पैसाकाे काराेबार घट्याे, डिजिटल काराेबारकाे रेकर्ड छैन
काठमाडौं । नेपाली समाजमा नाेटकाे प्रयाेग घट्न थालेकाे छ । प्रविधिकाे विकास र प्रयाेगसँग क्यासलेस काराेबारमा वृद्धिले नगद पैसाकाे काराेबार घटेकाे अधिकारीहरूले बताएका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्याङ्क अनुसार २०७६ असार मसान्तसम्म बजारमा चार खर्ब ९४ अर्ब रुपैयाँ नोटको प्रयोग भएको थियो । भदौ मसान्तमा चलनचल्तीकाे नाेट चार खर्ब ९२ अर्ब रुपैयाँमा झरेको छ । पहिलाे पटक चलनचल्तीमा रहेकाे नाेटमा गिरावट देखिएकाे नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रबक्ता लक्ष्मी प्रपन्न निराैलाले बताए । गत वर्ष चलनचल्तीकाे पैसा स्थीर देखिएकाे र यस वर्षकाे शुरूमा गिरावट देखिएकाे उनले बताए । ‘विगतमा हरेक वर्ष २० देखि २५ प्रतिशतले नगद प्रयोग वृद्धि भएको थियो । तर पछिल्लो एक वर्षको अवधिमा वृद्धि भएन’ प्रवक्ता निरौलाले विकासन्युजसँग भने-‘गत वर्ष आर्थिक वृद्धि ७ प्रतिशत र मुद्रा स्फीति ५ प्रतिशत रहेको थियो । आर्थिक वृद्धि र मुुद्रा स्फीति दुबै बढेकाे बेलामा नाेटकाे सर्कुलेशन स्थीर हुनु भनेकाे नगद काराेबार कम हुनु हाे ।’ राष्ट्र बैंकले पनि नाेटकाे प्रयाेग कम गराउदै लैजाने नीति लिएकाे र सूचकाङ्क पनि सकारात्मक देखिएकाे उनले बताए । विभिन्न व्यक्ति, क्षेत्र वा निकायमा जम्मा भएको पैसालाई नोट सर्कुलेटरी भनिन्छ । जनतासँग, बैंकिङ् भल्टमा, राष्ट्र बैंकको बैकिङ् कार्यालयमा, सरकारी निकायमा, स्थानीय निकायसँग तथा व्यापारीसँग भएको नगदकाे याेगलाइ नाेट सर्कुलेशन भनिन्छ । उनीहरू सबैसँग भएको कूल पैसा गरेर हाल ४९२ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ । नाेटकाे सट्टामा चेक भुक्तानी, डेविट तथा क्रेडिट कार्डकाे प्रयाेग, इन्टरनेट, मोबाइल वालेट तथा एप्पबाट हुने काराेबारले नगद काराेबार कम भएकाे हाे । यस्ताे काराेबार सजिलाेलाई र सुरक्षित बनाउन पछिल्लाे समय बैंक तथा निजी क्षेत्रका कम्पनीहरूले पनि प्रविधिमा धेरै लगानी गर्दै आएका छन् । डेविट तथा क्रेडिट कार्डकाे प्रयाेग, इन्टरनेट, मोबाइल वालेट तथा एप्पबाट कति काराेबार हुन्छ भन्ने रेकर्ड भने राष्ट्र बैंकसँग छैन ।
तीन दिने बैंकिङ्क साक्षरता र आधारभुत प्राथमिक स्वास्थ्य उपचार कार्यक्रम सम्पन्न
काठमाडौं । जनता बैंक र नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, कुशादेवी उपशाखा पनौतीको संयुक्त आयोजनामा पनौती नगरपालिका वडा नं. २ र ३ मा तीन दिने बैंकिङ्क साक्षरता तथा आधारभुत प्राथमिक उपचार कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ । असोज ११, १२ र १३ गते गरी ३ दिनसम्म संचालित उक्त कार्यक्रममा पनौती नगरपालिका वडा नं. २ र ३ का जनप्रतिनितिहरु, जनता बैंक पनौती शाखाका कर्मचारीहरु, उक्त क्षेत्रमा रहेका सहकारीका कर्मचारीहरु, विद्यालयका शिक्षकहरु र कुशादेवी क्याम्पसका विद्यार्थीहरु गरी करिब १०० जना वित्तीय साक्षरता कार्यक्रममा सहभागी भएका थिए । त्यसैगरी वडा नं. २ र ३ को दैवीप्रकोप जोखिम न्युनीकरण समितिले वडाका भौगोलिक क्षेत्र समेटिने गरी छनौट गरेका २४ जना सहभागीहरुलाई मान्यता प्राप्त प्रशिक्षकद्वारा पाठ्यक्रममा आधारित ३ दिने आधारभुत प्राथमिक तालिम प्रदान गरिएको थियो । उक्त तालिम लिएका ब्यक्तिहरुले गाउँमा आइपर्ने कुनै घटनाबाट घाइते हुन पुगेकाहरुलाई प्राथमिक उपचार गरी नजिकको स्वास्थ्य संस्थामा पठाउन सक्ने छन् ।
दशैंको टीकाको दिन पनि राष्ट्रिय बाणिज्य बैंकका २ शाखा सञ्चालन हुने
काठमाडौँ । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले दशैंको टीकाको दिन असोज २१ गते पनि बैंकिङ सेवा दिने भएको छ । टीकाको दिन समेत काठमाडौँ उपत्यका भित्रको शाखा कार्यालय बानेश्वर र उपत्यका बाहिरको शाखा महेन्द्रपुल खुला राखी नगद जम्मा र चेक भुक्तानी गरी ग्राहकहरुलाई सेवा प्रदान गर्ने भएको छ । साथै दशैं बिदाको अन्य दिन असोज १८, १९, २० र २२ गते काठमाडौँ उपत्यकाका ६ र उपत्यका बाहिरका १६ शाखाबाट बैंकिङ सेवा दिन जनाएको छ । ती दिन बिहान १० बजेदेखि दिउँसो १ बजेसम्म बैंकिङ सेवा सुचारु हुने बैंकले जनाएको छ । बिदाको दिन काठमाडौँ उपत्यका भित्र बानेश्वर, भोटाहिटी, महाराजगञ्ज, कलंकी, ललितपुर र त्रिवि विमानस्थाल शाखामा खुला हुने भने उपत्यका बाहिरका विर्तामोड, दमक, इटहरी, विराटनगर, जनकपुर, वीरगञ्ज, नारायणगढ, बुटवल, भैरहवा, महेन्द्रपुल, तुलसीपुर, कोहलपुर, सुर्खेत, नेपालगञ्ज, धनगढी र महेन्द्रनगर शाखा खुला रहने छन् ।
