आइएमई मोटर्स ‘हाइएस्ट बिजनेस ग्रोथ’ अवार्डबाट सम्मानित
काठमाडौं । आइएमई मोटर्स हाइएस्ट बिजनेस ग्रोथ अवार्डबाट सम्मानित भएको छ । भारतको कोचीमा शुक्रबारदेखि आयोजित ग्लोबल डिलर्स कन्फ्रेन्समा अशोक लेलैन्डले आइएमई मोटर्सका अध्यक्ष तथा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका वरिष्ठ उपाध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकाललाई उक्त अवार्डबाट सम्मानित गरेको हो । आइएमई मोटर्स नेपालका लागि अशोक लेलैन्ड इन्डियाको आधिकारिक विक्रेता हो । अशोक लेलैन्ड इन्डियाले आइएमई मोटर्सलाई गत आर्थिक वर्षमा उत्कृष्ट व्यापार गरेबापत उक्त अवार्डबाट सम्मानित गरेको हो । उक्त ग्लोबल कन्फरेन्स शनिबार सकिएको छ ।
दुई खर्ब बढीको अटो क्षेत्र समस्यामा, बैंकले ऋण नदिँदा स्टक गाडी समेत बिक्री भएनन्
काठमाडौं । आयात गर्न नपाएका व्यवसायीले आफूसँग स्टक रहेका गाडी पनि विक्री गर्न नपाएको गुनासो गर्न थालेका छन् । गाडी खरिद गर्न चाहनेलाई बैंक तथा वित्तीय संस्थाले कर्जा उपलब्ध नगराउँदा स्टक गाडीको पनि विक्री रोकिएको व्यवसायीले बताएका हुन् । अटो बजारमा मन्दी आउनुमा सवारीसाधन कर्जा (अटो लोन) नपाउनु मुख्य समस्या रहेको व्यवसायी बताउँछन् । हाल नेपाली सवारी खरिदकर्तामध्ये ९० प्रतिशत अटो लोन लिएर मात्रै गाडी खरिद गर्ने रहेका छन् । नाडा अटोमोबाइल्स एसोसिएसन अफ नेपाल (नाडा) का महासचिव सुरेन्द्रकुमार उप्रती बैंकले अटोमा लोन नदिदा स्टक भएका सवारी साधन समेत बिक्री गर्न नसकिएको बताउँछन् । नेपालमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको सहयोग अर्थात् हायर पर्चेज कर्जाबाटै गाडी खरिद गरेका हुन्छन् । राष्ट्र बैंकले ६० प्रतिशत रकम तिरेर बाँकी ऋणमा गाडी खरिद गर्नसक्ने व्यवस्था गरेको छ । ‘आयातमा रोक लगाउँदाको असर अहिले नै देखिएको छैन, सोरुममा गाडी भएपनि बैंकले फाइनान्स नगर्दा बिक्री वितरण ठप्प जस्तै बनेको छ, बैंकले लोन नदिदा गाडी तथा पार्टस् बिक्री भएनन्,’ उनले भने । महासचिव उप्रेतीका अनुसार सवारी साधनसँगै पार्टसको विक्री पनि ठप्प छ । नयाँ सवारी साधन आयातमा रोक लगाएसँगै पार्टसको व्यापारमा मन्दी आउँदा अटो व्यवसाय नै धरासायी बनेको उनको भनाई छ । पार्टसको आयातमा सरकारले रोक लगाएको छैन । सवारी साधन बिक्री नै बन्दजस्तो हुँदा पार्टसको समेत बिक्री नभएको उनको भनाई छ । ‘अहिले पछिल्लो समय पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य उच्च रुपमा बढेको छ, सवारी साधन हुनेहरुले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढेको भन्दै अतिआवश्यक बाहेक सवारी साधन चलाउनै बन्द गरेको पाइएको छ, सवारी साधन चले पो पार्टसको बिक्री हुन्छ, फ्युलको पैसा बढेको भन्दै घरमा सवारी थन्काएपछि पार्टसको व्यापारमा समेत मन्दी भयो’, उनले भने । उनले गत वर्ष कोरोना महामारीको समयमा धमाधम बिक्री भएका सवारी साधन अहिले लामो समयदेखि ठप्प जस्तै भएको बताए । ‘कोरोना कालमा गाडीहरु सुचारु हुँदा उल्लेख्य मात्रामा सवारीहरु बिक्री भएका थिए, अहिले लामो समयदेखि ठप्पजस्तै भयो’, उनले भने । उपभोक्तासँग पैसा नहुँदा अटो मोबाइल क्षेत्रको व्यापार ठप्प भएको उनको भनाई छ । ‘उद्योग मन्त्रालयले राजपत्रमा सूचना नै निकालेर असार मसान्तसम्म गाडी लगायत अन्य वस्तुको आयातमा रोक लगाएको छ, सरकारले लगाएको रोकको असर अहिले नै बजारमा देखिसकेको छैन, अहिले नै आयात खुल्ला जस्तो देखिएको छैन, सरकारले ध्यान उद्योग व्यवसायतर्फ मात्रै रहेको पाइएको छ,’ उनले थपे । सरकारले सवारी साधन आयातमा रोक लगाउँदा अटो मोबाइल क्षेत्रको दुई खर्ब बढी लगानी जोखिममा परेको महासचिव उप्रेती बताउँछन् । विदेशी मुद्राको सञ्चितिमा कमी आएको भन्दै नेपाल राष्ट्र बैंकको मौखिक निर्देशनमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले सवारी साधन आयातको प्रतितपत्र बन्द गरेका थिए । राष्ट्र बैंकको मौखिक निर्देशनको भरमा अटो व्यवसायलाई मात्र निशानामा राखिएको भन्दै अटोमोबाइल्स व्यवसायीहरुले प्रधानमन्त्री, अर्थमन्त्री तथा डेपुटी गर्भनरलाई भेटेर आयात खुलाउनुपर्ने माग राखेका थिए । व्यवसायीहरुको माग पश्चात उद्योग मन्त्रालयले वैशाख १३ गते राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरेर असार मसान्तसम्म गाडी लगायत विभिन्न वस्तुको आयातमा रोक लगाएको हो । सरकारले असार मसान्तसम्म आयातमा रोक लगाए पनि व्यवसायीहरुले प्रतिवन्ध अझै लामो समयसम्म जानेसक्ने बताउँदै आएका छन् ।
चौधरी ग्रुपले सुजुकी गाडी नेपालमै उत्पादन गर्ने, १ अर्ब ३१ करोडको खुल्यो कम्पनी
सीजी अटोमोटिभ इन्डस्ट्रिजका अध्यक्ष अरूण चाैधरी छाेराहरूकाे साथमा काठमाडौं । सुजुकी गाडीका लागि नेपालको आधिकारिक विक्रेता चौधरी ग्रुपले सुजुकी गाडी नेपालमै एसेम्बल गरी उत्पादन गर्ने प्रक्रिया सुरु गरेको छ । नेपालमै गाडी एसेम्बल गरी उत्पादन गर्नको लागि सीजी अटोमोटिभ इन्डस्ट्रिज प्रालि नामक कम्पनी दर्ता भइसकेको छ । सिजी होल्डिङले बाराको परवानीपुरमा १ अर्ब ३१ करोड ६९ लाख रुपैयाँको कम्पनी दर्ता गरेको छ । सो कम्पनी मार्फत सुजुकी ब्राण्डका कार तथा मोटरसाइकल र तीन पांग्रे सवारी एसेम्बल गरिनेछ । नेपालमै गाडी उत्पादन गर्नको लागि दर्ता भएको कम्पनीले वार्षिक १० हजार दुईपांग्रे, ३ हजार तीनपांग्रे र १० हजार चारपांग्रे सवारी उत्पादनको लक्ष्य राखेको छ । कम्पनीले सकेसम्म चालु आर्थिक वर्षबाटै काम सुरु गर्ने प्रतिवद्धता जनाएको उद्योग विभागले जानकारी दिएको छ । सरकारले पछिल्लो समय नेपालमै गाडी एसेम्बल गर्ने कम्पनीलाई छुट दिने र आयातमा कडाई गर्न थालेपछि जापानी कम्पनी सुजुकीको नेपालमै एसेम्बल उद्योग स्थापना हुन लागेको हो । नेपालमा गाडी एसेम्बल गर्नको लागि केही समयअघि कोरियाली कम्पनी मोट्रेक्स लगानी बाेर्डबाट स्वीकृतिको प्रतिक्षामा छ । यद्यपि, मेट्रेक्सले निश्चित वर्षसम्म अरु एसेम्बल कम्पनी नआउने गरी व्यवसाय सुनिश्चितताको माग गरेको छ । नेपालमा कोरियन कम्पनी ह्युण्डाईले नेपालमै कम्पनी स्थापना गरेर एसेम्बल गर्ने तयारी गरिरहेको समयमा जापानी कम्पनी सुजुकीले कम्पनी दर्ता गरी प्रक्रिया अघि बढाइसकेको हो । यस्तै, अन्य कम्पनीले पनि नेपालमा सवारी साधनको एसेम्बल गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएका छन् । उद्योग विभागका अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा सवारी साधन एसेम्बल गर्ने चार उद्योग दर्ता भएका छन् । चालु आर्थिक वर्षको दश महिनाको तथ्यांक अनुसार चार उद्योगले साढे ३ अर्ब बराबरको लगानी स्वीकृत भएको हो । विभागका अनुसार दुईपांग्रे, चारपांग्रे र विद्युतीय दुईपांग्रे सवारी एसेम्बलका लागि सो रकम स्वीकृत भएको हो । विभागले तथ्यांक अनुसार सुजुकीका कार तथा मोटरसाइकल र तीनपांग्रे सवारी बनाउन सीजी अटोमोटिभ इन्डस्ट्रि प्रालि, यामाहाको मोटरसाइकल तथा स्कुटर एसेम्बल गर्न एमएडब्लू अटो प्रालि र विद्युतीय स्कुटर एसेम्बल गर्न इ–बोल्ट मोबिलिटी प्रालि दर्ता भएको हुन् । यस्तै, यामाहाका मोटरसाइकल तथा स्कुटर नेपालमै एसेम्बल गर्न एमएडब्लू अटो प्रालि गत असोजमा उद्योग विभागमा दर्ता भएको छ । एमएडब्लू इन्टरप्राइजेजले यामाहा ब्रान्डका मोटरसाइकल तथा स्कुटर एसेम्बलका लागि १ अर्ब ५१ करोड ५० लाख रुपैयाँ लगानी गरेको छ । मोरङमा स्थापना गरिएको उक्त उद्योगबाट वार्षिक ३१ हजार मोटरसाइकल र १९ हजार वटा स्कुटर उत्पादन हुने जनाइएको छ । यसैगरि, गत कात्तिक ३० गते इ–बोल्ट मोबिलिटी प्रालि नामक उद्योग विभागमा दर्ता भएको छ । ललितपुर जिल्लाको गोदावरीमा रहने उक्त उद्योगमा २४ करोड ३० लाख रुपैयाँ लगानी गर्ने स्वीकृत भएको छ । इ–बोल्ट मोबिलिटीले वार्षिक १५ हजार वटा विद्यूतीय स्कुटर उत्पादन गर्ने क्षमता रहेको जनाएकोे छ । दुईपांग्रे सवारी साधन एसेम्बल गर्न ग्लोबल अटोमोबाइल्स प्रालि दर्ता भएको छ । विशाल समूहको लगानीमा मोटरसाइकल तथा स्कुटर र तीन पांग्रे सवारी उत्पादन गर्ने उक्त उद्योग दर्ता भएकोे हो । वार्षिक ३० हजार मोटरसाइकल तथा स्कुटर र ५ हजार तीन पांग्रे अटोरिक्सा उत्पादन गर्नेगरि ४६ करोड ४५ लाख ९२ हजार रुपैयाँ लगानीमा पर्साको बिन्दवासिनी गाउँपालिका वडा नम्बर १ मा स्थापना हुनेगरी उक्त उद्योग दर्ता भएको हो । चारै कम्पनी शतप्रतिशत स्वदेशी लगानीमा स्थापना भएका हुन् ।
