सरकारी ठेक्कामा ५ कम्पनीलाई प्रतिबन्ध, बराहा डेभलपर्स ३ वर्ष कालोसूचीमा
काठमाडौं । सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले पाँच निर्माण कम्पनी तथा आपूर्तिकर्तालाई कालोसूचीमा राखेको छ । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयअन्तर्गत रहेको कार्यालयले सार्वजनिक खरिद ऐन, २०६३ को दफा ६३ को उपदफा (१) बमोजिम ती कम्पनीलाई कालोसूचीमा राखेको हो । कालोसूचीमा पर्नेमा बराहा डेभलपर्स प्रालि, दिपक निर्माण सेवा, अभियन्ता कन्स्ट्रक्सन प्रालि, फूलबाराही डेभलपर्स एण्ड इन्भेष्टमेन्ट प्रालि र प्रिन्स कन्स्ट्रक्सन रहेका छन् । कार्यालयका अनुसार बराहा डेभलपर्सलाई तीन वर्षका लागि कालोसूचीमा राखिएको छ । कैलालीको धनगढी उपमहानगरपालिका–४ मा रहेको उक्त कम्पनीका मुख्य व्यक्ति भीमबहादुर साउँद हुन् । कम्पनी साविकमा राजेन्द्र निर्माण सेवा प्रालिका नामले समेत परिचित थियो । कमलबजार नगरपालिकाको सिफारिसमा कम्पनीलाई कालोसूचीमा राखिएको कार्यालयले जनाएको छ । त्यस्तै, दिपक निर्माण सेवा, अभियन्ता कन्स्ट्रक्सन प्रालि, फूलबाराही डेभलपर्स एण्ड इन्भेष्टमेन्ट प्रालि र प्रिन्स कन्स्ट्रक्सनलाई दुई–दुई वर्षका लागि कालोसूचीमा राखिएको छ । महोत्तरीको जलेश्वर नगरपालिका–२ मा रहेको दिपक निर्माण सेवाका मुख्य व्यक्ति सोमन्त यादव हुन् । सुनसरीको हरिनगर गाउँपालिकाको सिफारिसमा उक्त कम्पनीलाई कालोसूचीमा राखिएको हो । रुपन्देहीको बुटवल–९ मा रहेको अभियन्ता कन्स्ट्रक्सन प्रालिका मुख्य व्यक्ति सजल नेपाल हुन् । भैरहवा बहुमुखी क्याम्पसको सिफारिसमा कम्पनीलाई कालोसूचीमा राखिएको कार्यालयले जनाएको छ । त्यसैगरी, तनहुँको शुक्लागण्डकी नगरपालिका–३ मा रहेको फूलबाराही डेभलपर्स एण्ड इन्भेष्टमेन्ट प्रालिका मुख्य व्यक्ति रामकुमार श्रेष्ठ हुन् । पशु रोग अन्वेषण प्रयोगशाला, पोखराको सिफारिसमा उक्त कम्पनीलाई कालोसूचीमा राखिएको हो । पर्साको कालिकामाई गाउँपालिका–२, भेडीहारीमा रहेको प्रिन्स कन्स्ट्रक्सनका मुख्य व्यक्ति अरविन्द चौरसिया हुन् । कालोसूचीमा परेका निर्माण व्यवसायी तथा आपूर्तिकर्ताले तोकिएको अवधिभर सार्वजनिक निकायको कुनै पनि खरिद प्रक्रियामा सहभागी हुन पाउने छैनन् ।
गाडी दर्ता र नामसारीका लागि सवारीधनी कार्यालय जानु नपर्ने
काठमाडौं । यातायात व्यवस्था विभागले सवारीसाधन दर्ता, नामसारी तथा बीमासम्बन्धी प्रक्रिया सहज बनाउन यातायात व्यवस्थापन कार्यविधि निर्देशिका, २०६० संशोधन गरेको छ । संशोधित व्यवस्थाअनुसार अब सवारीधनी स्वयं यातायात व्यवस्था कार्यालयमा उपस्थित नभए पनि यी काम गर्न सकिनेछ । विभागको संशोधित व्यवस्थाले सवारीसाधन खरिदबिक्रीसँग सम्बन्धित प्रशासनिक प्रक्रिया सहज बनाउनुका साथै सेवाग्राहीले भोग्दै आएका झन्झट कम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । नयाँ व्यवस्थाअनुसार डिलरबाट जाँच भइसकेका सवारीसाधनलाई सोही जाँचका आधारमा मान्यता दिइनेछ । त्यस्ता सवारीसाधनलाई पुनः यातायात व्यवस्था कार्यालयमा लगेर जाँच गराउनुपर्ने छैन । त्यस्तै, सवारी खरिदकर्ताले वारेसनामा दिएर आफूले तोकेको व्यक्तिमार्फत सवारी दर्ता तथा नामसारीको काम गराउन सक्नेछन् । यसका लागि वारेसनामा प्राप्त व्यक्तिले आफ्नो सक्कल परिचयपत्र, खरिदकर्ताको फोटो र खरिदकर्ताको सक्कल परिचयपत्रसहित सम्बन्धित यातायात व्यवस्था कार्यालयमा उपस्थित हुनुपर्नेछ । संशोधित निर्देशिकाले सवारीसाधनको बिमा तथा बिमा नवीकरणसम्बन्धी प्रक्रियालाई पनि सहज बनाएको छ । अब यी कामका लागि सवारीधनी स्वयं कार्यालयमा उपस्थित हुनुपर्ने छैन । विभागले गरेको संशोधनबाट सवारीसाधन दर्ता तथा नामसारीका क्रममा लाग्ने समय र प्रशासनिक झन्झट घट्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
९ वर्षको लागि १० अर्ब रूपैयाँ ऋण उठाउँदै सरकार
काठमाडौं । सरकारले आन्तरिक स्रोतबाट १० अर्ब रुपैयाँ ऋण उठाउने भएको छ । अर्थ मन्त्रालयअन्तर्गतको सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयले विकास ऋणपत्र बिक्रीमार्फत उक्त रकम जुटाउन लागेको हो । कार्यालयका अनुसार नौ वर्ष अवधिको ‘विकास ऋणपत्र-२०९०’ बोलकबोल प्रक्रियामार्फत बिक्री गरिनेछ । ऋणपत्रका लागि असोज २८ गते बोलकबोल हुने र असोज २९ गते निष्कासन गरिने कार्यालयले जनाएको छ । ऋणपत्र खरिद गर्न इच्छुक लगानीकर्ताले बोलकबोल प्रक्रियामा सहभागी हुन सक्नेछन् । यसमा बैंक तथा वित्तीय संस्था, गैरबैंक वित्तीय संस्था, बीमा कम्पनी र नेपाली नागरिकले लगानी गर्न पाउनेछन् । सरकारले विकास ऋणपत्रमार्फत आन्तरिक बजारबाट रकम संकलन गरी सार्वजनिक वित्त व्यवस्थापनका लागि स्रोत जुटाउँदै आएको छ ।
नवरात्रको तेस्रो दिन आज चन्द्रघण्टा देवीको पूजा आराधना गरिँदै
काठमाडौं । बडादसैँ अन्तर्गत नवरात्रको तेस्रो दिन आज दशैँघर तथा पूजा कोठामा नवदुर्गामध्येकी तेस्रो देवी चन्द्रघण्टाको विधिपूर्वक पूजा आराधना गरिँदै छ । धार्मिक मान्यताअनुसार चन्द्रघण्टा देवीको आराधना गर्नाले शक्ति प्राप्त हुनुका साथै पाप नाश हुने विश्वास गरिन्छ । नवदुर्गामध्येकी तेस्रो देवी चन्द्रघण्टाले शिरमा अर्धचन्द्र र हातमा घण्टा धारण गर्ने भएकाले उनको नाम चन्द्रघण्टा रहन गएको विभिन्न पौराणिक ग्रन्थमा उल्लेख छ । मार्कण्डेय पुराणमा ‘चन्द्रः घण्टायां यस्याः सा’ अर्थात् घण्टामा चन्द्रमा रहेकी देवीलाई चन्द्रघण्टा भनिएको छ । नवरात्रमा देवीको पूजा आराधना गर्दा शक्ति प्राप्त हुने धार्मिक विश्वासका कारण विशेष अनुष्ठान गर्ने परम्परा छ । चन्द्रघण्टा देवीको स्वरूप पहेँलो वर्णको रहेको धार्मिक ग्रन्थमा वर्णन गरिएको छ । अत्याचारी र दानवी शक्तिको नाश गर्ने विश्वास गरिन्छ । नवरात्रको तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा देवीको ध्यान गर्दा मणिपुर चक्रमा ध्यान केन्द्रित गरिने परम्परा छ । देवीको स्वरूपको ध्यान तथा आराधनाबाट विभिन्न शक्ति प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास रहेको छ । विभिन्न पुराण तथा धार्मिक ग्रन्थमा चन्द्रघण्टा देवीको कृपाबाट पाप नाश हुने उल्लेख छ । शान्त, सौम्य र करुणामयी स्वरूपकी देवी चन्द्रघण्टाको गीतसङ्गीत क्षेत्रमा लागेकाहरूले पनि विशेष आराधना गर्ने परम्परा रहेको छ । आज देवीको पूजा, आराधना र ध्यान गर्नाले ललाटमा चमक प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ । नवरात्रको पहिलो दिन घटस्थापना गरी दसैँघर तथा पूजा कोठामा जौको जमरा राख्ने परम्परा छ । यस वर्ष घटस्थापनाका दिन वैदिक विधिअनुसार कलश स्थापना गरी देवीको आह्वान र पूजा आराधना गरिएको थियो । श्रीमद्देवीभागवतलगायत पुराणमा घटस्थापनालाई देवीको ध्यान र साधनामा आफूलाई समर्पित गर्ने प्रक्रियाका रूपमा व्याख्या गरिएको छ । घटस्थापनाको दिन नवदुर्गामध्येकी पहिलो देवी शैलपुत्रीको पूजा आराधना गरिन्छ भने दोस्रो दिन ब्रह्मचारिणी देवीको पूजा गरिन्छ । तेस्रो दिन चन्द्रघण्टा देवीको पूजा आराधना गर्ने परम्परा छ । नवरात्रका नौ दिन घटस्थापना गरिएको स्थानमा दुर्गासप्तशती (चण्डी), श्रीमद्देवीभागवत तथा देवीका विभिन्न स्तोत्र पाठ गर्ने चलन छ । धार्मिक मान्यताअनुसार नवरात्रमा दुर्गा देवीको आराधना गर्नाले शक्ति, ऐश्वर्य र विद्या प्राप्त हुन्छ । वैदिक सनातन धर्मावलम्बीले प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि नवमीसम्म दुर्गा देवीको विशेष पूजा आराधना गर्छन् । नवरात्रका नौ दिन क्रमशः शैलपुत्री, ब्रह्मचारिणी, चन्द्रघण्टा, कुष्माण्डा, स्कन्दमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी र सिद्धिदात्रीको पूजा गरिन्छ । यी नौ देवीलाई सामूहिक रूपमा नवदुर्गा भनिन्छ । नवरात्रका अवसरमा देशभरका शक्तिपीठ तथा देवी मन्दिरमा पूजा आराधना र दर्शन गर्ने भक्तजनको भीड लाग्ने गर्छ । राजधानी काठमाडौंसहित देशका विभिन्न स्थानमा रहेका प्रमुख शक्तिपीठमा भक्तजनको चहलपहल बढ्ने गरेको छ । नवरात्रका नौ दिनमा कम्तीमा नौवटा शक्तिपीठमा पुगेर पूजा तथा दर्शन गर्ने धार्मिक मान्यताका कारण कतिपय भक्तजन विभिन्न मन्दिरमा पुग्ने गर्छन् । नवरात्रमा गरिएको पूजा आराधनापछि विजयादशमीदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म प्रसाद र टीका लगाउने परम्परा छ । यसरी नेपालीले १५ दिनसम्म बडादसैँ पर्व मनाउने गर्छन् ।
हुथीको ड्रोन–क्षेप्यास्त्र आक्रमणले साउदीको हवाई रक्षा प्रणालीमा प्रश्न
काठमाडौं । अत्याधुनिक हवाई रक्षा प्रणाली रहेको साउदी अरबले यमनका हुथी विद्रोहीका आक्रमण रोक्न नसकेपछि उसको प्रतिरक्षा व्यवस्थाको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठेको छ । राजधानी रियादस्थित किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएका घातक आक्रमणले अमेरिकी प्याट्रियटलगायतका रक्षा प्रणालीको क्षमता र परिचालन व्यवस्थाबारे बहस चर्काएको हो । रोयटर्सका अनुसार अक्टोबर १० मा विमानस्थलमा भएको आक्रमणमा १३ जनाको मृत्यु भएको थियो भने ३०० भन्दा बढी घाइते भएका थिए । त्यसको भोलिपल्ट अक्टोबर ११ मा विमानस्थललाई लक्षित गरी अर्को आक्रमण भयो । उक्त घटनामा एक जनाको मृत्यु र ११ जना घाइते भएको विवरण सार्वजनिक भएको थियो । आक्रमणको शृङ्खलापछि साउदी अरबको हवाई रक्षा प्रणालीले सबै हवाई खतरा रोक्न नसक्नुको कारणबारे अनुसन्धान सुरु भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ । अमेरिकी समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेस (एपी) का अनुसार अनुसन्धानबारे जानकारी भएका क्षेत्रीय अधिकारीहरूले हुथी विद्रोहीले पहिले धेरै ड्रोन पठाएर त्यसपछि क्रुज र ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको हुन सक्ने बताएका छन् । यो प्रारम्भिक अनुसन्धानमा आधारित विवरण हो । अनुसन्धानको अन्तिम निष्कर्ष भने सार्वजनिक भइसकेको छैन । साउदी अरबसँग कस्ता हवाई रक्षा प्रणाली छन् ? साउदी अरबले विभिन्न प्रकारका हवाई खतरालाई रोक्न अमेरिकालगायतका देशबाट अत्याधुनिक रक्षा प्रणाली खरिद गरेको छ । उसका प्रमुख प्रणालीमा अमेरिकी थाड र प्याट्रियट पर्छन् । त्यस्तै, चीनमा निर्मित साइलेन्ट हन्टर लेजर प्रणाली साउदी अरबमा प्रयोग भएको विवरण पनि सार्वजनिक भएको छ । यद्यपि यी सबै प्रणालीको वर्तमान परिचालन अवस्था र वास्तविक युद्धक प्रभावकारिताबारे समान स्तरको स्वतन्त्र प्रमाण उपलब्ध छैन । थाड : उच्च उचाइमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्ने अमेरिकी प्रणाली थाड अर्थात् टर्मिनल हाई अल्टिच्युड एरिया डिफेन्स अमेरिकाले विकास गरेको ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणाली हो । यसले लक्ष्यतर्फ आइरहेको क्षेप्यास्त्रलाई प्रत्यक्ष ठोक्किएर नष्ट गर्ने प्रविधि प्रयोग गर्छ । साउदी अरबले थाड प्रणालीका लागि आफ्ना सैनिकलाई तालिम दिएको छ । सन् २०२५ मा साउदी सरकारी समाचार संस्था एसपीएले यस प्रणालीसम्बन्धी तेस्रो सैन्य टोलीको तालिम पूरा भएको जनाएको थियो । रक्षा मामिलासम्बन्धी प्रकाशन जेन्सले पनि साउदी अरबमा थाडको परिचालन प्रक्रिया अघि बढेको विवरण दिएको थियो । तर प्रणालीको परिचालन प्रक्रिया सुरु हुनु र सबै ब्याट्री पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउनु फरक कुरा हो । थाड मुख्यतः ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्न बनाइएको प्रणाली भएकाले यसले सबै प्रकारका ड्रोन र कम उचाइमा उड्ने क्रुज क्षेप्यास्त्रलाई समान रूपमा रोक्न सक्छ भन्ने होइन । प्याट्रियट : साउदीको हवाई सुरक्षाको महत्त्वपूर्ण आधार प्याट्रियट अमेरिकामा विकसित हवाई रक्षा प्रणाली हो । यसका विभिन्न संस्करणले विमान, क्रुज क्षेप्यास्त्र र ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रजस्ता हवाई खतरालाई रोक्न सक्छन् । यस प्रणालीले रडारबाट प्राप्त सूचनाका आधारमा लक्ष्य पहिचान गरी प्रतिरक्षा क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्छ । तर यसको सफलता लक्ष्य कति चाँडो पत्ता लाग्छ, हतियारको गति र उडानको उचाइ कति छ तथा उपयुक्त प्रतिरक्षा उपकरण उपलब्ध छन् कि छैनन् भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ । अमेरिकाको सेन्टर फर स्ट्राटेजिक एन्ड इन्टरनेसनल स्टडिज (सीएसआईएस) ले यमनबाट साउदी अरबतर्फ प्रहार गरिएका क्षेप्यास्त्र र तिनलाई रोक्न प्रयोग गरिएका प्रतिरक्षा प्रणालीबारे अध्ययन गरेको छ । प्याट्रियटजस्तो उन्नत प्रणाली उपलब्ध हुँदैमा सबै आक्रमण रोक्न सकिन्छ भन्ने हुँदैन । साइलेन्ट हन्टर : चीनको लेजरमा आधारित प्रणाली साइलेन्ट हन्टर चीनमा निर्मित लेजरमा आधारित ड्रोन प्रतिरोधी प्रणाली हो । यसले उच्च ऊर्जाको लेजर प्रयोग गरी साना ड्रोनलाई निष्क्रिय पार्ने उद्देश्य राख्छ । यसको एउटा सम्भावित फाइदा भनेको प्रत्येक लक्ष्यविरुद्ध महँगो प्रतिरक्षा क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्नुपर्ने आवश्यकता घटाउनु हो । तर लेजर प्रणालीको प्रभावकारिता लक्ष्यको दूरी, मौसम, धुलो र लक्ष्यलाई निरन्तर निशाना बनाउन सक्ने क्षमतामा निर्भर हुन्छ । दक्षिण कोरियाको चिओङुङ–२ : खरिद सम्झौता भएको प्रणाली साउदी अरबले दक्षिण कोरियाको मध्यम दूरीको हवाई रक्षा प्रणाली चिओङुङ–२ ९केएम–एसएएम–२० खरिद गर्न सन् २०२३ नोभेम्बरमा करिब ३ अर्ब २० करोड अमेरिकी डलरको सम्झौता गरेको थियो । दक्षिण कोरियाली समाचार संस्था योनहापले सन् २०२४ मा यसबारे विवरण सार्वजनिक गरेको थियो । किन रोक्न कठिन हुन्छ हुथीका क्षेप्यास्त्र र ड्रोन ? १. विभिन्न हतियारको संयुक्त प्रयोग ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र, क्रुज क्षेप्यास्त्र र ड्रोनको गति, उडानको उचाइ र लक्ष्यसम्म पुग्ने बाटो फरक हुन्छ । ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्न उपयुक्त प्रणाली कम उचाइमा उड्ने सानो ड्रोन रोक्न त्यति प्रभावकारी नहुन सक्छ । विभिन्न प्रकारका हतियार एकैपटक प्रयोग गर्दा प्रतिरक्षा प्रणालीले सबै लक्ष्य पहिचान गरी समयमै रोक्न कठिन हुन सक्छ । रियाद आक्रमणबारे एपीले सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक अनुसन्धान विवरणमा पनि हुथीले पहिले ड्रोन पठाएर त्यसपछि क्रुज र ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको हुन सक्ने उल्लेख छ । तर यस रणनीतिको विस्तृत विवरण स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भइसकेको छैन । २. सस्तो ड्रोन र महँगो प्रतिरक्षा क्षेप्यास्त्र कम लागतका ड्रोन प्रयोग गरेर आक्रमणकारीले प्रतिरक्षा पक्षलाई महँगा प्रतिरक्षा क्षेप्यास्त्र खर्च गर्न बाध्य पार्न सक्छ । एकैपटक धेरै लक्ष्य आएमा उपलब्ध प्रतिरक्षा क्षेप्यास्त्रको संख्या, पुनःलोड गर्न लाग्ने समय र निगरानी क्षमताले पनि परिणाममा प्रभाव पार्न सक्छ । ३. रडार र प्रतिक्रिया समय कुनै हवाई खतरा समयमै पत्ता नलागेमा त्यसलाई रोक्न उपलब्ध समय घट्छ । लक्ष्य पहिचान भएपछि उपयुक्त प्रतिरक्षा प्रणाली छनोट गरी क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न पनि समय आवश्यक हुन्छ । रियाद आक्रमणमा हवाई रक्षा प्रणालीले किन सबै खतरा समयमै पहिचान गर्न सकेन भन्ने प्रश्न महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ । तर रडारले लक्ष्य पत्ता लगाउन नसकेको वा कुनै विशेष प्रणालीमा प्राविधिक समस्या आएको भन्ने निष्कर्ष निकाल्न विस्तृत प्राविधिक प्रमाण आवश्यक हुन्छ । ४. सबै स्थानमा समान सुरक्षा सम्भव हुँदैन हवाई रक्षा प्रणालीले निश्चित क्षेत्र र महत्त्वपूर्ण संरचनालाई प्राथमिकता दिएर सुरक्षा दिन सक्छ । कुनै स्थानमा प्रतिरक्षा प्रणाली तैनाथ हुनु र त्यसले सबै दिशाबाट आउने प्रत्येक हवाई खतरालाई रोक्न सक्नु एउटै कुरा होइन । हुथी विद्रोहीसँग कस्ता क्षेप्यास्त्र छन् ? हुथी विद्रोहीसँग ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र, क्रुज क्षेप्यास्त्र र विभिन्न प्रकारका ड्रोन रहेको सार्वजनिक विवरणमा उल्लेख छ । उनीहरूको हतियार भण्डारमा रहेका केही प्रणाली इरानी डिजाइन वा प्रविधिमा आधारित रहेको विश्लेषण गरिएको छ । प्यालेस्टाइन–२ नामको क्षेप्यास्त्रको मारक दूरी दुई हजार किलोमिटरभन्दा बढी रहेको हुथी विद्रोहीले दाबी गरेका छन् । उनीहरूले यसलाई हाइपरसोनिक क्षेप्यास्त्रसमेत भनेका छन् । तर यसको वास्तविक गति र हाइपरसोनिक क्षमताको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन । त्यस्तै, तुफान क्षेप्यास्त्र इरानको गद्र क्षेप्यास्त्रको परिमार्जित स्वरूप भएको अनुमान गरिन्छ । यसको दूरी एक हजार ३५० देखि एक हजार ९५० किलोमिटरसम्म रहेको बताइन्छ । हुथी विद्रोहीसँग बुरकान शृङ्खलाका क्षेप्यास्त्र पनि रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ ।
कांग्रेसका वरिष्ठ उपसभापति शर्मा भन्छन्- खुलामञ्चमा कुनै ठूलो क्षति छैन, भ्रममा नपरौं
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले पार्टीको १५ औं महाधिवेशनका कारण खुलामञ्चमा कुनै ठूलो क्षति नपुगेको स्पष्ट पार्दै भ्रामक प्रचारको पछि नलाग्न सबैमा आग्रह गरेको छ । केही सञ्चारमाध्यममा ‘खुलामञ्च पूरै ध्वस्त भयो’ भन्ने शैलीमा समाचार प्रसारण गरेको भन्दै कांग्रेसका वरिष्ठ उपसभापतिमा निर्वाचित विश्वप्रकाश शर्माले सोमबार अपराह्न खुलामञ्चको निरीक्षण गर्दै खिचिएको प्रत्यक्ष भिडियो सार्वजनिक गरेर त्यस्ता दाबीको तथ्यगत खण्डन गरेका हुन् । हजारौं मानिसको लामो उपस्थिति तथा मञ्च र हल निर्माणका क्रममा सामान्य क्षति हुनु स्वभाविक भए पनि बाहिर हल्ला फैलाइएजस्तो गम्भीर विनाश कतै नभएको शर्माले प्रस्ट पारेका छन् । महाधिवेशनका लागि खुलामञ्च प्रयोग गर्ने अनुमति लिने क्रममै पार्टीले काठमाडौं महानगरपालिकासँग लिखित सम्झौता र प्रतिबद्धता गरेको स्मरण गराउँदै उनले सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षणमा पार्टी पूर्ण सचेत रहेको उल्लेख गरे । शर्माले महाधिवेशनका क्रममा भएको थोरै मात्र सामान्य क्षतिको पनि पार्टीकै खर्चमा मर्मतसम्भार गरेर महानगरलाई पूर्ववत् अवस्थामा सुम्पिने बताएका छन् । ‘सार्वजनिक सम्पत्तिको उपयोग गर्नेले त्यसको मर्मतसम्भार र स्याहार गर्ने जिम्मेवारी पनि निर्वाह गर्नुपर्छ भन्नेमा हामी एकदम प्रस्ट छौं,’ शर्माले भने, ‘यसबारे महानगरलाई पहिले नै औपचारिक जानकारी गराइसकिएको छ ।’ जिम्मेवार राजनीतिक संस्कार देखाउँदै कांग्रेसले तत्काल खुलामञ्चको सरसफाइ र सामान्य मर्मत कार्य पूरा गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । कांग्रेसको १५ औं महाधिवेशन गत असोज १८ देखि २३ गतेसम्म खुलामञ्चमा भएको थियो । २४ गतेदेखि भने मतगणनाको काम पार्टी केन्द्रीय कार्यालय बीपीनगर सानेपामा भइरहेको छ ।
भिसाका नाममा नेपालीको लाखौं डलर जोखिममा, थाइल्यान्डलाई नाट्टाले दियो यस्तो चेतावनी
काठमाडौं । थाइल्यान्डको पर्यटक भिसा प्रक्रियामा देखिएको ढिलासुस्ती र अव्यावहारिक सर्तका कारण नेपाली यात्रु तथा पर्यटन व्यवसायीको लाखौं अमेरिकी डलर जोखिममा परेको भन्दै नेपाल एसोसिएसन अफ टुर एन्ड ट्राभल एजेन्ट्स (नाट्टा) ले कडा आपत्ति जनाएको छ । भिसा प्रक्रियामा तत्काल सुधार नभए थाइल्यान्डलाई नेपाली पर्यटकका लागि प्रवद्र्धन गरिने गन्तव्यको सूचीबाटै हटाउने र त्यहाँका पर्यटकीय प्याकेज बिक्री तथा समूहगत भ्रमण सञ्चालन बन्द गर्ने चेतावनी नाट्टाले दिएको हो । नाट्टाका अनुसार थाइल्यान्डको भिसा स्वीकृत हुने सुनिश्चितता नहुँदै नेपाली यात्रुले हवाई टिकट र होटल बुकिङका लागि अग्रिम भुक्तानी गर्नुपर्ने बाध्यता छ । तर, भिसा अस्वीकृत हुँदा वा निर्धारित यात्राको मिति सकिएपछि मात्रै निर्णय आउँदा यात्रुले अग्रिम भुक्तानी गरेको रकम गुमाउनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ । विशेषगरी कम मूल्यका हवाई टिकटमा रकम फिर्ता नहुने तथा टिकट रद्द गर्दा ठूलो शुल्क तिर्नुपर्ने व्यवस्थाले यात्रु र पर्यटन व्यवसायीमाथि थप आर्थिक भार परेको नाट्टाको भनाइ छ । सम्पूर्ण कागजात पूरा गरेर आवेदन दिँदासमेत भिसा अस्वीकृत हुने वा समयमा निर्णय नआउने घटनाले नेपाली यात्रु तथा व्यवसायीको लाखौं अमेरिकी डलर बराबरको रकम जोखिममा परेको नाट्टाले जनाएको छ । अनलाइन बुकिङ माध्यम तथा व्यावसायिक आरक्षण प्रणालीमार्फत गरिएको होटल बुकिङलाई पर्याप्त नमान्ने र सम्बन्धित होटलबाटै छुट्टै पुष्टि पत्र माग्ने व्यवस्थाले भिसा प्रक्रिया थप जटिल बनाएको नाट्टाको आरोप छ । भिसा स्वीकृत हुने सुनिश्चितता नहुँदै अग्रिम भुक्तानी गर्नुपर्ने, बुकिङमा अतिरिक्त सर्त पूरा गर्नुपर्ने र अन्ततः भिसा अस्वीकृत हुँदा वा ढिलो निर्णय आउँदा आर्थिक क्षति बेहोर्नुपर्ने अवस्थाले नेपाली यात्रु तथा व्यवसायी अन्यायमा परेको नाट्टाको ठहर छ । नाट्टाले यस्तो व्यवस्थाबाट आर्थिक शोषणको सम्भावनासमेत औँल्याउँदै निष्पक्ष छानबिनको माग गरेको छ । थाइल्यान्डको भिसा नीति र सार्वभौम अधिकारको सम्मान गर्ने स्पष्ट पार्दै नाट्टाले भिसा निर्णयमा हुने ढिलाइको सम्पूर्ण आर्थिक जोखिम नेपाली यात्रु र व्यवसायीमाथि थोपर्नु स्वीकार्य नहुने जनाएको छ । भिसा प्रक्रियालाई पारदर्शी, व्यावहारिक, समयबद्ध र आर्थिक रूपमा न्यायोचित बनाउन माग गर्दै नाट्टाले रोयल थाई दूतावाससँग तत्काल उच्चस्तरीय आपत्कालीन बैठकका लागि पत्राचार गरेको जनाएको छ । चाडपर्वको समयमा समेत भिसा प्रक्रियामा सुधार नभए नेपाली यात्रुको आर्थिक क्षति थप बढ्न सक्ने भन्दै नाट्टाले चिन्ता व्यक्त गरेको छ । तत्काल समस्या समाधान नभए थाइल्यान्डका नयाँ पर्यटकीय प्याकेज बिक्री तथा वितरण रोक्ने, विज्ञापन र प्रचारप्रसार बन्द गर्ने तथा नयाँ समूहगत भ्रमण र नियमित भ्रमण शृङ्खला सञ्चालन नगर्ने नाट्टाको चेतावनी छ । त्यस्तै, थाइल्यान्डलाई नेपाली पर्यटकका लागि प्रवर्द्धन गरिने गन्तव्यको सूचीबाट हटाउने र नेपाली यात्रुलाई सहज तथा सुरक्षित वैकल्पिक अन्तर्राष्ट्रिय गन्तव्य रोज्न प्रोत्साहित गर्ने नाट्टाले जनाएको छ । नाट्टाले नेपाली पर्यटन व्यवसायीको लगानी र उपभोक्ताको हित संरक्षणका लागि यस्तो खालको कदम चाल्नुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था आउन सक्ने स्पष्ट पारेको छ । नेपाली ट्राभल एजेन्सीहरूले लामो समयदेखि थाइल्यान्डलाई प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा प्रवर्द्धन गर्दै त्यहाँको पर्यटन उद्योगमा योगदान पुर्याउँदै आएको स्मरण गराउँदै नाट्टाले नेपाली यात्रुले सम्मानजनक, समयमै टुङ्गो लाग्ने र न्यायोचित भिसा प्रक्रिया पाउनुपर्ने माग गरेको छ । यस विषयमा नेपाल सरकार, परराष्ट्र मन्त्रालय, संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय र सम्बन्धित कूटनीतिक निकायलाई तत्काल सक्रिय हुन नाट्टाले आग्रह गरेको छ ।
बाढीपछि पुनःनिर्माणको सक्रियताबाट प्रभावित भए ढकाल
काठमाडौं । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका पूर्वअध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले कालीगण्डकी नदीमा आएको भीषण बाढीबाट क्षतिग्रस्त बेनी–जोमसोम सडक पुनः सञ्चालनमा आउनुलाई विपद्पछिको पुनःस्थापनामा महत्त्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताएका छन् । म्याग्दीको अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा आइएमई समूहको लगानीमा निर्माणाधीन मध्य कालीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनाको स्थलगत अवलोकन गरी फर्किएपछि सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत उनले यस्तो बताएका हुन् । ढकालले कालीगण्डकी नदीमा हालै आएको भीषण बाढीले सडक, पुल, स्थानीय बस्ती र जनजीवनमा पु‍र्याएको क्षति प्रत्यक्ष देख्दा आफू भावुक र स्तब्ध बनेको उल्लेख गरेका छन् । ‘बाढीले सडक, पुल, स्थानीय बस्ती र जनजीवनमा पारेको असर साँच्चै हृदयविदारक छ । प्रकृतिको यो विशाल रूप अगाडि हामी कति निरीह रहेछौं भन्ने फेरि एकपटक बोध गराएको छ,’ उनले लेखेका छन् । ठूलो विपत्ति र प्रतिकूल परिस्थितिका बीच पनि अवरुद्ध सडक, भत्किएका पुल तथा अन्य संरचनाको पुनर्निर्माण र मर्मत कार्य तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको देख्दा आफूलाई आशा र ढाडस मिलेको उनको भनाइ छ । विशेषगरी अहोरात्रको प्रयासबाट बेनी–जोमसोम सडकखण्ड पुनः सञ्चालनमा आउनु सुखद् र सकारात्मक उपलब्धि भएको ढकालले बताएका छन् । उनका अनुसार सडक पुनः सञ्चालनमा आएसँगै स्थानीय बासिन्दा, यात्रु तथा मालसामान ढुवानीमा ठूलो राहत पुगेको छ । त्यस्तै, मुक्तिनाथ दर्शनका लागि जाने श्रद्धालुका साथै जोमसोम, लोमान्थाङ र कोरला नाकासम्म पुग्ने पर्यटक तथा सर्वसाधारणको आवागमन पनि सहज भएको छ । ढकालले विपद् व्यवस्थापन, सडक पुनःस्थापना र राहत कार्यमा देखाएको सक्रियताका लागि नेपाल सरकार, गण्डकी प्रदेश सरकार तथा स्थानीय तहप्रति पनि आभार व्यक्त गरेका छन् । विशेषगरी सडक पुनः सञ्चालनका लागि दिनरात खटिएका सडक विभाग, बेनी–जोमसोम–कोरला सडक आयोजना कार्यालयका प्राविधिक तथा कर्मचारी र सुरक्षा निकायका सदस्यहरूको समर्पण तथा उच्च मनोबलको उनले प्रशंसा गरेका छन् । बाढीपहिरोमा परी ज्यान गुमाएकाहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै उनले प्रभावित परिवार तथा स्थानीय बासिन्दाप्रति समवेदना व्यक्त गरेका छन् । विपद्ले ठूलो भौतिक क्षति पुर्याए पनि सामूहिक संकल्प, समन्वय र सहकार्यबाट पुनःनिर्माण तथा पुनःस्थापनाको काम सफल हुने विश्वास ढकालले व्यक्त गरेका छन् । ‘भौतिक क्षति पक्कै ठूलो छ, तर हाम्रो सामूहिक संकल्प र आत्मबल त्योभन्दा धेरै बलियो छ,’ उनले लेखेका छन्, ‘सबैको साथ, समन्वय र सहकार्यबाट हामी यो संकटलाई पार लगाउँदै छिट्टै अझ सबल रूपमा पुनरुत्थान हुनेछौं भन्नेमा म पूर्ण विश्वस्त छु ।’
