आजको मौसम पूर्वानुमान : यी प्रदेशहरूमा भारी वर्षाको सम्भावना
काठमाडौं । हाल कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी प्रदेशका केही भू–भाग र लुम्बिनी प्रदेशका पूर्वी क्षेत्रका थोरै भू–भागमा मनसुनी वायुको प्रभाव रहेको छ । साथै देशको पश्चिम भू–भागमा पश्चिमी वायु तथा स्थानीय वायुको प्रभाव रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । हाल देशभर आंशिकदेखि साधारणतया बदली रहेको छ । गण्डकी प्रदेशका केही स्थानहरूमा, बागमती, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका थोरै स्थानहरूमा तथा कर्णाली प्रदेशका एक–दुई स्थानहरूमा मेघगर्जन/चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको भइरहेको छ । गण्डकी प्रदेशका थोरै स्थानहरूमा तथा बागमती प्रदेश, लुम्बिनी प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशका एक–दुई स्थानहरूमा भारी वर्षासमेत भैरहेको छ । आज दिउँसो देशभर आंशिकदेखि साधारणतया बदली रहने महाशाखाले जनाएको छ । कोशी र मधेश प्रदेशलगायत देशका पहाडी भूभागका थोरै स्थानहरू र बाँकी भू–भागका एक–दुई स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । कोशी प्रदेशका पहाडी भू–भागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका उच्च–पहाडी तथा हिमाली भू–भागका थोरै स्थानहरू तथा बाँकी उच्च–पहाडी तथा हिमाली भू–भागका एक–दुई स्थानमा हल्का वर्षा/हिमपातको सम्भावना रहेको छ । आज राति देशभर आंशिकदेखि साधारणतया बदली रहनेछ । कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशको धेरै स्थानहरू, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही स्थानहरू तथा बाँकी भू–भागका थोरै स्थानहरूमा मेघगर्जन/चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ । कोशी र मधेश प्रदेशका थोरै स्थानहरूमा तथा बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका एक–दुई स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको पनि सम्भावना रहेको महाशाखाले जनाएको छ । कोशी र बागमती प्रदेशका उच्च–पहाडी तथा हिमाली भू–भागका केही स्थानहरू तथा बाँकी उच्च–पहाडी तथा हिमाली भू–भागका थोरै स्थानहरूमा हल्का वर्षा/हिमपातको सम्भावना रहेको छ । कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका उच्च–पहाडी तथा हिमाली भू–भागका थोरै स्थानहरू तथा बाँकी उच्च–पहाडी तथा हिमाली भू–भागका एक–दुई स्थानमा हल्का वर्षा/हिमपातको सम्भावना पनि रहेकाले दैनिक जनजीवन, कृषि, स्वास्थ्य, सडक तथा हवाई यातायातमा प्रभाव पर्न सक्ने हुँदा सो को असरबाट बच्न आवश्यक तयारी गर्नुहुन तथा आवश्यक सतर्कता अपनाउनहुन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ ।
कक्षा १२ को परीक्षा दिएर बसेकालाई कोदोको परिकार बनाउने तालिम
खोटाङ । हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले कक्षा–१२ को परीक्षा दिएर बसेका विद्यार्थीलाई कोदोको बिस्कुट उत्पादन, ‘ब्राण्डिङ’ र ‘प्याकेजिङ’सम्बन्धी तालिम दिएको छ । नगरपालिकाको रैथाने बाली कोदोखेतीलाई प्रवर्द्धन गर्दै स्थानीय युवा पुस्तालाई आफ्नै ठाउँमा स्वरोजगार बनाउने उद्देश्यले कक्षा–१२ को परीक्षा दिएर बसेका विद्यार्थीलाई सहभागी गराएर नगरपालिकाले तालिम दिएको हो । ‘कोदोको परिकार, स्वास्थ्यको सुरक्षा र आम्दानीको आधार’ भन्ने नारासहित वडा नं ७ महादेवस्थानस्थित वडा कार्यालयमा आयोजना गरिएको सात दिने तालिम शुक्रबार औपचारिकरुपमा समापन गरिएको छ । एकजना स्थानीय महिला उद्यमी तथा १२ जना विद्यार्थीको सहभागिता रहेको तालिममा सहभागी प्रशिक्षार्थीले उत्पादन गरेका कोदोको बिस्कुट, कुकिज, निम्की, पाउरोटी, मफिन र दुनोट प्याकेजिङ गरेर समापन कार्यक्रममा प्रदर्शन गरिएको थियो । तालिममा सहभागीले बनाएका कोदोका परिकार त्रिधार्मिकस्थल हलेसी बजारमा सञ्चालन गरिएको कोसेली घरमा राखेर बिक्री गर्ने र हलेसी आउने पाहुनालाई उपहारस्वरुप प्रदान गर्ने योजनाका साथ तालिमको आयोजना गरिएको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाका–७ महादेवस्थानका वडाध्यक्ष कमल गिरीले जानकारी दिए । 'त्रिधार्मिकस्थल हलेसी आउने भक्तजन तथा दर्शनार्थीले कोसेलीको रुपमा लैजानका लागि यहाँको उत्पादन खोज्ने गरेका छन् । कोदोको परिकारलाई यहाँको प्रमुख उत्पादनका रुपमा ब्राण्डिङ गर्नेगरी तालिमको आयोजना गरिएको हो', उनले भने, 'तालिममा सहभागीले व्यावसायिक रुपमा उत्पादन गरेका कोदोका परिकार नगरपालिकाको तर्फबाट खरिद गरिदिन्छौँ । खरिद गरिएको परिकार कोसेली घरमा राखेर उपहारस्वरुप पाहुनाहरूलाई वितरण गर्ने योजना बनाएका छौँ ।' नगरपालिकाको कृषि शाखाद्वारा सञ्चालित तालिमको सहजीकरण काठमाडौँबाट झिकाइएको खाद्य प्राविधिक आर्जन गौतमले गरेका थिए । दक्ष प्राविधिको सहजीकरणमा कोदोको परिकार बनाउने तालिम निःशुलक लिन पाएपछि सहभागीहरू व्यावसायिक बन्न उत्साहित बनेको नगरपालिकाले जनाएको छ । रैथाने बाली ‘कोदो’को बजार सम्भावनालाई आत्मसात् गर्दै स्थानीय युवाका लागि सीपमूलक उद्यमशीलता प्रति आकर्षित गर्नका लागि तालिमको आयोजना गरिएको नगरप्रमुख विमला राईले बताए । 'तालिममा सहभागीले पौष्टिकता, परम्परा र उद्यमशीलताको पाठ एकैसाथ सिक्न पाएका छन् । उनीहरूलाई तालिमले केवल सीपमात्र होइन, आत्मविश्वास र प्रेरणा पनि थपिदिएको छ', उनले भने, 'कोदोको पोषण, स्वाद र प्रयोगशैलीको विविधता उजागर गर्ने उद्देश्यले तालिमको आयोजना गरिएको थियो । तालिमले रैथाने बाली कोदोको उत्पादन तथा मूल्य वृद्धि र स्थानीय उद्यमशीलतालाई थप टेवा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।' तालिममा सहभागीलाई कोदोको परम्परागत प्रयोगलाई आधुनिक परिकारमा रूपान्तरण गर्दै गुणस्तरीय परिकार उत्पादन, ब्राण्डिङ, प्याकेजिङ तथा बजारीकरणका पक्षमा पनि व्यवहारिक जानकारी र अभ्यास गराइएको नगरपालिकाले जनाएको छ । जिल्लाको पश्चिमी क्षेत्रमा पर्ने यो नगरपालिकाले कोदोमा पाइने प्रोटिन, क्याल्सियम, आइरन तथा एन्टि–अक्सिडेन्टजस्ता पोषकतत्वहरूलाई ध्यानमा राखेर कोदो बालीलाई पोषण सुरक्षा र स्थानीय रोजगारीसँग जोड्ने प्रयास गरेको हो । तालिम समापन अवसरमा प्रशिक्षार्थीले उत्पादन गरेका सबै परिकारहरू कार्यक्रममा उपस्थित अतिथि तथा सहभागीहरूले अवलोकन गर्नुका साथै स्वाद परीक्षण गरेका छन् । तालिममा सहभागी विद्यार्थीले उत्पादन गरेका कोदोको विभिन्न प्रकारका परिकार गुणस्तरीय र स्वादिष्ट रहेको समापन कार्यक्रमका सहभागीले बताएका छन् । सुक्खाग्रस्त क्षेत्रमा पर्ने हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकामा रैथाने बाली कोदो उत्पादन बढी हुने भएकाले पनि त्यसलाई प्रवर्द्धन गर्दै कोदोको विभिन्न प्रकारका परिकार उत्पादन गरेर बजारीकरण गर्न तालिमको आयोजना गरिएको जनाइएको छ । तालिमले विशेषगरी युवालाई सीपमार्फत सशक्त बनाउने, महिलालाई आम्दानीको अवसर दिने र रैथाने कृषि बाली उत्पादनको संरक्षण तथा सम्वर्द्धनमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको नगरपालिकाले जनाएको छ । रासस
लक्ष्य २० लाख डलरको, प्राप्ति ५४ करोड बढी
काठमाडौं । ‘बाहिर (विदेश) मान्छेहरुले कमाएको रकम आफ्नो घरमा पठाउनु पर्दा कहिले हुण्डि, कहिले चोरीको बाटो अपनाउनुपर्थ्याे, पैसाको सुरक्षाको उपाय थिएन, सरकारले पाउने अंश हराउँथ्यो, विदेशी मुद्रा कता कता पुग्थ्यो, केही पनि प्रणाली थिएन,’ नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्वगभर्नर दीपेन्द्र पुरुष ढकालले विगत सम्झिँदै भने, ‘मलाई सम्झना छ, उहाँ (चन्द्र ढकाल)ले त्यतिबेला नयाँ अवधारणा ल्याउनु भयो, उहाँको त्यो अवधारणा नराम्रो लागेन । बैंकलाई निजीकरण भइसकेको अवस्थामा निजी क्षेत्रले नै अग्रस्थानमा रहेर कानुनी वा न्यायिक बाटोबाट पैसा ल्याउन दिँदा पैसाको सुरक्षा, सरकारलाई पनि फाइदा हुने भयो । त्यसकारण त्यतिबेला यो अवधारणा ल्याउने मान्छेलाई धन्यवाद दिनैपर्छ ।’ विगतमा आफूले गरेको निर्णय राम्रो नै लागिरहेको पूर्वगभर्नर ढकाल बताउँछन् । इनोभेसन, नयाँ सोच निकाल्ने वा भइराखेको प्रक्रियालाई सरल प्रक्रियामा ढालेर ल्याउने अरूले सोचेनन् । तर, चन्द्र ढकाल र उनको समूहले ल्याएको इनोभेसन सबैले पच्छ्याउने गरेको उनको भनाई छ । ‘ग्रासरुटबाट आउनु भएको, घरपरिवार चलाउन पनि अप्ठेरो अवस्थाबाट ढकालजी आउनु भएको हो । इमानदारितामा प्रश्न गर्ने ठाउँ नै थिएन । इमानदारितामा प्रश्न भएन, त्यो आइडीया ल्याएको तारिफ गर्न लायक बन्यो, जुन आज पनि देखिएको छ । होइन भने आइएमई नै बन्द हुन्थ्यो नी त । सयौंले गरेर बिचमा छाडेका पनि छन् । तर, आइएमई चलिरहेको छ नी । आइएमई ब्राण्ड नै बन्यो,’ पूर्वगभर्नर ढकालले भने । २५ वर्षअघि रेमिट्यान्स व्यवसाय शुरु गर्दा आइएमई लिमिटेडका संस्थापक अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले नेपाल राष्ट्र बैंकका तत्कालीन गभर्नरसँग भनेको थिए–हामी केही वर्षपछि मासिक २० लाख डलर रेमिट्यान्स भित्र्याउन सक्छौं । त्यतिबेला उनको लक्ष्य थियो मासिक २० लाख डलरको । तर, अहिले आइएमईले मासिक ५४ करोड डलर भन्दा बढी रेमिट्यान्स भित्र्याउँछ । चालु आर्थिक वर्षमा १७ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी रेमिट्यान्स भित्रिने आँकलन छ । त्यसको ५० प्रतिशत अर्थात् ८ खर्ब रुपैयाँ भन्दा बढी आइएमई लिमिटेड र ग्लोबल आईएमई बैंकबाट भित्रिने गरेको कम्पनीका संस्थापक अध्यक्ष ढकाल बताउँछन् । जुन अमेरिकी डलरमा मासिक ५४ करोड भन्दा माथि हुन्छ । ‘आइएमईको शुभारम्भ हुँदा तत्कालीन गभर्नरले असम्भव काममा हात हाल्नु भयो, बिचरा गाउँबाट आएको, अलिअलि पैसा जम्मा गरेको पनि सफल नहुने काममा सुरु गर्नु भयो, मेहनत र दुःख गरेको पैसा डुबाउने भन्नु भएको अहिले पनि सम्झना छ,’ उनले भने, ‘मैले त्यतिबेला धेरै नै एम्बिसन भएर महिनाको २० लाख डलर भित्र्याउँछु भनेको थिए । त्यसरी सुरु भएको आइएमईको यात्रा अहिले आइएमई र ग्लोबल आइएमई बैंकको गरेर कुल ५० प्रतिशतभन्दा बढी विदेशी मुद्रा भित्रिएको छ ।’ पछिल्लो समय ८० प्रतिशत रेमिट्यान्स औपचारिक च्यानलबाट आउने गरेको छ । उनका अनुसार विस्तारै रेमिट्यान्स भनेको आइएमई हो र आइएमई भनेको रेमिट्यान्स हो भन्ने प्रायवाची शब्दको रुपमा विकास भएको छ । २५औँ वर्ष पूरा गर्दा हर्षित महसुस भइरहेको उनले बताए । राष्ट्र बैंकका पूर्वगभर्नर तिलक रावल विगतमा आफूले गरेको निर्णयलाई अहिले आएर सम्झिँदा खुशी लागिरहेकाे बताउँछन् । ‘विदेशबाट पठाएको पैसा संगठित क्षेत्रबाट आउँछ भने त्यसरी किन नकिन्ने ? केही गाह्रो, अप्ठेरो पर्छ की, हाम्रा नीति नियम, कानुन, संविधानले रोक्छ की भनेर पश्न गर्दा उहाँ (चन्द्र ढकाल)ले केही पनि हुँदैन भनेर जवाफ दिनु भयो । गर्न सक्नु हुन्छ भन्दा सक्छु भन्नु भयो,’ विगतको निर्णय सम्झिँदै पूर्वगभर्नर रावलले भने, ‘म पनि हौसिएर यसलाई लागू गरायौँ । त्यसपछि देशमा विदेशी विनिमयको राम्रो प्रवाह देखिन थाल्यो । रेमिट्यान्सबाट प्रशस्त पैसा आउन थाल्यो ।’ उनका अनुसार विदेशी मुद्रा भित्र्याउँदा देशले फाइदा उठायो, यो कार्यमा संलग्न निकाय, निजी क्षेत्रका व्यक्तिलाई पनि ठूलो फाइदा पुर्याएको छ । साथै विदेशबाट पैसा पठाउनेको परिवार पनि लाभान्वित भइरहेको उनको भनाइ छ । ‘समग्रमा राष्ट्र र व्यक्ति विशेषलाई राम्रो गरिरहेको छ । यो निर्णय मैले लिए, मेरा राष्ट्र बैंकका तत्कालीन सहकर्मी साथीहरूले साथ दिए । निजी क्षेत्रले पनि राम्रोसँग काम गर्याे । जे भयो राष्ट्रको लागि भयो । त्यो निर्णय लिँदाको घडी सम्झिँदा म आज पनि खुशी नै हुन्छु,’ उनले भने । राष्ट्र बैंकका पूर्वगभर्नर विजयनाथ भट्टराई निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहित गर्ने हिसाबले विगतमा आफूले निर्णय गरेको बताउँछन् । आफूले गरेको निर्णयले विदेशमा श्रम गरेर कमाएको पैसा कम्पनीमार्फत नेपालमा पठाउँदा विदेशी मुद्रा अपचलन रोकिएको र आर्थिक गतिविधि बढाएको उनको भनाइ छ । ‘निजी क्षेत्रलाई किन प्रोत्साहित नगर्ने ? निजी क्षेत्रलाई पनि प्रयोगात्मक रुपमा दिएर हेरौं न भनेर सर्वप्रथम आइएमईलाई मलेसियामा विदेशी मुद्रा कारोबार गर्न स्वीकृति दियौं । त्यो स्वीकृतिबाट नेपालीहरूले विदेशमा श्रम गरेर कमाएको पैसा कम्पनीमार्फत नेपालमा पठाउँदा विदेशी मुद्रा अपचलन रोकिएको छ भने आर्थिक गतिविधि बढाएको छ, उपभोग गर्नेहरूदेखि लगानी गर्नेसम्मलाई धेरै सहयोग गरेको छ । निजी क्षेत्रलाई रेमिट्यान्स ल्याउन बढावा दिने बाटो गर्याैं सकारात्मक कार्य गरेको जस्तो लाग्छ,’ उनले भने । राष्ट्र बैंकका पूर्व डेपुटी गभर्नर कृष्ण बहादुर मानन्धर मेल र हुलाकबाट आउने रेमिट्यान्सलाई आइएमईले निरुत्साहित गरेको बताउँछन् । रेमिट्यान्स अर्थव्यवस्थाको खम्बा होला भनेर तत्कालीन समयमा आफूहरुले नसोचेको उनको भनाइ छ । ‘त्यतिबेला जति पनि रेमिट्यान्स मेल, हुलाकबाट आउँथ्यो । २÷३ हप्ता मामुली लाग्थ्यो । बीचमा बढी भन्दा बढी पैसा हुण्डिमा डाइभर्ट भएको देखिन्थ्यो । सोही सन्दर्भमा राष्ट्र बैंकले निजी रेमिट्यान्स कम्पनीलाई स्वीकृति दियो । यो तहमा रेमिट्यान्सले अर्थव्यवस्थाको खम्बा होला भनेर हामीले विचार गरेकै थिएनौं,’ उनले भने, ‘अन्य रेमिट्यान्स एजेन्सी र आइएमईले सुरु गरेको फण्डामेन्टल फरक थियो । आइएमईको मोडलमा मलेशियामा आज संकलन भयो, लाभग्राहीले आजै पैसा पाउँथ्यो ।’ उनका अनुसार बैंकबाट ऋण लिएर भुक्तानी गर्दा शुल्कभन्दा ब्याज बढी भयो भने डुब्छ भन्थ्यौं । तर, आइएमईले बनाएको प्रणाली सबैले पच्छ्याउने गरेको उनको भनाइ छ । ‘त्यतिबेला जोखिम नलिएको भए रेमिट्यान्स आजको आजै आउने थिएन । त्यसकारण हिजोआज हुण्डि त्यति सुनिदैँन । सबैले रेमिट्यान्स कम्पनीलाई विश्वास गरेका कारण हुण्डि हराएको हो,’ उनले भने । आइएमई ग्रुपका सह संस्थापक तथा आइएमई लिमिटेडका अध्यक्ष हेमराज ढकाल डिजिटल बैंकिङको अग्रणी संस्था आइएमईले बनिरहेको बताउँछन् । नेपालमा उद्यमशीलताको सम्भावना छ भनेर सन्देश दिनका लागि विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गरिरहेको उनको भनाइ छ । डिजिटल अर्थतन्त्रको इकोसिस्टम विकास गर्नका लागि विभिन्न किसिमका नयाँ आयाम ल्याएको उनले बताए । सन् २००१ मा एउटा सानो कोठाबाट सुरु भएको अर्थात् जन्मिएको आइएमई लाखौं नेपालीको दैनिक जीवनसँगै गाँसिनको पुगेको छ । २५ वर्ष अगाडि मुलुकमा विदेशतिर काम गर्न जाने लहर सुरु हुँदै थियो । विदेश जाने युवाहरुको संख्या तिव्र रुपमा बढिरहेको अवस्थामा विदेशमा कमाउन मुस्किल थियो नै तर, आफूले कमाएको रकम आफ्नो घर परिवारसम्म पुर्याउन झनै कठिन थियो । नेपालीहरूलाई विदेशमा भाषाको समस्या, बैंकसम्म पुग्नै झण्झट थियो भने अर्काेतर्फ ठगिने अवस्था थियो । त्यही समस्याको समाधान गर्न १ करोड रुपैयाँ पुँजीमा स्थापित इन्टरनेशन मोनी एक्सप्रेस (आइएमई)ल आज २५औैँ वार्षिकोत्सव मनाएको छ ।
ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंक एनपीएस नेसनल कार्ड स्वीच तथा नेपालपेमा आबद्ध
काठमाडौं । ग्रीन डेभलपमेन्ट बैंकले एनपीएस नेसनल कार्ड स्वीच तथा नेपालपे कार्ड योजनामा प्रिन्सिपल मेम्बरसिप लिँदै नेपाल क्लियरिङ हाउस लिमिटेड (एनसीएचएल)सँग सम्झौता गरेको छ । उक्त सम्झौतापत्रमा बैंकका तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) हरिबहादुर बुढाथोकी तथा एनसीएचएलका तर्फबाट सीईओ निलेशमान सिंह प्रधानले हस्ताक्षर गरे। सम्झौताअनुसार बैंकले अब नेपालपे डोमेस्टिक कार्ड जारी गर्न र कार्ड प्राप्त गर्न सक्ने प्रणाली (स्विच एकीकरण) सञ्चालनमा ल्याउनेछ । यसले बैंकका ग्राहकहरूलाई अझ सहज, सुरक्षित र छरितो भुक्तानी सेवा प्रदान गर्न मद्दत गर्नेछ । बैंकले यो सहकार्यमार्फत डिजिटल कारोबार प्रणालीलाई अझ मजबुत बनाउँदै आफ्ना ग्राहकहरूलाई घरेलु कार्डको सुलभ र सुरक्षित सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्य राखेको जनाएको छ । एनसीएचएलले ५४ भन्दा बढी बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू, अधिकांश पीएसओ र पीएसपी र १०० भन्दा बढि गैरबैंकिङ सदस्यहरूलाई विभिन्न राष्ट्रिय भुक्तानी प्रणालीहरू सञ्चालन गरी सेवा प्रदान गर्दै आएको छ ।
हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्सको रक्तदान कार्यक्रम सम्पन्न
काठमाडौं । हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्सले विश्व रक्तदाता दिवसको अवसर पारेर गरेको रक्तदान कार्यक्रम सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ । रक्तदान कार्यक्रम हिमालयन एभरेष्ट इन्स्योरेन्सको मुख्य कार्यालय, बबरमहल, काठमाडौंमा भएको थियो । उक्त कार्यक्रममा कम्पनीका कर्मचारी, बीमित वर्ग, सेवाग्राहीहरू गरेर ३३ जनाले रक्तदान गरेका थिए । कार्यक्रममा फ्रन्टलाइन अस्पतालले क्लिनिकल तथा चिकित्सकीय सहयोग उपलब्ध गराएको थियो । यस्ता सामाजिक उत्तरदायित्वका कार्यक्रमहरूमा निरन्तर सक्रियता रहने कम्पनीले जनाएको छ । उक्त अवसरमा सहभागी सबै रक्तदाताहरूलाई प्रमाणपत्र पनि प्रदान गरिएको थियो ।
देशमा अघोषित लोडसेडिङ, बंगलादेशलाई बिजुली बेच्दै प्राधिकरण
काठमाडौं । देशभर अघोषित लोडसेडिङको गुनासो चुलिँदै गर्दा नेपाल विद्युत प्राधिकरण भने विदेशी बजारमा बिजुली बेच्नमा केन्द्रित भएको छ । भारतलाई दैनिक सयौं मेगावाट बिजुली बेचिरहेको प्राधिकरणले आगामी असार १ गतेदेखि बंगलादेशलाई पनि ४० मेगावाट विद्युत बेच्ने तयारी पूरा भएको छ । विद्युत् प्राधिकरणका प्रवक्ता राजन ढकालका अनुसार शनिबारदेखि रातको समयमा भारततर्फ दैनिक १५०-२०० मेगावाट विद्युत् पठाइएको छ । यही मार्ग हुँदै बंगलादेशलाई पनि आपूर्ति गरिने उनले जानकारी दिए । भारतको बहरमपुर–भेरामारा ५० मेगावाट क्षमताको प्रसारण लाइनमार्फत बंगलादेशतर्फ विद्युत निर्यात हुने जनाइएको छ । नेपाल, भारत र बंगलादेशबीच भएको त्रिपक्षीय सम्झौताअनुसार नेपालले ६ महिनासम्म प्रतिदिन ४० मेगावाट विद्युत् निर्यात गर्नेछ । यो कारोबारको दर प्रतियुनिट ६.४ अमेरिकी सेन्ट, अर्थात् झण्डै ८ रुपैयाँ ८० पैसा तोकिएको छ । भारतले विद्युत् आयातको स्वीकृति प्रत्येक वर्ष नवीकरण गर्नुपर्ने प्रणालीले गर्दा नेपालभित्र उत्पादित बिजुली अनुमति अभावमा खेर जाने अवस्था बारम्बार देखिएको छ । चालू वर्षमा भारतले दिएको निर्यात स्वीकृति ९४० मेगावाट मात्र हो, जबकि नेपालसँग १ हजार ५०० मेगावाटसम्म प्रवाह गर्न सक्ने पूर्वाधार छ । थप ३५० मेगावाटको स्वीकृति माग गरिए पनि प्रक्रिया भारतको विदेश मन्त्रालयको अनुमति र नेपालकै राजनीतिक अन्योलताका कारण अघि नबढेको प्राधिकरणले जनाएको छ । नेपालमा विद्युत् उत्पादन क्षमता बढिरहेको भए पनि आन्तरिक खपत नबढ्नु, प्रसारण लाइन अभाव र पूर्वाधारको असमान वितरणले विद्युत् खेर जाने समस्या उत्तिकै छ । प्रवक्ता ढकालका अनुसार बंगलादेश पावर डेभलपमेन्ट बोर्डले खरिदका लागि आवश्यक कागजात बुझाइसकेको छ र भारतको नेशनल लोड डिस्प्याच सेन्टरसँग प्राविधिक समन्वय सकिएको छ । उनले अब बिना अवरोध असार १ गतेबाट आपूर्ति सुरु हुने जानकारी दिए । देशभर उपभोक्ताको बिजुलीको पहुँच असमान छ । कतै घण्टौं लोडसेडिङ, कतै भोल्टेज समस्या । तर नेपाल विद्युत् प्राधिकरण भने ती समस्याको समाधानभन्दा विदेशी निर्यातमै व्यस्त छ ।
२५ वर्षको मेहनतले आजको आइएमई सम्भव भयो, अब नीति कार्यान्वयनमा कडाइ हुन्छ: डेपुटी गभर्नर मिश्र
काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकका नवनियुक्त डेपुटी गभर्नर बम बहादुर मिश्रले विगत २५ वर्षको अथक प्रयास र समर्पणले आजको डिजिटल वित्तीय संरचना सम्भव भएको बताएका छन् । उनले राष्ट्र बैंक प्रवेश गरेकै समय आइएमईजस्ता संस्थाहरू सुरुआती चरणमा रहेको स्मरण गर्दै त्यतिबेला गरिएको मेहनतकै जगमा आजको डिजिटल प्रगति सम्भव भएको बताए । ‘जब म राष्ट्र बैंकमा प्रवेश गरेँ, त्यो बेला आइएमईजस्ता संस्था संचालनमा आएका थिए। ती संस्थाहरू आज डिजिटल युगमा प्रवेश गरिसकेका छन् । त्यो रूपान्तरण सहज थिएन, २५ वर्षअघि जसले लगनशीलता देखाए, उनीहरूकै योगदानले आजको अवस्था बनेको हो,’ मिश्रले भने । उनले वित्तीय प्रणालीलाई अझ व्यवस्थित बनाउँदै लैजानका लागि नीति निर्देशनको प्रभावकारी कार्यान्वयन अपरिहार्य भएकोमा जोड दिए । ‘राष्ट्र बैंकले आगामी दिनमा यस्ता नीति निर्देशन ल्याउनेछ जुन व्यवहारिक मात्र नभइ, अर्थतन्त्रका हरेक तहमा सकारात्मक असर पार्नेछ । त्यसको सफल कार्यान्वयन सुनिश्चित गर्न सबै वित्तीय संस्थाहरूले कडाइका साथ पालना गर्नुपर्छ,’ उनले बताए । मिश्रले डिजिटल बैंकिङ विस्तार, साइबर सुरक्षामा बलियो नियमन, र ग्रामीण क्षेत्रसम्म वित्तीय पहुँच विस्तारजस्ता विषयमा राष्ट्र बैंकले स्पष्ट कार्यदिशा तय गर्ने पनि जानकारी दिए । उनले नीति निर्माण मात्र होइन, त्यसको कार्यान्वयनमै राष्ट्र बैंक केन्द्रित हुने बताए। ‘अबको प्राथमिकता नीति कार्यान्वयन हो, केवल कागजमा रहने नियमको युग समाप्त भइसकेको छ,’ मिश्रको प्रष्ट सन्देश थियो ।
