‘सदाका रसायन’ के हुन् ? किन खतरनाक ?
काठमाडौं । दैनिक जीवनमा प्रयोग हुने धेरै सामान्य सामानमा पाइने तर शरीर र वातावरणमा सजिलै नटुट्ने रसायनहरूलाई ‘सदाका लागि रसायन’ भनिन्छ । यिनै रसायनका कारण स्वास्थ्य र वातावरणमा दीर्घकालीन असर पर्ने जोखिम बढेपछि युरोपेली सङ्घ (इयु) ले तीमाथि कडा नियन्त्रणको तयारी थालेको छ । वैज्ञानिक रूपमा यी रसायनहरूलाई पीएफएएस (पर– एन्ड पोलिफ्लोरोआल्किल पदार्थ) भनिन्छ । यी १० हजारभन्दा बढी प्रकारका रसायनहरूको समूह हो, जुन नन–स्टिक भाँडा (जस्तै टेफलोन प्यान), पानी वा दाग नलाग्ने कपडा, कार्पेट, खाद्य प्याकेजिङ (जस्तै पिज्जा बक्स) जस्ता वस्तुहरूमा प्रयोग गरिन्छ । यी रसायनको विशेषता के हो भने एकपटक वातावरण वा शरीरमा पुगेपछि सजिलै नष्ट हुँदैनन् । त्यसैले तिनलाई ‘सदाका लागि’ अर्थात् लामो समयसम्म रहने रसायन भनिएको हो । विज्ञहरूका अनुसार यी पदार्थहरू पानी, माटो र खाना हुँदै मानव शरीरमा प्रवेश गर्छन् । शरीरभित्र प्रवेश गरेपछि पनि वर्षौंसम्म रहन सक्छन् । दीर्घकालीन रूपमा यिनको सम्पर्कमा रहँदा कलेजोमा क्षति, उच्च कोलेस्ट्रोल, प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर हुनु, सन्तान उत्पादनमा समस्या तथा क्यान्सरसमेत हुने जोखिम देखिएको छ । यही कारणले युरोपियन केमिकल्स एजेन्सीअन्तर्गतका दुई विज्ञ समितिहरूले यी रसायनहरूलाई नियन्त्रण गर्न कडा कदम चाल्नुपर्ने निष्कर्ष निकालेका छन् । जोखिम मूल्याङ्कन समिति (आरएसी) ले त यी रसायनमाथि पूर्ण प्रतिबन्ध नै सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय हुने जनाएको छ । तर सामाजिक–आर्थिक विश्लेषण समिति (एसइएसी) ले भने सबै क्षेत्रमा तत्काल पूर्ण प्रतिबन्ध सम्भव नहुन सक्ने भन्दै केही आवश्यक क्षेत्र जस्तै चिकित्साका लागि सीमित छुटसहित व्यापक प्रतिबन्धको सुझाव दिएको छ । यसैअनुसार इयुले दैनिक उपभोगका धेरै सामग्रीमा पीएफएएस प्रयोग रोक्ने तयारी गरिरहेको छ । साथै, उत्पादनमा स्पष्ट लेबलिङ र उद्योगहरूका लागि विशेष सुरक्षा मापदण्ड लागू गर्ने योजना पनि अघि बढाइएको छ । यसअघि नै पिउने पानीमा यस्ता रसायनको मात्रा कडाइका साथ सीमित गरिएको छ भने खाद्य प्याकेजिङ र खेलौनामा पनि क्रमशः प्रतिबन्ध लागू गरिँदैछ । एक अध्ययनअनुसार यदि यी रसायनको प्रयोग नियन्त्रण नगरेमा सन् २०५० सम्म युरोपमा मात्रै स्वास्थ्य र वातावरणीय क्षतिको लागत १७ खर्ब युरोसम्म पुग्न सक्छ । समग्रमा, ‘सदाका रसायन’ भन्नाले त्यस्ता कृत्रिम रसायनहरू बुझिन्छन्, जुन उपयोगी भए पनि वातावरण र मानव शरीरमा लामो समयसम्म रहिरहने र गम्भीर असर पार्ने क्षमता राख्छन् । यही कारण अहिले विश्वभर यिनको प्रयोग घटाउने वा नियन्त्रण गर्ने बहस तीव्र हुँदै गएको छ । रासस
कार्की आयोगको प्रतिवेदन अपूर्ण रहेको कांग्रेसको प्रारम्भिक प्रतिक्रिया
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले जेनजी आन्दोलनसम्बन्धी गौरीबहादुर कार्की आयोगले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनलाई पहिलो नजरमै अपूर्ण रहेको टिप्पणी गरेको छ । पार्टी प्रवक्ता देवराज चालिसेले प्रतिवेदन सार्वजनिक भएलगत्तै प्रतिक्रिया दिँदै भदौ २३ को घटनाबारे विस्तृत अध्ययन गरिएको देखिए पनि भदौ २४ को घटनालाई पर्याप्त रूपमा समेट्न नसकिएको बताएका हुन् । उनले भने, ‘यो हाम्रो प्रारम्भिक प्रतिक्रिया मात्र हो। प्रतिवेदन पहिलो दृष्टिमै अपूर्ण देखिएको छ । भदौ २३ को आन्दोलनका विषयमा केही हदसम्म प्रकाश पारिएको छ, तर २४ गतेका घटनाहरूलाई प्रष्ट रूपमा उठान गरिएको छैन । सानेपास्थित पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै चालिसेले प्रतिवेदनको विस्तृत अध्ययनपछि मात्र पार्टीले औपचारिक धारणा सार्वजनिक गर्ने स्पष्ट पारे। उनले कानुनविद्हरूसँग समेत छलफल गरेर थप विश्लेषण गर्ने जानकारी दिए । कांग्रेसले प्रतिवेदनका अपूर्ण पक्षहरूबारे थप अध्ययन र बहस आवश्यक रहेको बताउँदै सम्बन्धित निकायलाई पनि गम्भीर बन्न आग्रह गरेको छ ।
पूर्वसीडीओको बयान- जेनजी आन्दोलन विकृति, विसंगति, अन्याय र असमानताको परिणाम हो
काठमाडौं । भदौ २३ र २४ गतेको आन्दोलन मुलुकमा लामो समयदेखि रहेका विकृति, विसंगति, अन्याय र असमानताको परिणाम रहेको काठमाडौं जिल्ला प्रशासन कार्यालयका तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी छवि रिजालले बताएका छन्। जेनजी आयोगको जाँचबुझ प्रतिवेदनमा उनले मुलुकमा लामो समयदेखि रहेका विकृति, विसंगति, अन्याय र असमानताको परिणाम रहेको बताएका हुन् । नागरिकले विद्रोह नगरी नहुने परिस्थिति कस(कसका कारणले सिर्जना भयो भन्ने कुरा गहिरो अध्ययन नगरी एक–दुई जना सरकारी अधिकृतको कमजोरीले मात्र यति ठूलो घटना भयो भन्न नमिल्ने उनले उल्लेख गरेका छन् । फिल्डमा खटिएको सशस्त्र प्रहरीले नेपाल प्रहरीलाई सहयोग नगरेको गुनासो आफूले नेपाल प्रहरीका अधिकृतहरूबाट सुनेको रिजालले बताएका छन् । पदीय हैसियतले गर्नुपर्ने सबै जिम्मेवारी असल मनसाय र सक्षमताका साथ निर्वाह गर्दागर्दै पनि राज्य संयन्त्रले आँकलन गरेभन्दा बाहिरको परिस्थिति सिर्जना भएको रिजालको भनाइ छ । ‘एउटा प्रमुख जिल्ला अधिकारीका रूपमा आफ्नो भूमिका पूरा गरेकै हुँ, तर राज्य संयन्त्रले आँकलन गरेभन्दा बाहिरको परिस्थिति सिर्जना भई सरकार प्रमुखले राजीनामा दिनुपर्ने र प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीहरूको जीवनरक्षाका लागि हेलिकप्टरबाट उद्धार गर्नुपर्ने अवस्था आयो भन्ने कारणले मात्र मलाई जिम्मेवार ठहर गर्नु न्यायोचित हुँदैन, उनले भने । प्रदर्शनमा सहभागी युवाहरूको ज्यान गएको र दर्जनौं घाइते भएको खबरले अत्यन्त मर्माहत भएको उनले बताएका छन् । भदौ २३ र २४ का घटनालाई असामान्य, अप्रत्याशित र राज्य संयन्त्रका लागि गम्भीर परीक्षाका रूपमा लिनुपर्ने रिजालको भनाइ छ । आफूले प्राप्त सूचना, कानुनी अधिकार र तत्कालीन परिस्थितिको मूल्याङ्कनका आधारमा सार्वजनिक हित, शान्ति सुरक्षा र नागरिकको जीउधनको संरक्षणलाई प्राथमिकतामा राखी निर्णय लिएको रिजालले बताएका छन् ।
सानिमा बैंक केयर रेटिङबाट उत्कृष्ट रेटिङ प्राप्त
काठमाडौं । सानिमा बैंक लिमिटेडले चैत्र २ गते केयर इडिज रेटिङ नेपालबाट उच्च मूल्याङ्कन रेटिङ प्राप्त गरेको छ । बैंकले विश्वसनीयता, वित्तीय स्थिरता र जिम्मेवार बैंकिङ प्रतिको समर्पणलाई सुदृढ गर्दै यो सम्मान हासिल गरेको हो । सानिमा बैंक हाल सातै प्रदेशमा १३४ वटा शाखा कार्यालय र १२८ वटा एटिएममार्फत सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । बैंकले वित्तीय क्षेत्रमा आफ्नो दिगो र पारदर्शी सेवा प्रवाहलाई निरन्तर जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ ।
बालेनलाई रास्वपाको संसदीय दलको नेता बनाउने प्रस्ताव पारित
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)को केन्द्रीय समितिको बैठकले बालेन्द्र शाहलाई संसदीय दलको नेता चयन गर्न सम्बन्धी गरेको प्रस्ताव पारित गरेको छ । सभापति रवि लामिछानेले पार्टी वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहलाई संसदीय दलको नेता चयन गर्न गरेको प्रस्ताव केन्द्रीय समितिबाट सर्वसम्मत रूपमा पारित भएको हाे । बिहीबार बसेको पार्टीको केन्द्रीय समितिको बैठकले उनलाई पार्टीको संसदीय दलको नेतामा चयन गर्ने प्रस्ताव पारित गरेकाे हाे । रास्वपाको अहिले नै संसदीय दलको बैठक बसिररहेको छ । सो बैठकले पनि पारित गरेपछि उनी दलको नेता बन्नेछन् । बालेनले शुक्रबार प्रधानमन्त्रीको सपथ लिने तयारी गरिरहेका छन् । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलबाट उनले शुक्रबार प्रधानमन्त्री पदको शपथ लिनेछन् ।
ठमेलबाट क्रिप्टो कारोबार गर्ने बंगलादेशी नागरिक पक्राउ
काठमाडौं । ठमेलबाट क्रिप्टो कारोबार गर्ने बंगलादेशी नागरिक पक्राउ परेका छन् । बुधबार बेलुकी छाया सेन्टरबाट २९ वर्षीय एमडी सेहाबुल इस्लामलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको हो । काठमाडौं जिल्ला प्रहरी परिसरका अनुसार ३० लाख ४९ हजार ७३६ रुपैयाँ बराबरको युएसडीटी लगायत अभौतिक मुद्रा (क्रिप्टो करेन्सी) को कारोबार गरेको छ । उनलाई नियन्त्रणमा लिएर थप अनुसन्धान भइरहेको परिसरका प्रवक्ता पवनकुमार भट्टराईले जानकारी दिए । उनका अनुसार इस्लामको साथबाट ६० हजार नगद बरामद भएको थियो । एनसेल र एनटीसीको सीमकार्ड १ थान, मोबाइल २ थान, विभिन्न बैंकको एटीएम ७ थान, चेकबुक ३३ थान, खाता खोल्न प्रयोग गरिने केवाइसी फर्म र मोस्ताहिन फहामिदको नाममा २ लाख रुपैयाँको काटिएको चेक १ थान रहेको छ ।
रास्वपाको केन्द्रीय समिति बैठक सुरु
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)को केन्द्रीय समिति बैठक सुरु भएको छ । पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय बनस्थलीमा बैठक सुरु भएको हो । बैठकले वरिष्ठ नेता बालेन साहलाई संसदीय दलको नेता बन्न सक्ने व्यवस्था मिलाउन सर्वसम्मत रूपमा विधान संशोधन प्रस्ताव पारित गर्ने तयारी रहेको नेताहरूले बताएका छन् । नेताहरूका अनुसार केन्द्रीय समिति बैठक सम्पन्न भएलगत्तै संसदीय दलको बैठक पनि बस्नेछ। उक्त बैठकले संसदीय नेतृत्वसम्बन्धी थप निर्णय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
सांसदहरूलाई निर्देशन दिँदै ओलीले भने- पार्टीविरुद्धको गतिविधि सह्य हुँदैन, संसदमा अनुशासन देखिनुपर्छ
काठमाडौं । नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पार्टीका सांसदहरूलाई कडा राजनीतिक निर्देशन दिएका छन् । पार्टी मुख्यालय च्यासलमा बिहीबार (आज) आयोजित अध्यक्षसँग सांसद कार्यक्रममा ओलीले सांसदहरूलाई देशको विचार पार्टीको विचार भएकोले त्यसैसँग मेल खानेगरी संसदमा बोल्नुपर्ने निर्देशन दिएका हुन् । कार्यक्रममा उनले सांसदहरूलाई सम्झाउँदै भने, ‘देशको विचार जे छ, त्यो पार्टीको विचार हुनुपर्छ । विचारमा आधारित अनुशासन र एकता प्रदर्शन संसदमा देखिनुपर्छ ।’ ओलीले यसक्रममा एमालेभन्दा प्रगतिशील र अनुशासित पार्टी अरू नभएको दाबी गर्दै सांसदहरूलाई आफ्नो कामबाहेक अरू मूल्याङ्कनमा ध्यान नदिन आग्रह गरेका छन् । उनले सांसदहरुलाई संसदमा एमालेको अनुशासन र एकताको प्रदर्शन गर्न जोड दिएका छन् । काम मात्रै मूल्याङ्कनको आधार रहेको उनको भनाइ छ । उनले पार्टी लाइनमा दृढ रहन र विवादास्पद विषयमा बाहिरका आलोचनाबाट विचलित नहुन सांसदहरुलाई निर्देशन पनि दिएका छन् । ओलीले भने, ‘पार्टी विरुद्धको गतिविधि सह्य हुँदैन ।’ उनले पार्टीको एकता र अनुशासन नै देशको हितमा आधारित हुने भन्दै सांसदहरूलाई जिम्मेवार हुन आग्रहसमेत गरे । ओलीले आफ्नो सम्बोधनमा एमालेविरुद्ध जारी राजनीतिक हमला र आलोचनालाई पनि केन्द्रबिन्दु बनाए । उनले कार्की आयोग र त्यसको प्रतिवेदनलाई यही सन्दर्भमा एउटा कडी भएको भन्दै आलोचना गरे । उनले भने, ‘पहिल्यै आफ्नो निष्कर्ष सुनाइसकेकाबाट फरक प्रतिवेदनको अपेक्षा गर्न सकिँदैनथ्यो उस्तै प्रतिवेदन आएको छ ।’ प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारीसम्बन्धी आयोगको निष्कर्षप्रति ओलीले गम्भीर प्रश्न उठाएका छन् । उनले मृत्युका घटनामा प्रधानमन्त्री कति जनाको मृत्युमा जिम्मेवार हुने भन्ने विषयमा विवाद उठाउँदै प्रतिवेदनलाई औपचारिक रूपमा खारेज गर्ने संकेत दिएका छन् । उनी भन्छन्, ‘आयोगका सदस्यहरूले लापरवाही र भवितव्यबारे पर्याप्त बुझाइ नभएको अवस्थामा प्रतिवेदन तयार पारेका छन् ।’ पार्टीको अनुशासन, विचार र एकता संसदमा देखिनुपर्ने र आयोगको विवादास्पद प्रतिवेदनलाई नजरअन्दाज गर्ने उनको नीति स्पष्ट देखिएको छ ।
