विकासन्युज

कार्बन डाइअक्साइडबाट प्लास्टिक बनाउन सकिने, जलवायु परिवर्तनको असरलाई रोक्न सकिने

एजेन्सी । प्लास्टिक हाम्रो वातावरण को लागी एक प्रमुख समस्याको रुपमा विकास भएको छ । अहिलेको अवस्थामा झण्डै ७.२५ ट्रिलियन टन प्लास्टिक जमिन र समुद्र मा रहेको अनुमान गरिएको छ । प्लाष्टिकको अर्को पक्ष पनि रहेको छ । तर, यसको अर्को पक्ष पनि छ, २० औं शताब्दिमा प्लाष्टिको सहायताले मानवीय जीवनमा ठूलो परिवर्तन ल्याइदिएको थियो । प्लाष्टिकको बिना सिनेमा तथा संगितको रेकर्ड सम्भव छैन् । आधुनिक औषधिहरू पूर्णतया प्लास्टिकमा निर्भर छन्। ब्लड बैंक र सुईमा पनि यसको अधिकतम प्रयोग गरिन्छ । सवारीसाधनदेखि हवाइजहाजसम प्लाष्टिकको प्रयोगमार्फत निर्माण हुन्छ । यसका साथै कम्प्युटर, फोन र अन्य इन्टरनेट सम्बन्धी प्रविधिका लागि प्लास्टिकको व्यापक प्रयोग हुन्छ। अहिले प्लाष्टिक बनाउनको लागि इन्धनको प्रयोग गरिन्छ । जलाउने क्रममा ठूलो मात्रामा कार्बन डाइअक्साइडको उत्पादन हुन्छ । जुन हरितगृह ग्यासमा रुपान्तरण भएर जलबायु परिवर्तनमा भूमिका निर्वाह गर्छ । के कार्बन उत्सर्जन बिना प्लाष्टिक निर्माण गर्न सम्भव छ ? नयाँ प्रविधिबाट कार्बनडाइअक्साइडलाई प्लास्टिकमा रूपान्तरण गर्न सम्भव छ । नयाँ प्रविधिमार्फत कम कार्बन उत्सर्जन गरेर प्लाष्टिक उत्पादन गर्न सकिन्छ । सो सम्बन्धी बैज्ञानिक पाटोलाई बुझ्न जरुरी छ । प्लास्टिक सिंथेटिक पोलिमर हो । यसमा लामो अणुहरू पटक–पटक दोहोर्याएर एक आपसमा जोडिएका हुन्छन् । बेलायतको सेन्टर फर कार्बन डाइअक्साइड युटिलाइजेशनका अनुसन्धानकर्ताहरूले नाइलन बनाउने तरिका पत्ता लगाएका छन्। यी एक प्रकारका पोलीपर हुन्, जसलाई पोलिक्राइलामाई भनिन्छ र तिनीहरू कार्बन डाइअक्साइडबाट बनेका हुन्छन्। सेन्टर फर कार्बन डाइअक्साइड युटिलाइजेसनका डाइरेक्टर भन्छन्, ‘कार्बन डाइअक्साइडबाट नायलन बनाउन अनौठो लाग्छ, तर हामीले यो गरेका छौं ।’ उनी भन्छन्, ‘इन्धनलाई कच्चा पदार्थको रूपमा प्रयोग गर्नुको सट्टा तपाईले कार्बनडाइअक्साइडमा केही रसायन थपेर प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ, यसले सम्पूर्ण पेट्रोकेमिकल क्षेत्रमा ठूलो फरक पार्छ ।’ धेरै जसो कार्बन डाइअक्साइड उत्सर्जनबाट मात्रै आउँदैन, रासायनिक प्रक्रियाहरूमार्फत पनि उत्पादन गर्ने गरिन्छ । तर अन्वेषकहरूले कारखानाबाट उत्सर्जित कार्बन डाइअक्साइड नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्। ग्यासमा सुत्न सकिने विषय कार्बन डाइअक्साइडबाट प्लास्टिक बनाउन वैज्ञानिकहरूले धेरै उत्प्रेरकहरू प्रयोग गर्नुपर्छ, जसले रासायनिक प्रतिक्रियाहरूलाई गति दिने काम गर्छ । जर्मनीको कोभेस्ट्रो पेट्रोकेमिकल ग्रुपले २० प्रतिशत कार्बन भएको गद्दा बनाएको छ । बैज्ञानिकहरुले एक उत्प्रेरक सिर्जना गरेका छन् जसले कार्बन डाइअक्साइड र अन्य यौगिकहरू बीचको प्रतिक्रियालाई पोलीयुरेथेन भनिने समूह सिर्जना गर्दछ । यही सामग्री गद्दा बनाउन र फ्रिजको इन्सुलेसन बनाउन समेत प्रयोग हुन्छ । विश्वभर १५ मिलियन टन भन्दा बढी पलियुरेथेनको प्रयोग गरिन्छ। तसर्थ, कार्बन डाइअक्साइड प्रयोग गरी कच्चा पदार्थ बनाउन धेरै फाइदा हुन्छ । यो प्रविधिबाट कार्बन उत्सर्जन कम हुनसक्छ । सफा हावा विश्वभरका वैज्ञानिकहरूले कार्बन डाइअक्साइड प्रयोग गरेर विभिन्न प्रकारका प्लास्टिकहरू बनाउँदैछन्। बेलायतमा आधारित पोलियुरेथेन निर्माता आइकोनिकले आगामी दुई वर्षमा फोन उत्पादन गरेर बजारमा ल्याउने महत्वकांक्षा राखेको छ । नयाँ प्रविधिबाट बनाइएका यी नयाँ सामग्री गुणस्तरमा प्लास्टिकजस्तै रहेको कम्पनीको सेल्स लेट लिड टेलरले बताए । उनी भन्छन्, ‘यसमा आगो लाग्दैन, स्क्र्याच हुँदैन, हामीले पायका छौं की हामीले सामग्री कयौं विषयमा उत्तम छन् ।’ इकांनिटको अनुमान यो छ की कुल पोलियोल ३० प्रतिशत कार्बन अक्साइडबाट बनेको हुन्छ । यसो गर्दा ९० मिलियन टन कार्बन उत्सर्जन कम गर्न सकिन्छ । कार्बन डाइअक्साइडको लागत पनि प्रोपाइलिन अक्साइडको आधा कम हुने गर्छ । भविष्यका सम्भावनाहरू यसबाहेक वैज्ञानिकहरूले कार्बन डाइअक्साइडबाट यस्ता पोलिकार्बोनेटहरू बनाउँदैछन्, जसबाट कन्टेनर र बोतलहरू बनाउन सकिन्छ। यसमा कफीबाट निकालिएको जाइलोज मिसाइएको हुन्छ । यी चिनीमा आधारित उत्पादनहरूको लागि पहिलेका उत्पादनहरू भन्दा प्रयोग गर्न सुरक्षित रहेको मानिन्छ । यसबाहेक कार्बनडाइअक्साइडबाट इथाइलिन बनाउने प्रयास पनि भइरहेको छ । विश्वको आधा प्लास्टिक इथिलिनबाट बनेको छ र यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कच्चापदार्थ हो । बेलायतको सावनसी विश्वविद्यालयका प्रोफेसर एनरिको एन्ड्रिओलीले इथिलीनलाई उत्प्रेरक बनाउने प्रयास गरिरहेका छन्। कार्बनडाइअक्साइडसँगै पानी र बिजुली प्रयोग गरेर इथिलीन बनाइन्छ। कार्बनडाइअक्साइडबाट बनेको पोलिथीनलाई ठूलो मात्रामा प्रयोग गर्न गर्न २० वर्षभन्दा बढी समय लाग्न सक्छ। तर प्रोफेसर एनरिको एन्ड्रिओली यसका लागि पहल गर्नुपर्ने बताउँछन् । ‘३० देखि ४० वर्षपछि हामी इन्धनबाट इथाइलिन बनाउन सक्षम हुने छैनौं। त्यसैले हामीले अन्य तरिकाहरू खोज्नुपर्छ ।’ बायोप्लास्टिक समस्याको समाधान हो की समस्या ? प्लास्टिक योजनाका केही बेफाइदाहरू पनि छन् । पछिल्लो समय बायोप्लास्टिकको विषयमा धेरै समाचारहरु आएका छन् । प्रायः दावी गरेजस्तो चाँडो नष्ट नहुने बताइन्छ । कार्बन उत्सर्जनको हिसाबले पनि धेरै कार्बन वायुमण्डलमा जान्छ, किनभने बाली काट्नेदेखि कच्चा पदार्थ प्रशोधन गर्ने प्रक्रिया अहिले प्रयोग गरिएको प्लास्टिक भन्दा लामो छ। अर्थात्, कार्बनडाइअक्साइडको सहायताले बनेको प्लाष्टिकले धेरै समस्याको समाधान गर्न सक्छ, तर सबै समस्याको समाधान यही हो भन्नु गलत हुनेछ । बीबीसीबाट ।

अर्बौंको कारोबार गर्ने उद्योगी बञ्जाडे कसरी आए सडकमा ? (भिडियोसहित)

काठमाडौं । बुटवलका नारायण बञ्जाडे तिन दशकदेखि औद्योगिक तथा व्यवसायी क्षेत्रमा रमाइरहेका छन् । सानो लगानीबाट व्यवसायिक यात्रा सुरु गरेका नारायण अहिले बुटवलको सबैभन्दा ठुला उद्योगीका रूपमा परिचित छन् । आफ्नै देशमा औद्योगिक क्षेत्रको विकास गरी रोजगारी सिर्जना गर्नुपर्छ भन्ने मनसायले व्यवसायिक यात्रामा लागेका नारायणको व्यवसाय सुरुमा राम्रै चल्दै थियो । आफ्नो उद्योगबाट उत्पादन भएका सामानले बजारको माग पाउन थालेपछि नारायण झन् उत्साहित भए । र, आफ्नो उद्योगको विस्तार गर्न तर्फ लागे । बैंकबाट सस्तो ब्याजमा ऋण लिएर उद्योगको विस्तार गर्नुका साथै थप जनशक्ति पनि थप्दै गए । बैंकको सस्तो ब्याजका कारण उनलाई उद्योग सञ्चालन गरी वस्तु उत्पादन गर्न कुनै समस्या भएन । बैंकबाट थप ऋण लिँदै व्यवसाय विस्तार गर्दै गए । किस्ता पनि समयमै तिर्दै गए । त्यसकारण पनि उनी बैंकको लिष्टमा असल ऋणीका रुपमा गनिए । उद्योगको बजार पनि राम्रै थियो । कर्मचारीहरुले पनि समयमै तलब पाउँथे । व्यवसायिक यात्रा कहिले चुनौती र समस्याहरु नआउने होइन । ती समस्याहरुको समाधान गर्दै उनी अगाडि बढे । अहिले उनका बुटवलको विभिन्न ठाउँमा घर बनाउने थ्रिडी प्यानल, फर्निचर, टायल लगायतको उद्योगहरू सञ्चालनमा छन् । बैंकको ब्याज समयमा तिर्ने र ऋण पनि चुक्ता गर्दै जाने मनसायले बैंकबाट केही रकम र आफ्नो लगानीबाट एन्जी मार्केट सपिङ कम्प्लेक्स पनि बुटवलमा सञ्चालनमा ल्याए । उनका अनुसार सो कम्प्लेक्स साढे २ बिग्गा जग्गामा ८० हजार स्क्वायर फिट फैलिएको छ । एन्जी मार्केट भाटभटेनीपछिको सबैभन्दा ठूलो कम्प्लेक्सको रूपमा सञ्चालनमा रहेको कम्पनीको दाबी छ । तर, यही बिचमा उनलाई एउटा सकस पर्यो । अहिले बैंकको ब्याजदर बढेसँगै किस्ता तिर्न नसकेपछि उद्योग नै बन्द गरेर बस्नु पर्ने अवस्था आएको उनी बताउँछन् । बैंकको व्याज बढेसँगै अहिले एकै चोटि दोब्बरले किस्ता बढेको उनले सुनाए । उनले यति धेरै ब्याज तिर्न सक्ने क्षमता आफ्नो नभएको सुनाए । ‘बैंक हाम्रो शत्रु हैन, कोभिड हुँदा पनि बैंक वित्तीय क्षेत्र नाफामा जाने, अन्य व्यवसाय चौपट हुँदा सबै हेरेर बस्ने, ब्याज बढाएको बढाइ गर्ने, हामी सबै डुब्दा बैंक पनि डुब्छ भन्ने कुरा भुल्नु हुँदैन, त्यसैले समयमा नै यस क्षेत्र तर्फ सरकारको ध्यान जानु आवश्यक छ,’ उनले विकासन्युजसँग भने । अहिले आफ्नो उद्योगहरूबाट कुल क्षमताको ३० प्रतिशत मात्र उत्पादन हुँदै आएको उनले जानकारी दिए । तीन दशको व्यवसायिक यात्रामा अहिलेसम्म यस्तो अवस्थामा नभोगेको उनको अनुभव छ । ‘बैंकले एकलाई दुई, दुईलाई तिन गरेर व्याज बढाएका छन्, कागजमा मात्र ब्याज बढाएर हुँदैन, असुल गर्नको गर्नको लागि व्यवसायीहरूसँग पैसा छैन, डिपोजिट गर्नेहरूले बैंकबाट पैसा निकाल्न थाले भने हामीले भन्दा हजार गुणा बैंकलाई समस्या देखिन्छ,’ उनले भने । यसरी नै ब्याजदर बढ्दै गएमा देश नै टाट पल्टिन सक्ने उनको धारणा छ । ५ सय भन्दा बढी बेरोजगार हुने उद्योगी बन्जाडेले आफ्नो उद्योगहरुमा प्रत्यक्ष रूपमा ५ सयभन्दा बढीलाई रोजगारी दिएका छन् । अप्रत्यक्ष रूपमा हजारौंलाई रोजगारी दिएको उनको भनाइ छ । उनको सपिङ कम्प्लेक्समा मात्र २ सय बढी कर्मचारीहरू कार्यरत छन् । ब्याज बढेपछि उनीहरूलाई तलब दिन नसक्ने अवस्था आएका कारण कर्मचारीलाई समेत निकाल्नु पर्ने बाध्यता आइलागेको उनी बताउँछन् । ‘मेरो उद्योग धरासायी हुने बित्तिकै ५ सय जना बेरोजगार हुन्छन्, हामीले नै दिएका तलबबाट उनीहरूको चुल्हो बलिरहेको छ, वेरोजगार बनेपछि उनीहरूको चुल्हो बल्दैन, म एउटा सामान्य व्यवसायीको त यस्तो अवस्था छ भने झन् ठूला उद्योगी व्यवसायीको हालत के होला ?’ उनले प्रश्न गरे । ‘हामीले कमाएको रकम बाहिर लादैनौं, हामी पनि यही देशका नागरिक हौं, भएको पैसालाई स्वदेशमै लगानी गरी रोजगारी सिर्जना गर्ने वातावरण मिलाउने हो, अब हामी पनि पलायन हुने बाहेक केही पनि छैन,’ उनले निराश हुँदै भने । एक अर्ब ऋण विभिन्न बैंकबाट उनले एक अर्ब रुपैयाँ ऋण लिएका छन् । उनले उद्योगको विकास तथा विस्तार गर्नको लागि सो रकम ऋण लिएको बताएका छन् । सस्तो ब्याज हुँदा नियमित रुपमा ब्याज तथा किस्ता तिर्दै आएको बताए पनि उनले हाल ब्याजदर बढेपछि सकस परेको बताए । ‘हिजो ८/९ प्रतिशत व्याजमा ल्याएको ऋणको व्याज आज १३/१४ प्रतिशतमा पुगेको छ, आम्दानी भन्दा ऋणको व्याज बढी छ, अब व्याज तिर्न सक्दिनँ,’ उनले भने । अहिले उनी बैंकको ब्याज बढी भएको भन्दै सडकमा उत्रिएका छन् । शुक्रबार मात्रै उद्योग व्यवसायीहरु बैंकको ब्याजदर उच्च भएको भन्दै विरोध गर्न सडकमा उत्रिए । उनी पनि सोही विरोध कार्यक्रममा देखिएका थिए ।

रेमिट टु नेपालबाट पैसा पठाउने हिरा बिकले पाए १० ग्राम सुन, ९ जनाले पाए चाँदी

काठमाडौं । रेमिट टु नेपाल मार्फत रकम पठाएका हिरा बिकले १० ग्राम सुन जितेका छन् । ‘चाडपर्वको बहार सुन चाँदी र नगद उपहार’ योजनाअन्तर्गत विभिन्न देशबाट रकम पठाउनेमध्ये दुबईको फेडेरल एक्सचेन्जबाट रकम पठाएका बिकले १० ग्राम सुन जितेका हुन् । रेमिट टु नेपालले चाडपर्वलाई लक्षित गर्दै उक्त उपहार योजना ल्याएको थियो । यो योजनाभर विभिन्न देशबाट रकम पठाउने मुमताज आलम मुसलमान, सुनिल कुमार सरदार, विजय कुमार प्रसाद, राम पुकार यादव, टेक लाल थारु, मुस्तफा अमेर कमाल, चित्र बहादुर उलुंगे, नर बहादुर तामाङ र कुल बहादुर कामि १० ग्राम चाँदी जित्ने विजेताको रुपमा छनोट भएका छन् । त्यस्तै, यो योजना अन्तर्गत रेमिट टु नेपालले उत्कृष्ट कारोबार गर्ने १६ एजेन्टलाई सुन, चाँदी तथा नगदबाट पुरस्कृत गरेको छ । उपहार योजना भदौ १५ गतेदेखि कार्तिक १५ गतेसम्म चलेको थियो । यस उपहारको विजेता छनौट गर्दा विद्युतीय प्रणालीद्वारा गरिएको थियो ।

नयाँदिल्लीका ८० प्रतिशत परिवार वायु प्रदूषणको चपेटामा

नयाँदिल्ली । भारतको केन्द्रीय राजधानी नयाँदिल्लीमा वायु प्रदूषणमा भएको वृद्धिले स्वास्थ्य जोखिम बढाइरहेका बेला सार्वजनिक भएको एक सर्वेक्षणले महानगर र आसपासका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने करिब ८० प्रतिशत परिवार वायु प्रदुषणसँग सम्बन्धित रोग भएको देखाएको छ । वायुको गुणस्तर सूचकाङ्कले गम्भीरतह पार गरेको वर्तमान सन्दर्भमा सार्वजनिक भएको नयाँ सर्वेक्षण र त्यसका निष्कर्षलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ । सर्वेक्षणका निष्कर्षलाई उद्धृत गर्दै बिजनेस स्ट्यान्डर्ड दैनिकले छापेको समाचारअनुसार नयाँदिल्ली र वरपरका क्षेत्रमा बसोबास गर्ने प्रत्येक पाँच परिवारमध्ये चारले प्रदूषण–सम्बन्धित रोगको शिकार भएको अनुभव गरिरहेको छन् । उनीहरूमध्ये १८ प्रतिशतले डाक्टर वा अस्पताल गएर रोगको निदान एवम् उपचार खोजेका छन् । नोएडा, गाजियाबाद, गुरुग्राम र फरीदाबाद नजिकका सामुदायिक सामाजिक सञ्जाल र स्थानीय समूहहरूसँगको सभागितामा गरिएको सर्वेक्षणमा १९ हजार जनालाई समेटिएको थियो । असी प्रतिशतले प्रदूषणका कारण धेरै समस्या सामना गरिरहेको बताए भने सात प्रतिशतले प्रदूषणबाट आफ्नो स्वास्थ्यमा कुनै समस्या नभएको बताएका छन् ।

किन बढ्यो सेयर बजार ? यस्तो भन्छन् लगानीकर्ता

काठमाडौं । साताको पहिलो दिन आज आइतबार नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचक ४३.२० अंकले बढेर १९६५.३६ विन्दुमा बन्द भएको छ । गत साता ७८.०२ अंकले बढेको सेयर बजार आइतबार एकैदिन ४३ अंकले बढ्यो । आज दिनभरिमा २२८ कम्पनीको ३९ लाख १३ हजार कित्ता सेयर २७ हजार पटक किनबेच हुँदा १ अर्ब ५४ करोड ८० लाख ३२ हजार रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । आइतबार म्युचुअल फण्ड बाहेक सबै समूहमा हरियाली छाएको छ । आज लघुवित्त समूह ४.५८ प्रतिशत बढेको छ । साथै सेयर बजारमा विभिन्न ५ वटा लघुवित्तको सेयर मूल्यमा सकारात्मक सर्टिक लागेको छ । आइतबार एभरेष्ट बैंक र जाल्पा सामुदायिक लघुवित्तले राम्रो लाभांश घोषणा गरेका थिए । जाल्पा लघुवित्तले आकर्षक लाभांश घोषणा गरेपछि लगानीकर्तामा उत्साह छाएको हो । जाल्पा सामुदायिक लघुवित्तले गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को नाफाबाट सेयरधनीहरुलाई ७६.८४ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने घोषणा गरेको छ । जसमध्ये लघुवित्तले ७३ प्रतिशत बोनस सेयर र ३.८४२१ प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने भएको हो । यस्तै, एभरेष्ट बैंकले गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को नाफाबाट सेयरधनीहरुलाई २०.६८ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको छ । जसमध्ये बैंकले १३ प्रतिशत बोनस सेयर र ७.६८ प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने भएको हो । तिहारअघिसम्म सेयर बजारमा अन्यौलता थियो । तिहारपछि खुलेको पहिलो दिनको बजार बढेपछि निरन्तर बढ्दै आएको छ । यसअघि मनोबल कमजोर बनाएका लगानीकर्ताहरु सूचीकृत कम्पनीहरुले आकर्षक लाभांश घोषणा गर्न थालेपछि भने उत्साहित भएका हुन् । जसकार बजारमा हरियाली छाएको सेयर जानकारहरुको भनाइ छ । सेयर बजारले उकालो यात्रा सुरु गरेको संकेत लगानीकर्ताहरुले आँकलन गरेका छन् । बजारमा सेयर बजार मैत्री वातावरण नभएपनि एकाएक बजार बढेपछि लगानीकर्ता उत्साहित भएको सेयर विश्लेषकहरुले बताएका छन् । लगानीकर्ता राजन लम्साल लाभांश घोषणा गरेका कम्पनीहरुले सेयरधनीहरुको मनोबल बढाउँदा अन्य कम्पनीले पनि राम्रो लाभांश दिने अपेक्षा गरेको कारण सेयर बजार बढेको बताउँछन् । धेरै घटेर तल्लो तहमा पुगेको बजारमा आकर्षक लाभांश घोषणाले बढेको उनको बुझाइ छ । तिहारपश्चात् लगानीकर्ताहरु आआफ्नो काममा फर्किएको हुँदा बजार बढेको उनले बताए । ‘बजार अहिले बुल र वियरिस भन्ने छैन, लगातार बढेपछि बुलमा गएको हुन्छ, बुलमा लागेको भनेर आज एकदिनको बढाइले भन्न सकिँदैन तर लाभांश घोषणाले बढ्नलाई मद्दत गरेको हो, अन्य कम्पनी पनि लाभांश घोषणा गर्ने तयारीमा छन्, राम्रो लाभांश आउँछ भन्ने अनुमानले लगानीकर्ता उत्साहित भएका हुन्,’ उनले भने । केही लगानीकर्ताहरु भने बैंकहरुको निक्षेपको ब्याजदर घट्न संकेत पाएकाले बजार बढेको बताउँछन् । पूँजी बजारमा लगानीकर्ताको मनोबलका आधारमा कारोबार हुने भएकाले यदि लगानीकर्ताको मनोबल उच्च छ भने बजार बढ्ने र कमजोर बनाएको छ भने घट्ने लगानीकर्ता आकाश बस्नेत बताउँछन् । अहिले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुको ब्याजदर उच्च छ । उक्त ब्याजदरलाई बजारले पचाएको उनको दाबी छ । साथै उच्च रहेको ब्याजदर अब घट्ने चर्चा बजारमा चलेपछि पनि नेप्से बढेको उनको तर्क छ । नाम उल्लेख नगर्ने शर्तमा एक जना सेयर विश्लेषकका अनुसार जब १८ सय अंकलाई पार गर्दै १९ सय अंकमा मेन्टेन गरेर बस्यो, त्यतिबेला लगानीकर्तामा बजार अब २ हजार अंक पुग्ने भयो भन्ने अनुमान थियो । यसबीचमा लगानीकर्ताहरुमा बजार २ सय अंक बढ्छ भन्ने अनुमान गरेका थिए । आइतबार लगानीकर्तामा एउटा डर थियो १९ सय अंकभन्दा तल झरेर फेरि घट्छ की भन्ने । तर त्यो भएन । यसकारण बजार बढेको उनको तर्क छ । आजबाट १९४० अंकभन्दा माथि जानथालेपछि लगानीकर्तामा बजार बढ्ने मनोबल उच्च रहेको उनले बताए । यसको फण्डामेन्टल कारण भनेको बजार धेरै तल झरेको थियो । १८ सय अंकबाट पनि तल आउला भन्ने लगानीकर्तामा एउटा शंका उत्पन्न थियो । तर अहिलेलाई १८ सय अंकभन्दा तल आउँछ भन्नेहरुका लागि बोली नै बन्द भएको उनले बताए । जाल्पा लघुवित्तले एकैपटक ७७ प्रतिशत लाभांश घोषणा गरेपछि माइक्रोफाइनान्स इण्डेक्समा माहोल सृजना गर्याे र जसकारण अन्य लघुवित्तको सेयर मूल्य पनि बढेको उनको तर्क छ । साथै चुनावको माहोलमा बजार माथि जाने संकेत गरेको भएपनि बजारमा बुल भने सुरु नभएको उनले बताए ।

काठमाडौं महानगरको वार्षिक खरिद गुरुयोजनाका लागि छलफल सम्पन्न

काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाको वार्षिक खरिद गुरुयोजनाका लागि योजनाको प्याकेजिङ र स्लाइसिङ्का विषयमा छलफल भएको छ । आज महानगरका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बसन्त अधिकारीको अध्यक्षतामा विभागीय प्रमुख र परामर्शदाता सामयिक सेवा केन्द्रका अधिकारीविच छलफल भएको हो । प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अधिकारीले महानगरको वार्षिक कार्यक्रम कार्यान्वयनका लागि कार्ययोजना र खरिद गुरुयोजना अन्तरसम्बन्धित भएको बताए । ‘निर्माण कार्य गर्नु पर्ने सार्वजनिक निर्माण विभाग र सम्पदा तथा पर्यटन विभागले अलि धेरै काम गर्नुपर्नेछ,’ प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत अधिकारीले भने, ‘मंसिरबाट धेरै काम सुरु हुने विभागीय प्रमुखहरुको भनाइ छ, यस अघि थालिएका कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्छ, पछाडि फर्किनु पर्दैन, बाँकी योजनालाई प्याकेजिङ् गरेर एउटै प्याकेजबाट काम गरौँ, यसबाट नतिजा मापन गर्न सजिलो हुन्छ ।’ छलफलमा नगर सभाबाट वडा, विभाग, आयोजना र कार्यक्रमका स्वीकृत योजनामध्ये एउटै प्रकारका योजनालाई प्याकेज बनाएर खरिद गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो । यस क्रममा परामर्शदाताबाट प्रकृति मिल्ने योजनालाई संयुक्त र नमिल्नेलाई एकल योजनाका रुपमा प्रस्ताव पेश भएको थियो । विभागीय प्रमुख तथा कार्यक्रम सम्बन्धित अधिकारीले प्रस्तावित योजना प्याकेजिङ् गर्दा हुने सवल र कमजोर पक्षका विषयमा आफ्ना धारणा राखेका थिए । चालुृ आर्थिक बर्षका लागि महानगरले १ हजार ४८० वटा योजना स्वीकृत गरेको छ । यी योजनालाई खरिद सम्बन्धी कार्यविभाजन र खरिद कार्यको बर्गीकरणअनुसार प्याकेजिङ् गरेर १ हजारको हाराहारीमा राख्न सकिने देखिएको छ । परामर्शदाताबाट प्राप्त प्रस्तावका विषयमा जानकारी दिँदै खरिद एकाईका प्रमुख धु्रव काफ्लेले भने, ‘योजनाको प्याकेजिङ् र स्लाइसिङ् नयाँ अभ्यास हो, यसभन्दा तलका वार्षिक खरिद योजना र खरिद गुरुयोजनामा हामीले यस अघि पनि काम गरेका थियौँ, यस बर्षबाट प्याकेजिङ्को काम थालिएको छ ।’

कहिले खुल्छ सानिमा जीआईसीको सेयर कारोबार ?

काठमाडौं । सानिमा जीआईसी इन्स्योरेन्सको सेयर कारोबार अर्को सातादेखि खुल्ने भएको छ । साविकको सानिमा जनरल इन्स्योरेन्स र जनरल इन्स्योरेन्स मर्ज भई बनेको सानिमा जीआईसीको सेयर कारोबार अर्को सातादेखि खुल्ने कम्पनी श्रोतले बताएको छ । ‘सेयर कारोबार खुलाउने प्रकृया भइरहेको छ, सम्भवतः अर्को सातादेखि खुल्छ,’ श्रोतले भन्यो । साविकको सानिमा जनरल र जनरल इन्स्योरेन्स २०७९ असार २९ गते मर्जर प्रकृयामा गएका थिए । यससँगै नेप्सेले असार ३० गतेदेखि लागू हुने गरी दुबै कम्पनीको सेयर कारोबार रोक्का गरिदिएको छ । मर्जर प्रकृया सकिएसँगै कार्त्तिक ७ गतेदेखि सानिमा जीआईसीको नामबाट एकीकृत कारोबार भइसकेको छ । नियामक निकाय बीमा समितिले सैद्धान्तिक स्वीकृति दिएसँगै उक्त नामबाट एकीकृत कारोबार शुरु भएको हो ।

समृद्धि फाईनान्स नेशनल भेट्रान चेस च्याम्पियनशीप शुरु

काठमाडौं । नेपाल बुद्धिचाल संघको आयोजनामा काठमाडौंमा समृद्धि फाईनान्स नेशनल सिनियर (भेट्रान) चेस च्याम्पियनशीप शुरु भएको छ । च्याम्पियनशीपको पहिलो दिन शनिबार दुई चरणका खेल सम्पन्न भए । दुई चरणको समाप्तिमा बद्रीलाल नेपाली, फिडेमास्टर विलमलाल श्रेष्ठ, क्यान्डिडेटमास्टर नवीन तण्डुकार, बलराम नापीत, विजय गुरुङ, पुण्यमान कर्माचार्य र रामबहादुर क्षत्री समान दुईदुई अंकका साथ अग्रता लिन सफल भए । च्याम्पियनशीपका शिर्ष खेलाडी पूर्व राष्ट्रिय च्याम्पियन विलमलालले पहिलो चरणमा भक्तपुर जगन्नाथ ताम्राकार तथा दोश्रो चरणमा क्यान्डिडेटमास्टर भगवतीप्रसाद शर्मालाई पराजित गरे । त्यसैगरी तीन पटकका राष्ट्रिय च्याम्पियन बद्रीलालले पहिलो तथा दोश्रो चरणमा क्रमशः काठमाडौंका सिताराम अग्रवाल एवं लवकुमार श्रेष्ठमाथि जीत हात पारे । पूर्व राष्ट्रिय च्याम्पियन नविनले बर्दीयाका किरण नापीत तथा सप्तरीका भुवनेश्वर चौधरीलाई पराजित गर्दा अर्का पूर्व राष्ट्रिय च्याम्पियन पुण्यमानले ललितपुरका विनय श्रेष्ठ एवं काठमाडौका ज्ञानेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठलाई हाराए । रुपन्देहीका विजय गुरुङ अनरेटेड रामकृष्ण शर्मा एवं भक्तपुरका गणेशमान दुवालसँग अंक खोस्न सफल भए । कास्कीका रामबहादुरले श्याम राजवाहक एवं कास्कीकै नरेन्द्र रानाभाटमाथी जीत दर्ज गरे । दुई चरणको समाप्ति पश्चात काठमाडौंका जनार्दन श्रेष्ठ, राजेन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ र कैलालीका जीत बहादुर केप्छाकी समान १ दशमलब ५ अंकमा रहेका छन् । पुतलीसडक स्थित कान्तिपुर सिटी कलेजमा जारी तीन दिने च्याम्पियनशीपको व्यवस्थापन स्पोर्टस एण्ड ईभेन्टस नेपालले गरेको छ । गत असार अन्तिम साता काठमाडौंमा सम्पन्न अधिवेशनबाट निर्वाचित बुद्धिचाल संघको नयाँ कार्यसमितिले हरेक वर्ष १५ वटा विधामा राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरु आयोजना गर्ने निर्णय गरेको छ । नेपाली बुद्धिचाल खेल जगतका पहिलो पुस्ताका खेलाडी हरुलाई मध्येनजर गर्दै नेशनल सिनियर  च्याम्पियनशीपले नेपालमा पहिलोपटक डिजिटल चेस बोर्ड समेत प्रयोगमा ल्याएको छ । सातै प्रदेशका ३४ जना खेलाडीको सहभागीता रहेको च्याम्पिनशीपको कुल पुरस्कार राशी १ लाख ७४ हजार रुपैंया रहेको छ । स्विस लिग अनुसार ७ चरणमा सम्पन्न हुने च्याम्पियनशीपको विजेताले ५० हजार नगद प्राप्त गर्नेछन् । उद्घाट्न समारोहमा समृद्धि फाईनान्सका अध्यक्ष ठाकुर प्रसाद भट्टराईले सामाजिक उतरदायित्व अन्र्तगत प्रायोजन गरिएको यस च्याम्पियनशीपलाई आगामी संस्करणमा समेत सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे । च्याम्पियनशीप अन्त्रगत आईतबार तेश्रो, चौथो र पाचौं चरणका खेल सञ्चालन गरिनेछ ।