प्रहरीको बर्दी डरको होइन, भरोसा र सुरक्षाको प्रतीक बन्नुपर्छ : गृहमन्त्री
काठमाडौं । गृहमन्त्री सुधन गुरुङले जनतालाई केन्द्रमा राखेर काम गर्न सुरक्षा निकायलाई निर्देशन दिएका छन् । शुक्रबार ७१औँ प्रहरी दिवसको अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै उनले यस्तो निर्देशन दिएका हुन् । उनले प्रहरी कर्मचारीहरूले नागरिकमैत्री व्यवहार, निष्पक्ष अनुसन्धान र जवाफदेहितालाई आत्मसात् गर्दै भ्रष्टाचार, शक्तिको दुरुपयोग र पक्षपातविरुद्ध शून्य सहनशीलता अपनाउनुपर्ने बताए । साइबर अपराध, वित्तीय अपराध र आधुनिक अनुसन्धान प्रविधिमा क्षमता बढाउँदै नागरिकको विश्वास जित्न आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो । प्रहरीको बर्दी डरको होइन, आशा, भरोसा र सुरक्षाको प्रतीक बन्नुपर्ने उनले बताए । उनले भने, ‘प्रहरी कर्मचारीहरूले नागरिकमैत्री व्यवहार, निष्पक्ष अनुसन्धान र जवाफदेहितालाई आत्मसात् गर्दै भ्रष्टाचार, शक्तिको दुरुपयोग र पक्षपातविरुद्ध शून्य सहनशीलता अपनाउनुपर्छ । साइबर अपराध, वित्तीय अपराध र आधुनिक अनुसन्धान प्रविधिमा क्षमता बढाउँदै नागरिकको विश्वास जित्न आवश्यक छ । प्रहरीको बर्दी डरको होइन, आशा, भरोसा र सुरक्षाको प्रतीक बन्नुपर्छ ।’ गृहमन्त्री गुरुङले सही कार्य गर्ने प्रहरीको साथमा सरकार सधैँ रहने तर गलत कार्यको संरक्षण नगरिने स्पष्ट पारे ।
राजपरिवारबाट टाढिए पनि ह्यारी–मेघनको शाही छवि कायमै
काठमाडौं । बेलायतको राजपरिवारबाट अलग भएर आफ्नै बाटो रोजेका राजकुमार ह्यारी र उनकी पत्नी मेघन मार्कलको बेलायत भ्रमणले उनीहरूको लोकप्रियता र राजपरिवारसँगको जटिल सम्बन्धलाई फेरि चर्चामा ल्याएको छ । नटिङ्घममा आयोजित विभिन्न कार्यक्रममा उनीहरूको सहभागिता औपचारिक शाही भ्रमणजस्तो नभए पनि त्यसको शैली र जनताको आकर्षणले पुराना दिनको झल्को दिने देखिन्छ । सन् २०१७ मा विवाहको घोषणा गरेलगत्तै पहिलोपटक सँगै नटिङ्घम पुगेका ह्यारी र मेघन यसपटक पनि विभिन्न सामाजिक संस्था र परोपकारी अभियानसँग जोडिएका कार्यक्रममा सहभागी भए । उनीहरूले स्वयंसेवकहरूसँग भेटघाट गरे, कपकेक बनाए, पश्चिम अफ्रिकी परिकार तयार पारे तथा बिलियड्र्स र बास्केटबल खेले । कार्यक्रममा सहभागी हुन आएका अधिकांश मानिस युवा थिए । उनीहरूको उपस्थितिमा औपचारिकताभन्दा प्रत्यक्ष संवाद र सामाजिक गतिविधिलाई प्राथमिकता दिइएको थियो । परोपकारी कार्यक्रममा ह्यारी र मेघनले सहज सहभागिता जनाउँदै आएका छन् । बीबीसीका अनुसार मेघनको बेलायतमा भएको यो सार्वजनिक उपस्थितिलाई उनको पुनरागमनका रूपमा पनि हेर्न सकिन्छ । उनी धेरै वर्षपछि बेलायती भूमिमा यस स्तरका सार्वजनिक कार्यक्रममा सहभागी भएकी हुन् । उनीनिकट स्रोतका अनुसार जनताको प्रतिक्रियालाई लिएर उनी चिन्तित थिइनन् र सार्वजनिक रूपमा उपस्थित हुन चाहन्थिन् । यद्यपि, यो कुनै आधिकारिक शाही कार्यक्रम थिएन । बकिङ्घम दरबारले ह्यारी र मेघनलाई निजी नागरिकका रूपमा हेर्ने स्पष्ट पारिसकेको छ । कार्यक्रममा शाही तामझाम, विशिष्ट व्यक्तिहरूको औपचारिक स्वागत तथा देखिने गरी सुरक्षाकर्मीको उपस्थिति थिएन । तर कार्यक्रमको योजनाबद्ध व्यवस्थापन, सञ्चारमाध्यमबीचको सहकार्य र सर्वसाधारणसँगको प्रत्यक्ष भेटघाटले शाही भ्रमणको झल्को दिएको हो । ह्यारी र मेघनको बेलायत आगमनले राजपरिवारभित्रको सम्बन्धलाई पनि पुनः चर्चामा ल्याएको छ । उनीहरू आफ्ना सन्तान आर्ची र लिलिबेटसहित बेलायत फर्कने योजनाको खबर सार्वजनिक हुनुभन्दा केही दिनअघि मात्र राजा चार्ल्स तृतीयले यसबारे जानकारी पाएको बीबीसीले उल्लेख गरेको छ । ह्यारी र मेघन नटिङ्घममा व्यस्त रहँदा राजा चार्ल्स भने कार्डिफमा वेल्सको संसद् सेनडको औपचारिक उद्घाटन कार्यक्रममा सहभागी थिए । उनले समुदाय, पहिचान र चरित्रको महत्त्व उल्लेख गर्दै कठिन परिस्थितिमा टिकिरहन सक्ने क्षमताबारे सम्बोधन गरेका थिए । राजपरिवारका सदस्यबीचको सम्बन्धमा देखिएको तिक्तता भने अझै समाधान भइसकेको छैन । ह्यारी र मेघनको पारिवारिक विग्रह, आरोप–प्रत्यारोप र सार्वजनिक रूपमा व्यक्त हुने कटुतासँग पनि जोडिएको छ । उनीहरूको सम्बन्धमा देखिएको दरारले पारिवारिक विवादले व्यक्तिगत जीवनमा पार्ने गहिरो असरलाई समेत उजागर गरेको बीबीसीको विश्लेषण छ । राजपरिवारका सक्रिय सदस्य नरहे पनि ह्यारी र मेघनप्रति सञ्चारमाध्यम तथा सर्वसाधारणको चासो कायमै छ । उनीहरूलाई समर्थन गर्ने वा आलोचना गर्ने दुवै पक्षका मानिसले उनीहरूको गतिविधिलाई चासोका साथ हेर्ने गरेका छन् । राजपरिवारको पछिल्लो समयको सबैभन्दा उथलपुथलपूर्ण अवधिमध्ये एकसँग उनीहरूको सम्बन्ध जोडिएकाले पनि उनीहरू समाचारको विषय बनिरहेका छन् । ह्यारी र मेघनका संयुक्त सार्वजनिक कार्यक्रम नियमित रूपमा नहुने भए पनि आगामी दिनमा कहिलेकाहीँ यस्ता कार्यक्रम आयोजना हुन सक्ने उनीहरूका प्रतिनिधिले बताएका छन् । दुवैका आ–आफ्नै रुचि र काम रहेकाले उनीहरूले छुट्टाछुट्टै गतिविधिमा ध्यान दिनेछन् । मेघनले आफ्नो जीवनशैलीसम्बन्धी ब्रान्डलाई बेलायतमा विस्तार गर्ने तयारी गरिरहेकी छन् । यो योजना क्रिसमसभन्दा अघि नै अघि बढ्न सक्ने सम्भावना रहेको बीबीसीले जनाएको छ । यस वर्षको क्रिसमसमा भने ह्यारी र मेघन स्यान्ड्रिङ्घममा राजपरिवारका अन्य सदस्यसँग सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छैन । उनीहरूले मेघनकी आमा डोरिया र्यागल्यान्डसँग समय बिताउन सक्ने सम्भावना छ । (बीबीसीबाट अनुदित तथा सम्पादित)
मञ्जुश्री फाइनान्सले ४० करोडको अग्राधिकार सेयर जारी गर्ने
काठमाडौं । मञ्जुश्री फाइनान्स लिमिटेडले ४० करोड रुपैयाँ बराबरको अग्राधिकार सेयर जारी गर्ने भएको छ । कम्पनीले प्रतिकित्ता १०० रुपैयाँका दरले ४० लाख इकाइ सेयर जारी गर्न लागेको हो । कम्पनीको सञ्चालक समितिको ३३९औँ बैठकले ८.७५ प्रतिशत लाभांश दर कायम भएको अविमोच्य असञ्चिति अग्राधिकार सेयर जारी गर्ने निर्णय गरेको हो । उक्त सेयर संस्थागत लगानीकर्तालाई मात्र निजी तवरबाट बिक्री गरिने कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीका अनुसार अग्राधिकार सेयर जारी गर्न आगामी वार्षिक साधारणसभाबाट प्रस्ताव पारित हुनुपर्नेछ । साथै, नेपाल राष्ट्र बैंकलगायत सम्बन्धित नियमनकारी निकायको स्वीकृति प्राप्त भएपछि मात्रै सेयर जारी गरिनेछ । यस सेयरमा ८.७५ प्रतिशत लाभांश दर तोकिए पनि मुनाफा भएको वर्षमा मात्र लाभांश वितरण गरिने व्यवस्था छ । कम्पनीले कुनै पनि सुरक्षण नराखी अग्राधिकार सेयर जारी गर्ने निर्णय गरेको हो । मञ्जुश्री फाइनान्सले उक्त निर्णयबारे नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) लाई जानकारी गराएको छ ।
सिटिजन लाइफको २७ लाख ६० हजार कित्ता संस्थापक सेयर बिक्रीमा
काठमाडौं । सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडका दुई संस्थापक सेयरधनीले २७ लाख ६० हजार २८ कित्ता संस्थापक सेयर बिक्री गर्ने भएका छन् । कम्पनीका अनुसार यति वर्ल्ड इन्भेष्टमेन्ट प्रालि र सुष्मा राणाले आफ्नो नाममा रहेको संस्थापक सेयर बिक्री गर्ने मनसायसहित निवेदन दिएका छन् । कम्पनीले नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) लाई दिएको जानकारीअनुसार यति वर्ल्ड इन्भेष्टमेन्ट प्रालिले ९ लाख ६० हजार २८ कित्ता र सुष्मा राणाले १८ लाख कित्ता सेयर बिक्री गर्न चाहेका छन् । नेपाल धितोपत्र बोर्डको निर्देशन तथा धितोपत्र दर्ता तथा निष्कासन नियमावली, २०७३ को नियम ३८ बमोजिम लकइन अवधि समाप्त भएपछि प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) का बेला कायम रहेका आधारभूत सेयरधनीले आफ्नो धारण गरेको सेयरको १५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी बिक्री गर्न चाहेमा कम्तीमा पाँच कारोबार दिनअघि सम्बन्धित कम्पनीलाई जानकारी गराउनुपर्ने व्यवस्था छ । सोही व्यवस्थाअनुसार कम्पनीले संस्थापक सेयर बिक्री गर्ने मनसायसम्बन्धी सूचना नेप्सेमार्फत सार्वजनिक गर्न जानकारी गराएको हो ।
सुन तोलामा १ हजार ७०० र चाँदी ११५ रुपैयाँले बढ्यो
काठमाडौं । नेपाली बजारमा शुक्रबार सुन र चाँदी दुवैको मूल्य बढेको छ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज सुनको मूल्य प्रतितोला १ हजार ७०० रुपैयाँ र चाँदीको मूल्य ११५ रुपैयाँले बढेको हो । महासंघका अनुसार शुक्रबार सुन प्रतितोला २ लाख ९० हजार १०० रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ । बिहीबार सुन प्रतितोला २ लाख ८८ हजार ४०० रुपैयाँमा खरिदबिक्री भएको थियो । त्यस्तै, चाँदीको मूल्य पनि बढेको छ । बिहीबार प्रतितोला ४ हजार ३५ रुपैयाँमा कारोबार भएको चाँदी शुक्रबार बढेर ४ हजार १५० रुपैयाँ पुगेको छ । पछिल्ला दिनमा निरन्तर घटिरहेको सुन र चाँदीको मूल्य शुक्रबार भने बढेको हो ।
सातौँ ब्रिटाकोफ सम्मेलन : डिजिटल कर सुशासनमा साझा प्रतिबद्धता
काठमाडौं । बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ कर प्रशासन सहयोग मञ्च (ब्रिटाकोफ) को सातौँ सम्मेलन सम्पन्न भएको छ । डिजिटल अर्थतन्त्रको विस्तारसँगै कर प्रशासनलाई आधुनिक, पारदर्शी, प्रविधिमैत्री र प्रभावकारी बनाउने साझा प्रतिबद्धतासहित इन्डोनेसियाको राजधानी जकार्तामा अक्टोबर १३ देखि १५ सम्म सम्मेलन आयोजना गरिएको थियो । ‘स्मार्ट कर प्रणाली, साझा समृद्धिमा साझेदारी’ मूल नाराका साथ सम्पन्न सम्मेलनमा नेपालले आन्तरिक राजस्व विभागको उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमण्डलमार्फत सहभागिता जनाएको थियो । सम्मेलनमा डिजिटल अर्थतन्त्रको कराधान, डिजिटल प्लेटफर्ममा आधारित आर्थिक गतिविधिको नियमन, स्रोत मुलुकको कराधिकार संरक्षण तथा कर प्रशासनमा आधुनिक प्रविधिको प्रयोगलगायत विषयमा छलफल भएको थियो । सम्मेलनको उद्घाटन सत्रमा नेपालको तर्फबाट बोल्दै आन्तरिक राजस्व विभागका महानिर्देशक तथा ब्रिटाकोफका निवर्तमान अध्यक्ष डा. भीष्मकुमार भुसालले डिजिटल अर्थतन्त्रको तीव्र विस्तारसँगै कर प्रणालीलाई आधुनिक, न्यायपूर्ण, स्वचालित, पारदर्शी र करदातामैत्री बनाउनु अपरिहार्य रहेको बताए । सन् २०२५ मा काठमाडौंमा सम्पन्न छैटौँ ब्रिटाकोफ सम्मेलनबाट अघि सारिएका रणनीतिक कार्यढाँचाले सदस्य राष्ट्रहरूको कर प्रशासनलाई मानकीकृत र आधुनिक बनाउन आधार तयार गरेको बताउँदै भुसालले अन्तर्राष्ट्रिय असल अभ्यासको आदानप्रदान र सहकार्य जरुरी रहेको बताए । सम्मेलनमा कर प्रशासन सुधार र करदाता सेवा प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाउन दुई महत्त्वपूर्ण रणनीतिक दस्तावेज—ट्याक्स एडमिनिस्ट्रेसन प्रोडक्ट पोर्टफोलियो संस्करण २.० र ट्याक्सपेयर सर्भिस प्रोडक्ट पोर्टफोलियो संस्करण २.०—स्वीकृत तथा जारी गरिएका छन् । यी दस्तावेजले डिजिटल अर्थतन्त्रअनुकूल कर प्रशासनको विकास, करदाता सेवाको डिजिटलीकरण, कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग र करदाताका अधिकारको संरक्षणलाई प्राथमिकता दिएका छन् । त्यसैगरी, सदस्य राष्ट्रहरूको कर सुशासन क्षमता अभिवृद्धिका लागि तत्काल कार्यान्वयन गर्न सकिने २० वटा सहयोगी सामग्रीको सङ्ग्रह अनुमोदन गरिएको छ । कर प्रशासनसम्बन्धी तालिम, प्राविधिक ज्ञान र व्यावहारिक सीप विकासका लागि ब्रिटासेजअन्तर्गत नयाँ पाठ्यक्रम थप गर्नुका साथै सन् २०२६ को वार्षिक प्रतिवेदनसम्बन्धी कामलाई पनि अघि बढाइएको छ । सम्मेलनको दोस्रो दिन आयोजित ‘नयाँ आर्थिक स्वरूपमा कर सुशासन र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य’ विषयक विशेष सत्रमा आन्तरिक राजस्व विभागकी निर्देशक लक्ष्मी पराजुलीले नेपालको अनुभवमा आधारित प्राविधिक कार्यपत्र प्रस्तुत गरेकी थिइन् । कार्यपत्रमा नेपालले कार्यान्वयनमा ल्याएको डिजिटल सेवा कर, गैरबासिन्दा विदेशी डिजिटल सेवा प्रदायकका लागि मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) दर्ता व्यवस्था तथा स्वदेशी राइड सेयरिङ प्लेटफर्ममा आबद्ध सेवा प्रदायकका लागि लागू गरिएको सहुलियतपूर्ण भ्याट प्रणालीका व्यावहारिक पक्ष समेटिएका थिए । परम्परागत भौतिक उपस्थितिमा आधारित कर कानुनले मात्र डिजिटल अर्थतन्त्रका गतिविधिलाई प्रभावकारी रूपमा समेट्न नसक्ने उल्लेख गर्दै उनले स्रोत मुलुकको कराधिकार संरक्षणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय आवश्यक रहेको बताएकी थिइन् । आगामी आठौँ ब्रिटाकोफ सम्मेलन सन् २०२७ मा ताजिकिस्तानमा आयोजना गर्ने औपचारिक निर्णय गरिएको छ । नेपालले सम्मेलनबाट प्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय असल अभ्यास र बहुपक्षीय सहकार्यलाई आन्तरिक राजस्व परिचालन, नीतिगत आधुनिकीकरण तथा स्रोत मुलुकको कराधिकार सुदृढीकरणमा उपयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ । नेपाल–हङकङ कर सम्झौतासम्बन्धी वार्ता अघि बढ्ने सम्मेलनका क्रममा नेपाली र हङकङको प्रतिनिधिमण्डलबीच द्विपक्षीय साइडलाइन बैठकसमेत सम्पन्न भएको छ । बैठकमा दुई पक्षबीच कर सहकार्यका विभिन्न विषयमा छलफल भएको थियो । विशेषगरी नेपाल र हङकङबीच दोहोरो करमुक्ति सम्झौतासम्बन्धी प्रस्तावित द्विपक्षीय वार्ता आगामी जनवरीमा आयोजना गर्ने तथा त्यसका प्राविधिक तयारीलाई तीव्रता दिने विषयमा सहमति जुटेको आन्तरिक राजस्व विभागले जानकारी दिएको छ ।
एक दिनमा ५० पटकसम्म वालेटमा रकम जम्मा गर्न सकिने
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले ठूला चाडपर्वलाई लक्षित गरी वालेटमा रकम जम्मा गर्न सकिने सीमा बढाएको छ । केन्द्रिय बैंकले भुक्तानी प्रणालीसम्बन्धी एकीकृत निर्देशनमा संशोधन गर्दै चाडपर्वका बेला वालेटमा रकम जम्मा गर्ने सीमा बढाएको हो । अब दशैँ, तिहार र छठका बेला प्राकृतिक व्यक्तिको हकमा एक दिनमा ५० पटकसम्म वालेटमा रकम जम्मा गर्न सकिनेछ । यो सुविधा असोज ३१ गतेदेखि कात्तिक ८ गतेससम्म र कात्तिक २१ गतेदेखि कात्तिक २९ गतेसम्म लिन सकिन्छ । यसअघि एक दिनमा प्राकृतिक व्यक्तिको वालेटमा १० पटकसम्म रकम जम्मा गर्न सकिने सुविधा रहेको थियो । राष्ट्र बैंकले चाडपर्वका बेला नगद कारोबारभन्दा पनि डिजिटल कारोबारलाई जोड दिएको छ । दशैँ, तिहार र छठका बेला दक्षिणा दिँदा डिजिटल माध्यमको प्रयोग पनि हालै राष्ट्र बैंकले आग्रह गरेको थियो । वालेटमा रकम जम्मा गर्ने सीमा बढेसँगै राष्ट्र बैंकको कारोबारमा डिजिटल माध्यमको प्रयोग बढाउने नीति प्रभावकारी हुने देखिएको छ ।
वालेटमा रकम जम्मा गर्ने सीमा ५ गुणाले बढ्यो, विवरण राष्ट्र बैंकलाई पठाउनुपर्ने
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले दशैं, तिहार र छठ पर्वलाई लक्षित गर्दै प्राकृतिक व्यक्तिको डिजिटल वालेटमा रकम जम्मा गर्न पाउने दैनिक सीमा बढाएको छ । केन्द्रीय बैंकले यसअघि दैनिक बढीमा १० पटकसम्म रकम जम्मा गर्न पाउने व्यवस्था रहेकामा निश्चित अवधिका लागि त्यसलाई बढाएर ५० पटकसम्म पु¥याएको हो । राष्ट्र बैंकको भुक्तानी प्रणालीसम्बन्धी एकीकृत निर्देशन अनुसार प्राकृतिक व्यक्तिको वालेटमा एक दिनमा बढीमा १० पटकसम्म रकम जम्मा गर्न सकिने व्यवस्था थियो । चाडपर्वका समयमा डिजिटल भुक्तानीको प्रयोग र कारोबार बढ्ने अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै केन्द्रीय बैंकले उक्त सीमा बढाएको हो । दशैंको अवसरमा २०८३ असोज ३१ गतेदेखि कात्तिक ८ गतेसम्म दैनिक ५० पटकसम्म रकम जम्मा गर्न सकिनेछ । त्यस्तै, तिहार तथा छठ पर्वका अवसरमा कात्तिक २१ गतेदेखि कात्तिक २९ गतेसम्म पनि यही सुविधा लागू हुनेछ । उक्त अवधिबाहेक भने यससम्बन्धी विद्यमान व्यवस्था नै लागू हुने निर्देशनको आशय छ । राष्ट्र बैंकले सीमा बढाएको अवधिमा भएका कारोबारको विवरणसमेत अनिवार्य रूपमा बुझाउन सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिएको छ । डिजिटल वालेटमा भएको कारोबारको संख्या र कारोबारको कुल रकमको विवरण राष्ट्र बैंकको सम्बन्धित विभागमा उपलब्ध गराउनुपर्नेछ । चाडपर्वका समयमा उपभोक्ताले किनमेल, रकम स्थानान्तरण तथा विभिन्न भुक्तानीका लागि डिजिटल वालेटको प्रयोग बढाउने गर्छन् । यस्तो समयमा वालेटमा रकम जम्मा गर्न पाउने दैनिक संख्यात्मक सीमा बढाउँदा प्रयोगकर्तालाई कारोबार गर्न सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ । यद्यपि, राष्ट्र बैंकको निर्देशनले रकम जम्मा गर्न पाउने दैनिक कारोबारको संख्या १० बाट बढाएर ५० पु¥याएको हो । यसलाई वालेटमा जम्मा गर्न पाउने रकमको सीमा पनि बढाइएको अर्थमा बुझ्न हुँदैन ।
