खोपको प्रयोग नगर्दा दादुराले प्रकोपको रुप लिँदै
काठमाडौं । बाँकेको नेपालगञ्जमा दादुराका बिरामीको सङ्ख्या आज दिउँसोसम्म ८० जना पुगेका छन् । दादुराका २८ प्रतिशत बिरामीले दादुराविरुद्धको खोप प्रयोग नगरेको पाइएको छ । परिवार कल्याण महाशाखाअन्तर्गतको बालस्वास्थ्य तथा खोप शाखाका प्रमुख सागर दाहालका अनुसार ८० बिरामीमध्ये खोप नलिने २३ जना रहेका छन् । खोपको एकमात्रा लिने ३३ र दुई मात्रा लिने १२ बिरामी छन् । उनका अनुसार १२ बिरामीबारे कुनै जानकारी छैन । उनले दादुराविरुद्धको खोपप्रतिको सचेतना अभावका कारण खोप प्रयोग नगर्दा प्रकोप फैलिएको बताए । उनले भने, ‘कूल बिरामीको सङ्ख्यामा २८ प्रतिशत बिरामीले खोप लगाएका छैनन्, खोप लगाउनु हुँदैन भन्ने समुदायको धारणाले उहाँहरु खोपबाट बञ्चित भएको देखिएको छ ।’ उनले आजदेखि खोप लगाउने काम सुरु भएको समेत बताए । ‘प्रकोप फैलिएपछि सबैको ध्यानार्कषण भएको छ, धर्मगुरु र समुदायसँग बसेर आइतबार छलफल भएको थियो, उहाँहरुले भनेको स्थानमा आजदेखि खोप लगाउन सुरु गरिएको छ’, उनले भने । हरेक वर्ष केही प्रतिशत बालबालिका पूर्ण मात्राको खोप लगाउन छुटेका छन् । उनले भने, ‘खोपको कभरेज धेरै देखिए पनि खोप नलगाएको असुरक्षित समूह बढ्दै जान्छ, असुरक्षित समूह धेरै भएपछि दादुरा प्रकोपका रुपमा देखिने गरेको छ ।’ बाँकेमा खोपको स्थितिलाई हेर्दा आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा दादुराविरुद्धको पहिलो मात्रा लगाउने ९८ प्रतिशत छन् भने दोस्रो मात्रा लगाउने ९५ प्रतिशत छन् । आव २०७७/७८ मा दुवै मात्रा खोप लगाउने ९२ प्रतिशत छन् । आव २०७६/७७ मा ९० प्रतिशतले पहिलो मात्रा र दोस्रो मात्रा लगाउने ७९ प्रतिशत छन् । नेपाल जनसाङ्ख्यिक तथा स्वास्थ्य सर्वेक्षण २०२२ को अध्ययनले सन् २०२२ मा चार प्रतिशत बालबालिकाले कुनै पनि खोप नलगाएको देखाएको छ । सन् २०१६ मा खोपबाट बञ्चित हुने बालबालिको सङ्ख्या एक प्रतिशत मात्र देखिएको छ । गत पुस १२ गते नेपालगञ्ज उपमहानगरपालिकाको वडा नं ५ मा दादुराका पहिलो बिरामी देखिएका थिए । दादुराका लक्षण देखिएका १५ बिरामीमध्ये पाँच को नमूना परीक्षण गरेपछि दादुरा पुष्टि भएको हो । वडा नं ५ बाट सुरु भएको दादुराको सङ्क्रमण वडा नं ७, ८, ९, १०, ११, १५ र २२ मा देखिएको छ । आइतबारसम्म उपमहानगरका १० वडा र खजुरा गाउँपालिकाको वडा नं २ मा दादुराका बिरामी फेला परेका थिए । सबैभन्दा धेरै बिरामी उपमहानगरपालिकाको वडा नं ८ मा २८ र वडा नं ७ मा २५ जना रहेका छन् । वडा नं ९, १०, ११, १५ र २२ मा १० बिरामी भेटिएका हुन् । पाँच महिनाका बालबालिकादेखि ६५ वर्ष उमेर समूहकामा दादुराका बिरामी छन् । दादुराका कारण एक बिरामीको मृत्यु भइसकेको जनाइएको छ । दादुराका बिरामीलाई फोक्सो र कानको समस्यादेखि अपाङ्गतासम्म हुनसक्छ । यसबाट मृत्युको समेत जोखिम हुने गर्छ । सम्भावित स्वास्थ्य जटिलता कम गर्न शिविरमार्फत तत्काल उपचारको व्यवस्था गरिएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा केन्द्रबाट बालचिकित्सक, विश्वस्वास्थ्य सङ्गठन र युनिसेफको समूह खटिएको छ । दादुराका बिरामी पत्ता लगाउने, शिविर खडा गरेर खोज्ने क्रम जारी छ । डा दाहालका अनुसार दादुराको महामारी नियन्त्रण गर्न बिरामी पत्ता लगाउने र तत्काल उपचार गर्ने, बिरामीलाई भिटामिन ‘ए’ दिने, आइसोलेनमा राख्ने तथा खोप लगाउने काम भइरहेको छ । सङ्क्रमण नियन्त्रण गर्न दुई हप्ता विद्यालय बन्द गर्न स्वास्थ्यकर्मीले सुझाव दिएका छन् । धुलिखेल अस्पतालले आगामी दिनमा सो क्षेत्रका समुदायमा खोपप्रतिको गलत बुझाइ र सचेतना बढाउन अहिले अध्ययन टोलीसमेत खटाएको छ । स्वास्थ्यकर्मीले उपमहानगरपालिकालाई झण्डै दुई साता विद्यालय बन्द गर्न सुझावसमेत दिएको छ ।
एसियन र पानस फार्मेस्टिकल्सको इस्मेप्राजोल र लोराजेपाम औषधि गुणस्तरहिन भेटियो
काठमाडौं । औषधि व्यवस्था विभागले एसियन र पानस फार्मेस्टिकल्सले उत्पादन गर्ने केही औषधी गुणस्तरहिन भएकाले बजारबाट फिर्ता गर्न निर्देशन गरेको छ । विभागले शनिबार एक सूचना प्रकाशित गर्दै एसियन फार्मेस्टिकल्सले उत्पादन गर्ने इस्मेप्राजोल आइपी–४० एमजी (ब्याच नम्बर इओटी ८०३०) र लोराजेपाम ट्याबलेट युएसपी–१ एमजी (ब्याच नम्बर एलएआरटी ८०५४) औषधि गुणस्तरहिन भएको बताएको छ । त्यस्तै विभागले सूचनामार्फत पानस फार्मेस्टिकल्सले उत्पादन गर्ने इस्मेप्राजोल आइपी–४० एमजी (ब्याच नम्बर टिइओ ०३७) औषधि गुणस्तरहिन रहेको बताएको छ । विभागले दुबै कम्पनीले उत्पादन गर्ने गुणस्तरहिन औषधिमा मापदण्डअनुसारको गुणस्तर नभएको जनाएको छ । उक्त औषधिहरुको सिफारिस, बिक्री वितरण तथा प्रयोग नगर्न र नगराउन विभागले सूचनामार्फत अनुरोध गरेको छ ।
प्रा.डा. बरालको अध्यक्षतामा स्त्री क्यान्सर रोग समाजको नयाँ कार्यसमिति चयन
काठमाडौं । प्रा.डा. गेहनाथ बरालको अध्यक्षतामा नेपाल स्त्री क्यान्सर रोग समाज (गोसोन)मा नयाँ कार्यसमिति चयन भएको छ। शनिबार भएको गोसोनको सम्मेलनले बरालको अध्क्षतामा ११ सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति निर्वाचित गरेको हो। समितिको उपाध्यक्षमा डा. जितेन्द्र परियार, सचिवमा प्रा.डा. गणेश दंगाल, कोषाध्यक्षमा डा. स्निग्धा राई, सहसचिवमा डा. विनोद अर्याल र वैकल्पिक सचिवमा डा. अनु बज्राचार्य निर्वाचित भएका छन्। यस्तै कार्यसमितिमा निवर्तमान अध्यक्ष डा. शीला बर्मा, पदेन सदस्य, डा. ऋजुता जोशी, डा. कीर्तिपाल सुवेदी, डा. कविन भट्टचन र डा. रमेश श्रेष्ठ सदस्यमा चयन भएका छन्। शनिबार नै गोसोनले दोस्रो द्वी वर्षिय वैज्ञानिक सम्मेलन सम्पन्न गरेको छ। महिलाको प्रजनन अंगका विभिन्न प्रकारका क्यान्सरहरु जस्तैः पाठेघर, पाठेघरको मुखको क्यान्सर, डिम्बासयको क्यान्सर, योनिमार्गको क्यान्सर लगायतका विभिन्न क्यान्सरको निदान, उपचार रोकथाम, स्क्रिनिङ्ग, तथा अनुसन्धान सम्बन्धी छलफल सम्मेलनमा भएको छ। नेपाल स्त्री क्यान्सर रोग समाजको दोस्रो वैज्ञानिक सम्मेलन स्वास्थ्य सेवा विभागका महानिर्देशक डा. दीपेन्द्र रमण सिंहको प्रमुख आथित्यतामा सम्पन्न भएको थियो । स्वदेश तथा विदेशका गरी करिब १५० जना विशेषज्ञहरूको उपस्थितिमा ४० भन्दा बढी कार्यपत्रहरू प्रस्तुत भएका थिए। सम्मेलनमा उत्कृष्ट कार्यपत्र प्रस्तोता मध्ये दुई जनालाई पुरस्कृत गरिएको थियो। सोही अवसरमा समाजका सल्लाहकारद्वय डा. विष्णुदत्त पौडेल र प्रभुराज बैद्य, संस्थापक अध्यक्ष डा. अचला बैद्य साथै नेपाल प्रसूति तथा स्त्री रोग समाज नेसोगको तर्फबाट पूर्व अध्यक्ष समेत रहेकी प्रतिनिधि सभा सदस्य डा. चन्दा कार्कीलाई अभिनन्दन गरिएको थियो।
