ओलम्पिकलाई कोका-कोलासँगको सम्बन्ध तोड्न सुझाव
काठमाडौं । ओलम्पिक आयोजकलाई कोका–कोलासँगको सम्बन्ध तोड्नु पर्ने दुई जना स्वास्थ्य विशेषज्ञले बताएका छन् । पेरिस खेलमा प्रशंसकहरूले प्रयोग गर्ने प्लास्टिकको बोतलको मात्रालाई लिएर पर्यावरणीय कार्यकर्ताहरूले आलोचना गरेपछि स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले यस्तो बताएका हुन् । उनीहरूले ठूलो रकमको प्रायोजन सम्झौताले अमेरिकी कम्पनी कोका–कोलालाई अस्वस्थकर चिनीयुक्त पेय पदार्थहरू ‘स्पोट्र्स वास’ गर्न अनुमति दिएको बताएका हुन् । अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटीले कोका–कोलासँगको साझेदारीमा भने गर्व गरेको छ । कम्पनीले भने चिनीरहित पेयपदार्थ पनि उपलब्ध गराएको बताएको छ । फ्रान्सको राजधानीमा हुने प्रतियोगितामा कोका–कोलाको सर्वव्यापी फिजी पेयहरूको विज्ञापन समावेश छ । कोका–कोलाले सन् १९२८ देखि ओलम्पिकलाई प्रायोजन गर्दै आएको छ । तर, विश्वव्यापी स्वास्थ्य समूह भाइटल स्ट्राटिजिजका ट्रिस कोटर र सान्ड्रा मुलिनका अनुसार यी चिनीयुक्त पेय पदार्थहरूले ‘थोरै वा कुनै पोषण मूल्य प्रदान गर्दैनन्’ र त्यस्ता अस्वस्थकर उत्पादनहरूलाई प्रवर्द्धन गर्न खेलमा कुनै स्थान छैन । चिनीयुक्त पेय पदार्थहरू मोटोपना, मधुमेह, उच्च रक्तचाप र हृदय रोगसहित विश्वभरका मानिसहरूलाई असर गर्ने गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरूको एक मुख्य चालक भएको दुवै जनाले बिएमजे ग्लोबल हेल्थ जर्नलमा टिप्पणीमा लेखेका छन् । कोका–कोलाका उत्पादनहरूले विश्वव्यापी प्लास्टिक प्रदूषण, हरितगृह ग्यास उत्सर्जन र ठूलो मात्रामा पानीको प्रयोगमा पनि योगदान पुर्याएको उनीहरूको तर्क छ । ‘कोका–कोलासँगको सम्बन्धलाई निरन्तरता दिएर ओलम्पिकले खराब पोषण, वातावरणीय ह्रास र जलवायु परिवर्तनको विश्वव्यापी महामारीलाई तीव्र पार्ने जोखिम छ,’ लेखकहरूले भनेका छन्, ‘अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटी (आइओसी) ले खेलाडी, दर्शक र पृथ्वीको हितमा कोका–कोलासँग सम्बन्ध तोड्ने समय आएको छ ।’
बंगलादेशमा बैंकबाट एक लाखभन्दा बढी झिक्न नपाइने
काठमाडौं । सुरक्षा समस्याका कारण बिहीबार बंगलादेश बैंकको खाताबाट एक लाखभन्दा बढी नगद झिक्न नपाइने केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ । बंगलादेश बैंकका प्रवक्ता मजबाउल हकले हालैको अवस्थामा विभिन्न बैंकमा पैसा लैजानका लागि सुरक्षा उपायको अभावका कारण बैंकहरूमा तरलताको सङ्कट देखिएको बीबीसीलाई बताए । त्यसैले अस्थायी अवस्थालाई सम्बोधन गर्न यो निर्णय गरिएको हो । उनले आइतबारसम्म सबै सामान्य अवस्थामा फर्किने विश्वास व्यक्त गरे । उनले बीबीसी बंगलालाई भने, ‘हामीले नगद रेमिटेन्स बोक्न सकेका छैनौं किनभने त्यहाँ पुलिस छैन । धेरै बैंक शाखाहरूमा पर्याप्त नगद छैन, धेरै एटीएममा नगद छैन ।’ ‘यस अवस्थामा ग्राहकले चेक मार्फत एक लाखसम्म झिक्न सक्नेछन् । हामीले थप ग्राहकहरूलाई सेवा दिन सकून् भनेर यो सीमा तोकिएको हो ।’ बुधवार राति बैंकका प्रबन्ध निर्देशक वा प्रबन्ध निर्देशकलाई आकस्मिक सन्देश पठाएर निकासीको सीमा तोकिएको हो । तर, ग्राहकले नगद झिक्न नसक्ने भए पनि उनीहरूले जुनसुकै रकम नगद स्थानान्तरण गर्न र डिजिटल कारोबार गर्न सक्छन् ।
बंगलादेशको राष्ट्र प्रमुख बनेका नोबेल पुरस्कार विजेता युनुस : अर्थशास्त्रीदेखि लघुवित्तका प्रवर्तकसम्म
तस्बिर : रोयटर्स काठमाडौं । बंगलादेशमा शेख हसिनाको बहिर्गमनपछि मोहम्मद युनुस अन्तरिम सरकार प्रमुख बनेका छन् । उनले आज नै आज शपथ लिने कार्यक्रम छ । विद्यार्थीहरूको आन्दोलन सरकारको नियन्त्रणबाहिर पुगेपछि हसिनाले प्रधानमन्त्रीबाट राजीनामा गर्दै देश छाडेलगत्तै नोबल पुरस्कार विजेता युनुस मंगलबार त्यहाँको अन्तरिम सरकार प्रमुख नियुक्त भएका थिए । उनी फ्रान्सको पेरिसबाट बंगलादेश आएर देशको प्रमुख बनेका हुन् । उनी पेरिसबाट बिहीबार दिउँसोसम्ममा ढाका आउने र बेलुका अन्तरिम सरकार प्रमुखको शपथ लिने कार्यक्रम रहेको बंगलादेशी समाचार संस्थाहरूले उल्लेख गरेका छन् । उनले बैठकपछि बेलुका ८ बजे उनले शपथ लिने कार्यक्रम छ । को हुन् उनी ? मोहम्मद युनुस नोबेल पुरस्कार विजेता तथा अर्थशास्त्री हुन् । ८४ वर्षका युनुसलाई अन्तरिम प्रधानमन्त्री बनाउन कैयौँ सातादेखि आन्दोलन गरिरहेका विद्यार्थी नेताहरूले समर्थन गरेका छन् । मोहम्मद युनुसले सन् १९७० को दशकमा लघुवित्तको थालनी गर्ने व्यक्तिको परिचय बनाएका छन् । उनले आरम्भ गरेको लघुवित्तको अवधारणाले देशका कतिपय मानिसहरूलाई गरिबीको चरम अवस्थाबाट माथि उठ्न सहयोग पुगेको छ । चटगाउँ विश्वविद्यालय नजिकैको गरिब गाउँमा घुम्न गएको समयमा उनी लघुवित्तको अवधारणाबाट प्रेरित भएका थिए । उनले केही दर्जन गाउँलेहरूलाई थोरैथोरै पैसा दिएर लघु व्यवसायको उद्यमी बन्न प्रस्ताव गरे । उनले एक पटकमा १०० डलरभन्दा कम मात्र पैसा दिए जुन परम्परागत बैंकहरूले दिने गरेका थिएनन् । उनको सहयोगमा सुरु गरिएका स्थानीय लघु उद्यमहरू निकै छिटो फस्टाए । सन् १९८०को दशकमा त्यसमा दशौँ हजार मानिसहरू सदस्य भए र त्यो ग्रामीण बैंक भयो । वित्तीय क्षेत्रमा गरेको योगदानको लागि सन् २००६ मा उनले नोबेल शान्ति पुरस्कार पनि पाए । राजनीतिमा प्रवेश युनुसले नोबेल पुरस्कार पाएको महिनाबाटै आफ्नो राजनीतिक आवद्धता बढाएका हुन् । उनले सन् २००७ मा नागरिक शक्ति नाम दिइएको राजनीतिक अभियानमा काम गर्न सुरु गरे । उनले यही अभियानबाट बाङ्ग्लादेशमा तेस्रो राजनीतिक शक्ति स्थापना गर्ने प्रयास गरेका थिए । तर, यो अभियानलाई हसिना र उनकी प्रतिस्पर्धी बेगम खालेदा जियाले दशकौंसम्म माथि उठ्न नदिन प्रयास गरेका थिए । त्यसपछि उनी राजनीतिबाट पछि हटे । पछि आर्थिक अपचलन तथा कर छलि गरेको भन्दै शेख हसिनाले आरोप पनि लगाइन् । सन् २०१३ मा सरकारी अधिकारीहरूले प्राध्यापक युनुसमाथि विदेशी आयमा कर छली गरेको आरोप लगाएका थिए । उनी सोही कारण ६ महिना जेल पनि बस्नुपर्यो । पछि धरौटीमा छुटे । सन् २०११ मा बाङ्ग्लादेशको केन्द्रीय ब्याङ्कले ६० वर्षपछि अनिवार्य अवकाश लिनुपर्ने उमेर नाघेको आधारमा उनलाई ग्रामीण बैंकबाट पदमुक्त गरेको थियो । एजेन्सी
