समाज

काठमाडौं । नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को दोस्रो संस्करणको उपाधि जितेको लुम्बिनी लायन्स तेस्रो सिजनमा पनि च्याम्पियन बन्ने लक्ष्यसहित मैदानमा उत्रिँदैछ । पहिलो पटक उपाधि जितेर आफ्नो क्षमता प्रमाणित गरिसकेको लुम्बिनी यसपटक पनि उपाधि जोगाउने योजनामा छ । त्यसका लागि उसले नेपाली खेलाडीको मुख्य समूहलाई निरन्तरता दिँदै विदेशी खेलाडीसमेत भित्र्याएको छ । एनपीएलको तेस्रो संस्करण कात्तिक ९ गतेदेखि सुरु हुँदैछ । प्रतियोगिताको उद्घाटन खेलमै लुम्बिनीले गत संस्करणको फाइनल प्रतिद्वन्द्वी सुदूरपश्चिम रोयल्ससँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । गत सिजनको फाइनलमा सुदूरपश्चिमलाई ६ विकेटले पराजित गर्दै लुम्बिनीले पहिलो पटक उपाधि जितेको थियो । त्यसैले यसपटकको उद्घाटन खेल लुम्बिनीका लागि उपाधि रक्षाको अभियान सुरु गर्ने अवसर मात्रै नभई पुरानो प्रतिद्वन्द्वीसँग आफ्नो क्षमता पुनः प्रमाणित गर्ने परीक्षा पनि हुनेछ । एनपीएलको दोस्रो संस्करणमा लुम्बिनीको सफलताको मुख्य आधार सामूहिक प्रदर्शन थियो । कप्तान रोहित पौडेलको नेतृत्व, बलरहरूको प्रभावकारी प्रदर्शन र दबाबपूर्ण अवस्थामा पनि सम्हालिएर खेल्ने क्षमताले टोलीलाई उपाधिसम्म पु¥याएको थियो । फाइनलमा सुदूरपश्चिमलाई केवल ८५ रनमा समेट्न रोहित पौडेल, शेर मल्ल र रुबेन ट्रम्पेलम्यानले समान तीन विकेट लिएका थिए । त्यसपछि लुम्बिनीले नौ ओभरमै लक्ष्य पूरा गर्दै उपाधि जितेको थियो । फाइनलमा दिनेश अधिकारीले १३ बलमा ४२ रन बनाउँदै आक्रामक ब्याटिङ गरेका थिए ।  अघिल्लो संस्करणको यही प्रदर्शनले लुम्बिनीलाई यसपटक पनि बलियो दाबेदारका रूपमा उभ्याएको छ । तर उपाधि रक्षा गर्नु उपाधि जित्नुभन्दा कम चुनौतीपूर्ण हुँदैन । अन्य टोलीले पनि आफ्नो कमजोरी सुधार्दै अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव भएका खेलाडी भित्र्याएकाले लुम्बिनीले पुरानो सफलतालाई दोहो¥याउन निरन्तर राम्रो प्रदर्शन गर्नुपर्नेछ । रोहित पौडेलको नेतृत्व लुम्बिनीको टोलीमा नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका निवर्तमान कप्तान रोहित पौडेल मुख्य खेलाडीका रूपमा छन् । ब्याटिङमा जिम्मेवारी सम्हाल्न सक्ने र आवश्यक पर्दा बलिङसमेत गर्न सक्ने रोहितको नेतृत्व टोलीका लागि महत्त्वपूर्ण हुनेछ । टोलीमा सन्दीप जोरा, आसिफ शेख, दिलीप नाथ, आकाश त्रिपाठी, शेर मल्ल, दिनेश अधिकारी, तिलक भण्डारी, अभिषेक गौतम, किशोर महतो, दुर्गेश गुप्ता, अर्निको यादव र अजय चौहानलगायत नेपाली खेलाडी छन् ।  आसिफ शेख र दिलीप नाथ विकेटकिपिङ तथा ब्याटिङका विकल्प हुन् । सन्दीप जोरा आक्रामक ब्याटिङका लागि उपयोगी हुन सक्छन् भने शेर मल्लले बलिङ र अलराउन्ड प्रदर्शनमार्फत टोलीलाई योगदान दिन सक्छन् । दिनेश अधिकारीले अघिल्लो संस्करणको फाइनलमा देखाएको आक्रामक ब्याटिङ पनि टोलीका लागि सकारात्मक पक्ष हो । नेपाली खेलाडीको प्रदर्शनमा निरन्तरता कायम रहन सके विदेशी खेलाडीमाथिको निर्भरता कम गर्न र टोलीको समग्र सन्तुलन कायम राख्न लुम्बिनीलाई सहज हुनेछ । आठ विदेशी खेलाडी भित्र्यायो लुम्बिनीले उपलब्ध गराइएको विदेशी खेलाडी सूचीअनुसार आठ खेलाडीलाई टोलीमा समावेश गरेको छ । यसमा ब्याटिङ, तीव्र बलिङ र अलराउन्ड प्रदर्शन गर्न सक्ने खेलाडी छन् । १. रुबेन ट्रम्पेलम्यान- नामिबिया   २. निरोशन डिकवेला- श्रीलङ्का   ३. डी’आर्सी शर्ट- अस्ट्रेलिया   ४. गुलबदिन नाइब- अफगानिस्तान   ५. थोमस ड्राका- इटाली   ६. शाड्ली भान शाल्कविक - अमेरिका   ७. जे जे स्मिट-  नामिबिया   ८. मोभिन सुबासिङ्घे- श्रीलङ्का   यी खेलाडीको भूमिका फरक-फरक भएकाले टोलीले परिस्थितिअनुसार ब्याटिङ र बलिङको संयोजन मिलाउन सक्नेछ । यद्यपि, आठै खेलाडीको अन्तिम दर्ता तथा उपलब्धता प्रतियोगिताको आधिकारिक विवरणबाट पुष्टि गर्नुपर्नेछ । अस्ट्रेलियाका डी’आर्सी शर्ट आक्रामक ओपनिङ ब्याटिङ र स्पिन बलिङ गर्न सक्ने खेलाडी हुन् । श्रीलङ्काका निरोशन डिकवेला विकेटकिपर ब्याटर हुन् । उनले शीर्षक्रममा आक्रामक ब्याटिङ गर्न सक्छन् । नामिबियाका रुबेन ट्रम्पेलम्यान बायाँहाते तीव्र गतिका बलर हुन् । उनले नयाँ बलबाट विकेट लिने र डेथ ओभरमा दबाब सिर्जना गर्ने क्षमता राख्छन् । नामिबियाकै जे जे स्मिट अलराउन्डर हुन् । अफगानिस्तानका गुलबदिन नाइब पनि ब्याटिङ र बलिङ दुवैमा योगदान दिन सक्ने खेलाडी हुन् । अमेरिकाको प्रतिनिधित्व गर्ने शाड्ली भान शाल्कविकले सन् २०२६ को टी–२० विश्वकपमा उत्कृष्ट बलिङ गरेका थिए । उनले चार इनिङ्समा १३ विकेट लिएका थिए । लुम्बिनीले उनलाई भित्र्याउनुको एउटा प्रमुख कारण उनको यही प्रभावकारी प्रदर्शन हो ।  थोमस ड्राका बलर हुन् भने श्रीलङ्काका मोभिन सुबासिङ्घे अलराउन्डर हुन् । यी खेलाडीले आफ्नो क्षमताअनुसार योगदान दिन सके लुम्बिनीको टोलीलाई थप विकल्प उपलब्ध हुनेछ । लुम्बिनीका सबल पक्ष लुम्बिनीको पहिलो सबल पक्ष अघिल्लो संस्करणको उपाधि जितेको अनुभव हो । दबाबपूर्ण अवस्थामा कसरी खेल्ने र निर्णायक खेलमा कसरी प्रदर्शन गर्ने भन्ने अनुभव टोलीसँग छ । दोस्रो पक्ष कप्तान रोहित पौडेलको नेतृत्व हो । नेपाली राष्ट्रिय टोलीको अनुभव भएका रोहितले ब्याटिङसँगै खेलको रणनीति र मैदानमा खेलाडी परिचालनमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छन् । तेस्रो पक्ष नेपाली र विदेशी खेलाडीबीचको संयोजन हो । डी’आर्सी शर्ट, निरोशन डिकवेला र गुलबदिन नाइबजस्ता ब्याटिङ गर्न सक्ने खेलाडी तथा ट्रम्पेलम्यान र शाड्लीजस्ता बलरले आफ्नो क्षमताअनुसार योगदान दिन सके टोलीको सन्तुलन बलियो हुन सक्छ । चौथो पक्ष बलिङ हो । अघिल्लो संस्करणको फाइनलमा लुम्बिनीले देखाएको प्रदर्शनले उसको बलिङ क्षमता प्रमाणित गरेको थियो । शेर मल्ल, ट्रम्पेलम्यान र रोहित पौडेलको प्रभावकारी बलिङले सुदूरपश्चिमलाई कम स्कोरमा रोकेको थियो । यसपटक पनि बलरहरूले त्यही लय कायम राख्न सके लुम्बिनीलाई फाइदा पुग्नेछ । कमजोरी र चुनौती पनि कम छैनन् उपाधि रक्षा गर्ने अभियानमा लुम्बिनीका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती प्रदर्शनमा निरन्तरता कायम राख्नु हुनेछ । विदेशी खेलाडीको नाम र अनुभव मात्रले खेल जितिँदैन । उनीहरूले नेपाली खेलाडीको शैली बुझ्ने, मैदानको अवस्था अनुकूल खेल्ने र टोलीको योजनाअनुसार प्रदर्शन गर्ने क्षमता देखाउनुपर्छ । त्यस्तै, शीर्षक्रमको ब्याटिङमा सुरुआती विकेट छिटो गुमे टोली दबाबमा पर्न सक्छ । मध्यक्रमले जिम्मेवारी सम्हाल्नु र डेथ ओभरमा रन बनाउनु पनि उत्तिकै आवश्यक हुनेछ । बलिङमा सुरुआती विकेट लिनुका साथै अन्तिम ओभरमा रन नियन्त्रण गर्न सके लुम्बिनीको सम्भावना बलियो हुनेछ । आठ विदेशी खेलाडी टोलीमा रहे पनि प्लेइङ-११ मा सबैलाई खेलाउन पाइँदैन । त्यसैले उपलब्ध खेलाडीमध्ये परिस्थितिअनुसार उपयुक्त संयोजन छान्नु प्रशिक्षक र व्यवस्थापनका लागि महत्त्वपूर्ण निर्णय हुनेछ । पहिलो खेलमै पुरानो प्रतिद्वन्द्वीसँग परीक्षा कात्तिक ९ गते हुने उद्घाटन खेलमा लुम्बिनीले सुदूरपश्चिम रोयल्ससँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । गत संस्करणको फाइनलमा पराजित सुदूरपश्चिम यसपटक बदला लिने लक्ष्यमा हुनेछ भने लुम्बिनी विजयी सुरुआत गर्दै उपाधि रक्षा अभियानलाई गति दिन चाहन्छ । सुदूरपश्चिमसँग पनि अनुभवी नेपाली र विदेशी खेलाडी छन् । त्यसैले उद्घाटन खेलमा दुवै टोलीबीचको प्रतिस्पर्धा रोमाञ्चक हुने अपेक्षा गरिएको छ । लुम्बिनीका लागि ब्याटिङमा राम्रो सुरुआत, बलिङमा अनुशासित प्रदर्शन र फिल्डिङमा गल्ती कम गर्नु निर्णायक हुन सक्छ । एनपीएलको तेस्रो संस्करणमा आठ टोलीबीच प्रतिस्पर्धा हुँदै गर्दा लुम्बिनीको लक्ष्य उपाधि जोगाउनु मात्रै होइन, अघिल्लो संस्करणको सफलता संयोग नभएको प्रमाणित गर्नु पनि हुनेछ । रोहित पौडेलको नेतृत्व, नेपाली खेलाडीको योगदान र विदेशी खेलाडीको अनुभव एकै ठाउँमा मिल्न सके लुम्बिनी फेरि उपाधिको बलियो दाबेदार बन्न सक्छ । तर, त्यो लक्ष्य पूरा गर्न टोलीले नाम चलेका खेलाडीको उपस्थितिलाई मैदानमा नतिजामा बदल्नुपर्नेछ । सुदूरपश्चिमविरुद्धको पहिलो खेलले लुम्बिनीको तयारी, टोलीको सन्तुलन र उपाधि रक्षा गर्ने सम्भावनाको प्रारम्भिक संकेत दिनेछ ।  

काठमाडौं । नेपाली क्रिकेट प्रशंसकहरूको लामो प्रतीक्षालाई अन्त्य गर्दै नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करण आगामी कात्तिक ९ गतेदेखि त्रिवि अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान, कीर्तिपुरमा भव्य रूपमा सुरु हुने भएको छ । नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) को आयोजनामा हुन लागेको यसपटकको प्रतियोगिता नेपाली घरेलु क्रिकेट इतिहासकै सबैभन्दा आधुनिक, व्यावसायिक र प्रतिस्पर्धात्मक बन्ने देखिएको छ । उद्घाटन खेलमै साविक विजेता लुम्बिनी लायन्स र साविक उपविजेता सुदूरपश्चिम रोयल्स आमनेसामने हुने भएपछि प्रतियोगिताको पहिलो दिनदेखि नै क्रिकेट पारखीहरूले रोमाञ्चक खेलको आनन्द लिन पाउने भएका हुन् ।  अघिल्लो सिजनको सनसनीपूर्ण फाइनल भिडन्तमा लुम्बिनी लायन्सले सुदूरपश्चिम रोयल्सलाई पराजित गर्दै उपाधि आफ्नो नाममा लेखाएको थियो । त्यसैले कात्तिक ९ गते हुने उद्घाटन भिडन्त केवल प्रतियोगिताको सुरुवात मात्र नभई सुदूरपश्चिमका लागि अघिल्लो सिजनको हारको बदला लिने र लुम्बिनीका लागि आफ्नो विजेताको साख जोगाउने प्रतिष्ठाको लडाइँ बन्नेछ ।  दुवै टोलीमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका विदेशी स्टार र राष्ट्रिय टोलीका प्रभावशाली नेपाली खेलाडीहरूको उपस्थिति रहेकाले पहिलो खेल नै फाइनल सरह कडा र रोमान्चक हुने अनुमान गरिएको छ । यसपटकको एनपीएल क्रिकेटप्रेमीहरूका लागि थप खास हुनुको मुख्य कारण अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) ले दिएको औपचारिक मान्यता हो । आईसीसीको स्वीकृतिसँगै एनपीएलका सबै खेलहरूले आधिकारिक टी–२० हैसियत प्राप्त गरेका छन्, जसका कारण प्रतियोगितामा खेलाडीहरूले बनाउने व्यक्तिगत तथा टोलीगत कीर्तिमानहरू अब आइसीसीको आधिकारिक तथ्याङ्क मा दर्ता हुनेछन् । यस मान्यताले गर्दा विश्भरका स्थापित क्रिकेट बोर्डहरूबाट खेलाडीहरूलाई एनपीएल खेल्न नो अब्जेक्सन सर्टिफिकेट लिन सहज हुनुका साथै नेपाली घरेलु क्रिकेटलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नयाँ पहिचान मिलेको छ ।  नेपाली क्रिकेट इतिहासमा अर्को ठूलो प्राविधिक फड्को मार्दै यस सिजनदेखि एनपीएलमा पहिलोपटक डिआरएस प्रविधिको प्रयोग गरिँदैछ । मैदानमा हुने अम्पायरिङका विवादित निर्णयहरूलाई सच्याउन र खेललाई पूर्ण रूपमा पारदर्शी तथा निष्पक्ष बनाउन डिआरएस सुविधा कोसेढुङ्गा साबित हुनेछ ।  विश्भरका ठूला लिगहरूमा प्रयोग हुने आधुनिक क्यामेरा, अल्ट्राएज र बल–ट्याकिङ प्रविधिसहितको डिआरएसले खेलको गुणस्तर बढाउनुका साथै नेपाली खेलाडीहरूलाई पनि अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको खेल वातावरणसँग घुलमिल हुन ठूलो मद्दत पुर्याउनेछ ।  यसअघिका दुवै संस्करणमा सानदार प्रदर्शन गर्दै उपविजेतामा सीमित बनेको सुदूरपश्चिम रोयल्स यसपटक भने कुनै पनि हालतमा ट्रफी चुम्ने दृढ सङ्कल्पका साथ मैदानमा उत्रिँदैछ । उद्यमी स्वतन्त्र प्रताप शाहको स्वामित्व र पूर्वराष्ट्रिय मुख्य प्रशिक्षक जगत टमाटाको अनुभवी मार्गदर्शनमा रहेको सुदूरपश्चिमले यस सिजनका लागि टोलीको सन्तुलनमा विशेष ध्यान दिएको छ ।  टोलीले विश्वप्रसिद्ध विदेशी स्टारहरूसँगै घरेलु क्रिकेटमा छाप छाडेका प्रतिभावान युवा खेलाडीहरूलाई समेटेर उपाधि जित्न सक्ने मजबुत सेट तयार पारेको छ । सुदूरपश्चिमको विदेशी खेलाडीको सूची निकै आक्रामक र सन्तुलित देखिन्छ । टोलीमा वेस्ट इन्डिजका विष्फोटक ब्याटर तथा म्याच फिनिसर शेरफेन रदरफोर्ड, अघिल्लो सिजनका सर्वश्रेष्ठ खेलाडी घोषित इङ्गल्याण्डका अलराउन्डर सैफ अली जेब, न्युजिल्याण्डका तीव्र गतिबलर स्कट कुगेलेन तथा स्कटल्याण्डका भरपर्दा अलराउन्डर ब्रान्डन म्याकमुलन जोडिएका छन् । यसका साथै शीर्ष क्रममा टोलीलाई आक्रामक सुरुवात दिलाउन अस्ट्रेलियाका क्रिस लिन र जोस ब्राउनजस्ता अन्तर्राष्ट्रिय टी–२० विशेषज्ञहरूको उपस्थितिले सुदूरपश्चिमको ब्याटिङ आक्रमणलाई निकै भरपर्दो बनाउने देखिन्छ ।  नेपाली खेलाडीहरूको उपस्थितिमा पनि सुदूरपश्चिम रोयल्स उत्तिकै बलियो र परिपक्व देखिएको छ । टोलीको नेतृत्व राष्ट्रिय टोलीका स्टार अलराउन्डर दीपेन्द्र सिंह ऐरीले गरिरहेका छन् भने मुख्य नेपाली खेलाडीका रूपमा अनुभवी ब्याटर तथा विकेटकिपर विनोद भण्डारी, आरिफ शेख, इशान पाण्डे, डेथ ओभर विशेषज्ञ अविनाश बोहरा, नरेन साउद र हेमन्त धामी रहेका छन् । यसका साथै अक्सन र ट्यालेन्ट हन्टमार्फत टोलीमा भित्रिएका अनिल खरेल, दीपक बोहरा, मिलन बोहरा, टेक रावत, दीपेन्द्र थापा, सचिन भट्ट, आयुव चन्द र हिक्मत महराजस्ता युवा प्रतिभाहरूले टोलीको बेन्च स्ट्रेन्थलाई थप मजबुत बनाएका छन् ।  सुदूरपश्चिम रोयल्स यस सिजनको सबैभन्दा सन्तुलित र उपाधिको बलियो दावेदार टोलीका रूपमा खडा भएको छ । दीपेन्द्र सिंह ऐरी र शेरफेन रदरफोर्डजस्ता खेलाडीको उपस्थितिले टोलीको फिनिसिङ लाइन-अप मजबुत छ भने स्कट कुगेलेन र अविनाश बोहराको पेस जोडीले पावरप्ले र डेथ ओभरमा विपक्षी ब्याटरहरूलाई दबाबमा राख्न सक्छ । यदि टोलीले अघिल्ला संस्करणहरूमा फाइनलमा भोगेको दबाबलाई सही तरिकाले व्यवस्थापन गर्न सक्यो भने, आइसीसीको मान्यता र डिआरएस प्रविधिसहित सुरु हुन लागेको यो ऐतिहासिक एनपीएलको ट्रफी पहिलोपटक सुदूरपश्चिम रोयल्सले आफ्नो नाममा लेख्ने सम्भावना निकै प्रबल छ ।

‘दशैंमा छिमेकीले टेस्ला किने । हाम्रो घरमा कुच्चिएको कार पनि मर्मत भएन ।’  घरको कम्पाउन्ड र पुरानो कार सरसफाइ गर्दै गरेको छोराप्रति असन्तोष जनाउँदै दिव्या ठूलो स्वरमा रन्किन् ।  त्यहिबेलामा गेटबेल बज्यो । दिव्या गेट खोल्न पुगिन् ।  ‘आमा ! एक्लै ? खै त बुबा ?’ ‘नर्भिकमा । ज्वाइँ हस्पिटल पुग्नु भएछ । चेकजाँच गराएर बुवालाई लिएर आउँछु , तपाई जानु भनेर पठाओ गर्नुभयो ।’  ‘दर्शन मा’ । हजूरआमा नजिकै पुगेर सुबोधले ढोग गर्यो ।  ‘भाग्यमानी नाती । बाबुको सधैं प्रगति देख्न पाइयोस् । बाबा जस्तो असल मान्छे बन्नु, नेपाल मै बस्नु । बाआमालाई स्यार्नु ।’ ‘हा–आमा पनि । बाउछोराको गति यस्तो छ । छिमेकीहरु पोहोर दशैंमा यूरोप घुम्न गए, यसपाली अमेरिका गए । अर्को वर्ष अन्टार्कटिका जालान् । हाम्रो परिवार भद्रकालि र दक्षिनकालीको घेराभित्र सीमित छ । पाथीभारा जान पनि इभी जादैन भनेका छन् । बढीमालिका जान पनि गाढी जादैन भनेका छन् । काठमाडौंमा मात्रै बसेका छन्, कुवाका भ्यागुता जस्ता ।’ आफ्‌नो परिवारप्रति छेडखानी र छिमेकीको बखान गर्दै दिव्याले आमालाई कौसीमा लगिन् ।  ‘भरोसा, मा आउनुभा’छ । चिया बनाउ । एभोकाडो र स्याउ काटेर ल्याउ’ दिव्याले छोरीलाई भनिन् ।  ‘आहा । कति पारिलो घाम । पूर्व फर्केको घर फाप्‌छ भन्छन । बिहानको घाम पनि ताप्न पाइने । कति सुन्दर बस्ती । हरियाली पनि उस्तै । छोरी, तिमी भाग्यमानी रहिछौ । ज्वाइले कति रमाइलो ठाउँमा घडेरी छान्नु भयो । कति राम्रो घर बनाउनु भयो । नातीले पनि छिटै कमाउन थाल्यो ।’ ‘ऊ त्यो घरमा हेर्नु त आमा’ दिव्याले झण्डै ५० मिटर परको एउटै कम्पाउन्डमा रहेका दुई घर देखाइन् ।  ‘ती घर ४ रोपनी जग्गामा बनेका छन् । दाजुभाइका दुई परिवार । ८ जना छन् । एउटै कम्पाउण्डमा ८ वटा कार छ । विहानै सबैले गाडी पूजा गरे । फेसबुकमा फोटो हालिसके ।’ दिव्याले आमालाई मोवाइल देखाउँदै भनिन्‌–‘उनीहरुको ठूलो उद्योग छ । एक भाइ बैंकको अध्यक्ष छन् । अर्को भाइ बीमा कम्पनीको अध्यक्ष छन् । घरमा काम गर्न बैंक, इन्स्योरेन्सले नै कामदार पठाएका छन् । छोराछोरीले आइटी कम्पनी खोलेका छन् । टोलमा बुढीहरुको फुर्तिफार्ति कति कति ।’ ‘आहा ! कति राम्रो ।’ आमाले झनै खुशी व्यक्त गर्नुभयो । ‘ऊ, त्यहाँ अग्लो घर बनेछ नि । कसले बनायो त्यो ?’ आमाले छोरीलाई सोधिन् ।  ‘खुमन दासको । २१ तलाको छ । २ वटा लिफ्‌ट राखेको छ । स्वीमिङ पुल पनि छ। जिम हल पनि बनाएको छ। होटल बनाउछु भन्दै थियो । नचल्ने भो भनेर अपार्टमेन्ट बनायो । १७ वटा अपार्टमेन्ट बेचिसक्यो । एउटै अर्पाटमेन्ट १०/१२ करोडमा बिक्री भयो रे । टपमा हेलिप्याड बनाको छ । कुन दिन हेलिकप्टर किन्छ उसले ।  ‘आहा ! कति राम्रो छोरी’ आमा झन खुशी भइन् । ‘अरुले कमाए, जमाए भनेर के खुशी हुनु आमा । आफ्‌नो केही छैन । ज्वाइँको सचिवमा बढुवा नभई रिटायर्ड हुने भनेर समाचार आछ । बाबुको व्यापार पहिला जस्तो राम्रो छैन । पहिला उत्साहित भएर करोड हालेर कार किन्यो । ४ वर्ष भयो, गाडीको किस्ता सकिएको छैन । होमलोन पनि बाँकी नै छ । दशैंअघि गाडी ठोकियो, बनाउन ५ लाख लाग्छ रे । मर्मतको लागि बाउछोराले पैसा जुटाउन सकेनन्‌’ दिव्याले दिगदारी पोखिन्‌–‘छिमेकीले हेलिकप्टर किने पनि, उड्ने कार किने पनि हामीसँग केही छैन । के राम्रो ? के रमाइलो ?’  ‘मा दर्शन । चिया लिस्यो’ भरोसाले चियासँगै फलफूल ल्याइन् ।  ‘एभोकाडो हाम्रो बगैचामा फलेको हो आमा । ऊ, हेर्नु न । कत्ति फलेको छ । बिरुवा सारेको ३ वर्ष मै फल्दो रहेछ । अब ड्रागन फूुट पनि फल्न शुरु भयो । म त अब कौसी भरी लगाउँदै छु’ दिव्याले आमालाई सुनाइन् ।  तिमीले जे छोयो, त्यो सप्रन्छ छोरी । अहिले मात्र होइन, पहिला पनि । तिमीले रोपेको आँप गाउँमा अहिले पनि लटरम्मै फल्छ । जन्मने बित्तिकै यो पाठी तिम्रो भन्नुपर्छ, हलक्कै बढ्ने, २ वर्ष नपुग्दै व्याउने । दुइटा, तिनटा, चारटासम्म पाठापाठी पाउने ।’  दिव्याले लामो सास फेरिन । ‘खै आमा, तपाई त्यसो भन्नुहुन्छ । मेरा पीडा मैसँग छन् । घरसँगै जोडिएको ८ आना जग्गा बिक्रीमा छ । किन्न पाए एक रोपनी हुन्थ्यो । मनमा आनन्द हुन्थ्यो । एउटाको सट्टा १० वटा एभोकाडो हुर्काउन सक्थेँ । पछि गाह्रोसाह्रो पर्दा ३/४ आना बेचेर संकट टार्न सकिन्थ्यो । पैसासैसा छैन ।’  दिव्याका दुःख कानले मात्र सुनेन, आमाले छोरीको अनुहारमा पनि पढिन् ।  ‘छोरी । तिम्रो दुःख, तिम्रो पीडा मैले बुझेँ । तिमी यसबाट मुक्त हुनुपर्छ ।’ ‘कसरी आमा ?’ दिव्याले सोधिन् । ‘तिम्रो जन्मघर । मेरो कर्मघर । तिमीलाई सब थाहा छ । गाउँ भरका लागि एउटा कुवा थियो । पिउने पानीको भाग नपुग्ने । विजुली थिएन, मोटरबाटो थिएन । फोन थिएन । टिभी थिएन । इन्टरनेट थिएन । थियो त केवल ६०/७० घरको बस्ती । गोठभरी गाईभैसी । वर्षैभरी खान पुग्ने खेतीपाती । गाउँमै एउटा मिल, एउटा स्कूल । त्यहि गाउँ हाम्रा लागि सबैभन्दा सुन्दर ठाउँ मान्थ्यौ । समय बदलियो । घर–घरमा धारा बने । विजुली बल्यो । मोटर आयो । टिभी चल्यो । हातहातमा मोवाइल र इन्टरनेट । खुशीमाथि खुशी थपिदै थिए ।   गाउँभरीमा एसएलसी पास गर्ने पहिलो छोरी तिमी । भाइले एसएलसीमा जिल्ला टप गर्यो । घरमा कति धेरै खुशी । गाउँमा कति धेरै उत्साह ।  तिम्रो काठमाडौंमा विवाह हुँदा घरमा कति धेरै खुशी । भाइलाई अमेरिकाले भिषा दिँदा घरमा सबैभन्दा धेरै खुशी । गाउँमा पुग्ने नेताहरु समेत हामीलाई बधाई भन्न पुग्थे ।  तर छोरी । तिमी रहरमा जम्यौ । छोरा विदेश गयो । गाउँबाट खुशी पनि सँगै बाहिरियो । तिमीहरु जस्तै सबैको छोरा छोरी बाहिर । गाउँमा कोही छैन नानी । परार गाउँको पल्टियो । २७ जना एकै पटक गए । अब त गाउँमा ६ घरमा हामी जस्तै बुढाबुढी मात्र छन् । एक वर्ष भो, गाउँमा बस जना छोड्यो, चढ्ने मान्छे नभएर । बाआमासँगै र खशी लिन शंकर गाउँ गारैछ । उसैको जीपमा सिट मागेर विहान आएको । रिङरोडबाट ट्याक्सी लिएर अस्पताल पुग्यौ । धन्न शंकर गाउँ पुगेकोले सजिलै आउन सकियो ।  छोरी, मलाई पैसाको दुःख छैन । भाइले जति भन्यो, त्यति पठाइदिन्छ मोवाइलमा । यसपाली आमा खुवाउने औसीमा मलाई, बा खुवाउने औसीमा बालाई आइफोन पठाइदियो । अस्ती भिडियो कलमा बुबाले सञ्चो भएन भन्नु भो । तत्काल जचाउँन भाइले भन्यो । होलबढी चेकचाँज नर्भिकमा राम्रो हुन्छ भन्या छ । ज्वाइले पनि त्यहि बोलाउनु भयो । रोग पनि पत्ता लाग्ला । उपचार पनि होला ।’ आमाले लामो स्वास फेरिन् । र भनिन्‌–‘तर के गर्नु । घरमा छोराबुहारी छैनन् । नातिनातिना छैनन् । छिमेकीका घरमा पनि ताला लागे । गाउँका घरगोठ सबै खाली । खेतबारी सबै बाँझो । कोही छैन, खेतीपातीमा काम गर्ने मान्छे ।  तिमी त भाग्यमानी छोरी । तिम्रा त छोराछोरी पनि काखमै, श्रीमान पनि साथमै । बस्ती पनि बढ्दै । छिमेकी पनि धनी । छिमेकी कङ्गाल छन् भने आफू धनी भएपनि असुरक्षित हुइन्छ । छिमेकी धनी हुँदा आफू संधैं सुरक्षित भइन्छ छोरी । छिमेकी धनी हुँदा खुशी बन्नुपर्छ । लोभ गर्नु हुन्न ।’ गेटको बेल बज्छ । ज्वाई ससुरा भित्र छिर्छन् ।  ‘आमा ! मैले मुक्ति पाएँ । लाग्थ्यो, अघिसम्म म र मेरो परिवार गरिब छ । अहिले म धनी भएँ आमा, साँच्चै । म भाग्यमानी रहेछु । यसपाली सबै सँगै बसेर दशैं मनाउने । बा, आमा, श्रीमान्, छोरा, छोरी, सबै सँगसँगै । आफ्‌नै घरमा, यो सुन्दर सहरमा, आफ्‌नै देशमा ।’