सरकार आफै मेनपावर कम्पनी बन्न लागेको हो ? बलबहादुर तामाङ
रोजगारदाता देशको ब्यक्ति तथा निजि क्षेत्रका कम्पनी तथा ब्यक्तिगत घरमा कामदार आपुर्ति गर्नुपर्ने, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्री रोजगारदाता देशको भ्रमणमा जांदा आफ्ना समकक्षी तथा निजि क्षेत्रले घर तथा कारखानामा कामदार माग्ने छ । यो राम्रो कुरा हो । तर यसबाट सरकार नै बैदेशिक रोजगारमा पठाउने एजेन्टको रुपमा देखिनेछ । जस्तै कोरियाको एचआरडीले नेपालको श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयलाई ऐजेन्ट भनेर सम्बोधन गर्दै आएको छ । सार्वभौमसत्ता सम्पन्न राष्ट्र नेपाल कामदार आपुर्ति गर्ने देशको रुपमा चिनिने छ । देशको प्रतिष्ठामा आँच आउनेछ । रोजगारदाता देश, रोजगारदाता कम्पनी र ब्यक्ति आफु मालिक र नेपाल सरकार कामदार आपुर्ति गर्ने संस्थाको ब्यवहार हुनेछ । संयुक्त राष्ट्रसंघ ,अन्तर्राष्ट्रिय फोरममा सरकारको सहभागीता हुँदा सरकारका प्रतिनिधिसंग सिधा नेपाली कामदार माग्ने परिस्थिति सृजना हुन्छ । जुन मुलुकमा लागि राम्रो हैन । अर्कोकुरा आन्तरिक रोजगार सृजना गर्न सरकार लाग्ने छैन । अन्तत नेपाल आर्थिक रुपमा परनिर्भर हुनेछ । अर्काको देशको भाषा पढ्न,भाषा परीक्षा दिन जतिपनि बेला पनि बेरोजगार युवाहरु लाग्ने छन । ५ वर्षमा आन्तरिक रोजगार बढ़ाएर देशमैं रोजगारी दिने सरकारले आफै कामदार विदेश पठाउछु भन्नु आफनो ५ वर्षीय योजनाको आफै विपरीत देखिने छ । राजदुतावास कुटनैतिक काम छोडेर बजार प्रवर्द्धनमा लाग्नु पर्नेछ । यस्तै एजेन्सीको काम पनि सरकारले नै गर्नु पर्नेछ । आन्तरिक राजस्वमा बैदेशिक रोजगार करको हिस्सा शुन्य हुनेछ । ( तामाङ नेपाल बैदेशिक रोजगार ब्यवसायी संघका पूर्व अध्यक्ष हुन )
नेपाली रुपैयाँ हालसम्मकै कमजोर भएर १ डलर बराबर ११२ रुपैयाँ नाघ्यो, बजार भाउ के हाेला ?
काठमाडौं । अमेरिकी डलरसंग नेपाली रुपैयाँ एकैदिन २ रुपैयाँ कमजोर भएको छ । डलर मजवुत भएपछि नेपाली रुपैयाँ कमजोर भएको हो । नेपाल राष्ट्र बैंकले मंगलबारका लागि बिक्रीदर १ डलर बराबर ११२ रुपैयाँ २० पैसा तोकेको छ । यो हालसम्मको उच्च दर हो । राष्ट्र बैंकले सोमबार १ डलर बराबर ११० रुपैयाँ ४३ पैसा बिक्री दर तोकेको थियो । भारतीय रुपैयाँ (भारु) डलरसंग हालसम्मकै कमजोर भएपछि यसको असर नेपाली रुपैयामा परेको हो । भारतीय रिजर्व बैंक (आरबीआई) ले १ डलर बराबर ७० भारु तोकेको छ । टर्कीको अर्थतन्त्र संकटतर्फ उन्मुख भएपछि यसको असर भारुमा परेको हो । डलर भने मजवुत हुदै गएको छ । सोमबार टर्कीको लिरा ८ प्रतिशत कमजोर भएको छ । टर्कीका कारण अस्थिरता आउने भन्दै सोमबार विश्व सेयर बजारमा पनि गिरावट आएको छ । वृहत आर्थिक परिदृष्यले भारतको अर्थतन्त्र राम्रो देखाएपछि सोमबार बिहान भारु केही मजवुत भएको थियो । सोमबार बिहान ४१ पैसा मजवुत भई १ डलर बराबर ६८ रुपैयाँ ४२ पैसा भारु कायम भएको थियो । भारु अझ कमजोर हुने अनुमान गरिएको छ । नेपाली रुपैयाँ र भारुबीच स्थिर विनिमय दर (फिक्सड पेग) भएका कारण भारु कमजोर हुनसाथ नेपाली रुपैयाँ पनि अवमूल्यन हुन्छ । डलर मजवुत भएपछि यसको असर बजार मूल्यमा पर्नेगर्छ । डलर मजवुत भएपछि बजार भाउ बढ्छ । गत बैंशाखमा अमेरिकी डलर औसत १०६ रुपैयाँ ३८ पैसा थियो । २ महिनाको बीचमा नेपाली रुपैयाँ ४ रुपैयाँले कमजोर भएको छ । बैशाखयता ४ महिनामा नेपाली रुपैयाँ ६ रुपैयाँ कमजोर भएको छ । २०७४ असारको तुलनामा २०७५ जेठ मसान्तमा नेपाली रूपैयाँ अमेरिकी डलरसँग ४.७ प्रतिशतले अवमूल्यन भएको राष्ट्र बैकले जनाएको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यस्तो दर ३.९ प्रतिशतले अधिमूल्यन भएको थियो । २०७५ जेठ मसान्तमा अमेरिकी डलर एकको खरिद विनिमय दर १०७ रुपैयाँ ९४ पुगेको छ । २०७४ असार मसान्तमा उक्त विनिमय दर १०२ रुपैयाँ ८६ पैसा थियो । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कर्पोरेट करमा भारी कटौती गर्ने भएपछि अन्तराष्ट्रिय बजारमा अमेरिकी डलरको भाउ बढ्दै गएको छ । राष्ट्रपति ट्रम्पले आगामी सन् २०१९ देखि लागु हुने गरी कर्पोरेट कर ३५ प्रतिशतबाट २५ प्रतिशतमा झार्ने प्रस्तावमा हस्ताक्षर गरेपछि अन्तराष्ट्रिय बजारमा डलर महंगिदै गएको हो । कर्पोरेट कर घट्ने भएपछि भारतलगायत अन्य मुलुकबाट लगानी अमेरिकामा फिर्ता हुन थालेको छ । ट्रम्पको कर्पोरेट कर कटौती नीतिले भारतलगायत मुलुकमा डलर संचितीमा गिरावट आउनुका साथै अर्थतन्त्र कमजोर हुदै गएको छ । २ वर्ष मंसिरमा डलर मजवुत भएर १११ रुपैयाँ नजिक पुगेको थियो । डलरका कारण वस्तु तथा सेवाको भाउमा वृद्धि भई मुद्रास्फितीको चाप बढ्ने देखिएको छ । विशेष गरी आयातित वस्तुको भाउ बढ्ने छ । डलर बलियो हुँदाका बेफाइदा डलर तिरेर आयात गरिएका वस्तु तथा सेवाको लागत महंगो भई खुद्रा मूल्य बढ्छ र अन्त्यमा यसको मारमा उपभोक्ता पर्छन् । यस्तै पेट्रोलियमको भाउ बढाउन पनि सहयोग गर्छ । डलर तिरेर विदेशबाट आउने सामानको मूल्य बढी हुन्छ । यस्तै भारत तथा तेस्रो मुलुकबाट आउने सवारीसाधन, मोबाइल फोन, इलेक्ट्रोनिक्सका सामान, लत्ताकपडाको भाउ बढ्छ । विदेशबाट कच्चा पदार्थ ल्याएर उत्पादन गर्ने उद्योगको लागतमा वृद्धि हुने छ । विदेशबाट आयातित वस्तुको लागत बढेर बजार भाउ महंगो हुन्छ । राज्यले विदेशी दातृ निकायसंग लिएको ऋणको भार बढ्छ । डलरमा ऋण तिर्न सरकारले बढी रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्ने हुन्छ । अन्तराष्ट्रिय बजारमा हवाइ टिकटको मूल्य बढ्छ । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले डलरमा बिजुली खरिद गर्दा तिर्ने दाइत्व पनि थप हुन्छ । यस्तै विदेशी कम्पनीले फिर्ता लैजाने लाभांश दायित्व बढ्छ । डलर बढ्दा रेमिट्यान्स र पेन्सन आप्रवाहमा वृद्धि हुन्छ ।
नागढुंगा–नौबिसे सुरुङ मार्गकाे काम अघि बढ्यो, यस्ताे बन्दैछ नेपालकाे पहिलाे सुरुङ मार्ग
काठमाडौं । बहुप्रतिक्षित नागढुंगा–नौबिसे सुरुङ मार्गको काम अघि बढेको छ । सडक विभागको आयोजना कार्यान्वयन महाशाखाले सुरुङ मार्ग निर्माणका लागि ग्लोबल टेण्डर निकालेको हो । ६० दिनभित्र आवेदन दिने आवेदकहरुको प्राबिधिक प्रस्ताव अध्ययन गरेर प्रारम्भिक सूचि छनौट हुनेछ । प्रारम्भिक चरणमा आर्थिक प्रस्ताव खोलिनेछ । उत्कृष्ठ प्राबिधिक प्रस्ताव र न्युनतम लागतमा नागढुंगा–नौबिसे सुरुङ मार्ग निर्माणको प्रस्ताव गर्ने कम्पनीले कामको जिम्मेवारी पाउने छ । ‘हामीले साउन २४ गते ग्लोबल टेण्डर निकालेका छौं, ६० दिनको आवेदन गर्ने समयसिमा छ, सन २०१९ को जनवरीदेखि ठेकेदार परिचालन गर्ने योजना छ’, आयोजनाका इञ्जिनियर छविलाल पौडेलले भने । ठेकेदार परिचालन भएको ४२ महिनामा निर्माण सम्पन्न गर्ने योजना आयोजनाले बनाएको छ । नेपालमै पहिलो पटक सडकमा निर्माण हुन लागेको सो सुरुङ मार्गको लम्बाई २.६८८ किलोमिटर रहेको छ । दुई लेनको सुरुङमार्गमा ३.५/३.५ मिटरका दुई वटा लेन र १.५ मिटर चौडाईको इमर्जेन्सी ट्रयाक रहनेछ । सुरुङको चौडाई भने ९.५ मिटरको हुनेछ र उचाई ५ मिटरको हुनेछ । सुरुङमा पुग्न काठमाडौं तर्फ मुल सडकबाट २.३७० किलोमिटर बाटो विस्तार गरिनेछ भने धादिङ तर्फ ५६५ मिटर सडक विस्तार गरिनेछ । काठमाडौं खण्डमा पर्ने २६७ रोपनीमा र धादिङ खण्डमा पर्ने १०९ रोपनी जमिन अधिग्रहणका लागि सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गरिसकिएको छ । आयोजनाले गत बर्ष ७० करोड मुआब्जा बाढेको थियो भने यसपाली ९० करोड रकम विनियोजन गरेको छ । ती दुबै ठाउँको जमिन अधिग्रहण भने सरकारले आफ्नै श्रोतबाट गरिरहेको छ । काठमाडौं तर्फ सुरुङ मार्गको प्रस्थान विन्दु टुटीपाखा हुनेछ भने धादिङमा सिस्नेखोला हुनेछ । सुरुङ मार्गमा इन्धन बोक्ने गाडी तथा मोटरसाइकललाई प्रवेश निषेध गरिनेछ । सुरुङ मार्गको उपयोग वापत २५ रुपैंयाँ शुल्क असुल्ने प्रारम्भिक सोँच तयार भएको छ । मार्ग निर्माणका लागि जापानले ०.०१ प्रतिशतको ब्याजदरमा ४० बर्षका लागि ऋण दिएको छ । जापानले १६ अर्ब २८ करोड रुपैंयाँ ऋण सहयोग उपलब्ध गराएको हो । निर्माण सम्पन्न भएको १० बर्षपछिसम्म ऋणको सावाँ तथा ब्याज तिर्नुपर्ने छैन् । त्यसपछिको ३० बर्ष भित्र भने नेपालले सावाँ तथा ब्याज दुबै भुक्तानी गरिसक्नुपर्नेछ ।
मुलुकभर अझै केही दिन वर्षा हुने, सबैभन्दा बढी भक्तपुरमा
काठमाडौं । अहिले मुलुकभर सरदर मनसुनी वर्षा भएको छ । मनसुन चार महिनाको अवधिमा देशभर सरदर करिब १ हजार ५०० मिलिमिटर वर्षा हुने गर्दछ । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाको आँकडाअनुसार यो वर्ष अहिलेसम्म सबैभन्दा बढी हालै भक्तपुरमा १२५ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । यो वर्ष मनसुन सक्रीय भएको लामो अवधिसम्म पनि प्रभावकारी वर्षा नभए पनि साउन १५ देखि वर्षा राम्ररी भइरहेको छ । मनसुन अवधिमा असार १५ देखि साउन १५ सम्म सबैभन्दा बढी वर्षा हुने गर्दछ । सामान्यतः नेपालमा जेठको अन्तिम सातादेखि मनसुन शुरु भई असोजको पहिलो सातासम्मको अवधि हुन्छ । अहिलेसम्म मध्य र पश्चिममा वर्षा राम्रै भइरहे पनि पूर्वी भेगमा तुलनात्मक रुपमा वर्षा हुन सकेको छैन । दुई दिनदेखि ती क्षेत्रमा पनि वर्षा राम्रो भइरहेकोले यो वर्ष पनि सरदर वर्षाको अनुमान गरिएको मौसमविद् वरुण पौडेलले बताए। “मनसुन चार महिना अवधिको विवरण भदौमा मात्रै आउँछ, अहिलेसम्मको वर्षाको अवस्थालाई हेर्दा सरदर वर्षा हो । धेरै स्थानमा हल्कादेखि मध्यम र केही स्थानमा भारी वर्षा भएको छ, दुई दिनदेखि पूर्वमा पनि मनसुन पूर्ण सक्रिय भएकाले यो वर्ष पनि सरदर वर्षा हुने देखिन्छ,”–उनले भने । मौसमविद् पौडेलका अनुसार अघिल्लो वर्ष करिव १५० मिलिमिटर वर्षा भएको थियो । विगतको आँकडा हेर्दा सन् १९९३ जुलाई महिनामा मकवानपुरको टिस्टुङ पालुङमा २४ घण्टा अवधिमा ५४० मिलिमिटर वर्षा भएको थियो । जुन अहिलेसम्मकै अतिभारी वर्षा हो । जेठ १५ देखि असोज १५ गतेसम्म बङ्गालको खाडी हुँदै नेपाल प्रवेश गर्ने जलवाष्पयुक्त हावा नै मनसुन हो । नेपालको पूर्वी भेग हुँदै प्रवेश गर्ने चार महिना १०५ दिन अवधिमा चल्ने उक्त हावाले अधिक वर्षा गराउँछ । जलवाष्पयुक्त हावाले नै मनसुन अवधिभर वर्षात् गराउने मौसमविद्को भनाइ छ । नेपालमा वर्षभरि मनसुनका कारण ८० प्रतिशत र पूर्वमनसुन र पश्चिमी वायुको प्रभावले २० प्रतिशत वर्षा हुने गरेको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएअनुसार साधारणतया जेठ १५ देखि असोज १५ गतेको चार महिनासम्मको समयलाई दक्षिण एशियाली मनसुनको अवधि भनिन्छ । उक्त समयमा नेपालमा वार्षिक वर्षाको करिब ८० प्रतिशत वर्षा हुन्छ । गत वर्षको मनसुनी वर्षा करीब ७६ प्रतिशत रहेको थियो, जुन सरदरभन्दा कम हो । काठमाडौँसहितका स्थानमा भारी वर्षा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाको विवरण अनुसार बितेको २४ घण्टामा काठमाडौँमा भारी ६४ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । मौसमी मापदण्डअनुरुप ५० भन्दामाथि १०० सम्म भारी वर्षा मानिन्छ । एक सयभन्दा बढी अति भारी वर्षामा गनिन्छ । १५ मिलिमिटरसम्म हल्का र १५ देखि ४९ मिलमिटरलाई मध्य वर्षाको रुपमा लिइन्छ । काठमाडौँमा तीन दिनअघि ५४ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । आज देशका पूर्वी भेगमा भारी वर्षा भएको छ । पूर्वका ओखलढुङ्गामा सबैभन्दा बढी ८७ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । धनकुटामा ५३ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । दाङ र नेपालगञ्जमा समान ४९ मिलिमिटर, धनगढीमा ३४, डडेलधुरामा २३ र ताप्लेजुङमा २६ मिलिमिटर वर्षा भएको छ । मध्य र पश्चिममा भारी वर्षा महाशाखाले आगामी तीन दिनसम्मको मौसम पूर्वानुमानसम्बन्धी बुलेटिन निकालेर देशका मध्य र पश्चिमका केही स्थानम भारी वर्षा हुने जनाएको छ । अबको तीन दिनसम्म देभर हल्कादेखि मध्यम र केही स्थानभा भारी वर्षाको सम्भावना औँल्याएको हो । सोमाबार र मङ्गबार दिउँसो र राति देशभर सामान्यदेखि पूर्ण बदली रही देशका धेरै जसो स्थानमा मध्यमदेखि भारी वर्षा हुने जनाइएको छ । आज दिउँसो पूर्व र मध्यका थोरै स्थानमा र पश्चिमका केही स्थानभा भारी वर्षा भएको छ भने राति पश्चिमका थोरै स्थान र मध्य र पूर्वका केही स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ । मङ्गलबार दिउँसो र राति देशभर सामान्यदेखि पूर्ण बदली रही देशका केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम खालको वर्षा हुनेछ भने पश्चिमका थोरै स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ । अहिलेको वर्षा अन्य कुनै मौसमी प्रणालीको प्रभाव नभई मनसुन न्यूनचापीय रेखाको प्रभावले नै बदली र वर्षा गराएको तथा बुधबारदेखि मौसममा क्रमिक सुधार आउने मौसमविद् पौडेलको भनाई छ । मनसुन न्यूनचापीय रेखा नेपाल नजिक तराईको सिमाना क्षेत्र रहेकाले विगत केही दिनयता निरन्तर वर्षा भइरहेको मौसमविद् पौडेलले बताए। उक्त प्रणालीको प्रभावले नेपालमा १० दिनयता दिनहुँजसो देशका धेरै भू–भागमा हल्कादेखि मध्यम तथा केही स्थानमा भारी वर्षा भएको छ ।
भारु हालसम्मकै कमजोर भई १ डलर बराबर ७० पुग्यो, नेपालमा के होला ?
एजेन्सी । भारतीय रुपैयाँ (भारु) अमेरिकी डलरसंग हालसम्मकै कमजोर भएको छ । भारतीय रिजर्व बैंक (आरबीआई) ले १ डलर बराबर ७० भारु तोकेको छ । सोमबार मात्रै डलरसंग भारु १ रुपैयाँले कमजोर भएको छ । यो ऐतिहासिक रुपमा कमजोर भएको फाइनान्सियल एक्सप्रेसले उल्लेख गरेको छ । टर्कीको अर्थतन्त्र संकटतर्फ उन्मुख भएपछि यसको असर भारुमा परेको हो । यद्यपी डलर भने मजवुत हुदै गएको छ । सोमबार टर्कीको लिरा ८ प्रतिशत कमजोर भएको छ । वृहत आर्थिक परिदृष्यले भारतको अर्थतन्त्र राम्रो देखाएपछि सोमबार बिहान भारु केही मजवुत भएको थियो । सोमबार बिहान ४१ पैसा मजवुत भई १ डलर बराबर ६८ रुपैयाँ ४२ पैसा भारु कायम भएको थियो । भारु अझ कमजोर हुने अनुमान गरिएको छ । भारुसंग स्थिर विनिमयदर भएकाले नेपाली रुपैयाँ पनि कमजोर हुने भएको छ । यसको असर नेपालमा पनि पर्ने देखिएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले सोमबार १ डलर बराबर ११० रुपैयाँ ४३ पैसा बिक्री दर तोकेको छ ।
सरकारका हरेक काम कारवाहीलाई पूर्ण रुपमा डिजिटलाईज गर्दै जानुपर्छ- अध्यक्ष राणा
काठमाडौं । महासंघका अध्यक्ष भवानी राणाले सरकारका काम कारवाहीलाई पूर्णत डिजिटलाईज गर्दै जानुपर्नेमा जोड दिएकी छिन् । साथै, उनले यसमा सम्बन्धमा आवश्यक नीति कानुन ल्याउनु पर्ने बताएकी छिन् । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघद्धारा सोमबार(आज) महासंघ सचिवालयमा “पेपरलेस सोसाइटी एण्ड इम्प्लोइमेन्ट जेनरेशन इन आईसीटी सेक्टर” विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा राणाले सो कुरा बताएकी हुन् । अध्यक्ष राणाले विश्वव्यापी रुपमै उद्यमशीलताको प्रवद्र्धन तथा रोजगारी सृजनामा सूचना तथा संचार प्रविधि एउटा सफल पक्षको रुपमा प्रमाणित भैसकेको बताएकी छिन् कार्यक्रममा महासंघकी अध्यक्ष राणाले देश संघीय संरचना अनुसार अगाडी बढी सकेकाले संघीयतालाई दीगो बनाई संघीयताबाट आम नेपाली जनतालाई लाभान्वीत गराउन शुसासन र जवाफदेहीतामा आधारित अर्थतन्त्रको विकास हुनु पर्नेमा जोड दिएकी छिन् । उनले कृषि, पर्यटन र पूर्वाधार जस्ता महत्वपूर्ण क्षेत्रनै परिवर्तनका आधार हुन सक्ने भन्दै आर्थिक विकास र मुलुकभित्र सुशासनको प्रत्याभुति दिलाउन सूचना तथा संचार प्रविधि महत्वपूर्ण पाटो भएको बताएकी छिन् । उद्यमशीलता तथा रोजगारीका अवसर र चुनौतीहरुको विश्लेषण र उद्यमशीलताको विकास र रोजगारी सृजनामा सूचना तथा संचार प्रविधिको भूमिका विषयलाई गहन रुपमा अध्ययन गरी सोही अनुसार रणनीति तय गर्नुपर्नेमा उनले बताइन् । साथै, सूचना प्रविधि मार्फत मुलुकभित्र उद्यमशीलता विकास र रोजगारी सृजनामा सरकारस“ग सहकार्य गर्न निजी क्षेत्र आतुर रहेको पनि अध्यक्ष राणाले बताइन् । संचार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री गोकुलप्रसाद बाँस्कोटाले सूचना प्रविधिलाई मुलुक रूपान्तरणको प्र्रमुख आधार बनाएर जान सरकार क्रियाशिल रहेको बताउँदै अर्थतन्त्रको विकासमा अग्रस्थानमा रहेर कार्य गरीरहेको निजी क्षेत्रलाई उद्यमशीलता विकास र रोजगारी सृजनासँग सूचना प्रविधिलाई जोडेर लैजाने कार्यमा सहयोग गर्न सरकार तयार रहेको जानकारी दिएका छन् । राष्ट्रिय उत्पादकत्व प्रवद्र्धनमा कसरी सूचना प्रविधिलाई जोडन सकिन्छ यसमा महासंघ जस्ता व्यवसायिक संस्थाको सहयोग सरकारले खोजेको उनले बताए । सूचना प्रविधिका क्षेत्रमा बाह्य मुलुकले अवलम्वन गरेको मोडल यहाँ लागू गर्नुभन्दा पनि सरकारले मुलुककै माटो सुहाउँदो मोडल कार्यान्वयनमा ल्याउन जोड दिएका छन् । साथै, उनले अहिलेको नयाँ पुस्तासम्म सूचना प्रविधि पहु“चलाई सहज बनाउने तर्फ सरकार क्रियाशिल रहेको र यसलाई विद्यालय तहदेखिनै जोड्ने योजना सरकारको रहेको जानकारी गराए । कार्यक्रममा स्टाफ कलेजका निर्देशक सुवर्ण कुमार सिंहले राष्टिय विकासमा सूचना तथा संचार प्रविधिको भूमिकालाई परिभाषित गरिनु पर्ने, राष्ट्रिय भिजन तयार गर्नुपर्ने, यस सम्बन्धमा अन्तर छलफल र अन्तरक्रियालाई नियमित रुपमा अगाढी बढाउनु पर्ने, सूचना तथा संचार प्रविधिको अभ्यासलाई व्यक्ति, व्यवसायिक र व्यापारिक रुपमा समेत बढाउनु पर्नेमा जोड दिएका छन् । त्यसैगरी, योङ इनोभेन्स प्रा.लि.का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत विभुषण विष्ट विष्टले मूलत सरकारले दीगो विकास लक्ष्य हासिल गर्न, स्वच्छ पिउने पानीको सुनिश्चिता गराउन, सार्वजनिक शिक्षामा पहुँच बढाउन, रोजगारी सृजना र पर्यटन विकासलाई आफ्नो मुख्य प्राथमिकतामा राखेकाले यी क्षेत्रहरूबाट अपेक्षित लाभ हासिल गर्न सूचना तथा संचार प्रविधिलाई यी क्षेत्रस“ग जोडेर जानु पर्ने र सोही अनुसार नीति निर्माण र वातावरण बनाउनु पर्नेमा जोड दिएका छन् ।
नेप्सेले लिने सेयर सूचीकरण र वार्षिक शुल्क निर्धारण, कति पुँजीको कति (सुचिसहित)
काठमाडौं । धितोपत्र बोर्डले नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लिमिटेड (नेप्से) ले लिने सूचीकरण तथा वार्षिक शुल्क निर्धारण गरेको छ । बोर्डले चुक्तापुँजी ५० करोड रुपैयाँसम्म भएका कम्पनीले सूचीकरण शुल्क ०.१० प्रतिशत वा न्युनतम १ लाख ५० हजार रुपैयाँ तोकेको छ । यस्तै वार्षिक शुल्क ५० हजार रुपैयाँ निर्धारण गरेको छ । ५० करोड रुपैयाँ भन्दा बढी चुक्तापुँजी भएका कम्पनीले सूचीकरण शुल्क ०.०५ प्रतिशत वा २ लाख ५० हजार रुपैयाँ बुझाउनु पर्नेछ । वार्षिक शुल्क पनि १ लाख रुपैयाँ तोकिएको छ । नेप्सेले ५० करोड रुपैयाँसम्म चुक्तापुँजी हुने कम्पनीको सूचीकरण शुल्क ०.१५ र ५० करोड माथिको ०.१ प्रतिशत प्रस्ताव गरेको थियो । नेप्सेले प्रस्ताव गरेको भन्दा कम दर तय गरेको बोर्डका प्रवत्ता निरज गिरीले बताए । यस्तै डिबेन्चर, एकाँक बचत वा समूहगत बचत सूचीकरण अन्तर्गत ५० करोड रुपैयाँसम्म निष्कासन रकममा सूचीकरण शुल्क ६० हजार र वार्षिक शुल्क २५ हजार, ५० करोड रुपैयाँ भन्दा बढीको निष्कासन रकम भएकोमा सूचीकरण शुल्क १ लाख र वार्षिक शुल्क ५० हजार रुपैयाँ तय गरिएको छ । सूचीकरण निवेदन दस्तुर १५ हजार र समयमा नविकरण शुल्क नबुझाउने कम्पनीले वार्षिक १० प्रतिशतका दरले जरिवाना बुझाउनु पर्ने बोर्डले जनाएको छ । बोर्डले धितोपत्र सूचीकरण विनियमावली साउन १ गतेदेखि लागु गरिसकेको छ ।
स्पर्स लघुवित्तको दुई दिने तालिम सम्पन्न
काठमाडौं । स्पर्स लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडले हाल सञ्चालनमा आएका २० वटा शाखा कार्यालमा कार्यरत प्रशिक्षार्थी फिल्ड कर्मचारीहरुलाई २ दिने आधारभुत लघुवित्त सम्बन्धी तालिम दिई सम्पन्न गरेको छ । साउन २७ र २८ गते सम्म सञ्चालन भएको उक्त कार्यक्रममा वित्तीय संस्थाका विभिन्न शाखा कार्यालयमा कार्यरत ३५ जना प्रशिक्षार्थी फिल्ड सहायकहरुको उपस्थिति रहेको संस्थाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सजल खड्काले बताए । फिल्ड कर्मचारीहरुलाई लघुवित्त सम्वन्धी आधारभूत ज्ञान दिने, फिल्डमा कार्य गर्दा आईपर्ने समस्याहरु निराकरणका उपायहरुको बारेमा जानकारी दिने, कर्मचारीहरुलाई लगानी बचत तथा जीवन बीमाको बारेमा जानकारी गराउँदेै व्यवसाय वृद्धि गर्ने उद्देश्यले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरिएको बताइएको छ । संस्थाका कार्य सञ्चालन, जनशक्ति व्यवस्थापन तथा तालिम विभागका प्रमुख पवन बरालले लघुवित्तको उत्पत्ति, इतिहास र नेपालमा लघुवित्तको सुरुवात, वर्तमान अवस्था बारेमा तालिम दिएका थिए । कर्जा तथा अनुगमन विभागका प्रमुख हरिशरण गिरीले फिल्ड व्यवस्थापन समुह पुर्व तालिम, केन्द्र तथा समुहको गुणस्तरको बारेमा सहभागीलाई जानकारी दिएका थिए । वित्तीय संस्थाका सामान्य सेवा, आन्तरीक लेखा तथा शेयर विभाग प्रमुख ऋषभ सुवेदीले बर्तमान समयमा जीवन विमा किन, कसरी र यसको चौतर्फी फाईदाको बारेमा सहभागीलाई स्पष्ट पारे । संस्थाका वित्त तथा लेखा विभाग प्रमुख विनोद पराजुलीले सहभागीहरुलाई कार्यालयमा दैनिक प्रयोगमा आउने फारम तथा फरमेटहरुलार्ई अद्यावधिक गर्ने बारेमा बताएका थिए । वित्तीय संस्थाका प्रमुख कार्यकारी अधिृकत सजल खड्काले जीवनमा सफल हुनका लागि लक्ष्य सहित अघि बढ्नु पर्ने बताउँदै विभिन्न व्यक्तित्वहरुको जीवनीलाई उदाहरणको रुपमा प्रस्तुत गर्दै सहभागीहरुलाई लक्ष्य प्राप्तीका लागि उत्पेरित गरेका थिए ।
