शतप्रतिशत प्रोभिजनको व्यवस्थाले बैंकहरू ऋणीलाई चिट्ठी काट्न बाध्य, पुनरावलोकन आवश्यक
काठमाडाै । नेपाल बैंकर्स संघका अध्यक्ष सन्तोष कोइरालाले एक बर्समा शतप्रतिशत प्रोभिजन गर्नुपर्ने व्यवस्थाले बैंकहरूले ऋणीलाई चिट्ठी काट्नुपर्ने बाध्यता रहेको बताएका छन् । ‘आर्थिक वृद्धिलाई गति दिन मौद्रिक नीतिको भूमिका’ विषयक कार्यक्रममा उनले सो बताएका हुन् । प्रोभिजनको व्यवस्था पुनरावलोकन गर्न जरुरी रहेको उनले उल्लेख गरेका छन् । अध्यक्ष कोइरालाले बैंकहरू नाफामुखी भए भनेर नकारात्मक भास्य सृजना गरिएको बताए । उनका अनुुसार अहिले समग्रमा बैंकहरुले ७ प्रतिशतको रिटर्न मात्रै दिएका छन् । अन्य क्षेत्रलाई पनि पारदर्शी बनाए भने समग्र क्षेत्र तुलना गर्न सकिने उनको भनाई छ । बैंकहरु नाफा कमाउन नै खोलिएका संस्था भएको उल्लेख गर्दै अध्यक्ष कोइरालाले सो आधार प्रतिफल हुन नसकेको बताए । कोइरालाले अबको मौद्रिक नीतिमा आधार दर गणनामा परिमार्जन गर्न जरुरी औंल्याएका छन् । उनले बैंकहरुको रिडेम्सनमा भएको रिजर्भलाई बोनसको रुपमा भएपनि वितरण गर्न पाउनुपर्ने व्यवस्था गर्न जरुरी रहेको बताएका छन् । साथै शाखा व्यवस्थापन, केन्द्रकृत केवाईसी लगायत विसय मौद्रिक नीतिमा समेट्न आवश्यक औल्याएका छन् ।
सिटिजन्स बैंकका ग्राहकलाई जय नेपाल सिनेमाजमा टिकटमा १० प्रतिशत छुट
काठमाडौं । सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनल लिमिटेडका ग्राहकले अब जय नेपाल सिनेमाजमा सिनेमा टिकट खरिद गर्दा १० प्रतिशतसम्म छुट पाउने भएका छन् । बैंक र जय नेपाल सिनेमाज, दरबारमार्गबीच यससम्बन्धी समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । सम्झौताअनुसार सिटिजन्स बैंकका डेबिट तथा क्रेडिट कार्डबाहक र मोबाइल बैंकिङ प्रयोगकर्ताले जय नेपाल सिनेमाजमा टिकट खरिद गर्दा १० प्रतिशतसम्म छुट पाउनेछन् । बैंकले यस सहकार्यबाट ग्राहकले प्रत्यक्ष लाभ लिनुका साथै नगद कारोबारबाट डिजिटल भुक्तानीतर्फ आकर्षित हुने विश्वास व्यक्त गरेको छ । बैंकले डिजिटल बैंकिङ सेवाको प्रयोग बढाउन र ग्राहकलाई डिजिटल माध्यमबाट भुक्तानी गर्न प्रोत्साहित गर्न यस्ता ग्राहकमैत्री योजना सञ्चालन गर्दै आएको जनाएको छ । बैंकका अनुसार डिजिटल कारोबारमा उपलब्ध छुट तथा अन्य अफरबारे विस्तृत जानकारी बैंकको वेबसाइटमार्फत प्राप्त गर्न सकिनेछ । सिटिजन्स बैंकले हालै युवालाई लक्षित ‘सिटिजन्स जेन–जी सेभिङ्स अकाउन्ट’, ‘सिटिजन्स डिजी बैंक सेवा’ तथा फ्रिलान्सरका लागि ‘फ्रिलान्सर सेभिङ्स अकाउन्ट’ सञ्चालनमा ल्याएको छ । यसअघि फोनपेसँगको सहकार्यमा नेपालमै पहिलो पटक ‘सिटिजन्स फोनपे क्रेडिट कार्ड’ (भर्चुअल क्रेडिट कार्ड) समेत सञ्चालनमा ल्याएको बैंकले जनाएको छ । यस्तै, मोबाइल बैंकिङ एपबाटै शेयर आवेदन र सीआरएन नम्बर सेवा, साथै अन्य बैंकका ग्राहकले पनि सिटिजन्स बैंकको शाखाबाट टेलर क्यूआर स्क्यान गरी नगद प्राप्त गर्न सक्ने क्रस बैंक टेलर सेवा पनि सञ्चालनमा रहेको बैंकले जनाएको छ ।
सस्तो ब्याजदरमा पनि कर्जा प्रवाह नबढ्नु संरचनागत समस्याको संकेत
काठमाडौं । बैंकिङ विज्ञ अनलराज भट्टराईले ब्याजदर सस्तो हुँदा पनि कर्जा प्रवाह अपेक्षित रूपमा बढ्न नसक्नु नेपालको अर्थतन्त्रमा रहेको संरचनागत समस्याको संकेत भएको बताएका छन्। ‘आर्थिक वृद्धिलाई गति दिन मौद्रिक नीतिको भूमिका’ विषयक कार्यक्रममा बोल्दै उनले नेपाल राष्ट्र बैंकले ती संरचनागत समस्याहरू समाधान गर्न नसकेको टिप्पणी गरे। उनका अनुसार ५० करोड रुपैयाँभन्दा माथिका कर्जाका लागि अनिवार्य गरिएको क्रेडिट रेटिङको सीमा पुनरावलोकन गर्न आवश्यक छ, किनकि यसले पनि कर्जा विस्तारमा अवरोध सिर्जना गरिरहेको छ। भट्टराईले विभिन्न नियामकीय प्रावधानका कारण कर्जा दिन सक्ने अवस्थामा रहेका बैंकहरू समेत सहज रूपमा कर्जा प्रवाह गर्न नसकिरहेको बताए। उनले बैंकिङ प्रणालीलाई थप आधुनिक र प्रभावकारी बनाउन ‘ओपन बैंकिङ’ अवधारणालाई अघि बढाउनुपर्ने धारणा राखे। “अब हरेक बैंकका फरक–फरक एप चलाउनेभन्दा सबै बैंकको सेवा एउटै प्लेटफर्ममार्फत उपलब्ध गराउने दिशामा सोच्नुपर्छ,” उनले भने। कार्यक्रममा नेपाल राष्ट्र बैंकका कामु गभर्नर किरण पण्डितले आगामी मौद्रिक नीति तयार गर्दा वित्त नीतिसँग सम्बन्धित विषयहरू समेत समेटिनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको बताए। उनले समग्र आर्थिक अवस्था, बजारको अपेक्षा तथा विभिन्न क्षेत्रका सरोकारलाई ध्यानमा राखेर मौद्रिक नीति ल्याइने जानकारी दिए। “हामीले अपेक्षाहरू परिवर्तन गर्नुपर्नेछ। अर्थतन्त्रबारे निर्माण भएका केही न्यारेटिभहरू पनि सच्याउन आवश्यक छ,” उनले भने। पण्डितले बैंक, फिनटेक र ओपन बैंकिङबीचको सहकार्यबारे गम्भीर रूपमा सोच्ने समय आएको उल्लेख गरे। साथै युवा, किसान तथा वास्तविक क्षेत्रका सरोकारवालाहरूको आवाज नीतिगत निर्णय गर्ने तहसम्म पुग्न नसकेको भन्दै त्यसबीचको दूरी घटाउन आवश्यक रहेको बताए। त्यस्तै कार्यक्रममा बैंक तथा वित्तीय परिसंघ नेपाल (सिबिफिन) का उपाध्यक्ष दिलिप मुनाकर्मीले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले अर्बौं नाफा गरेको देखिएपनी वितरणयोग्य नाफा भने रिणात्मक रहेको बताए । उनका अनुसार यही कारण विगत केही वर्षदेखि केही बैंकको लाभांश शून्य छ । ‘लाभांश शून्य भएपछि बैंकमा किन लगानी गर्ने भन्ने विसयमा सोच्न बाध्य छन,’ उनले भने । निम्बसका प्रबन्ध निर्देशक आनन्द बगरियाले न्यून ब्याजदर हुँदा कर्जाको माग नबढेको बताए । उनले अहिले न्यून ब्याजदरमा कर्जा लिदा बिचमा ब्याजदर उच्च हुने जोखिम हुने भएकाले निजी क्षेत्रले यो नचाहने उल्लेख गरे । उनले भने, ‘बैंकिङ भनेको क्वाटर इण्ड गर्नुपर्ने हो जस्तो लाग्दैन, बैंकिङ क्षेत्र सुक्ष्म रूपमा निगरानी हुँदा आफ्नो सृजना हराएको छ ।’ उनले बैंकले बिजनेस क्षेत्रलाई सृजनात्मक बनाउन जरुरी रहेको औंल्याएका छन् ।
