भदौमा १ अर्ब २१ करोड बढीको बीमा सरेण्डर, कुन कम्पनीबाट कति ?
काठमाडौं । भदौ महिनामा ९ हजार ४४९ जना बीमितले बीमा सरेण्डर गरेका छन् । नेपाल बीमा प्राधिकरणका अनुसार उक्त बीमितले १ अर्ब २१ करोड २२ लाख रुपैयाँ बढीको बीमा सरेण्डर गरेका हुन् । लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पाेरेशन नेपाल (एलआईसी)मा बीमा गरेका बीमितले धेरै सरेण्डर गरेका छन् । एलआईसीका ३ हजार ३ सय ८ जना बीमितले ३५ करोड ८१ लाख रुपैयाँ बढीको बीमा सरेण्डर गरेका हुन् । यसैगरी, नेपाल लाइफका २ हजार ६८ जना बीमितले ३३ करोड ११ लाख बढीको बीमा सरेण्डर गरेका छन् । राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनीका १ हजार १० जना बीमितले १० करोड ५८ लाख, एशियन लाइफका ८८१ जना बीमितले ७ करोड ९६ लाख, नेशनल लाइफका ५९३ जना बीमितले ८ करोड ३४ लाख, सूर्यज्योति लाइफका ६१६ जना बीमितले ७ करोड ३८ लाख र हिमालयन लाइफका ५८९ जना बीमितले ५ करोड ७२ लाख रुपैयाँ बढीको बीमा सरेण्डर गरेका छन् । बीमा सरेण्डर कम हुने कम्पनीमा सन नेपाल परेको छ । सन नेपालका ५९ जना बीमितले मात्र बीमा सरेण्डर गरेका छन् । बीमा सरेण्डरबापत सन नेपालबाट ५७ लाख रुपैयाँ बाहिरिएको छ । हुन कम्पनीबाट कति सरेण्डर ?
बाढी पीडित बीमितको दाबी भुक्तानी छिटो गर्न अध्यक्ष सिलवालको निर्देशन
काठमाडौं । नेपाल बीमा प्राधिकरणका अध्यक्ष सूर्यप्रसाद सिलवालले बाढीमा क्षति भएको दाबीलाई यथासीघ्र भुक्तानी गर्न निर्देशन दिएका छन् । बाढी पहिरोबाट नागरिकको घर, सम्पत्ति तथा संरचनाहरूमा भएको क्षतिको बीमा दाबी भुक्तानी यथासम्भव छिटो गर्न बीमा कम्पनीहरूलाई उनले निर्देशन दिएका हुन् । बाढी तथा पहिरोबाट भएको क्षतिको बीमा दाबीलाई सरलीकरण गर्ने र छिटो दाबी भुक्तानी गर्ने सम्बन्धमा आइतबार नेपाल बीमा प्राधिकरणमा आयोजित निर्जीवन बीमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतहरूसँगको छलफलमा अध्यक्ष सिलवालले बीमा कम्पनीहरूले दाबी भुक्तानी दिँदैनन् भन्ने भ्रमलाई हटाउन पनि बीमा कम्पनीहरूले छिटो दाबी भुक्तानी दिनुपर्ने बताए । अध्यक्ष सिलवालले हाल विशेष परिस्थिति भएकाले सामान्य अवस्थामा आवश्यक पर्ने दाबी भुक्तानी सम्बन्धी कागजातहरूमध्ये प्रहरी प्रतिवेदन र सम्बन्धित निकायको सिफारिस लगायतका कागजातहरू आवश्यक नपर्ने व्यवस्था मिलाइने, अन्य कागजातहरूको सूची समेत छोटो पारिने र बीमा सर्भेयरहरूलाई तोकिएकै समय सीमाभित्र प्रतिवेदन पेस गर्न निर्देशन दिने जानकारी दिए । अध्यक्ष सिलवालले हालको विशेष परिस्थितिमा बीमा दाबी विस्तारै थपिँदै जानसक्ने र बाढी तथा पहिरोका कारण बीमालेख हराएको पनि हुनसक्नेतर्फ बीमा कम्पनीहरूले ध्यान दिनुपर्ने बताए । कार्यक्रममा निर्जीवन बीमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतहरूले हालैको बाढी र पहिरोको कारण क्षति भएका जलविद्युत कम्पनी, गोदाम, पसल, मोटर, मोटरसाइकल सम्बन्धी बीमा दाबीहरू बीमितहरूबाट धमाधम आउन थालेको जानकारी दिए । दाबी आउने क्रम जारी रहेकाले अहिले के कति दाबी पेस हुन्छ भन्ने बारे यकिन डाटा उपलब्ध नभएको उनीहरुको भनाइ छ । जलविद्युत आयोजनाहरुमा मात्रै २ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ बढीको क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान रहेको उर्जा मन्त्रालयले जनाएको छ । मन्त्रायका अनुसार २२ सय मेगावाटका जलविद्युत आयोजनाबाट विद्युत उत्पादन नै बन्द भएको छ । जलविद्युतको बीमा गर्दा उत्पादन बन्द हुँदाको क्षतिपूर्ती पनि बीमा कम्पनीले कभरेज गर्ने टर्म एण्ड कण्डिसन हुन्छ । यदि यक्त कभरेज पनि पर्नेगरी बीमा गरिएको खण्डमा मात्र सोको पनि क्षतिपूर्ति बीमा कम्पनीले दिने गर्दछ । यसरी सरसर्ती हेर्दा जलविद्युत आयोजनाबाट मात्रै बीमा कम्पनीहरुमा ३ अर्ब बढीको दाबी पेस हुने अनुमाग गर्न सहिन्छ । यस्तै, गोदाम, पसल, मोटर, मोटरसाइकल र कृषि, पोर्टफोलियोको दाबी कति आउँछ आँकलन अहिले नै सकिने अवस्था छैन । प्राधिकरणकी निर्देशक पुजन ढुंगेलले बीमा कम्पनीहरुले जति दाबी आए पनि भुक्तानी गर्नुपर्ने भएकाले त्यसका लागि तयार हुन प्राधिकरणले सचेत गराएको बताइन् । उनले भनिन्, ‘बाढी पीडित बीमितले दाबी पेस गर्दै गर्छन, कम्पनीले भुक्तनी दिँदै जाने हो । अहिले भनेको भुक्तानीमा कम्पनीहरु सहज बन्नु पनै बेला हो ।’ उनका अनुसार अहिले बीमा कम्पनीहरुले दाबी भुक्तानी दिँदैनन् भन्ने भाष्य तोड्ने बेला हो साथै कम्पनीहरूले हाल विशेष परिस्थिति सिर्जना भएकाले बीमा दाबी प्रक्रियालाई सरलीकरण गर्न, निश्चित दाबी भुक्तानीका लागि न्यून कागजात भए हुने व्यवस्था गर्न र सर्भे प्रतिवेदनलाई छिटोछरितो तुल्याउनका लागि आवश्यक सहजीकरण गर्न प्राधिकरणसँग आग्रह गरे ।
एक वर्षपछि एनएलजी र एलआईसीलाई हकप्रद निष्काशनको अनुमति, प्रक्रिया पुगेका अन्यले पनि पाउने
काठमाडौं । एनएलजी इन्स्योरेन्स कम्पनी र लाइफ इन्स्योरेन्स कर्पाेरेशन (एलआईसी) नेपाल ले हकप्रद सेयर निष्काशनका लागि अनुमति पाएका छन् । हकप्रद सेयर निष्काशनका लागि एनएलजी इन्स्योरेन्स र एलआईसी नेपाललाई अनुमति दिएको नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन)का अध्यक्ष महेश बरालले जानकारी दिए । धितोपत्र बोर्डले एनएलजीलाई ६६ प्रतिशत र एलआईसी नेपाललाई ८८.४५ प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशनका लागि अनुमति दिएको अध्यक्ष बरालले बताए । बोर्डबाट अनुमति पाएसँगै एनएलजीले ९६ करोड ३१ लाख २२ हजार रुपैयाँका प्रतिकित्ता १ सय रुपैयाँ अंकित मूल्य दरका ९६ लाख ३१ हजार २२० कित्ता सेयर जारी गर्नेछ । हाल कम्पनीको चुक्ता पुँजी १ अर्ब ५३ करोड ९४ लाख रुपैयाँ रहेको छ । कम्पनीको हकप्रद सेयर निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा लक्ष्मी क्यापिटल मार्केट रहेको छ । गत फागुनमा सम्पन्न कम्पनीको १८औं वार्षिक साधारण सभाले हकप्रद सेयर प्रस्ताव पारित गरेको थियो । नेपाल बीमा प्राधिकरणले निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूलाई २ अर्ब ५० करोड पुँजी पुर्याउन निर्देशन दिएपछि कम्पनीले हकप्रद सेयरको बाटो रोजेको हो । यस्तै एलआईसी नेपालले हाल कायम चुक्ता पुँजीको १ बराबर ०.८८ को अनुपातमा २ अर्ब ३४ करोड ६८ लाख रुपैयाँका प्रतिकित्ता १ सय रुपैयाँ अंकित मूल्य दरका २ करोड ३४ लाख ६८ हजार कित्ता हकप्रद सेयर जारी गर्नेछ । हाल कम्पनीको चुक्ता पुँजी २ अर्ब ६५ करोड ३२ लाख रुपैयाँ छ । हकप्रदपश्चात् कम्पनीको चुक्ता पुँजी ५ अर्ब रुपैयाँ पुग्नेछ । कम्पनीको हकप्रद सेयर निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा नेपाल एसबिआई मर्चेण्ट बैंकिङ्ग रहेको छ । एलआईसी नेपालले गत वर्षको असोज २९ गते र एनएलजी इन्स्योरेन्सले कात्तिक २ गते हकप्रद सेयर निष्कासनको अनुमति माग्दै निवेदन दिएको थियो । तर, अध्यक्ष नभएको बाहानामा धितोपत्र बोर्डले अनुमति दिन आनाकानी गरेको थियो । पछिल्लो समय भने सरकारले अध्यक्ष नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढाएसँगै अनुमति दिने कार्यमा सेबोन सक्रिय भएको हो । प्रक्रिया पुर्याएर आएका कम्पनीलाई अनुमति दिइरहेको अध्यक्ष बराल बताउँछन् । आफू ऐन अन्तर्गत नै अध्यक्ष भएर आएकाले अनुमति दिएको उनको भनाइ छ ।
