टोखा-छहरे सुरुङमार्ग बनाउन ५० अर्ब खर्च लाग्ने, चीनले सहयोग गर्ने अपेक्षामा सरकार
नुवाकोट । सरकारले टोखा-छहरे सुरुङमार्ग राष्ट्रिय गौरव र प्राथमिकता प्राप्त आयोजनाका रूपमा अगाडि बढाइने तयारी गरेको छ । मंगलबार उक्त सुरुङमार्गको वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (इआइए) को स्थलगत अवलोकन एवं निरीक्षणमा गएका तीन जना मन्त्रीले सरकारले प्राथमिकतामा राखेर निर्माण अगाडी बढाउने बताएका हुन् । सुरुङ निर्माण गर्न काठमाडौँतर्फ टोखा नगरपालिका वडा नं १ झोरमा दुईवटा बिन्दुको पहिचान गरिएको छ भने नुवाकोटतर्फ शिवपुरी गाउँपालिका वडा नं ७ र ८ मा तीनवटा बिन्दु सम्भावित देखिएका छन् । प्रारम्भिक अध्ययनको क्रममा सुरुङमार्ग निर्माणका लागि विभिन्न तीनवटा बिन्दुलाई केन्द्रित गरेर थप अध्ययन गर्न लागिएको छ । तीन दशमलव तीन, तीन दशमलव छ र चार दशमलव दुई किलोमिटर लम्बाइको हुनसक्ने अध्ययनमा देखिएको छ । अर्थमन्त्री डा.प्रकाशशरण महत, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री प्रकाश ज्वाला र वन तथा वातावरणमन्त्री डा वीरेन्द्रप्रसाद महतोलले स्थलगत अवलोकनका क्रममा सो कुरा बताएका हुन् । अर्थमन्त्री डा महतले सरकारले छिट्टै इआइए सकेर निर्माण सुरु गर्ने बताए । अहिले हामीले इआइएको स्थलगत अवलोकन गरेका छौँ, यसको प्रतिवेदन सार्वजनिक भएसँगै सुरुङमार्ग निर्माणको काम सुरु गछौँ, सम्भवत चालू आर्थिक वर्षभित्र आयोजना निर्माणको सुरुवात गरिसक्छौँ’, उनले भने । उनले सरकारले चालू आर्थिक वर्षका लागि एक अर्ब २५ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेकोे भन्दै निर्माणको काम सुरु हुने दाबी गरे । सरकारले यो आयोजनालाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको भन्दै प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमणको मुख्य एजेण्डा नै सुरुङमार्ग भएको उनको भनाई छ । चीन सरकारको सहयोगमा यसअघि गरिएको सुरुङमार्गको प्रारम्भिक अध्ययनमा उपयुक्त हुने देखिएकाले काम सुरु गर्न लागिएको भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री प्रकाश ज्वालाले बताए । सुरुङमार्ग निर्माणका लागि शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्जलगायतका क्षेत्रमा इआइएसहितको काम अघि बढाउन आवश्यक कानुनी बाटो मन्त्रालयबाट खुला गरिने वन तथा वातावरणमन्त्री डा वीरेन्द्रप्रसाद महतोले बताए । स्थलगत अवलोकनपश्चात उनले आयोजना निर्माणबाट वनजङ्गल तथा निकुञ्जलाई दीर्घकालीन जोखिम नपर्ने देखिएकाले काम अघि बढाउन कानुनी समस्या नहुने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे । सुरुङमार्ग निर्माणले नुवाकोटबाट काठमाडौँ जानका लागि अहिले सञ्चालनमा आइरहेको छहरेबाट टोखा पुग्न शिवपुरी निकुञ्ज पार गर्दै जानुपर्ने करिब १२ किमी सडक छोटो हुनेछ । चीन भ्रमणको मुख्य प्राथमिकता टोखा छहरे सुरुङमार्ग प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले ५ असोजदेखि गर्ने चीन भ्रमणमा नेपालले टोखा-छहरे सुरुङमार्ग निर्माण अघि बढाउन प्रस्ताव गर्ने तयारी गरेका छन् । निर्माण क्षेत्रका अन्य योजनामध्ये उक्त सुरुङमार्गलाई पहिलो प्राथमिकतामा राखिएको प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले जनाएको छ । प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमणमा काठमाडौंको टोखा र नुवाकोटको छहरे जोड्ने सुरुङमार्ग निर्माणका लागि अनुदान सहयोग माग्ने तयारी सरकारको छ । असोज २०७६ मा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ नेपाल भ्रमणमा आएको सयमा उक्त सुरुङमार्ग निर्माणको सम्झौता भएकको थियो । चिनियाँ राष्ट्रपतिले नै टोखा-छहरे-गुर्जुभञ्ज्याङ र बेत्रावती-रसुवागढी (घट्टेखोला) सुरुङमार्गको अध्ययन गर्ने जिम्मा चीनले लिने सहमति गरेका थिए । उक्त सहमति अनुसार चीन सरकारले नै डीपीआर बनाउन लाग्ने खर्च व्यर्हाेर्दै आएको छ । यस्तै, वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) भने नेपाल सरकारले गर्ने सहमति भएको थियो । १५ वैशाखमा अर्थमन्त्री डा. महत र नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत छन् सोङबीच भएको भेटवार्ता पनि टोखा-छहरे सुरुङमार्ग निर्माणबारे छलफल भएको थियो । चिनियाँ राजदूतले नेपालको पूर्वाधार निर्माणमा चीन सरकारले ८० अर्ब रुपैयाँ सहयोग उपलब्ध गराउने समेत प्रतिवद्धता व्यक्ति गरेका थिए । ५० अर्ब खर्च अनुमान, एक अर्ब विनियोजन सरकारले उक्त सुरुङमार्ग निर्माणका लागि ५० अर्ब रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरेको छ । उक्त रकम खर्च हुने अनुमान गरेपनि सरकारले चालू आवका लागि सवा १ अर्ब रुपैयाँ मात्र विनियोजन गरेको छ । अर्थमन्त्री डा महतले स्रोत अभावका कारण कम रकम विनियोजन गरिएको भन्दै आवश्यकता अनुसार रकम थप गर्दै जाने बताए । उनले नेपालले मात्र निर्माण गर्न नसक्ने भन्दै चीन सरकारसँग निर्माणका लागि सहयोग माग गर्ने बताए । ‘अहिलेको प्रयासले पुग्दैन, प्रधानमन्त्रीज्यूको टोली चीन भ्रमणमा जाँदैहुनुहुन्छ, हामीले यो सुरुङमार्ग निर्माणमा चीन सरकारको सहयोग मागेका छौं। त्यो भयो भने यसले पूर्णता पाउँछ’, उनले भने- ‘यो निर्माणमा समय लाग्छ, त्यसैले धैर्यताको आवश्यकता छ ।’ भौतिक पूर्वाधारमन्त्री ज्वालाले आर्थिक स्रोतका लागि चीन सरकारसँग सहयोगको आश गरिएको बताए । ‘यो सुरुङमार्ग निर्माणका लागि अहिलेको मुख्य चुनौती लगानीको हो, आर्थिक स्रोतका लागि नेपाली टोलीको आसन्न चीन भ्रमणमा ‘टोखा-छहरे’ सुरुङमार्गसहित सडकतर्फ सातवटा आयोजनामा सहयोग माग्न भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले प्रस्ताव तयार गरेको छ’, उनले भने ।
नेम्वाङको राजकीय सम्मानका साथ अन्त्येष्टि गरिने
काठमाडौं । दिवगंत नेता सुवास नेम्वाङको सरकारले राजकीय सम्मानका साथ अन्त्येष्टि गर्ने निर्णय गरेको छ । मंगलबार बिहान बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले सो निर्णय गरेको हो । नेकपा एमालेका उपाध्यक्ष समेत रहेका नेम्वाङको सोमबार राती ह्दयघातका कारण बालुवाटारस्थित निवासमा मृत्यु भएको थियो । घरको शौचालयमा बेहोस भेटिएका उनको उपचारका क्रममा टिचिङ अस्पताल लगेसँगै अस्पतालले मृत्यु भएको घोषणा गरेको थियो । अस्पतालले सोमबार राती १ बजेर ४० मिनेट जाँदा उनको निधन भएको घोषणा गरेकाे थियो । यस्तै, आज बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले उनको अन्त्येष्टिका दिनमा सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय समेत गरेको छ ।
एलआईसी नेपालले लाभांश नदिने
काठमाडौं । लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पोरेशन (नेपाल) ले सेयरधनीलाई लाभांश नदिने भएको छ । भदौ २५ गते साँझ बसेको कम्पनीको सञ्चालक समितिको बैठकले अघिल्लो आर्थिक वर्षको नाफाबाट सेयरधनीलाई लाभांश वितरण नगर्ने प्रस्ताव गरेको हो । यससँगै कम्पनीका सेयरधनीले आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को नाफाबाट कुनैपनि लाभांश नपाउने भएका छन् । साथै, कम्पनीले उक्त आर्थिक वर्षको वासलात, नाफा नोक्सान हिसाब तथा नगद प्रवाहका विवरणहरु स्वीकृतिको लागि नियामक निकाय नेपाल बीमा प्राधिकरणमा पेश गरिसकेको छ ।
बुढानिलकण्ठ नगरपालिकासँग समन्वय नगरी कार्य गरेकोले महानगरलाई रोक लगाएको हो : अधिवक्ता गिरी
काठमाडौं । मालपोत कार्यालयमा दर्ता कायम, अहिले घरसमेत रहेको र त्यहीँ बसोबास गरिरहेको घरजग्गाको सीमानामा रहेको ढलमाथि बनेको एकमात्र निकास बाटो रोक्ने गरि काठमाडौ महानगरपालिकाले जबरजस्ती डोजर लगाई ढल खोल्ने कार्यलाई उच्च अदालत पाटनले रोक लगाएको छ । उच्च अदालत पाटनले काठमाडौ उपत्यका बिकास प्राधिकरणबाट ठेक्का प्राप्त गरी निर्माण भईरहेको बक्स कलर्भट निर्माण कार्यमा अवरोध नर्गन काठमाडौं महानगरपालिकाको नाममा अन्तरिम आदेश जारी गरेको छ । उच्च अदालतका न्याधिसद्धय दुर्गा बहादुर बिश्वकर्मा र अमृत बहादुर बस्नेतको सयुक्त इजलासले यस्तो आदेश दिएको हो । उच्च अदालतले दिएको आदेशमा भनिएको छ काठमाडौ महानगरपालिकाले आनि गुम्बा देखि आराम्भ चोकसम्म समेत तथा बक्स कन्र्भटको सरोकारवाला तथा बिनियोजित बजेट समेत प्रभाबित भई निबेदकहरुलाई अपुरणिय क्षति हुने देखिदा प्रस्तुत निबेदनको अन्तीम टुङ्को नलागेसम्म निबेदकहरुको बासस्थान तथा हाल चालु रहेको बक्स कलर्भट निर्माणको कार्यलाई अवरोध हुने गरी कुनै पनि अनधिकृत काम कार्यान्यन नगर्नु नगराउनु भनि अन्तरिम आदेश दिएको छ । हरिराम श्रेष्ठले दायर गरेको रिटमा निबेदकको तर्फबाट अधिवता बिष्णु कुमार गिरी, दुर्गा कोईराला भूपाल ढकालले बहस गरेका थिए । काठमाडौ महानगरपाकिलाको तर्फबाट अधिवत्ता ओम प्रकास अर्याल, तथा बुढानिलकष्ठ नगरपालिकाको तर्फबाट अधिवत्ता पुन्य प्रसाद काफ्लेले बहस गरेका थिए अधिवत्ता बिष्णु कुमार गिरीले महानगरपाकिलाले कुनै योजना बिना एक्लौटी तरीकाले छिमेकी नगरपालिकासँग समेत समन्वय नगरी कार्य गरेकोले अदालतले महानगरको कार्यलाई रोक लगाएको बताए । काठमाडौं जिल्ला का.म.न.पा. वडा नं. ६ र बुढानिलकण्ठ न.पा. वडा नं. १० को सीमानामा पर्ने जग्गामा घर बनाइ बर्षौँदेखि बसोबास गर्दै आएका छौं । हामी निवेदकहरुले धेरै बर्ष पहिलादेखि आआफ्ना सम्पत्तीहरु स्वतन्त्रपुर्वक भोग चलन गरिरहेका छौं । यस स्थानमा कयौ अन्य स्थानबाट समेत आफ्नो घर जग्गा विक्रि गरि, यस स्थानमा घरजग्गा खरिद गरि, सम्बन्धित स्थानीय तहबाट नक्सा पास गराइ, कानुन बमोजिम तिर्नु पर्ने सम्पूर्ण राजस्व (कर) तिरीबसोबास गरि रहेको अवस्थामा एक्कासी साउन २५ गतेका दिन विपक्षी काठमाडौं महानगरपालिकाले डोजरसहितको हाम्रो छिमेकको घरजग्गामा प्रवेश गरि उहाँहरुलाई आतंंकित गरि हाम्रो घर छिमेकमा बनेको ढलनिकास र त्यसमाथि बनेको पिच सडक खन्ने तथा भत्काउने गरे । खुल्ला ढल निकास भई मरेका जिबजन्तु, घरका फोहरहरु समेत फ्याकी, दुर्गन्धित भई हिड्नै नसकिन, टाउको दुख्ने वाकवाकी लाग्ने जस्ता समस्या आई आउँ, हैजा, टाईफाईड जस्ता महामारि रोग फैलिन थालेपछि २०६१ सालमानै उपभोक्ताहरुको समिति बनाई जिल्ला बिकाश समिति काठमाण्डौ र तत्कालिन कपन गा.बि.स., का.म.न.पा. –६ समेतको सरकारी बजेट र सहयोगमा ढल पाईप राखि खुल्ला ढललाई ब्यबस्थित गरिएको हो । उक्त इलाकामा २०६४ सालको पुनः नापिमा बाटोको रुपमा नाप नक्सा समेत भई सकेको छ । ठुलो मात्रामा उक्त ढलमा कपन तथा का.म.न.पा तर्फका आरुबारी महाँकाल गा.वि.स.समेतबाट सहायक ढल हाली उक्त ढलमा बर्षादको पानी नअटेको कारण बक्स कल्भर्टबाट मात्र निकास हुने भएकोले संघिय बजेटपरि काठमाडौं उपत्यका बिकास प्राधिकरणबाट ठेक्का लागि साततल्ले आनिगुम्बा सडक भनि बक्स कल्भर्ट काम सुरु भई सकेको छ । आनी गुम्बा तर्फबाट बक्स कल्भर्टको धेरै भाग सम्पन्न भइ केहि भाग मात्र बाँकी छ भने तेन्जीङ चोक तर्फबाट आएको बक्स कल्भर्ट सम्पन्न भई सकेको छ । आनी गुम्बादेखि आरम्भ चोक सम्मको बक्स कल्भर्टको कार्य केहि समयमा सम्पन्न हुन लागेकाले त्यस भन्दा तल खुल्ला राख्दा ढलको दुर्गन्धले स्वच्छ वाताबरणमा बस्न पाउने नागरिकको मौलिक हक माथि आघात पुगेको छ रिटमा भनिएको छ ।
सुक्खा पहिरो खस्दा नारायणगढ–मुग्लिन सडक अवरुद्ध
भरतपुर । सुक्खा पहिरो खस्दा नारायणगढ–मुग्लिन सडकखण्ड अवरुद्ध भएको छ । इच्छाकामना गाउँपालिका–६ स्थित टोपेखोलामा आज बिहान सुक्खा पहिरो खस्दा मुग्लिन नारायणगढ सडक बन्द भएको इलाका प्रहरी कार्यालय मुग्लिनका प्रमुख विशाल तामाङले जानकारी दिए । अहिले पहिरो पन्छाउने तयारी गरिएको छ । सडक दुईतर्फी अवरुद्ध हुँदा गन्तव्यमा हिँडेका सवारीसाधन बाटोमा नै रोकिएका छन् । पहिरो पन्छाउन ‘लोडर’ र ‘एक्साभेटर’ तयारी अवस्थामा रहेको प्रहरी प्रमुख तामाङले बताए । नारायणगढ–मुग्लिन सडकखण्ड पटक–पटक अवरुद्ध हुँदा यात्रुले सास्ती खेप्दै आएका छन् ।
आजको मौसम : हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना
काठमाडौं । हाल मनसुनको न्यूनचापीय रेखाको पश्चिमी भू–भाग सरदर स्थानको उत्तरतिर अवस्थित छ र पूर्वी भू–भाग सरदर स्थानको दक्षिणतिर अवस्थित छ । साथै बङगालको खाडीको उत्तर–पश्चिम र आसपासको क्षेत्रमा रहेको न्यूनचापीय प्रणालीको समेत आंशिक प्रभाव रहेको जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । हाल देशभर आंशिकदेखि सामान्य बदली रहेको छ । साथै कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका थोरै स्थान तथा बाँकी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा हल्का वर्षाको भइरहेको महाशाखाद्वारा प्रकाशित बुलेटिनमा उल्लेख छ । काठमाडाँैसहित देशका धेरै ठाउँमा बिहानैदेखि पानी परिरहेको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका थोरै स्थानमा र बाँकी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा बिहानैदेखि हल्का वर्षा भइरहेको मौसमविद् सञ्जीव अधिकारीले जानकारी दिए । उनका अनुसार बागमती प्रदेशका एक–दुई स्थानमा मध्यम वर्षा भइरहेको छ । आज दिउँसो कोशी, मधेस, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका केही स्थानमा र बाँकी प्रदेशका थोरै स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको मौसमविद् अधिकारीले बताए । यसैगरी आज राति पनि देशभर आंशिकदेखि सामान्य बदली रहनेछ । कोशी, मधेस, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका थोरै र बाँकी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । साथै कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङसहित भारी वर्षाको समेत सम्भावना रहेको महाशाखाद्वारा प्रकाशित बुलेटिनमा उल्लेख गरिएको छ ।
प्रभु सेलेक्ट फण्डको लाभांश घोषणा
काठमाडौं । प्रभु म्युचुअल फण्ड अन्तर्गत सञ्चालित प्रभु सेलेक्ट फण्डको लाभांश घोषणा भएको छ । भदौ २५ गते सोमबार साँझ ५ बसे बसेको योजना व्यवस्थापक प्रभु क्यापिटलको सञ्चालक समितिले इकाइधनीलाई करसहित ९.५० प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने घोषणा गरेको हो । उक्त बैठकले आर्थिक वर्ष २०७९/८० को नाफाबाट सो मात्राको नगद लाभांश दिने निर्णय गरेको हो ।
सूर्यदर्शन सहकारीका कोषाध्यक्ष रम्तेल रकम हिनामिना गरेको आरोपमा पक्राउ
काठमाडौं । प्रहरीले पोखरा बागलुङ बसपार्कस्थित सूर्यदर्शन बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाका कोषाध्यक्ष ललितपुर गोदावारी नगरपालिका–४ बस्ने ४२ वर्षीय कुमार रम्तेललाई ललितपुर महानगरपालिका–१४ कुमारीपाटीबाट पक्राउ गरेको छ । काठमाडौँ उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय र जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौँको समन्वयमा कास्की प्रहरीको टोलीले रम्तेललाई केही समयअघि काठमाडौँबाट पक्राउ गरेको केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता तथा नायब महानिरीक्षक कुबेर कडायतले जानकारी दिए । उनका अनुसार कोषाध्यक्ष रम्तेलविरुद्ध जिल्ला अदालत कास्कीबाट पक्राउ अनुमति जारी भएअनुसार पक्राउ गरिएको हो । सूर्यदर्शन सहकारीका सञ्चालकहरूविरुद्ध जिल्ला प्रहरी कार्यालय पोखरामा ९७१ जना बचतकर्ताहरूले रकम हिनामिना गरेको भन्दै उजुरी दिएको प्रहरीले जनाएको छ ।
