सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौं । राजधानीको भृकुटीमण्डपमा संचालित क्यान इन्फोटेक मेलामा अवओकनकर्ताको घुँइचो लागको छ ।आयोजकले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै मेलामा सवै क्षेत्रका ब्यक्तिहरुले अवलोकन गरेको जनाएको छ । माघ २४ देखि जारी ‘एचएमसी नेपाल हिक्सेमी क्यान इन्फोटेक २०२५ इन एसोसिएसन विथ मर्कन्टायल अफिस सिस्टम’ मा प्रविधिप्रेमीहरूको घुँइचो लागेको हो । ३०औं संस्करणको यस प्रदर्शनीलाई चौंथो दिन सकिँदासम्म विद्यार्थी तथा युवा उमेर समूह र प्रविधिमा चासो राख्ने व्यक्तिहरूसँगै कलाकार, खेलाडी, अभियन्ता, राजनीतिज्ञ, नीति निर्माता तथा विभिन्न तहका सरकारका प्रतिनिधिहरूले अवलोकन गरेका छन् ।  यो महाउत्सव सूचना प्रविधिका विकास र विस्तारलाई नजिकबाट चिन्ने अवसरको रूपमा प्रस्तुत भएको छ । आइतबारमात्रै बागमती प्रदेश सभा सदस्य इन्द्र बानियाँ, पूर्वमन्त्री गणेश साह, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका उपाध्यक्ष रविन्द्र मिश्र, काठमाडौं महानगरपालिकाको सहरी योजना आयोगका उपाध्यक्ष डा. सुमन नरसिंह राजभण्डारी, दिक्तेल नगरपालिकाका मेयर तीर्थराज भट्टराई, कम्प्युटेक ताइवानको तर्फबाट दक्षिण एसिया हेर्ने प्रतिनिधिहरू, नेपाल प्रहरीका डीआईजीहरू अरुण भण्डारी र कुमार न्यौपाने, कलाकार मिस पवी लगायतले क्यान इन्फोटेक अवलोकलन गरेका थिए । यसअघि नीति निर्माण तहका अधिकारीहरू, विभिन्न आयोगका प्रतिनिधिहरू तथा विभिन्न पालिकाका प्रमुख÷उपप्रमुख हरूले क्यान इन्फोटेक अवलोकन गरिसकेका छन् । सो अवसरमा उहाँहरूले डिजिटल नेपाल निर्माणका लागि क्यान इन्फोटेक जस्ता कार्यक्रमहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका हुने तथा सूचना सञ्चार प्रविधि क्षेत्रलाई राष्ट्रिय प्राथमिकता बनाएर अगाडि बढ्नुपर्नेमा जोड दिए। साथै नेपाली प्रतिभा र आविष्कारलाई प्रोत्साहन गर्नेगरी प्रभावकारी कार्यक्रम ल्याउन आफ्नो तर्फबाट पहल गर्ने प्रतिबद्धता समेत उनीहरुले ब्यक्त गरे। क्यान इन्फोटेकमा सूचना प्रविधि क्षेत्रका विश्वस्तरीय ब्राण्डसँगै इन्टरनेट सेवाप्रदायक, नेटवर्क तथा सेक्युरिटी सेवा प्रदायक, स्वदेशी स्याटलाइट, एआई उपकरण, फिन्टेक प्रविधि, ईकमर्स, आईटी तालिम प्रदायक, विभिन्न क्षेत्रका लागि विकास गरिएका सफ्टवेयर तथा म्यानेजमेन्ट सिस्टम, अनलाइन लर्निङ टुल, राइड शेयरिङ एप लगायतसँग सम्बन्धित स्टलहरूमा अवलोकनकर्ताको विशेष चासो देखिएको क्यान महासंघका महासचिव चन्द्र विलास भुर्तेलले जानकारी दिए । अन्य दिनमा कम अवलोकनकर्ता देखिने स्टलहरूमा शनिबार र आइतबार अवलोकनकर्ताको निकै भीड देखिन्थ्यो । विशेषगरी नेपाली विद्यार्थी, स्टार्टअप तथा इनोभेटरले तयार पारेका नवीनतम प्रविधि, एप्लिकेसन र प्रोजेक्टहरूमा अवलोकनकर्ता बढी झुम्मिएका छन् । यसअन्तर्गत मसिन लर्निङमा आधारित एआई टुलदेखि सेल्फ ड्राइभिङ कारसम्मका प्रडक्टमा आकर्षण देखिएको छ । त्यस्तै, स्वदेशी सफ्टवेयर निर्माताका उत्पादनमा पनि धेरैको झुकाव देखिएको छ । साथै, ख्यातिप्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय ब्राण्डका उत्पादनहरू एकै ठाउँमा पाउँदा प्रविधिप्रेमी उत्साही देखिएका छन् । नेपालीले विकास गरेका एआई प्रविधिहरूलाई विश्वव्यापी रूपमा प्रस्तुत गर्ने आवश्यकतामा सरोकारहरुले जोड दिएका छन् । डेटा आधारित विश्लेषणमार्फत प्रभावकारी, शुद्ध र भविष्यमुखी निर्णयहरू लिन सकिने भएकाले नेपाली एआई प्रविधिले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्ने उनीहरूको मत छ । यसबाहेक, नेपाली नवप्रवर्तकहरूलाई समर्थन गर्न सकिएमा नेपाललाई भविष्यमा प्रविधिको महत्त्वपूर्ण केन्द्रको रूपमा उभ्याउन सकिन्छ भन्ने सरोकारवालाले जोड दिएका छन् । नेपाली स्टार्टअपहरूलाई उचित मञ्च प्रदान गर्ने, प्रशासनिक झन्झटहरू समाधान गर्ने आवश्यक प्रोत्साहन उपलब्ध गराउने जस्ता विषयहरू सरोकारवालाले उठाएका छन् । ब्राण्डिङ कम्पनीका स्टलहरू मुख्य हलभित्र रहेका छन् भने साना कम्पनीहरू ट्रसमा रहेका स्टलहरूमार्फत आफ्ना वस्तु तथा सेवाको प्रचारमा जुटेका छन् । प्रदर्शनीस्थलमै कम्पनीहरूले डिलर छनोट गर्ने र बिजनेश डिल गर्ने कार्यसमेत गरिरहेका छन् । क्यान महासंघकी अध्यक्ष सुनैना घिमिरे पाण्डेले क्यान इन्फोटेकमार्फत विश्वबजार र स्थानीय बजारमा आएका नवीनतम प्रविधि र अभ्यासबारे एकै थलोमा हेर्न, बुझ्न र छलफल गर्न सम्भव भएको बताइन् । अध्यक्ष घिमिरेका अनुसार यसपटक अनावश्यक भीडभन्दा सूचना प्रविधि बुझेका वा उत्सुक अवलोकनकर्ताहरू बढी आएका छन् । कुल १४० स्टल रहेको क्यान इन्फोटेक २०२५ मा सहभागी कम्पनीहरूले आफ्ना वस्तु तथा सेवाको प्रवद्र्धनका अतिरिक्त आकर्षक छुट र अफर दिइरहेका छन् । यसअन्तर्गत कम्पनीहरूले वस्तु खरिद एवं बुकिङमा १० देखि ७० प्रतिशतसम्म छुट प्रदान गरेका छन् । सोमबार प्रदर्शनीकर्ताहरूले थप विशेष अफर ल्याउने तयारी गरेका छन् । साथै रोबोटिक्स एसोसिएसन नेपालले लाइभ रोबोटिक्स कम्पिटिसन तथा अवार्ड कार्यक्रम गर्नेछ । यसैबीच क्यान इन्फोटेकको आज (सोमबार) अन्तिम दिन रहेकाले अवलोकनकर्तालाई मध्यनजर गर्दै ६ बजेसम्म टिकट खुला गरिएको छ ।

काठमाडौं । सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री पृथ्वीसुब्बा गुरुङले नेपाल र भारतबीचको प्रगाढ सम्बन्धको भरपुर लाभ आइटी क्षेत्रमार्फत लिनुपर्ने बताएका छन् । भारतीय दूतावासले आयोजना गरेको ‘सेकेण्ड इण्डिया–नेपाल स्टार्टअप कनेक्ट कार्यक्रम’लाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री गुरुङले अहिले सूचना प्रविधिको युग भएकाले दुई देशबीचको सम्बन्ध जोड्ने आधार सूचना प्रविधि रहेको बताए । उनका अनुसार नेपाल र भारतबीचको सांस्कृतिक, भावनात्मक र खुला सिमानाको अन्तर सम्बन्धलाई अब नवीन कार्यमा रुपान्तरण आवश्यक छ । आइटी क्षेत्रमार्फत दुई देशबीचका युवाबीच ‘इनोभेटिभ’ कार्यमा सहकार्यको आवश्यकता उनले औँल्याए । सरकारका प्रवक्तासमेत रहेका मन्त्री गुरुङले नेपालले आइटी क्षेत्रमा पूर्वाधार निर्माण, बजार विस्तार र ‘डिजिटल फ्रेमवर्क’मा कार्य सम्पादन गर्दै आएको उल्लेख गरे । उनले नेपालको आफ्नै स्याटेलाइट निर्माण गर्ने, ‘डिजिटल लिटरेसी’ विस्तार गर्ने, एआइ नीति ल्याउने सरकारको योजना रहेको जानकारी दिए । ‘हामीले अब नेपाल र भारतबीच नवप्रवर्तन मार्फत सहकार्य गर्न सक्छौँ । यसले दुई देशको सम्बन्ध विस्तारसँगै अर्थतन्त्रमा टेवा पुर्‍याउँछ,’ उनले भने । नेपालका लागि भारतका राजदूत नवीन श्रीवास्तवले नेपाली र भारतीय नवप्रवर्तनबीच सहकार्य गरेर उद्यमशीलतामा प्रोत्साहन गरिने बताए । भारतीय सरकारले नवप्रवर्तनमा युवा विशेष लगानी गर्दै आएको र नेपालले पनि प्रयास गरेको देखिएकाले दुवै देशबीचको सहकार्यमा थप उपलब्धिपूर्ण बनाउन सकिने धारणा राखे । राजदूत श्रीवास्तवले भारतमा आगामी अप्रिल ३ देखि ५ तारिखमा हुन लागेको नवप्रवर्तन महाकुम्भमा सहभागी भइ एकअर्काको सिर्जनात्मक कार्य साझेदारी गर्न अनुरोध गरे ।

काठमाडौं । कम्प्युटर एशोसिएसन नेपाल (क्यान) महासंघको आयोजनामा बिहीबारदेखि ‘एचएमसी नेपाल हिक्सेमी क्यान इन्फोटेक २०२५’ सुरु भएको छ । मेलाको आज दोस्रो दिन हो । काठमाडौंको भृकुटीमण्डपस्थित प्रदर्शनीहलमा सञ्चालन भइरहेको मेला पाँच दिनसम्म चल्ने आयोजकले जनाएको छ । क्यान इन्फोटेकको यो ३०औं संस्करण हो । मेलामा विभिन्न कम्पनीले आफ्ना वस्तु तथा सेवाहरू प्रर्दशनमा राखेका छन् । मुख्य आकर्षण मेलामै राष्ट्रिय परिचयपत्र बनाउन सकिने क्यान इन्फोटेक मेलामा राष्ट्रिय परिचयपत्रको लाइभ इनरोलमेन्ट सुविधा रहेको छ । यसका लागि अविवाहितको हकमा सक्कल नागरिता र विवाहितको हकमा विवाह दर्ताको प्रमाणपत्र र नागरिता अनिवार्य गरिएको छ । यसपटकको मेलामा यो सुविधा राखिएको हुँदा अवलोकनकर्ताको आकर्षण परिचयपत्र बनाउने स्टलमा बढी देखिएको छ । प्रदर्शनीमा स्टार्ट–अप, रोबोटिक्स, आईसीटी एक्सेसरिज, गेम पार्लर, प्रडक्ट लन्चिङ, इमर्जिङ टेक्नोलोजी, ई-गभर्नेन्स, इन्टरनेट कनेक्टिभिटी, लर्निङ सेन्टर, ट्रेनिङ इन्स्युट्युटदेखि बुक स्टल, कफी स्टललगायत सेवा तथा उत्पादन राखिएका छन् । अवलोकनकर्ताले नयाँ तथा पूराना प्रविधिको अवलोकन गर्न सक्नुका साथै विभिन्न वस्तुहरु छुट मूल्यमा किन्न पनि सक्ने सुविधा रहेको छ । छुट मूल्यमा सामान मेलामा विभिन्न कम्पनीले अवलोकनकर्तालाई आकर्षण गर्नका लागि आफ्ना कम्पनीका उत्पादन ३० देखि ७० प्रतिशतसम्म छुटको व्यवस्था गरेका छन् । विभिन्न कम्पनीले स्मार्टवाच, टिभी, ल्यापटप, प्रिन्टर, कम्प्युटरलगायतका सामानमा मेलाअविधभर ७० प्रतिशतसम्म छुट दिएको छ । मेलाअवधिभर पसलमै जाँदा पनि ३० देखि ७० प्रतिशत छुटमा ल्यापटप खरिद गर्न सकिने जनाइएको छ । त्यस्तै किकले एयर बर्ड र स्मार्टवाच खरिद गर्दा ७० प्रतिशतसम्म छुट दिएको छ । आकर्षक उपहार प्रदरशनीमा स्टल भिजिट अवलोकन गर्न आउनेका लागि कम्पनीले मनोरञ्जनात्मक खेल राखेका छन् । जसमा अवलोकनकर्ताले सहभागी भएर उपहार जित्न सक्नेछन् । स्टलअनुसार फरक–फरक उपहार जित्न सकिन्छ । जसमा कुनै स्टलमा सुनको सिक्का जित्न सकिने अवसर छ । कुनैमा रिचार्ज कार्ड, कुनैमा ब्लुटुथलगायत छन् । त्यसबाहेक कुनै पनि सामान खरिदमा डिस्काउन्ट अफरसमेत पाउने व्यवस्था छ । त्यस्तै, एउटा किन्दा अर्को फ्रि अफर पनि उपलब्ध रहेको छ । प्रर्दशनीमा राखिएकामध्ये केही स्टलहरू  प्रर्दशनीमा डिजिटल एड्रेसिङ सिस्टम ‘कता हो’ को स्टल राखिएको छ । जुन नेपालको आफ्नै डिजिटल ठेगाना प्रणाली हो । देशभर जहाँसुकैको डिजिटल ठेगाना प्लेट तयार गर्न सकिने ग्रिडमा आधारित सप्टवेयर तथा मोबाइल एप्लिकेशन हो । नेपाली शब्दमार्फत सजिलै सम्झन र बोलेर सेयर गर्न सकिने देशभरको जुनसुकै स्थानको डिजिटल ठेगाना तयार गर्न सकिने नवीनतम प्रविधि ‘कता हो’ हो । यो एप निःशुल्क डाउनलोड गरेर प्रयोग गर्न सकिन्छ । प्रदर्शनीमा भोला फुड्सको पनि स्टल देख्न सकिन्छ । जसले विभिन्न स्कुल, अफिसलाई खाजा डेलिभरी गर्दै आएको छ । त्यस्तै, भोला फुड्अन्तर्गतकै कौशला तालिम घरले एक दिने बरिस्टा तालिम कोर्ष १५ सय रुपैयाँमा सञ्चालन गरिने अफर ल्याएको छ । त्यसैगरी, प्रर्दशनीमा कोइली मर्चेन्ट क्युआरको स्टल अवलोकन गर्न सकिने छ । विभिन्न होटल रेष्टुरेन्टमा क्युआर कोडमार्फत बिल तिर्दा भ्वाइस नोटिफिकेसनको विशेषता यसमा रहेको छ । यो सेवा लिनका लागि नजिकैको खाता भएको बैंकमा गएर बुझ्न सक्नेछन् । त्यस्तै, प्रदर्शनीमा बुक स्टलसमेत रहेको छ । किताब पढ्ने अवलोकनकर्ताले डिस्काउन्ट अफरमा किताब किन्न सक्छन् । प्रदर्शनीमा राइड सेयरिङ एप ‘टुटल’को पनि स्टल देख्न सकिन्छ । त्यस्तै, रोबटिक्स एशोसिएन नेपालले आफ्नो नवीनतम उत्पादन स्टल प्रदर्शनमा राखिएको छ । ग्रिन लाइफ एक्सपिरेन्सको स्टलमा छुटसहितको एयरबर्ड, वाचलगायतका उत्पादन अवलोकन गर्नुका साथै खरिद गर्न सकिने सुविधा छ । त्यसबाहेक प्रर्दशनीमा नेपाल क्यान मुभको स्टल भिजिट गर्न सकिन्छ । राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा कुरिअर सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको उक्त कम्पनीको बारेमा त्यहाँ गएर थप बुझ्न सकिन्छ । ३०औं क्यान इन्फोटेकको प्रमुख प्रायोजनमा एचएमसी नेपाल हिक्सेमी र सह-शीर्ष प्रायोजन मर्कन्टाइल अफिस सिस्टम रहेका छन् । त्यस्तै, गोल्ड स्पोन्सरमा नेबुला मोबिलिटी प्रालि (गोगोरो), सिल्भर स्पोन्सरहरूमा एस-पावर बीपीई प्रालि र अनलिमिटेड टेक्नोलोजी प्रालि (ज्याप) रहेका छन् । प्रदर्शनीको टिकेटिङ पार्टनरमा टिकट सञ्जाल, इन्टरनेट पार्टनरमा वल्र्डलिंक कम्युनिकेसन्स प्रालि, एसएमएस पार्टनर जानकी टेक्नोलोजी प्रालि, डिजिटल एड्रेस पार्टनरमा एड्रेसग्राफ नेपाल प्रालि (कताहो) र इनर्जी पार्टनरमा एग्जिबिशन लाइट हाउस रहेका छन् ।