विश्व बैंकको प्रतिवेदन : विवाहपछि ६८ प्रतिशत महिलाले छाड्छन् जागिर, यस्तो छ कारण
काठमाडौं । विश्व बैंकको एक प्रतिवेदनले विवाहपछि जागिर गर्ने भारतीय महिलाको संख्या घटेको देखाएको छ । अर्थात् महिलाले ‘म्यारिज पेनाल्टी’ को सामना गर्नुपरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । विवाहपछि पुरुषले कुनै काम गरेमा त्यसलाई राम्रो मानिन्छ । तर, महिलाको हकमा भने अवस्था बिल्कुल उल्टो रहेको विश्व बैंकको उक्त प्रतिवेदनले देखाएको छ । प्रतिवेदनअनुसार अधिकांश परिवारले आफ्ना नवविवाहित बुहारीलाई जागिर गर्न दिँदैनन् । विवाहअघि महिलाले बाबुआमाको घरमा काम गरिरहेको भए पनि विवाहपछि भने जागिर छोड्न लगाइने गरेका कारण महिलाको रोजगारी दर निरन्तर घट्दै गएको छ । प्रतिवेदनका अनुसार भारतमा विवाहपछि महिला रोजगारी दर १२ प्रतिशतले घटेको छ, जुन सन्तान नभएको अवस्थामा पनि विवाहपूर्व महिला रोजगारी दरको झण्डै एक तिहाइ हो । उल्टो विवाहपछि पुरुषको रोजगारीको दर १३ प्रतिशतले बढेको छ । ‘भारत र माल्दिभ्समा बच्चा नभएका महिलाहरूमा विवाहको नियम विवाहपछि पाँच वर्षसम्म कायम रहन्छ । अर्कोतर्फ महिलालाई बालबालिकाको जिम्मेवारीसँग पनि जोडिएको देखिन्छ । जसका कारण महिलाले काम गर्न पाएका छैनन् वा जागिर छाड्नुपरेको छ,’ प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । भारतमा मात्रै नभई सम्पूर्ण दक्षिण एसियामा महिलाको रोजगारी दरमा गिरावट आएको छ । प्रतिवेदनले दक्षिण एसिया ‘महिला, रोजगारी र विकास’ मा केन्द्रित रहे पनि महिलाको रोजगारी दर घटेको देखाएको छ । सन् २०२३ मा दक्षिण एसियामा काम गर्ने उमेरका महिलामध्ये ३२ प्रतिशतमात्रै कार्यरत थिए । जहाँ पुरुषको रोजगारी दर ७७ प्रतिशत थियो । यस्तो अवस्थामा महिलाको सहभागिता निकै कम रह्यो । प्रतिवेदनमा महिलाको श्रमशक्ति सहभागिता दरलाई पुरुषको बराबरीमा पुर्याउने हो भने कुल ग्राहस्थ उत्पादन (जीडीपी) मा वृद्धि हुने उल्लेख छ । यसो गर्दा दक्षिण एसियाको क्षेत्रीय कुल ग्राहस्थ उत्पादन १३ देखि ५१ प्रतिशत बढी हुने प्रतिवेदनले जनाएको छ । एजेन्सी
बम राखिएको हल्लापछि भारतीय आकाशा एयरको विमान ‘डाइभर्ट’ गरियो
काठमाडौं । भारतको राजधानी नयाँदिल्लीबाट दक्षिणी बेङ्गलोरका लागि उडेको विमानमा बम राखिएको चेतावनीपछि बुधबार एक भारतीय यात्रुवाहक विमानलाई ‘डाइभर्ट’ गरिएको छ । भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीबाट दक्षिणी शहर बेङ्गलोरका लागि उडेको अकाश एयरको विमानलाई ‘सुरक्षा सतर्कता’ प्राप्त भएको र ‘सावधानी’ का रूपमा विमानलाई दिल्ली फर्कन आदेश दिइएको थियो । विमानस्थलको आपतकालीन टोलीले विमानलाई निगरानी गरेको र क्याप्टेनले दिल्लीमा सुरक्षित अवतरणका लागि आवश्यक सबै आपतकालीन प्रक्रियाको पालना गरेको आकाश एयरले जनाएको छ । विमानमा तीन शिशुसहित १८४ जना सवार रहेको एयरलाइन्सले जनाएको छ । भारतीय नागरिक उड्डयन प्राधिकरणबाट तत्काल कुनै प्रतिक्रिया आएको छैन । स्थानीय सञ्चारमाध्यम र एयरलाइन्सले यस हप्ता कम्तीमा पनि छ वटा यस्ता चेतावनी आएको जनाएका छन् । मङ्गलबार पनि एयर इन्डिया एक्सप्रेसको विमानमा बम हुन सक्ने इमेलमार्फत चेतावनी दिएपछि सिङ्गापुरको लडाकु विमानले एयर इन्डिया एक्सप्रेसको विमानलाई सुरक्षा प्रदान गरेको थियो । मङ्गलबार राति चाङ्गी विमानस्थलमा सुरक्षित अवतरण गर्नुअघि दुई वटा एफ–१५ जेट विमानलाई ‘जनघनत्व भएको स्थानबाट टाढा’ सुरक्षा प्रदान गर्न तैनाथ गरिएको थियो । एयर इन्डियाले नयाँ दिल्लीबाट शिकागोका लागि उडेको आफ्नो एउटा विमानलाई क्यानडामा आपतकालीन अवतरण गर्नुपरेको बताएको छ । त्यो विमान पनि सकुशल अवतरण भएको थियो । भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार साउदी अरबको जेद्दाह र ओमानको मस्कटका लागि उडान भर्ने दुई उडानका बारेमा भारतको कम लागतको अपरेटर इन्डिगोलाई पनि यसै साता यस्तै हल्ला प्राप्त भएको थियो । रासस
अमेरिकी राष्ट्रपति चुनाव : ७६ अर्बपति ह्यारिस र ४९ अर्बपतिको साथ ट्रम्पलाई, यस्ता छन् आर्थिक प्रतिबद्धता
काठमाडौं । नोभेम्बरमा हुने अमेरिकी राष्ट्रपतिको चुनावको विषयलाई लिएर अर्बपतिहरू पनि विभाजित भएका छन् । राष्ट्रपतिका उम्मेदवार पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उपराष्ट्रपति कमला ह्यारिस चुनावी मैदानमा छन् । राष्ट्रपतिको चुनावको विषयलाई लिएर अर्बपतिहरूले पनि पक्ष विपक्ष लिन थालेका छन् । उनीहरूले आफूलाई समर्थन गरेका उम्मेदवारलाई आर्थिक सहयोग गरेर साथ दिइरहेका छन् । फोब्र्सले हाल सार्वजिनक गरेको एक रिपोर्टले ह्यारिसले ७६ जना अर्बपतिको समर्थन पाएकी छन् भने ट्रम्पले ४९ जनाको समर्थन पाएका छन् । फोब्र्सको रिपोर्टका अनुसार ट्रम्पभन्दा ह्यारिसले बढी धनाड्यको साथ पाएकी छन् । हालसम्म २८ अर्बपतिहरुले ह्यारिसलाई खुलेरै १ मिलिनर डलरभन्दा बढी चन्दा दिइसकेको रिपोर्टमा उल्लेख छ । एलन मस्कले खुलेरै ट्रम्पलाई साथ दिएका छन् । एलन मस्कले अहिलेसम्म ट्रम्प समर्थक सुपर पीएसी (राजनीतिक कार्य समिति) लाई ४७५ मिलियन डलर प्रदान गरिसकेको विभिन्न समाचार संस्थाहरूले उल्लेख गरेका छन् । अर्बपति मार्क जकरबर्ग र वारेन बफेट भने मौन रहेको रिपोर्टमा उल्लेख छ । ह्यारिसलाई समर्थन गर्ने अर्बपति -ब्ल्यांक (एटलान्टा फल्कन्स) -रीड हफम्यान (लिंक्डइन) -विनोद खोस्ला (खोस्ला भेन्चर्स) -डस्टिन मस्कोविट्ज (फेसबुक) -स्टिभन स्पिलबर्ग (होलिउड निर्देशक) -टोरी बर्च (फेशन डिजाइनर) -रीड हेस्टिंग्स (नेटफ्लिक्स) -क्रिस लार्सेन (रिपल) -लौरिन पावेल जोब्स (एप्पल) यी अर्बपतिहरूले ह्यारिसलाई समर्थन गरेका छन् । ह्यारिसले आर्थिक स्थिरताको नीति ल्याउन सक्ने अनुमान गर्दै ती अर्बपतिहरुले उनलाई साथ दिएको रिपोर्टमा उल्लेख छ । यस्तै ट्रम्पलाई पनि ४९ जना अर्बपतिले खुलेरै समर्थन गरेका छन् । ट्रम्पले आफुलाई उच्च धनी र श्रमिक वर्गको वकालत गर्ने नेताको रुपमा प्रस्तुत भइरहेका छन् । यी हुन् ट्रम्पका अर्बपति समर्थक -एलन मस्क (एक्स) -मिरियम एडेलसन (लास भेगास स्याण्ड्स कर्प) -डन अहर्न (लास भेगास कन्सट्रक्सन) -डियान हेनड्रिक्स (एबीसी सप्लाई) -लिन्दा म्याकमहोन (डब्ल्यूडब्ल्यूई) -स्टिभ वाइन (वाइन रिसोर्ट्स) -टिलमेन फर्टिट्टा (ह्यूस्टन रोकेट्स) -जोन पॉल्सन (पॉल्सन एक कं.) -थोमस सिबेल (सिबेल सिस्टम्स) मौन अर्बपति विश्व प्रख्यात केही अर्बपतिहरूले यो चुनावमा उम्मेदवारको विषयमा मौनता देखाएका छन् । उनीहरुले कुनै पनि उम्मेदवारलाई समर्थन गरेका छैनन् । उनीहरू अहिले तथष्ठ रहेका छन् । अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोसले कुनै पनि उम्मेदवारको सार्वजनिक रूपमा समर्थन गरेका छैनन् भने सेयरका बादशाह भनेर चिनिने वारेन बफेटले पनि कुनैको समर्थन गरेका छैनन् । तर उनी डेमोक्र्याट भनेर चिनिन्छन् । फेसबुकका मालिक मार्क जकरबर्गले ट्रम्पसँग निजी छलफल गरेका छन्, तर उनले पनि कुनै उम्मेदवारलाई समर्थन गरेका छैनन् । माइक्रोसफ्टका संस्थापक बिल गेट्सले आधिकारिक रूपमा कुनै उम्मेदवारलाई समर्थन गरेका छैनन् तर जुलाईमा दिएको एक अन्तर्वार्तामा उनले ह्यारिसप्रति सकारात्मक धारणा व्यक्त गरेका थिए । जेपी मोर्गन च्यासेस बैंकका सीईओ जेमी डिमनले पनि कुनैको समर्थन गरेका छैनन । जेपी मोर्गन च्यासेस अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो बैंक हो । ब्रिजवाटर एसोसिएट्सका संस्थापक रे डालियोले पनि कुनैको समर्थन गरेका छैनन् । गूगलका सह–संस्थापक सेर्गेई ब्रिन, ल्यारी एलिसन र केन ग्रिफिन पनि यो चुनाबमा मौन छन् । यस्ता छन् प्रतिबद्धता ह्यारिसले चुनावको प्रचारप्रसारमा पहिलो प्राथमिकता नै कामकाजी परिवारहरूको खाना र आवासको खर्च कम गर्ने प्रयास हुने बताएकी छन् । उनले किराना सामानको मूल्यवृद्धि नियन्त्रण गर्ने र पहिलो पटक घर किन्नेहरूलाई सहुलियत दिने तथा माग पूर्ति गर्न आवास क्षेत्रमा विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता गर्दै आएकी छन् । ट्रम्पले मूल्यवृद्धि अन्त्य गर्ने र अमेरिकालाई पुनः सबैका लागि सहज तथा कम खर्चिलो बनाउने प्रतिबद्धता गर्दै आएका छन् । उनले बैंकको ब्याजदर घटाउने, कागजपत्र नभएका आप्रवासीहरूलाई फिर्ता पठाएपछि आवास क्षेत्रमा परेको दबाव कम गर्न सकिने बताउँदै आएका छन् । ट्रम्प खर्बौँ डलर राजस्व घट्ने गरी कर कटौती गर्ने पक्षमा उभिएका छन् । ट्रम्पले आफ्नो चुनावी अभियानमा करनीतिलाई केन्द्रमा राखेका छन्। उनले विदेशबाट आयात हुने वस्तुमा १० देखि २० प्रतिशतसम्म कर लगाउने घोषणा गरेका छन् भने चीनबाट आयात हुने वस्तुमा थप कर लगाउने योजना अघि सारेका छन् ।
