७५ हजार किलोमिटर सडकमा ३२ लाख सवारी साधन, एक किमिमै गुड्छन् ४२ वटा गाडी
काठमाडौं । नेपालमा कच्ची र पक्की गरेर कुल ७५ हजार किलोमिटर सडक सञ्जाल सञ्चालनमा छ । यहि सडक सञ्जालमा गुडाउने गरि ३२ लाख २१ हजार ४२ वटा सवारी साधनले अनुमति पाएका छन् । ३२ लाखै सवारी साधन सञ्चालनमा छन् भनेर मान्ने हो भने एक किलोमिटर सडकमा ४२ वटा सवारी सधान गुडिरहेका हुनेछन् । तर सरकारले केहि समय अघि मात्रै २० बर्ष पुराना सवारी साधनलाई विस्तापित गर्ने निर्णय गरेको थियो । एकिन तथ्यांक नभए पनि केहि लाख सवारी साधन भने पुराना भएर थन्किसकेको हुन सक्ने यातायात व्यवस्था विभागका प्रवक्ता गोकर्ण उपाध्यायले बताए । विभागको तथ्यांक अनुसार गत आर्थिक बर्षमा मात्रै ४ लाख ३७ हजार ६ सय १४ वटा सवारी साधन थपिएका छन् । सडक विभागका प्रवक्ता मुक्ति गौतमका अनुसार हाल देशभर करिब ७५ हजार किलोमिटर सडक सञ्जाल विस्तार भएको छ । सोमध्ये करिब १० हजार किलोमिटर मात्रै कालो पत्रे गरिएको छ । मुलुक संघियतामा गएसँगै १४ हजार किलोमिटर सडक सञ्जाल सडक विभागको कार्य क्षेत्रमा परेको छ । ७ वटा प्रदेशका लागि २३ हजार किलोमिटर सडक सञ्जाल कार्यक्षेत्र तोकिएको छ । बाँकी ३८ हजार किलोमिटर सडक भने ७५३ वटा स्थानीय तहरुको जिम्मेवारीमा पुगेका छन् । ३२ लाख २१ हजारमध्ये २५ लाख ३० हजार ७२२ वटा मोटरसाइकल दर्ता भएका छन् । कार, जिप र भ्यानको संख्या २ लाख ३७ हजार ६५८ पुगेको छ । ट्रयाक्टर पावरटेलरको संख्या १ लाख ४३ हजार ९६२ वटा छ । नेपालभर सार्वजननिक सवारी साधनका रुपमा बसको संख्या ४९ हजार ३१८ वटा छ । मिनिबस र मिनि ट्रक गरी २५ हजार ५९५ वटा दर्ता भएका छन् । क्रेन, डोजर, एस्काभेटर र ट्रक गरी ९० हजार ४११ वटा दताए छन् । पिक अपको संख्या ५५ हजार ९७३ वटा पुगेको छ । नेपाल भर माइक्रो ७ हजार ६५८ दर्ता छन् । टेम्पो ४५ हजार ६७२ वटा छन् । २६ हजार ४६६ वटा ई–रिक्स सञ्चालनमा छन् । दमकल र एम्बुलेन्सको संख्या ७ हजार ६०७ पुगेको छ । कुन प्रदेशमा कति ? सबै भन्दा धेरै प्रदेश नम्बर ३ मा ११ लाख ७२ हजार ४१३ वटा सवारी साधन भएको तथ्याङक यातायात व्यवस्था विभागमा छ । सबै भन्दा कम कर्णाली प्रदेशमा गरी जम्मा ८११ वटा सवारी साधन छन् । प्रदेश नम्बर १ मा ४ लाख २२ हजार ८६२ वटा सवारी साधन छन् । प्रदेश नम्बर २ मा ८ लाख ६८ हजार ३८४ वटा सवारी साधन छन् । गण्डकी प्रदेशमा १ लाख ६७ हजार ८६२ वटा सवारी साधन छन् । प्रदेश नम्बर ५ मा ५ लाख २७ हजार १२३ वटा सवारी साधन छन् ।प्रदेश नम्बर ७ मा ६२ हजार १३६ वटा सवारी साधन छन् । कुन बर्ष कति थपिए सवारी साधन गत पाँच वर्षमा १६ लाख ६३ हजार ५६४ वटा नयाँ सवारी साधन थपिएको देखिन्छ । आर्थिक वर्ष २०७४/२०७५ मा ४ लाख ३७ हजार ६४१ वटा सवारी आएका थिए । आर्थिक वर्ष २०७३/२०७४ मा ४ लाख ४४ हजार २५९ वटा नयाँ सवारी आएका थिए । आर्थिक वर्ष २०७२/२०७३ मा ३ लाख ४३ हजार ७६५ वटा नयाँ सवारी आएका थिए । आर्थिक वर्ष २०७१/२०७२ मा २ लाख ३९ हजार ५८३ वटा नयाँ सवारी आएका थिए । आर्थिक वर्ष २०७०/२०७१ मा १ लाख ९८ हजार ३४३ वटा नयाँ सवारी थपिएका थिए ।
एशियन लाइफ इन्स्योरेन्स लगायत तीन कम्पनीको ६८ लाख कित्ता सेयर सूचिकृत
काठमाडौं । बिहीबार एशियन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लगायत तीन कम्पनी सेयर नेपाल स्टक एक्स्चेञ्ज(नेप्से)मा सूचिकृत भएका छन् । विभिन्न तीन कम्पनीको बोनस र हकप्रद गरी ६८ लाख ९ हजार ६३३ कित्ता सेयर सूचिकृत भएका हुन् । नेप्सेमा एसियन लाइफ इन्स्योरेन्स, प्रभु बैंक र ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंकको सेयर थपिएका हुन् । यी मध्ये एसियन लाइफको ४ लाख ८३ हजार ३५५ कित्ता हकप्रद सुचिकृत भएको छ । साथै, बाँकी दुई कम्पनीको ६३ लाख २६ हजार २७८ कित्ता बोनस सेयर थपिएका छन् । प्रभु बैंकको २३ लाख २६ हजार २७८ कित्ता र ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंकको ४० लाख कित्ता गरी सो मात्राको बोनस नेप्सेमा थपिएको हो ।
मोबाईल सम्बन्धि सम्पूर्ण जानकारी ग्याजेट फ्रेममा, अनलाइनबाटै किनबेच गर्न सकिने
काठमाडौं । बजारमा आएका मोबाईल फोनहरु सम्बन्धि सम्पूर्ण जानकारी दिने उदेश्यका साथ सिक्स् सिग्मा ईन्क. प्रा.लि.ले ग्याजेटफ्रेम डट कम नामक वेवसाईट सञ्चालनमा ल्याएको छ । यस साईटमा नेपाली बजारमा पाइने मोबाईल, तिनको मूल्य, फिचर, मोवाइल पसल लगायतसम्पूर्ण जानकारी प्राप्त गर्न सकिने कम्पनीका अध्यक्ष रामकृष्ण दाहालले बताए । यस साईटमा भएको फोन कम्प्यारिजन, स्टोर, ब्लग, फोन फाईन्डर जस्ता फिचरहरुले गर्दा यो साईट मोबाईल प्रयोगकर्ताका लागि मात्र नभई बिक्रेताहरुका लागि पनि प्रभावकारी हुने उनको भनाई छ । झट्ट हेर्दा अन्य साइटहरु जस्तै देखिए पनि यसका बिशेषताहरु बिलकुलै भिन्न रहेको उनको दावी छ । यस साईटमा मोबाईल पसलेहरुले आफ्नो पसलको दर्ता गराई उनीहरुको पसलमा भएका सम्पूर्ण मोबाईलहरुको बिबरण र अफरहरु निशुल्क राख्न सक्ने कम्पनीले जनाएको छ । नेपालमा मोबाईल पसलहरुलाई यसरी अनलाईमा दर्ता गराई उनीहरुको सम्पूर्ण बिवरण राख्ने यो पहिलो साईट हो । जसले गर्दा ग्राहकले अनलाईन मानै कुन फोन कुन पसलमा कति मूल्यमा पाईन्छ भनेर हेर्न र अडर गर्न सक्छन् । यस साईटले मोबाईल सम्बन्धि मानिसमा भएका दुबिधालाई हटाउन र बजार बिकेन्द्रिकरणमा मद्दत पुग्ने कम्पनिका सि.ओ.ओ. प्रकृति रेग्मीले बताइन् । ‘फरक मोबाईलहरुलाई एकै पटक तुलना गरेर हेर्न सकिन्छ, समसामयिक बिषयमा लेखिएका ब्लगर रिभ्यूहरु पनि पढ्न सकिन्छ’ उनले भनिन् ।
एनआइईसीको आयोजनामा टोफेल आयल्टस स्कोर बुस्टर फेयर हुने
काठमाडौं । नेपाल इन्टरनेसनल एजुकेसनल कन्सल्टेन्सी (एनआईइसी)को आयोजनामा आगामी आइतवार टोफेल, आयल्टस स्कोर बुस्टर फेयर हुने भएको छ । उच्च शिक्षा अध्ययन गर्नको लागि विभिन्न देशहरुमा जान इन्छुक विद्यार्थीहरुको लागि आइल्टस, टोफेल र स्याटवानको बारेमा भदौ २३ गते (सेक्टेम्बर ९ तारेखमा) स्कोर र बुस्टर फेयर गर्न लागिएको हो । एनआईइसीका सिओइ सञ्जय स्मार्टले विद्यार्थीको लागि एक दिने स्कोर बुस्टर फेयर गर्न लागिएको बताए । उनले भने,‘विद्यार्थीहरु उच्च शिक्षाको लागि विभिन्न देशमा जानु भन्दा अगाडि आयल्टस, टोफेल र स्याटवानमा कसरी धेरै अंक ल्याउने भन्ने विषयमा जान्न जरुरी छ, त्यसको लागि हामीले व्यवहारिक रुपमा विभिन्न टेक्नीकहरु सिकाउँछौ ।’ विद्यार्थीहरुले स्कोर बढाउनको लागि भुक्याबुलरी (शब्दभण्डार)आइडिया नै मुख्य कुरा हो त्यसको लागि हामीले रमाइलोसँग बुझने भाषामा स्कोर बुस्टर फेयर विद्यार्थीहरुलाई सिकाउछौ, उनले भने । आयल्टस, टोफेलको बारेमा पढने, सुन्ने लेख्ने बोल्ने स्वाटवानमा तर्क र व्याकरण लगायतको विषयमा हामीले विद्याथीहरुलाई सहज र सरल ढंगले बुझाउन स्कोर बुस्टर फेयर आयोजना गरिएको स्मार्टले बताए । विद्यार्थीको मनोविज्ञानलाई बुझेर विदेशमा अध्ययन गर्न जानको लागि परामर्श दिने बताउदै उनले फेयरमा उत्कृष्ट नतिजा ल्याउने विद्यार्थीहरुको लागि एनआईइसीमा अध्ययन गर्ने चाहेको अवस्थामा छुट पनि दिइने बताए ।
किर्ते गरेर ७० कराेडकाे सम्पत्ति खाने १२ जना पक्राउ, यस्ताे अायाे सीअार्इबीकाे रिपाेर्ट (पूर्णपाठ)
काठमाडौं । कम्पनी रजिष्ट्रार कार्यालयमा अनियमितता गर्ने १२ जनाको नाम केन्द्रिय अनुसन्धान ब्युरो (सीआइबी)ले सार्वजनिक गरेको छ । शंकर इलेक्ट्रोनिक्स कम्पनीको नाममा रहेको सम्पत्ति मालिकलाई नै थाहा नदिई अर्कैकाे नाममा नामसारी गर्ने १२ जनाको नाम सार्वजनिक गरेको हो । सीआइबीका प्रवक्ता सानुराम भट्टराईका अनुसार अधिकृतद्धय नारायण पोखरेल, उमेश जोशीसहित १२ जना आरोपितहरुलार्इ पक्राउ गरिएकाे छ । सीआईबीले सेयर ट्रान्सफरमा घोटला भएको शंका लागेपछि कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालयमा गत आइतबार छापा मारेको थियो । शंकर इलेक्ट्रोनिक्सका मालिक भारतीया व्यावसायी राम निरञ्जन जटिया हुन् । नक्कली कागजात तयार गरी सोहि कम्पनीका पूर्वकर्मचारी जितबहादुर मगरले कम्पनी आफ्नो नाममा नामसारी गरेका हुन् । सीआइबीका अनुसार मगरले कम्पनीको नाममा रहेको चल-अचल सम्पत्ति बिक्री गर्ने तयारी गरिसकेका थिए । आइतबार छापा मारेर अधिकृतद्धय नारायण पोखरेल र उमेश जोशीलाई साेही दिन नै पक्राउ गरेको सीआईबीका प्रवक्ता सानुराम भट्टराईले पुष्टि गरे । उनले यो प्रकरणमा अन्य केही कर्मचारी तथा व्यक्ति फरार रहेकाे जानकारी दिए । रजिष्ट्रार कार्यालय स्राेतका अनुसार शंकर इलेक्ट्रोनिक्स कम्पनीको मूल्याङक २५ लाख रूपैयाँ तोकिएको छ । सेयर ट्रान्सफर गर्ने कार्यमा कीर्ते भएको पाइएपछि सीआईबीले छापा मारेर उनीहरुलाई पक्राउ गरेको हो । उनीहरु विरुद्ध थप अनुसन्धान भैरहेको सीआईबीले जनाएको छ ।
पुराना ५०० र १००० दरका भारु साटन सरकारी तहबाट पहल हुनुपर्ने राष्ट्र बैंकको भनाई, ८ करोड भारु नेपाली बैंकमा
काठमाडौं । नेपाल र भारतबीच सरकारी स्तरमा सहमति भए मात्र बैंकमा रहेको प्रतिवन्धित पुराना ५०० र १००० दरका भारतीय नोट (भारु) साटिन सक्ने नेपाल राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरु बताउछन् । भारतीय रिजर्व बैंक र नेपाल राष्ट्र बैंकबीच भएका अहिलेसम्मका वार्तामा कुनै निष्कर्ष ननिस्केकाले अब दुई देशका सरकारबीच नै उक्त विषयमा छलफल हुनुपर्ने राष्ट्र बैंकका अधिकारीको भनाई छ। झण्डै दुई वर्षअघि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कालोधन र जाली नोटको कारोबारलाई निस्तेज पार्न भन्दै अकस्मात नोटबन्दीको घोषणा गरेपछि हालसम्म पनि करोडौँ मूल्यका त्यस्ता भारु नेपाली बैंकमा थन्किएका छन्। गत साता आफ्नो वार्षिक प्रतिवेदन पेश गर्दै भारतीय केन्द्रीय बैंकले नोटबन्दीपछि ९९ प्रतिशत प्रतिबन्धित नोट भारतीय बैंकिङ प्रणालीमा फर्किएको जानकारी गराएको छ । नेपालमा रहेका बाँकी त्यस्ता नोटबारे अब के हुने भन्ने उल्लेख छैन। भारतले नेपालमा थन्किएका पुराना प्रतिबन्धित भारु नलिने आशय देखिएको छ। नोटवन्दीको घोषणा लगत्तैदेखि राष्ट्र बैंक तथा रिजर्व बैंकका अधिकारीबीच पटकपटक छलफल भएका थिए। राष्ट्र बैंकका विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागका कार्यकारी निर्देशक भिष्मराज ढुंगाना यसको समाधान केन्द्रीय बैंकको हातमा रहेको बताउछन् । नेपाल र भारतका सरकारबीच उच्चस्तर मै ठोस पहल भए मात्र नेपालमा रहेका ती नोट साटिने अवस्था आउने उनले बताए। उनले भने, नोटबन्दी गरेको भारत सरकारले हो। नेपाल सरकार र भारत सरकारबीच सहमति भयो भने नोट साट्न सम्भव छ। तर अहिलेसम्मको अवस्था हेर्दा सरकारले नै ठोस पहल गर्नुपर्ने देखिन्छ। नेपालमा प्रतिबन्धित ५०० र १००० दरका करिब ८ करोड रुपैयाँ रहेको छ। सर्वसाधारणसँग पनि धेरै परिमाणमा त्यस्ता भारतीय रुपैयाँ रहेकाले उनीहरूलाई ठूलै मर्का परेको नेपाल बैंकर्स एसोसिएसनका अध्यक्ष ज्ञानेन्द्र ढुंगानाले बताए। उनले भने, बैंकलाई त करिब ८ करोड भारु घाटा भयो। तर सर्वसाधारणले भारतमा रोजगारी गरेर कमाएर ल्याएका पैसा पनि साटिएनन्। धेरै सर्वसाधारणको भारु घरमा थन्केका छन्। भारतले नोटबन्दीको प्रक्रिया लगभग समाप्त भएको जनाएका समाचार प्रकाशमा आएका छन्। उस्तै समस्या परेको भुटानको भारु साटिदिएको तर नेपालको भने नसाटिदिएकोमा राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरू समेत आक्रोशित भएका छन्। कार्यकारी निर्देशक भिष्मराज ढुंगानाले भने, त्यस्तै पैसा भुटानको साट्ने। अनि नेपालको चाहिँ किन नसाट्ने ? त्यस्तो त नहुनु पर्ने हो। साढे तीन महिना जति पहिला जनकपुर र मुक्तिनाथ दर्शन गर्न आएका बेला भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपालमा रहेका भारतीय ५०० र १००० दरका नोट साट्ने व्यवस्था गरिदिन आग्रह गरेका थिए। स्रोतः बीबीसी
माथिल्लो तामाकोसीको आईपीओ भर्ने अन्तिम दिन बिहीबारसम्म
काठमाडौं । माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत आयोजनाको साधारण सेयर (आईपीओ) निष्कासन आज बिहीबारसम्म मात्र खुला हुने भएको छ । बिहीबार बैंकिङ समयसम्म आईपीओ भर्न पाइने निष्कासन तथा बिक्री प्रवन्धक नागरिक लगानी कोषले जनाएको छ । अपरतामाकोसी हाइड्रोपावर लिमिटेडले आयोजना प्रभावित दोलखाका स्थानीयबासिन्दालाई साउन १६ गतेदेखि भदौ १६ गतेसम्मका लागि १ अर्ब ५ करोड ९० लाख रुपैयाँ बराबरको १ करोड ५ लाख ९० हजार कित्ता आईपीओ निष्कासन गरेको थियो । आईपीओ भर्न धेरै बाँकी भएपछि कम्पनीले सयम बढाएर भदौ २१ गते पुर्याएको हो ।
डलर मंहगिएर ११५.११ रुपैयाँ पुग्यो, अझै बढ्ने संभावना
काठमाडौं । डलरसंग नेपाली मुद्रा कमजोर हुदै गएको छ । बिहीबार नेपाल राष्ट्र बैंकले १ डलर बराबर ११५ रुपैयाँ ११ पैसा तोकेको छ । पछिल्लो पाँच महिनामा डलर १० रुपैंयाले महंगिएको छ । डलर महंगिए र रुपैया कमजोर भएपछि नेपाली बजारमा मूल्य वृद्धिको जोखिम समेत बढेको छ । राष्ट्र बैंकले बुधबारका लागि १ डलर बराबर ११४ रुपैयाँ ८४ पैसा बिक्री दर तोकेको थियो । गत बैंशाखमा अमेरिकी डलर औसत १०६ रुपैयाँ ३८ पैसा थियो । ५ महिनाको बीचमा नेपाली रुपैयाँ झण्डै १० रुपैयाँ कमजोर भएको छ ।अमेरिकी डलरसंग भारतीय रुपैयाँ (भारु) कमजोर भएपछि यसको असर नेपाली रुपैयामा परेको हो । भारतीय रिजर्व बैंक (आरबीआई) ले मंगलबारका लागि १ डलर बराबर ७१.७५ रुपैयाँ भारु तोकेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको संरक्षणवादी नीति लिएर बाहिर रहेको लगानी फिर्ता लैजान सफल भएपछि त्यसको असर विश्व बजारमा परेको अर्थशास्त्री डा. शंकर शर्मा बताउृछन् । अमेरिकाको अर्थतन्त्र बलियो भएपछि यसको असर नेपाली रुपैयाँ कमजोर हुन पुगेको उनको तर्क छ । ट्रम्प प्रशासनले कर्पोरेट कर कटौती गर्दा बाहिरबाट अर्बो डलर भित्रिएको उनको भनाई छ । स्थिर विनिमय दर (फिक्सड पेग) भएका कारण भारु कमजोर हुनसाथ नेपाली रुपैयाँ पनि अवमूल्यन हुन्छ । डलर मजवुत भएपछि यसको चाप मूल्यमा पर्ने गर्छ र बजार भाउ बढ्छ । पछिल्लो समयमा अन्य मुलुकमा भएको लगानी अमेरिकामा फिर्ता हुन थालेपछि डलर संचिती बढेको छ । भारतबाट लगानी अमेरिकामा फिर्ता हुन थालेको छ । भारतमा डलर संचितीमा गिरावट आउनुका साथै अर्थतन्त्र कमजोर हुदै गएको छ । डलरका कारण वस्तु तथा सेवाको भाउमा वृद्धि भई मुद्रास्फितीको चाप बढ्ने देखिएको छ । विशेष गरी आयातित वस्तुको भाउ बढ्ने छ । आउदो दशैं महंगो हुने देखिएको छ । डलर बलियो भएपछि अर्जे्िन्टना, इण्डोनेसिया र टर्कीको मुद्रा धेरै कमजोर हुन पुगेको छ ।
