नयाँ बर्षमा प्रधानमन्त्रीको घोषणाः सन् २०१९ मा नेपाल समृद्धिको उचाईमा पुग्छ
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सन् २०१९ मा समृद्ध नेपाल र सुखी नेपालीको महाअभियान अझ दृढतापूर्वक उचाइमा पुग्ने दावी गरेका छन् । अङ्ग्रेजी नयाँ वर्ष २०१९ का अवसरमा शुभकामना सन्देश जारी गर्दै प्रधानमन्त्री ओलीले अर्को नयाँ वर्षको सङ्घारमा पुग्दासम्म जनताको जीवन सुखी र राष्ट्रको अवस्था समृद्ध बनाउने अभियान सार्थक विन्दुमा पुग्ने बताएका हुन । प्रधानमन्त्रीले आफ्नो शुभकामना सन्देशमा भनेका छन, “ निर्वाचनमार्फत प्रकट जनचाहनालाई शिरमा राख्दै मैले पटक पटक सङ्कल्प गरेको छु– जनताका अपेक्षालाई कुनै पनि हालतमा विफल हुन दिने छैन । सरकारको यस अभियानमा सम्पूर्ण पेशा, क्षेत्र, वर्ग र समुदायका दिदीबहिनी दाजुभाइको साथ रहनेछ भन्ने मैले अपेक्षा गरेको छु । ” प्रधानमन्त्रीओलीले सन् २०१८ संविधान कार्यान्वयन र संक्रमणकाल अन्त्यको वर्ष भएको बताए । प्रधानमन्त्री ओलीले सन् २०१८ लाई राजनीतिक उपलब्धिको वर्ष पनि भनेका छन । “ जननिर्मित नयाँ संविधानअनुसार निर्वाचनका माध्यमबाट तीनै तहका सरकार गठन भई बितेको वर्षमा राजनीतिक सङ्क्रमणकालको अन्त्य भयो ”, प्रधानमन्त्री ओलीले सन्देशमा भनेका छन, “सङ्क्रमणकालीन संशयहरुलाई चिर्दै ‘समृद्ध नेपाल–सुखी नेपाली’को सङ्कल्पसहित हामी विकास र समृद्धिको महाअभियानमा अभिमुख छौंँ । राजनीतिक सङ्घर्ष र व्यवस्थापनको बहसबाट सिङ्गै समाज विकास र समृद्धिको बहसतर्फ केन्द्रित रहन सक्यो । ”
२०१८ मा शेयर बजार: लगानीकर्ताले १५ प्रतिशत गुमाए तर बजार परिपक्क बन्दैछ
नेपाल स्टक एक्सचेञ्जकाे तथ्याङ्कमा विकासन्यूज इन्फाेग्राफिक्सद्वारा निर्मित ग्राफ काठमाडौं । सन् २०१८ मा नेपाली शेयर बजारले औसतमा १५ प्रतिशतको क्षति व्यहोरेको छ । अघिल्लो वर्षको सुरुमा १३९०.५८ को विन्दुबाट कारोबार सुरु भएको शेयर बजारमा तीव्र उतरचढावका बीच अन्तिम दिन ११८७.२८ अंकमा रोकिएको छ । यो सुरुको दिनको आधारमा करिब १४.६१ प्रतिशत कम हो । उक्त अवधिमा बजार पुँजीकरण १६ खर्ब १७ अर्ब ४१ करोडबाट घटेर १४ खर्ब २२ अर्ब ७ करोडमा झरेको छ । यो गिरावट १२.०८ प्रतिशत बराबर हो । बजारमा नयाँ आईपीओ, हकप्रद तथा बोनस सेयरहरु निरन्तर रुपमा थपिँदै जाँदा समेत यो वर्ष समग्र बजार पूँजीकरणमा यति ठूलो गिरावट देखिएको हो । २०१७ मा नेप्से परिसूचकको यस्तो गिरावट ३.६७ प्रतिशत मात्र थियो भने २०१६ मा यो परिचूचक करिब २५.३६ प्रतिशतले बढेको थियो । सन् २०१८ मा बजार परिसूचक अधिकतम १४५६.०७ सम्म पुगेको थियो भने न्यूनतम ११२०.८४ अंकसम्ममा झरेको थियो । कूल २३९ दिनको कारोबारमा १०१ दिन बजार सकारात्मक भएर बन्द भएको थियो भने १३८ दिन नकारात्मक थियो । २०१७ कूल ३ प्रतिशत गिरावट आएकामा कूल २३८ दिन बजारमा कारोबार हुँदा १३५ दिन बजार नकारात्मक र १०३ दिन सकारात्मक भएर बन्द भएको थियो । त्यस्तै, २०१६ मा बजारले २५ प्रतिशतको वृद्धि हासिल गर्दा बजार २३७ दिनमध्ये १३५ दिन सकारात्मक र १०२ दिन नकारात्मक भएर बन्द भएको थियो । बजार परिपक्कतातर्फ तीन वर्षको तुलना गर्दा नेपाली शेयर बजारले स्थिरताको संकेत दिएको छ । सन् २०१६ मा करिब २५ प्रतिशत बजार उकालो लागेपनि बजार निरन्तर उकालो लागेको थियो । यसरी बजार निरन्तर उकालो वा ओरालो लाग्नुलाई अपरिपक्क अवस्था मानिन्छ । २०१६ मा नेप्से परिसूचकको स्ट्यान्डर्ड डेभिएसन २०७.५२ अंक थियो । यो दर २०१८ मा १०४.८३ अंक थियो भने सन् २०१८ मा यो ८४.४३ अंकमा सीमित भएको छ । तथ्याङ्क शास्त्रको नियमानुसार स्तरीय भिन्नतामा हुने कमीलाई बजारको परिपक्कतासँग तुलना गर्न सकिन्छ । यसकारण शेयर बजार विगत ३ वर्षको तुलनामा परिपक्व हुँदै गएको मान्न सकिन्छ । यस्तोे परिपक्वताले बजारमा लगानीकर्ताहरुको अनिश्चितता एवम् जोखिम घटाउँछ भने अनपेक्षित नोक्सान र नाफा हुने अवस्थाबाट समेत विमुख गराउँछ ।
माघदेखि बाटोमा छाप्ने पानी सोस्ने ब्लक बन्दै, एक करोडकाे लगानी
काठमाडौं । दुई हप्ता पछाडिबाट नेपालमै पहिलोपटक मानिस हिडने बाटो छेउको पेटी तथा खुला कम्पाउण्डहरुमा छाप्ने पानी सोस्ने ब्लकको उत्पादन हुने भएको छ । यसको लागि गोर्खा प्रिकाष्ट एण्ड विण्डोर प्रालिले चीनबाट मेशिन झिकाई जडान गर्ने काम गरिरहेको छ । गोर्खा प्रिकाष्ट एण्ड विण्डोर प्रालिका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) इन्जिनियर राजन दुवालले चिनियाँं इन्जिनियरहरुलाई नेपाल भित्राई मेशिन जडान गर्ने काम भइरहेको जनाए । ‘एक हप्ताभित्र मेशिन जडानको काम सकिन्छ, सीईओ दुवालले थपे, ‘अर्के एक हप्ता परीक्षण उत्पादन गर्छाै र अर्काे हप्ताबाट बजारमा पठाउने गरी उत्पादन गर्नेछौ । यस हिसावले माघको पहिलो हप्ताबाट नै सामान उत्पादन हुन्छ ।’ काराखाना भक्तपुरको चाँंगुनारायण रोडमा छ । कारखानाले यसका लागि थप एक करोड लगानी गरेको जनाएको छ । हाल नेपालमा प्रयोग भइरहेको भन्दा भिन्न प्रकारको व्लक उत्पादन हुने कम्पनीले जनाएको छ । हाल पेटी तथा खुला कम्पाण्डहरुमा प्रयोग भइराखेका व्लकहरुले पानी सोस्ने क्षमता राख्दैनन् । तिनीहरुको कापबाट निश्चित मात्रामा मात्रै पानी सोसेर जमिनमुनि जाने गर्दछन् । तर उत्पादन गर्न लागिएको यो व्लकले आकाशे पानीलाई पूरै सहतबाटै आफैंले पानी सोसेर सिधै जमिनमुनि पठाउने क्षमता राख्ने जनाइएको छ । उत्पादन हुन लागेको यो व्लकमा विशेष प्रविधि अपनाई आकासे पानी सोसेर सिधै जमिनमुनि जानसक्ने गरी बनाइने जनाइएको छ । यसो हुँंदा काठमाडौं उपत्यकामा पानी पुनर्भरण (ग्राण्ड वाटर रिचार्जिंङ) नहुने समस्या केही हदसम्म कम हुने विश्वास गरिएको छ । काठमाडौंका सडकहरुमा कालोपत्रे भई वर्षाको पानी पुनर्भरण हुन नपाउँंदा उपत्यकामा वर्षेनी पानीको सतह गहिरिदै गएको छ । काठमाडौं उपत्यकामा वढदो सहरीकरणसँंगै त्यहाँं प्रयोग भएका कंक्रिटले आकाशे पानी जमिनमुनि जान पाएको छैन । आकाशे पानी ढल हुँंदै खोलाबाट समुद्रमा जाने गर्दा विगतका वर्षहरुमा काठमाडौं उपत्यकाका इनारहरु सुक्दै जानुका साथै बोरिंगको पानी धेरै गहिराइमा पुगेको हो । यदि यो पानी सोस्ने व्लक प्रयोग गर्ने हो भने केही हदसम्म यो समस्याको समाधान निस्कने विज्ञहरु बताउँंछन् । नेपालमा पानी सोस्ने व्लक उत्पादन हुन लागेको यो पहिलो कम्पनी भएको जनाइएको छ । कम्पनीले भनेको छ, ‘चीनको विभिन्न सहरहरुमा घुमेर यसको प्रयोग भएका ठाउँंहरुको अध्ययन पश्चात त्यहाँंका विशेषज्ञहरुसँंग छलफल गरी नेपालको माटो सुहाउदो यो प्रविधि नेपालमा भित्राउन लागेका हौ ।’ व्लकमा विशेष प्रकारको केमिकल मिसाई गुणस्तरलाई मध्यनजर गरी पानी सोस्नसक्ने गरी उत्पादन गरिने जनाइएको छ । यसको माथि मानिस हिड्न तथा हलुका सवारीसाधन गुडाउँंदा पनि फुटनेलगायतका समस्या नहुने जनाइएको छ । व्लक ग्राहकको चाहना अनुरुप ३५ टन क्षमता भारबहन गर्न सक्ने मोटाई र स्ट्रेन्ड (बलियोपन) हुने कम्पनीले जनाएको छ । आफनो कम्पनीमा रहेको रिसर्च एण्ड डेभलपमेन्ट इकाईले यसको गुणस्तरलाई कायम राख्न भविष्यमा भरसक प्रयत्न गर्दै जाने पनि कम्पनीले जनाएको छ । ‘निर्माण सामाग्रीमा हरित क्रान्ति’ भन्ने नाराका साथ कम्पनीले उत्पादन गर्न लागेको यो व्लक उत्पादनमा कुनै पनि प्रदूषणयुक्त उर्जा प्रयोग नहुने जनाइएको छ । व्लक स्वदेशमै उपलव्ध वालुवा, सिमेन्ट, गिटी र विशेष प्रकारको केमिकल मिसाई बनाइने जनाइएको छ । यसको उत्पादन आवश्यकता अनुसार फरकफरक आकार र रंगहरुमा पाइने जनाइएको छ । व्लक आवश्यकता अनुसार ६० एमएमदेखि एक सय एमएमसम्ममा पाइने कम्पनीले जनाएको छ । यसको प्रयोग सामान्य डकर्मीले पनि गर्न सकिने जनाइएको छ । यो छाप्न विशेष प्राविधिक चाहिँंदैन ।
मेलम्चीको भविष्य टुंगो लाग्न अझै एक हप्ता कुर्नुपर्ने, ठेकेदार वार्ता गर्न तयार
काठमाडौं । मेलम्ची आयोजनाको ठेक्का तोडेर भाग्ने प्रयास गरेको ठेकेदार कम्पनी सिएमसी वार्ता गर्न तयार भएको छ । सिएमसीले अनौपचारिक रुपमा आयोजनासँग वार्ता गर्न चाहेको सन्देश पठाएको हो । ‘सिएमसीले वार्तामा बस्न चाहेको सन्देश अनौपचारिक रुपमा पठाएको छ, हामी अब के गर्ने भनेर सोचिरहेका छौं’, मेलम्ची खानेपानी विकास बोर्डका कार्यकारी निर्देशक सुर्यराज कँडेलले विकासन्युजसँग भने । उनले सिएमसीसँग विश्वासिलो आधार नभेटिएसम्म पुनः कामको जिम्मेवारी दिन नसकिने पनि स्पष्ट पारे । ‘हामी ठेक्का तोड्ने की नतोड्ने भन्नेबारे गम्भिर छलफलमा छौं, आधार बिनै सिएमसीलाई पुनः कामको जिम्मेवार दिँदैनौं’, कँडेलले भने । उनले आगामी एक साताभित्र मेलम्चीको काम कुन प्रक्रियाबाट अघि बढाउने भन्ने टुंगो लाग्ने पनि जानकारी दिए । ‘मेलम्चीको बाँकी काम सिएमसीबाट गराउने वा नयाँ प्रक्रियामा जाने भन्ने कुराको टुंगो लाग्न अब एक साताको समय लाग्छ’, कँडेलले भने । मेलम्ची आयोजनाको काम पुस २ गतेदेखि अवरुद्ध रहेको छ । ठेक्का तोडेर भाग्ने प्रयास गरेपछि सरकारले कम्पनीको बैंक ग्यारेण्टी वापतको २ अर्ब ५६ करोड रुपैंयाँ रोक्का गरेको थियो । सरकारी निर्णय विरुद्ध अदालत गएको सिएमसीले मुद्धा हारेको थियो । मेलम्चीका प्रवक्ता राजेन्द्र प्रसाद पन्तले कन्सल्टेन्ट कम्पनीबाट मेलम्चीको वर्तमान अवस्थाको अध्ययन भैरहेको जानकारी दिए ।‘कन्सल्टेन्टले कति काम सकियो ? कति काम बाँकी छ र कति पैसा लाग्छ भन्ने प्रतिवेदन तयार गरिरहेको छ’, प्रवक्ता पन्तले विकासन्युजसँग भने ।
गुल्मीको रिडी बजारमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको शाखा
काठमाडौँ । परराष्ट्र मन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीले राष्ट्रिय वाणिज्य बैक लिमिटेडको शाखा कार्यालय रिडी बजारको शुभारम्भ गरेका छन् । यो समेत बैंकको शाखा कार्यालयको संख्या २१० पुगेको छ । सो समारोहमा प्रमुख अतिथि माननीय प्रदिपकुमार ज्ञवालीले बिकासको लागि सबैभन्दा पहिले सम्पूर्ण स्थानीय तहमा बैंक आवश्यक भएको र बैंक भएपछि मात्र अन्य क्षेत्रको बिकास हुने बताउंदै राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक जनताकै बैंक भएकोले ढुक्कसंग कारोबार गर्न अनुरोध गरे । सो कार्यक्रममा गुल्मी जिल्ला १ क का प्रदेश सभा सांसद कमलप्रसाद श्रेष्ठले रावा बैंक सरकारी बैंक भएकोले प्राथमिकता क्षेत्रमा कर्जा प्रवाह गर्न विशेष जोड दिनुपर्ने बताए । बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत किरणकुमार श्रेष्ठले रावा बैकले नयां संभाव्य क्षेत्रहरुमा शाखा स्थापना गरि दिगो आर्थिक विकासको लागि वित्तीय पहुँच विस्तार गरिने वताए । बैंकको पोखरा क्षेत्रका निमित्त प्रवन्धक ऋषिराम ढकालको सभापतित्वमा सम्पन्न उक्त समारोहमा रुरु गांउपालिकाका अध्यक्ष निलकण्ठ गौतम, सत्यवती गाउँपालिकाका अध्यक्ष परेश्वर ढकाल, उद्याग वाणिज्य संघ रिडी बजारका अध्यक्ष सुवर्णलाल कक्षपति, स्थानीय उद्यमी व्यवसायी तथा सर्वसाधारणको उपस्थिति रहेको थियो ।
हरपल चामलको नयाँ ब्राण्ड नेपाली बजारमा, ५ र २० केजीको प्याकिङ्गमा उपलब्ध
काठमाडौं । हरपल चामलले नयाँ ब्राण्ड पसन्द नेपाली बजारमा ल्याएको छ । चामलले थप पसन्द लङ्ग्रेन २० केजी र ५ केजीको प्याकिङ्गमा स्टिम र ब्वाईल्ड राइस बजारमा ल्याएको छ । पसन्द लङ्ग्रेन चामलको मुख्य उद्धेश्य यस ब्राण्डलाई उपभोक्ताहरुको माग अनुसार पुर्याउनु रहेको कुरा कम्पनीका प्रबन्धक तारामान धामीले बताए ।
नाट्टा र टुर्गानबीच सम्झौता, टुर गाईडको पारिश्रमिक २५ प्रतिशतले वृद्धि
काठमाडौं । नेपाल एसोसिएसन अफ टुर एण्ड ट्राभल एजेन्ट्रस (नाट्टा) र टुरिष्ट गाईड एसोसिएसन अफ नेपाल (टुर्गान) बीच लामो समयदेखिको टुरगाईड पारिश्रमिक विवाद अन्त्य भएको छ । स्वतन्त्र टुरिष्ट गाईडहरुको छाता संगठन टुर्गान र टुर तथा ट्राभल व्यवसायीहरुको संगठन नाट्टाबीच पारिश्रमिक बृद्धि गर्ने विषयमा सहमति भएपछि विवाद टुंगिएको हो । नाट्टाका अध्यक्ष सिएन पाण्डे र टुर्गानका अध्यक्ष केदार तामाङले सोमबार हस्ताक्षर गरेको समझदारी पत्र अनुसार यसअघिको पारिश्रमिक दर रेटमाथि २५ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । टुर्गानले लामो समयदेखि टुर गाईडको पारिश्रमिक समयसापेक्षित बृद्धिको माग गर्दै आएको थियो । १ जनवरी २०१९ देखि लागु हुने गरी नयाँ पारिश्रमिक निर्धारण गरिएको हो । बृद्धि भएको पारिश्रमिक नाट्टा र टुर्गानमा आवद्ध सदस्यहरुको लागि लागु हुनेछ । पारिश्रमिक २ वर्षपछि परिमार्जन हुनेछ । यसअघि सन् २०१४ मा टुगाईड पारिश्रमिक वृद्धि गरिएको थियो । दुई संस्थाबीचको समझदारीले पर्यटनमा राम्रो सन्देश जाने र पर्यटन वर्ष २०२० लाई पनि सहयोग पुग्ने विश्वास लिईएको छ ।
पानस रेमिट र टीएमएलबीच संझौता, अब मलेसियाबाट पनि रेमिट सेवा
काठमाडौँ । पानस रेमिट प्रालि र मलेसियामा रहेको टीएमएल रेमिट्यान्स सेन्टरबीच संझौता भएको छ । टीएमएल रेमिट्यान्स मार्फत मलेसियाबाट आउने विप्रेषण रकम नेपालमा पानस रेमिट मार्फत भुक्तानी गर्ने सम्झौता भएको हो । सम्झौतामा पानस रेमिटको तर्फवाट मुख्य कार्यकारी अधिकृत धर्म पौडेल र टीएमएल रेमिट्यान्सको तर्फबाट मुख्य कार्यकारी अधिकृत अलबर्ट लिमले हस्ताक्षर गरेका छन् । सम्झौता अनुसार टीएमएलको मलेसिया भर रहेका ६० शाखा मार्फत नेपाल पठाएको विप्रेषण रकम नेपालमा प्राप्त गर्ने व्यक्तिले पानस रेमिटको नेपाल भर रहेको ७००० भुक्तानी केन्द्रहरु बाट सहज रुपमा भुक्तानी पाउन सक्ने छन्। पानस रेमिटले विगत नौ वर्ष देखि यूरोप, अमेरिका, अस्ट्रेलिया, क्यानाडा र मध्यपूर्बी देशहरुबाट नेपाल रेमिट्यान्स भित्रयाई रहेको छ।
