२३ वटा हाइड्रोको आईपीओलाई अनुमति दिन माग, तत्काल नदिए आन्दोलन गर्ने चेतावनी
काठमाडौं । स्वतन्त्र उर्जा उत्पादकहरुको संस्था नेपाल (इप्पान)ले २३ वटा हाइड्रो पावरको आईपीओ निष्काशनलाई अनुमति दिन माग गरेको छ । संस्थाले नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) का पदधिकारीहरुसँग भेटेर जलविद्युत कम्पनीहरुको आईपीओ निष्कासनको अनुमतिको कार्य तत्काल अगाडि बढाउन माग गरेका हुन् । इप्पानको संंयोजकत्वमा आईपीओ जारी गर्नको लागि आवेदन दिएर पाइपलाइनमा रहेका २३ जलविद्युत आयोजनाका प्रतिनिधिहरुले पुस २५ गते बोर्डका पदाधिकारीसँग भेट गरी यस्तो माग गरेको हो । सेबोनले लामो समय भइसक्दा पनि आईपीओ जारी गर्नको लागि आवेदन दिएर पाइपलाइनमा रहेका जलबिद्युत कम्पनीहरुको सम्बन्धमा कुनै सुनुवाई नगरेपछि उक्त माग गरिएको इप्पानले जनाएको छ । इप्पानले एक हप्ताभित्र जलविद्युत कम्पनीहरुको आईपीओ निष्कासनको अनुमतिको कार्य अगाडि बढाई निर्माणमा रहेका आयोजनाहरुलाई यथाशीघ्र सम्पन्न हुने वातावरण सिर्जना गरिदिन आग्रह गरेको छ । यदि एक हप्ताभित्र उक्त विषयमा कुनै सुनुवाई नभएमा थप सशक्त आन्दोलन गर्न बाध्य हुने समेत इप्पानले जनाएको छ । ‘जलबिद्युत कम्पनीहरुको आईपीओको सम्बन्धमा सेबोन अनिर्णयको बन्दी बन्दा निर्माणाधीन जलबिद्युत आयोजनाहरु गम्भीर रुपमा प्रभाबित भएका छन्, आईपीओ जारी नहुँदा रकम अभाव भई निर्माणाधीन आयोजनााहरुको कार्य ठप्प हुन थालेको छ, निर्माणको अन्तिम चरणमा रहेका आयोजनाहरुको समेत रकम अभावका कारण काम रोक्नुपर्ने अवस्था श्रृजना भएको छ, आयोजनाहरुको काम यसरी प्रभाबित हुँदा लागत बढ्न गई अन्ततः आयोजनाहरु नै सम्पन्न गर्न नसकिने समस्या तथा चुनौतिहरु थपिदै जाने संकेत देखिन थालेको छ,’ इप्पानले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । आयोजना समयमै सम्पन्न हुन नसक्दा देशलाई १० वर्षमा १५ हजार मेगावाट बिजुली उत्पादन गर्ने राष्ट्रिय लक्ष्यमा समेत गम्भीर धक्का लाग्ने, राज्य र लगानीकर्ताहरुको अर्बौं रुपैयाँको नोक्सानी हुने र यसबाट बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु प्नि गम्भीर रुपले प्रभाबित हुने इप्पानको भनाई छ । साथै, सेबोनका प्रवक्ताले जलविद्युत आयोजनाको आईपीओ निष्कासन सम्बन्धि फाइलहरु बोर्डबाट स्वीकृतिका लागि अगाडी बढाईसकेको र सोको बारेमा कानून, न्याय तथा संसदीय मामिला मन्त्रालयका सचिवज्यू तथा अर्थ मन्त्रालयका सचिवसँग बारम्बार छलफल भइरहेको समेत जानकारी गराएका छन् ।
मेरियट होटल पनि पब्लिक कम्पनी बन्दै, सय रुपैयाँमा साधारण सेयर
काठमाडौं । पाँच तारे नयाँ होटेल मेरियट पनि पब्लिक कम्पनी बन्ने भएको छ । व्यवसायी शशिकान्त अग्रवालको प्रमुख लगानी रहेको मेरियट होटल अहिले प्राइभेट लिमिटेड कम्पनी छ । पब्लिक कम्पनीको रुपमा परिणत गरी साधारण सेयर निष्कासन गर्ने प्रक्रिया सुरु भइसकेको होटलका प्रमुख लगानीकर्ता अग्रवालले जानकारी दिए । ‘हामीले प्रालि कम्पनी बनाएर होटल संचालन गरेका हौं, होटल संचालनमा आएको ३ वर्ष भयो, अब पब्लिक कम्पनी बनाएर सर्वसाधारणलाई पनि सेयर जारी गर्ने भनेर प्रक्रिया सुरु गरेका छौं,’ अग्रवालले विकासन्युजसँग भने । होटल संचालनमा आएको केही समयपछि नै विश्व महामारीको रुपमा फैलिएको कोभिड महामारी नेपालमा पनि फैलन सक्ने भन्दै सरकारले २०७६ चैत दोस्रो सातादेखि नै देशव्यापी लकडाउन गरेको थियो । कोभिड महामारीको कारण विदेशी पर्यटक नेपाल आउन पाएका थिएनन् भने लकडाउन, त्यसपछिको सटडाउन र निषेधाज्ञाका कारण होटल खुल्न पाएका थिएनन् । यस्तै कारणले मेरियट होटलले पनि अपेक्षाकृत व्यवसाय बढाउन पाएको थिएन । परिस्थिति प्रतिकुल भएपनि अहिलेसम्म होटल संचालन नाफामा नै रहेको अग्रवालले बताए । बैंकको व्याज र ह्रासकट्टी हिसाव गर्दा भने होटल नोक्सानीमा रहेको उनको भनाई छ । ‘यो बीचमा अपेक्षाकृत व्यवसाय बढ्न सकेन, कारण सबैलाई थाहा नै छ तर, पनि हामी संचालन नोक्सानीमा छैनौं, बैंकबाट लिएको कर्जाको किस्ता तथा व्याज तिर्नुपर्ने भएकोले होटल नोक्सानीमै छ,’ अग्रवालले भने । उनका अनुसार मेरियट होटलले बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट करिब ३ अर्ब रुपैयाँ कर्जा लिएको छ । होटललाई पब्लिक कम्पनी बनाएर सर्वसाधारणलाई पनि सेयर विक्री गर्ने प्रक्रिया सुरु भइसकेको अग्रवालले जानकारी दिए । ‘होटलको चुक्ता पुँजी करिब २ अर्ब रुपैयाँ छ, चुक्ता पुँजीको १५ प्रतिशत सर्वसाधारणको लागि आईपीओ जारी गर्दैछौं, एफपीओ वा बुक विल्डिङ विधिबाट आईपीओ निकाल्ने होइन, प्रतिकित्ता सय रुपैयाँको दरमा नै आईपीओ जारी हुन्छ,’ अग्रवालले थपे । उनले आईपीओ विक्रीबाट आएको रकमले होटलको ऋण तिर्न प्रयोग गरिने पनि बताए । ‘करिब ३ अर्ब रुपैयाँ कर्जा छ, आईपीओ विक्री गरेर आएको पैसाले बैंकको ऋण तिर्छाैं, आईपीओ जारी गरेपछि सर्वसाधारणले पनि स्वामित्व लिन्छन्, व्यवसायिक रुपमा अघि बढ्न पनि थप सजिलो हुन्छ, यसैकारण पब्लिकमा जान लागिएको हो,’ उनले भने । चुक्ता पुँजी २ अर्ब रुपैयाँ भएको होटलले १५ प्रतिशत आईपीओ जारी गर्दा करिब ३० करोड रुपैयाँ बराबरको आईपीओ आउने छ ।
नबिलसहित ६ कम्पनीको सेयर भाउ घट्यो
काठमाडौं । आइतबारको बजारमा विभिन्न ६ वटा कम्पनीको सेयर मूल्य घटेको छ । ७३ अंकले बढेको बजारमा पनि कारोबारमा आएकामध्ये ६ कम्पनीको सेयर भाउ घटेको हो । जसमा वाणिज्य बैंक, विकास बैंक, लघुवित्त, होटल एण्ड टुरिजम र उत्पादनमूलक समूह अन्तर्गतका कम्पनीहरु रहेका छन् । जसमध्ये वाणिज्य बैंक अन्तर्गतको नबिल बैंकको सेयर मूल्य घटेको छ । बैंकको सेयर मूल्य सामान्य ०.०९ प्रतिशत अर्थात १ रुपैयाँले घटेर प्रतिकित्ता १११३ रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । जसको प्रतिकित्ता सेयर अधिकतम १७४० रुपैयाँसम्म कारोबार भएको थियो । बोनस सेयरको लागि मूल्य समायोजन भएदेखि अर्थात पुस ११ गतेदेखि नै बैंकको सेयर मूल्य निरन्तर रुपमा घटिरहेको छ । बजारमा रौनकता कायमै, एकैदिन ९३.४६ प्रतिशतले बढ्यो सेयर कारोबार त्यस्तै, मिथिला लघुवित्तको पनि सेयर मूल्य १.२७ प्रतिशतले घटेर प्रतिकित्ता १६३० रुपैयाँमा झरेको छ । जुन अघिल्लो कारोबारको तुलनामा २१ रुपैयाँले घटी हो । आइतबार सेयर मूल्य घट्नेमा विकास बैंक समूहका दुई कम्पनी कालिका माइक्रोक्रेडिट डेभलपमेन्ट बैंक र फर्ष्ट माइक्रोफाइनान्स डेभलपमेन्ट बैंक रहेका छन् । यी दुईको सेयर मूल्य सामान्य प्रतिशतले घटेर क्रमशः ११९५ र ८९८ रुपैयाँमा अन्तिम कारोबार भएको छ । होटल एण्ड टुरिजम अन्तर्गतको चन्द्रागिरी हिल्सको सेयर मूल्य १० रुपैयाँले घटेको छ । र, अन्तिम कारोबार प्रतिकित्ता १५०५ रुपैयाँमा भएको छ । दोश्रो बजारमा कम्पनीको प्रतिकित्ता सेयर २८०० रुपैयाँसम्ममा किनबेच भएको थियो । बोटलर्स नेपाल (तराई)को पनि सेयर मूल्य १२७ रुपैयाँले घटेको छ । उत्पादनमूलक समूह अन्तर्गतको यो कम्पनीको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता १५ हजार ५७३ रुपैयाँ छ ।
