झापामा ४ अर्ब लगानीमा ३ सय शैयाको क्यान्सर अस्पताल, अब धाउनुपर्दैन काठमाडौं-भारत
काठमाडौं । करिब ४ अर्ब लगानीमा झापाका बिर्तामोडमा ३ सय शैयाको क्यान्सर अस्पताल संचालनमा आएको छ । पूर्वाञ्चलका क्यान्सर बिरामीलाई लक्षित गर्दै बिर्तामोडमा पूर्वान्चल क्यान्सर अस्पताल बुधबारदेखि संचालनमा आएको हो । बिर्तामोडस्थित बी एण्ड सी टिचिङ अस्पतालका कार्यकारी निर्देशक दुर्गा प्रसाईंले क्यान्सर अस्पताल सञ्चालनमा ल्याएका हुन् । पूर्वाञ्चल क्षेत्रमा क्यान्सरको उपचार हुने यो पहिलो अस्पताल हो। अत्याधुनिक उपकरण सहित बी एण्ड सी टिचिङ अस्पताल परिसरभित्रै अस्पताल संचालनमा ल्याईएको हो । सुरुवाती चरणमा अस्पताल १ सय शैया मात्र संचालनमा ल्याईएको र फागुनबाट पूर्ण रुपमा ३ सय शैया संचालन आउने निर्देशक प्रसाईले जानकारी दिए । अस्पतालमा रेडियो थेरापी, पेट सिटिस्क्यान, थ्रिडी मेमोग्रामलगायतका अत्याधुनिक उपकरणबाट क्यान्सरको उपचार हुने उनले बताएका छन् । आफूहरुले संचालनमा ल्याएको मेसिनमध्ये टुयुबिम मेसिन र पेट सिटिस्क्यान नेपालमै पहिलोपल्ट संचालनमा ल्याईएको उनले दाबी गरे । अस्पताल पूर्ण रुपमा संचालनमा आउँदा १ हजार जनाले प्रत्यक्ष रोजगार पाउने प्रसाईले बताए । अस्पातलको अध्यक्षमा ईन्दिरा गिरी, प्रमुख कार्यकारी अधिकृतमा डा.निराजन प्रसाई र मेडिकल डिरेक्टरमा क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. विरेन्द्र यादव रहेका छन् । भारतको मेदान्त अस्पतालमा ४ वर्ष काम गरेर फर्केका डा. विरेन्द्र यादवले अब पुर्वका क्यान्सर बिरामीहरुले भारत तथा काठमाडौंसम्म पनि धाएर दुःख पाउनु नपर्ने बताए ।
हप्तामा दुई दिन खाना नखाँदा दर्जनौं रोग चैट, धेरै वर्ष बाँच्न उपवास आवश्यक
काठमाडाैं । विभिन्न धर्ममा उपवासलाई निकै प्राथमिकता दिने गरिएको छ । विशेष गरेर हिन्दु र मुस्लिम समुदायमा यो चलन प्रचलित छ । भगवान्सँग वरदान माग्न धेरै मानिसहरु उपवास बस्ने गरेका छन् । यो विषय स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको कुरा तपाई हामीले धेरै सुन्दै आएका छौं । तर, पुष्टी भएको भने पहिलोपल्ट हो । शताब्दी लामो अध्यनपछि यो विषय धार्मिक रुपमा मात्र नभएर स्वास्थ्यसँग पनि जोडिएको पाइएको छ । सन् १९९७ मा प्रकाशित जर्नलमा विन्डर्च र सोहोको लेख अनुसार जिन्दगीभर खानेकुराहरु क्यालोरी कम गरेर खाँदा त्यसले बढ्दो उमेर र आयुमा प्रभाव पार्न सकिन्छ । उनीहरुले खानामा क्यालोरी कम गरेर खाँदा शरीरमा हानिकारक फ्रि रेडिकल्सको उत्पादन घट्ने र त्यसले स्वास्थ्यमा धेरै फाईदा पुर्याउने कुराको उल्लेख गरेका छन् । त्यसपछि मानिस तथा जनावरहरुमा तीन प्रकारको उपवासको तरिकालाई अध्यन गरिएको थियो । पहिलो, एक दिन बिराएर गरिने उपवास, दोस्रो, हप्तामा दुई पटकसम्म गरिने उपवास र तेस्रो, दैनिक खाने खाना लामो समयको ग्याप राखेर खाने उपवास । यसमा केही पनि नखाई गरिने उपवासलाई भने जोडिएको छैन । मानिस र जनवारहरुमा गरिएको अध्ययनले अस्थाई उपवासले वजन घट्ने, शरीरमा स्वतन्त्र रेडिकलको कम उत्पादन हुनुको साथै स्वास्थ्यमा धेरै नै फाईदा भएको देखाएको छ । यसबाहेक अस्थाई उपवासले शरीरमा ग्लुकोज, तनाव प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने काम गर्दछ । उपवासको समयमा शरीरका कोषहरुले अक्सिडेटिभ स्टे«स र मेटाबोलिक स्ट्रेस प्रतिको आन्तरिक प्रतिरक्षा क्षमता बढाउनुको साथै बिग्रिएका कणहरुलाई हटाउने वा सुधार्र्ने काम गर्दछ । खाना खाने अवधिभर शरीरका कोषहरु विकास प्रक्रियामा संलग्न हुन्छन् । तर, धेरै जसो व्यक्तिहरुले दिनमा कम क्यालारीको खाना खाएपनि ३ पटकसम्म पनि खाने भएकोले त्यसलाई अस्थाई उपवास भने भन्न मिल्दैन । जनावरहरुमा गरिएको क्लिनिकल अध्ययनहरुले अस्थाई उपवासले मोटोपना, मधुमेह, हृदयरोग, क्यान्सर, मस्तिसकका नशाका रोगहरुलाई परिमार्जन गरेको पाइएको छ । जनावर र मानिसमा भएको अध्ययनको समीक्षा गर्दा अस्थायी रूपमा उपवास बस्नाले सामान्य स्वास्थ्य सूचकहरूलाई असर पार्न र ढल्कँदो उमेरको गतिलाई पनि कम गर्नसक्ने देखाएको छ । सर्वप्रथम, उपवासप्रति शरीरको पाचन शक्ति र मोलिक्युलको प्रक्रिया यस्तो रहेको छ । उपवास र पाचन प्रणालीबिचको सम्बन्ध शरीरको कोषिकाहरुको उर्जाको लागि ग्लुकोज र फ्याटी एसिड मुख्य स्रोत हुन् । खानापछि ग्लूकोज शरीरमा उर्जाको लागि प्रयोग गरिन्छ । फ्रयाट ट्राइग्लिसराइड्सको रूपमा एडिपोज टिस्यूमा भण्डारण हुन्छ । यसरी भण्डारण गरिएको फ्याटलाई आवश्यक परेको अवस्थामा प्रयोग गरिन्छ । अस्थाई उपवासको समयमा ट्राईग्लाईसरिड्सहरु फ्याटी एसिडको रुपमा परिणत हुन्छन् र त्यो उर्जाको रुपमा प्रयोग हुन्छ । कलेजोले फ्याटी एसिडलाई किटोन बडिको रुपमा परिवर्तन गर्दछ । जसले उपवासको समयमा हड्डीहरू र विशेष गरी दिमागलाई ऊर्जा प्रदान गर्दछ । खाना खाएको अवस्थामा किटोन बडिमा रगतको मात्रा कम हुन्छ र मानिसहरुमा अस्थाई उपवास सुरु भएको ८ देखि १२ घण्टाको अवधिमा त्यसको मात्रा बढ्दछ । हरेक दिन वा हप्तामा खाईएको खानामा क्योलीरी घटाएर खाएको खानाले शरीरमा किटोन बडिको मात्रा बढाउँदछ । शरीरको उर्जा स्रोतको रुपमा प्रयोग हुने ग्लुकोजको सट्टा फ्याटी एसिड र किटोन बडिको प्रयोगले शरीरको पाचन प्रणाली मजबुत गर्दछ । किटोन बडिहरुले उपवास अथवा महिनावारीको समयमा शरीरमा प्रयोग हुने इन्धनको रुपमा मात्र नभएर शरीरका कोषिकाहरु र अंगहरुको गतिविधीमा सहयोग पुर्याउँछ । उपवास र तनाव प्रतिरोधात्मक क्षमता हाम्रो दाँजोमा हाम्रा पुस्ताहरुले न त दिनको ३ पटक खाना खाए न त आसिन जिवन नै बिताए । यसको सट्टा उनीहरुले वातवरणमा पाईने धेरै प्रकारका खाद्य सामाग्री खाने गर्थे । समय बित्दै जाँदा मानिसहरु वातावरण अनुकुल परिवर्तनमा आफुहरुलाई ढाल्दै लगे जसले उनीहरुमा विकासवादी परिवर्तनहरु देखा पर्न थाल्यो । बारम्बार शरीरलाई अस्थाई उपवाससँग चिरपरिचित गराउँदा कुनै प्रकारको कार्य पछि देखिने चुनौतीहरुप्रति स्थायी रुपमा शरीरले उचित प्रतिक्रिया देखाउँन थाल्छ । अस्थाई उपवासप्रति शरीरका कोशिकाहरुले एकृकित रुपमा तनावप्रति उचित प्रतिकृया देखाउन मद्दत गर्दछ जसले एन्टिअक्सिीडेण्ट प्रतिरक्षा, डिएनए मर्मत, सुन्निएको भागहरुलाई कम गर्न सक्छ । स्वास्थ्य र आयुमा उपवासको प्रभावहरू मानिसहरुमा क्यालोरी नियन्त्रणले वा अस्थाई उपवासले कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषयमा लामो समयदेखि छलफल हुँदै आएको छ । जनवारहरुमा गरिएको शताब्दी लामो क्यालोरी कम गरेर गरिएको अध्यनले कम क्यालोरीको खाना खानाले आयु वृद्दि गराउने पुष्टि गरेको छ । अस्थाई उपवासमा गुड्रिक र उनका सहकर्मीहरुले गरेको प्रारम्भिक अध्यनले एक दिन बिराएर गरिएको उपवासले एउटा मुसाको आयु ८० प्रतिशतले वृद्धि भएको रिर्पाट गरेका छन् । यद्यपि क्यालोरी प्रतिबन्धले स्वास्थ्य र आयुमा पार्ने प्रभाव लिंग, आहार, उमेर, र आनुवंशिक कारकहरुले फरक पार्ने गर्दछ। सन् १९३४ देखि २०१२ को अवधिको डाटाको समग्रमा रुपमा गरिएको विश्लेषणले क्यालोरी प्रतिबन्धले सामान्य प्रजातिको मुसामा १४ देखि ४५ प्रतिशत र खैरो प्रजातिको मुसामा ४ देखि २७ प्रतिशतले आयु बढेको देखाएको छ । उक्त अध्यनले मोटोपना घट्नु र जिवनकालबिचको सम्बन्ध उल्टो देखिएको छ । जसअनुसार छोटो आयु भएकाहरुमा धेरैमात्रामा मोटोपना कम भएको देखियो । जुन कडा उपवासको नतिजा थियो । आयु लम्बिएकाहरुमा मोटोपना थारै मात्रामा कम भएको थियो । यद्यपि बाँदरहरुमा गरिएको अध्यनले दुई भिन्न नतिजा देखाएको छ । विस्कन्सिन विश्वविद्यालयमा गरिएको अध्यनले क्यालोरीको मात्रा घटाउँदा स्वास्थ्य र आयुमा सकरात्मक परिवर्तन देखिएको छ । जबकी, नेसनल ईन्सटिच्युट अफ एजिङको अध्यनले क्यालोरीमा कम गर्दा समग्र स्वास्थ्यमा राम्रो भएको देखिए पनि त्यसले आयुमा केही फरक पारेको देखिएन । मानिसहरुमा भने अस्थाई उपवासले मोटोपना, उच्च रक्तचाप, शरीर सुन्निएको कम गर्छ । त्यसैले अस्थाई उपवासले मानिसकलाई धेरै हदसम्म स्वास्थ्य लाभ प्रदान गर्न देखिन्छ । २२ दिनको लागि १६ जना मानिसहरुमा गरिएको वैकिल्पक दिनको उपवासको परिक्षणले उनीहरुको तौल २.५ किलो कम, ४ प्रतिशतले फ्याट मास र ५७ प्रतिशतले ईन्सुलिन लेभल कम भएको पाईएको छ । यस्तै, हप्ताको ५ दिन सधैँ खाने खाना र २ दिन कम क्यालारीका खाना दिएर अधिक तौल भएका सयभन्दा बढी महिलामा परीक्षण गरिएको थियो । यसरी गरिएको दुई परीक्षणमा दुवै समुहका महिलाहरुले उही मात्रामा तौल कम गरे । तर, हप्तामा दुई दिन कम क्यालोरीका खाना खाने महिलाहरुमा कम्मरको परिधी कम भएको र ईन्सुलिनको सेन्सिभिटि बढेको पाइएको छ । अस्थाई उपवास वा खानामा क्यालोरी कम गरेर बसिने उपवास स्वास्थ्यको लागि निकै नै फाईदाजनक रहेको यसकारण पुष्टि हुन्छ । यद्यपि, कडा प्रकारका उपवासहरु अर्थात केही नखाई बसिने उपवास स्वास्थ्यको लागि फाइदाजनक छैन । (द न्यू इङ्याण्ड जर्नल अफ मेडिसिनमा प्रकाशित लेखकाे भावानुवाद)
मुक्तिनाथ विकास बैंकका ग्राहकलाई टेस्ला डाएग्नोस्टिक क्लिनिकमा १० प्रतिशतसम्म छुट
काठमाडौं । मुक्तिनाथ विकास बैंकका ग्राहकलाई टेस्ला डाएग्नोस्टिक क्लिनिकले आफ्ना विभिन्न सेवाहरुमा १० प्रतिशतसम्म छुट दिने भएको छ । बालुवाटारस्थित उक्त क्लिनिकले बैंकका ग्राहकहरुलाई तोकिएका शुल्कमा विशेष छुट दिने सम्बन्धी समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । उक्त सम्झौता पत्रमा टेस्ला डाएग्नोस्टिक क्लिनिकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रिन्कु श्रेष्ठ तथा मुक्तिनाथ विकास बैंकका सहायक नायव प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तिल बहादुर गुरुङ्गले हस्ताक्षर गरेका हुन् । यस सम्झौता पश्चात मुक्तिनाथ विकास बैंकका भिसा डेबिट कार्डवाहक ग्राहकहरूले टेस्ला डाएग्नोस्टिक क्लिनिक, वालुवाटारमा उपचार गराउँदा तोकिएका विभिन्न सेवाहरुमा १० प्रतिशतसम्म छुट पाउने व्यवस्था गरिएको छ ।
