
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका नेता तथा प्रतिधिनिधसभा सदस्य प्रदिप पौडेलले आफूले छोरीलाई सरकारी स्कुल पढाउन चाहेको तर श्रीमतीले नमानेको बताएका छन् । आइतबार काठमाडौंमा आयोजित एडुक्लेभ वान पोइन्ट जिरो कार्यक्रममा ‘हाम्रो शिक्षा प्रणाली र नयाँ दृष्टिकोणको आवश्यकता’ विषयमा आफ्नो धारणा राख्ने क्रममा उनले सो बताएका हुन् । ‘मलाई छोरीलाई सरकारी स्कुल पढाउन मन छ, तर श्रीमतीले मान्दिनन्, मलाई छोरीलाई सरकारी स्कुल पढाएर नमूना देखाउन मन छ’, उनले भने । नेता पौडेलले आफ्नी श्रीमतीले आफ्नो लोकप्रियताको लागि छोरीको पढाई बिगार्न नहुने तर्क गर्ने गरेको समेत बताए । ‘उनी भन्छिन्, तपाईंको लोकप्रियताको लागि छोरीको पढाई बिगार्न हुँदैन’, नेता पौडेलले भने । नेता पौडेलले नेपालको शैक्षिक क्षेत्रमा देखिएको समस्याका कारण विद्यार्थी विदेश जाने अवस्था बनेकाले एनओसी रोक्ने भन्दा पनि नेपालको शिक्षा क्षेत्र सुधार गर्नुपर्ने धारणा राखेका थिए ।
स्कूलहरुले नाम र लोगो फेर्नुपर्ने, ३३ प्रतिशत विद्यार्थी विदेशी भए मात्र इन्टरनेशनल स्कूल
काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाले ऐतिहासिक व्यक्ति, देवी देवता, तीर्थस्थल वा प्राकृतिक सम्पदाको नामबाट विद्यालयको नामाकरण गर्नुपर्ने व्यवस्थ गरेको छ । महानगरपालिकाले विद्यालय शिक्षा व्यवस्थापन नियमावली, २०७४ संशोधन गरी यस्तो व्यवस्थ लागू गरेको हो । विद्यालयको नाम र चिन्हमा एकरुपता ल्याउन महानगरपालिका विद्यालय शिक्षा व्यवस्थापन नियमावली, २०७४ को नियम ६९, ७० तथा सोही नियमावलीको ७० को उपनियम १ र २ संशोधन गरेको बताएको छ । नियम ६९ मा विद्यालयको चिन्ह षट्कोणको रहने व्यवस्था गरेको छ । विद्यालय व्यवस्थापन समितिले निर्णय गरी सो षट्कोणको बीचमा आफ्नो विद्यालयको छुट्टै चिन्ह राख्न सक्ने बताइएको छ । यस्तै, नियम ७० मा विद्यालयको नामाकरण सम्बन्धि व्यवस्था गररेको छ । सो नियमको उपनियम १ मा समाज तथा राष्ट्रकै लागि उल्लेखनीय योगदान गर्ने वा ऐतिहासिक व्यक्ति, देवी देवता, तीर्थस्थल वा प्राकृतिक सम्पदा आदिको नामबाट नेपालीपन झल्कने गरी विद्यालयको नामाकरण गर्नुपर्नेछ । तर यो नियम प्रारम्भ हुनुभन्दा अगाबै यस नियम विपरीत नामाकरण भैसकेका विद्यालयको हकमा यो नियम जारी भएपछिको दोस्रो शैक्षिक सत्रको सुरुदेखिनै लागू हुनेगरी पुनःनामाकरण गर्न चाहेमा महानगरपालिकाबाट स्वीकृति लिनुपर्ने व्यवस्था गरेको हो । उपनियम २ मा कुनै संस्थागत विद्यालयले आफ्नो नाममा पब्लिक शव्द जोड्न चाहेमा कम्तीमा एक तिहाइ विद्यार्थी पूर्ण छात्रबृत्तिमा अध्ययनरत रहेको हुनुपर्नेछ । कुनै संस्थागत विद्यालयले आफ्नो नाममा नेसनल शव्द जोड्न चाहेमा नेपालको कम्तीमा २५ जिल्लाका विद्यार्थी अध्ययनरत रहेको हुनुपर्ने र कुनै संस्थागत विद्यालयले आफ्नो नाममा इन्टरनेसनल शव्द जोड्न चाहेमा कम्तीमा एक तिहाइ संख्यामा विदेशी विद्यार्थी हुनुपर्ने र विद्यालयको नामको अन्तमा विद्यालय स्कुल वा पाठशाला शव्द जोडिएको हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । तर, यो उपनियम लागू हुनु अगाबै यस नियम विपरीतका शव्दहरू जोडेर नामाकरण भै सकेका विद्यालयको हकमा यो नियमावली जारी भएपछिको दोश्रो शैक्षिकसत्रको सुरु देखिनै लागू हुने गरी उपर्युक्त व्यवस्था पालना गर्न वा पुनः नामाकरण गर्नुपर्नेछ । यी नियमको पालना गर्दै विद्यालयको चिन्ह र नाममा एकरुपता ल्याएर मौलिक र मापदण्ड अनुरुप रहन महानगरले आग्रह गरेको छ । यदि नियमको पालना नभएको खण्डमा कानुनी कारबाही गर्न महानगर बाध्य हुने बताएको छ ।
