अनुदान लिँदै कृषि पेसा छोड्दै किसानहरु, भन्छन्-‘सरकारले अनुदान दियो बजार दिएन’
पाल्पा । विगतमा सरकारले तरकारी खेतीमा युवालाई आकर्षण गर्न अनुदान उपलब्ध गराउने नीति अवलम्बन गर्यो । लगातार तीन वर्षसम्म युवा लक्ष्यित तरकारी खेती अनुदान कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएको फलस्वरुप विदेश जान खोज्ने र विदेशबाट फर्केर आएका युवा व्यावसायिक तरकारी खेती गर्न हौसिए पनि । अनुदान रकम पाएर उत्साहित धेरै युवाले वैदेशिक रोजगारीमा जान बनाएका राहदानी एक कुनामा थन्काए । एक समयमा त पाल्पा जिल्लामा व्यावसायिक तरकारी खेतीमा लाग्ने युवाको ठूलै जमात देखापर्यो । अनुदान कार्यक्रम अन्तर्गत प्रतिव्यक्ति रु ४० हजार रकम उपलब्ध गराएपछि उनीहरुलाई व्यवसाय सञ्चालन गर्न ठूलै सहयोग पुग्यो । यो कार्यक्रम आर्थिक वर्ष २०७०/७१ देखि २०७२/०७३ सम्म चल्यो । अहिले तीनै अनुदान बुझेका युवा कृषकहरु तरकारी खेतीबाट पलायन हुँदै गएका छन् । सरकारले एक्कासी अनुदान कार्यक्रम हटाएपछि यस्तो स्थिति आएको हो । रामपुर नगरपालिका ५ बाङ्गेपसल बस्ने गोविन्द नेपालीले अर्ब २०७०/७१ मा कार्यक्रमअन्तर्गत तरकारी खेतीका लागि रु ४० हजार रकम अनुदान लिए तर आज उनी यो व्यवसायमा छैनन् । बजार समस्याका कारण यो व्यवसाय त्यागिदिएको उनी बताउँछन् । “तरकारी लगायो बिक्री गर्नै समस्या । दश वर्ष अगाडिको र अहिलेको बजार मूल्य एउटै छ । लगानी पनि उठाउन नसकिने अवस्था आएपछि अहिले तरकारी खेती गर्नै छाडें ।” उनले भने । अहिले उनी रामपुर क्षेत्रमा दिनभर खानेपानीको चापकल जोड्ने काममा व्यस्त छन् । त्यस्तै, रामपुर ५ राङभाङ्ग बस्ने नारायण रायमाझी पनि अनुदान पाउनेको सूचीमा परे । विदेशबाट गाउँ फर्केपछि तरकारी खेती शुरु गरेका रायमाझीलाई साविक जिल्ला कृषि विकास कार्यालय पाल्पाले अनुदानका लागि छनौट ग¥यो । अहिले उहाँले तरकारी व्यवसायबाट हात झिकिसकेका छन् । “सिँचाइको समस्याले तरकारी खेतीलाई निरन्तरता दिन सकिएन, नहरको पानी मोटरबाट तानेर सिँचाइ गर्नै पाइँदैन, सिँचाइको समस्याले गर्दा गरिरहेको तरकारी खेती बीचमै छाड्न बाध्य भएँ,” उनले भने । अहिले उनी दैनिक ज्यालादारी गरेर जीवन कटाउँछन् । सोही स्थानका सन्तोष पौडेलले विदेशबाट घर फर्केपछि तरकारी खेती शुरु गरे । उहाँले करिव १५ रोपनी जमीनमा कामदार राखेरै खेती गरेका पौडेलको तरकारी खेती त्योबेला जिल्लाकै नमूना खेतीमा दरियो र अनुदानका लागि छनौटमा पनि प¥यो । व्यवसाय शुरुवातकै चरणमा अनुदानसमेत पाएपछि उहाँ तरकारी खेतीप्रति उत्साहित भए । दिगो रुपमा व्यवसाय गर्ने अठोट बोकेका उनले लगानी बढाउँदै र जग्गा विस्तार गर्दै गए । केही समय उहाँको कृषि कर्मको राम्रै प्रशंसा पनि भयो, तरकारी खेती अवलोकन गर्न आउनेहरुको ओइरो नै लाग्यो । तर, उत्पादन बढे जस्तै बिक्री बढ्न सकेन । बजार नै पर्याप्त भएन । “तरकारी खेती गर्ने रहर पूरा भएकै छैन । ठूलो लगानी गरेर कामदार राखेरै तरकारी व्यवसाय शुरु गरें तर, बिक्री गर्ने बजार छैन । कच्चा सामान टिकाउनै गा¥हो भयो ।” उनले भने । अहिले उनी तरकारी खेती छाडेर तयारी पोशाक उद्योग सञ्चालन गर्छन् । बजार सहज रुपमा उपलब्ध भइदिए पुनः तरकारी खेतीमा फर्कने उहाँको सोच छ । आव २०७०/७१ मा तरकारी खेती गर्ने १२० जना कृषक छनौटमा परेका थिए भने आव २०७१/७२ मा तरकारी खेतीमा ६०, च्याउ खेतीमा २०, मौरीपालनमा २०, माछापालनमा ४ र एकीकृत जल व्यवस्थापनअन्तर्गत तरकारी खेतीका लागि १५ जना कृषक छानिएका थिए । आव २०७२/७३ मा तरकारी खेतीमा ५१, एकीकृत जल व्यवस्थापन कार्यक्रमअन्तर्गत तरकारी खेतीका लागि ६ जना गरी जम्मा २९६ जना युवा छनौटमा पर्न सफल भए । अहिले हेर्दा यी युवामध्ये ५० प्रतिशत जतिले कृषि व्यवसाय नै छाडेर अन्य पेशा अङ्गालेको देखिएको छ । सरकारद्वारा सञ्चालित युवालक्ष्यित अनुदान कार्यक्रम प्रभावकारी भएको देखिएन । केन्द्रीय कार्यक्रमअन्तर्गत साविक जिल्ला कृषि विकास कार्यालय पाल्पामार्फत वितरण गरिएका यस्ता अनुदान रकम अनुदानमै सीमित बन्न पुग्यो, उपलब्धिमूलक भएन । कम्तीमा पनि पाँच रोपनी जग्गामा तरकारी खेती गर्ने युवालाई प्रोत्साहनस्वरुप रु ४० हजार अनुदान रकम प्रदान गरिएको थियो । युवा जमातको विदेश पलायन रोक्न र उनीहरुलाई कृषि कर्ममा उत्प्रेरित गर्न यो कार्यक्रम ल्याइएको हो । अनुदान अवधिसम्म मात्र जेनतेनले खेती गरेर अवधि सकिएलगत्तै ती युवा कृषि कर्मबाट विस्थापित भएका देखिएको छ । तरकारी खेतीलाई व्यावसायीकरण गर्न र विदेश जाने युवालाई रोक्न स्थलगत अनुगमन गरी छनौट गरिए पनि अहिले विस्तारै व्यवसाय छाड्न थालेको कृषि ज्ञान केन्द्र पाल्पाका अर्थविज्ञ ज्ञानकुमार यादव बताउँछन् । “सरकारको केन्द्रीय कार्यक्रम नियमित रुपमा सञ्चालन हुन सकेन । धेरैले बजार समस्याको कारण देखाउँदै व्यवसाय नै विस्तारै छाड्न पुगेको पाइयो ।” यादवले भने । रासस
नेप्से सामान्य अंकले बढेर ११२८ मा, अपर तामाकोशीको सबैभन्दा बढी किनबेच, सेयर मूल्य कति ?
काठमाडौं । सोमबारको नेप्से परिसूचक सामान्य १.३४ अंकले बढेर ११२८.८६ अंकमा पुगेको छ । जुन आइतबारको तुलनामा सोमबार ०.१२ प्रतिशतले बढेको हो । कुल १६६ कम्पनीको कारोबार भएको बजारमा सबैभन्दा बढी अपर तामाकोशी हाइड्रो पावरको सबैभन्दा बढी सेयर किनबेच भएको छ । अपरको एक करोड ४० लाख रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । जसको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता २३२ रुपैयाँ रहेको छ । जुन आइतबारको तुलनामा एक रुपैयाँ अर्थात ०.४३ प्रतिशतले बढेको हो । आइतबार अपरको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता २३१ रुपैयाँ रहेको थियो । त्यस्तै, चौतारी लघुवित्त वित्तीय संस्थाका सेयरधनीले सोमबार ९.८९ प्रतिशत कमाएका छन् । सेयरधनीले आइतबारको तुलनामा सोमबार प्रतिकित्ता २८ रुपैयाँ बढी कमाएका हुन् । सोमबार संस्थाको सेयर मूल्य प्रतिकित्ता ३११ रुपैयाँ रहेको छ । बजारमा कारोबार आएका १० वटा समूहमध्ये दुई समूह राताम्मे भएका छन् भने बाँकी समूह हरिया देखिएका छन् । सबैभन्दा बढी जीवन बीमा समूह २४.४२ अंकले बढेर हरियो देखिएको छ । उत्पादनमूलक र बैंकिङ समूहको सूचक क्रमशः १०.४८ र १.४८ अंकले बढेको छ ।
बीमा सर्भेयर : निर्जीवन बीमा क्षेत्रकाे उदीयमान सम्भावना, कसरी बन्ने ?
काठमाडौ । बीमा बजारमा सर्भेयरको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको पाईन्छ । सर्भेयरले स्वतन्त्र रुपमा निरीक्षण गरेर बीमित, बीमक, बीमा कम्पनी तथा बीमा समितिलाई काम गर्न सहज बनाउने गर्छ । बीमा बजारमा सबैको आफ्नै किसिमको महत्व हुने भएपनि आज हामीले सर्भेयरको सन्दर्भमा चर्चा गरेका छौं । बीमा विज्ञ भोजराज शर्मा भन्छन् – ‘बीमा क्षेत्रमा सर्भेयरको आफ्नै किसिमको भूमिका हुनेगर्छ, मध्यस्तकर्ताको रुपमा उनीहरुले गर्ने अनुसन्धानका कारण नै सम्बन्धित कम्पनी, बीमक, बीमित तथा नियामक सबैको सहयोगी बन्ने गरेको पाईन्छ ।’ सर्भेयर भन्नाले के बुझिन्छ ? निर्जीवन बीमामा मध्यस्तकर्ताको रुपमा हामीले सर्भेयरलाई बुझ्ने गरेका छौं । सर्भेयरको काम जीवन बीमाका लागि भने होइन । सर्भेयरले के काम गर्छन् ? दुर्घटना लगायतका बीमामा दाबी परेपछि सर्भेयरले त्यसको कारणको खोजी गर्ने तथा पत्ता लगाउने कार्य गर्दछन् । सर्भेयरले क्षति कहिले भएको समेत पत्ता लगाउने गर्छन् । उनीहरुले क्षतिको प्रकृति हेरेर कारण तथा दाबीका विषयमा निर्णय दिने गर्छन् । कति छन् नेपालमा सर्भेयर ? नेपालमा पछिल्लो समय सर्भेयरमा पेसामा जोडिन चाहनेको संख्या बढिरहेको पाईन्छ । अहिलेसम्मको तथ्याङ्कलाई हेर्दा नेपालमा ३ सयको हाराहारीमा सर्भेयर खटेको पाइन्छ । कसरी बन्न सकिन्छ सर्भेयर ? सर्भेयर बन्नलाई इन्जिनियरिङ पढेको विद्यार्थी भए सहज हुन्छ । कुनै किसिमको इन्जिनियरिङ पढेको व्यक्ति यस पेशामा सहज जोडिन सक्छन् । यस्तै, यदि तपाईमा १० बर्ष बीमा क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव छ भने पनि सर्भेयर बन्न सकिन्छ । साथै सीए पढेकालाई पनि यसमा अवसर रहेको छ । पछिल्लो समय डक्टर समेत सर्भेयर बन्न सक्ने भएपनि अहिलेसम्म यस्को सुरुवात भईसकेको छैन । सर्भेयरले गरेको अनुसन्धानको शुल्क कस्ले तोक्ने गरेको छ? सर्भेयर बन्न तपाईमा केही क्षमताको विकास हुनु जरुरी छ । पहिले तपाई प्रविधिक दक्षता हासिल गरेको व्यक्ति हुनु जरुरी छ । यसरी नै तपाईले बीमा समितिले दिने गरेको तालिम लिएको हुनुपर्ने छ । यस्ता प्रक्रिया पूरा गरेपछि तपाई सर्भेयर बन्न सक्नुहुन्छ । साथै स्वतन्त्र रुपमा निरीक्षण गर्ने अधिकार प्राप्त गर्नु हुुनेछ । यस किसिमको योग्यता पाएपछि तपाई इन्स्योरेन्स एशोसियसनले तोकेको शुल्क पाउन योग्य हुनु हुन्छ । यसरी तपाईले गरेको अनुसन्धानका लागि शुल्क समेत पाउने व्यवस्था रहेको छ । के हुन सक्छ सर्भेयरले भोग्ने गरेको समस्या ? अन्य पेशामा जस्तै यसमा समेत अवसर र चुनौती दुवै रहेका छन् । सर्भेयरले कम्पनीले खटाएको ठाउँमा जानैपर्ने हुन्छ । अझ सकेसम्म चाँडै जान पर्ने पनि हुन्छ । सर्भेयरले टाढा समेत गएर आफ्नो कायै गर्ने गर्छन् । यसरी सर्भेयरलाई पठाइने गन्तव्य भने दुर्गम ठाउँ समेत हुने गरेको पाइन्छ । यस्ता ठाउँमा जादा उनीहरुले आफ्नै किसिमको समस्या भोग्ने गरेको पाइन्छ । नयाँ पार्टी अर्थात् घटनासँग सम्बन्धित नौला व्यक्तिसँग गर्नैपर्ने सम्झौता नै सर्भेयरका समस्याका रुपमा पाइने गरेको छ । सर्भेयरलाई चैं कस्ले अनुगमन गर्छन् त ? सर्भेयर आफैंले अर्काका गल्ती पत्ता लगाउने काम गर्ने हो । यसो भन्दैमा सर्भेयरले गल्ती गर्दैनन् भन्न खोजेको भने होइन । यसरी काम गरेको बेलामा केही शंका आएमा नियामकले नै खोजी गर्ने गरेको पाइन्छ । तर, यसरी शक्तिको दुरुपयोग भने हजारौंमा एकले गर्लान् किनकी उनीहरुको मुख्य पेशा नै अनियमितता कम गर्न सघाउने नै हो । सर्भेयरले कसरी अनियमितता हटाउन सघाउने ? अनियमितता हटाउन सघाउने काम सर्भेयरले गर्ने गर्छ । यस्तो हिसाबमा बीमा फछ्र्यौट गर्ने अंग भएकाले सर्भेयरबाट बीमा बजारमा सकारात्मक अपेक्षा रहने गर्छ । अग्नि बीमा गरेकाहरुले आगो लाग्दा दाबी माग गर्नु स्वभाविक हो । यसरी बीमाको दाबी हुदा सर्भेयरले आगलागी भएको हो कि होइन हेर्ने गर्छन् । यस्तो अवस्थामा आगलागीको प्रकृति समेत हेर्ने गरिन्छ । जस्तै, आगो घर भान्साको काम गर्दा लागेमा त्यसमा सहजै पैसा पाइने भयो । तर, यदि आतंक फैलाउने उद्देश्यसहित कसैले जानी जानी लगाइएको आगोको भने दाबी गरेको पैसा पाइँदैन । यसरी नै आगो कसैले हुलदंगा गर्दा लगाईएमा पनि पैसा पाइँदैन । यस्ता कुराको निरीक्षण गर्न सर्भेयरेको आवश्यकता पर्छ । यसरी क्षतिको कारण पत्ता लगाउन सर्भेयरले अनुसन्धान गर्ने गर्छन् । अनुसन्धानको आवश्यकता सदैव हुने भएकाले सर्भेयर आवश्यक मानिन्छन् । सर्भेयरको लाइसेन्स कति अवधिको लागि मान्य हुन्छ ? सर्भेयरले पाएको लाइसेन्स एक बर्षको अवधिको लागि हुन्छ । यसरी पाएको लाइसेन्सको वार्षीक रुपमा नवीकरण गर्नु पर्ने हुन्छ । सो नवीकरण गरेपछि सोही सर्वेयरले आगामी १ बर्षको लागि काम गर्ने गर्छन् । यसरी नै प्रत्येक वर्ष नवीकरण गर्दै सर्वेयरले आफ्नो कार्य गर्दै आएको पाइन्छ । सर्भेयरले गरेको अनुसन्धान कस्लाई बुझाउने गरिन्छ ? सर्भेयरले आफूले गरेको अनुसन्धान सम्बन्धित कम्पनीमा पठाउने गर्छन् । यसरी सम्बन्धित कम्पनीमा अनुसन्धानको विवरण पठाएपछि कम्पनी तथा बीमित, बीमक सबैलाई बीमा फर्छौट गर्न सहज हुने गरेको पाइन्छ ।
सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकद्वारा विद्यालयलाई सहयोग
काठमाडौं । सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकले रुपन्देहीको विद्यालयलाई सहयोग गरेको छ । श्री पञ्चमीको उपलक्ष्यमा रुपन्देही वडा नं. ५ स्थित श्री मर्चवार आर्दश मा वि, मझगावां, विद्यालयलाई २९५ थान ब्याग हस्तान्तरण गरेको हो । सो व्याज बैंकको भैरहवाका क्षेत्रिय प्रबन्धक प्रबिन कुमार दाहालले विद्यालयका सञ्चालक समिति अध्यक्ष मुवारक अलीको उपस्थितीमा सो विद्यालयका विद्यार्थीहरुलाई हस्तान्तरण गरेका हुन् । बैंकले हाल काठमाडौं उपत्यकामा १३ शाखाहरु र ६ वटा एक्स्टेन्सन काउन्टरहरु र उपत्यका बाहिर ९६ शाखाहरु र २ वटा एक्स्टेन्सन काउन्टरहरु साथै १३ वटा शाखारहित बैंकिङ्ग गरी जम्मा १३० स्थानबाट कारोबार सञ्चालन गरिरहेको छ ।
माछापुच्छ्रे बैंकको ‘एजुकेसन हब’ सेवा शुरु
काठमाडौं । माछापुच्छ्रे बैंकले ‘एजुकेसन हब’सेवा शुरु गरेको छ । उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि विदेश जान चाहने नेपाली विद्यार्थीलाई उक्त सेवा प्रदान गर्ने भएको छ । बैंकले एकद्वार प्रणाली मार्फत सम्पूर्ण शैक्षिक कर्जा रअनलाईन भुक्तानी सेवा सम्बन्धित परामर्श तथा सेवाहरु सहज रुपमा प्रदान गर्ने उद्दश्यले उक्त ‘हब’ सञ्चालनमा ल्याएको हो । बैंकको काठमाडौं स्थित पुतलीसडक शाखाबाट उक्त सेवाहरु प्रदान गरिने बैंकले जनाएको छ । उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि विदेश जान चाहने नेपाली विद्यार्थीहरुले शैक्षिक कर्जा सम्बन्धि सम्पूर्ण जानकारी प्राप्तगर्न सक्नेछन् साथै कर्जाको लागि आवेदन समेत दिन सक्नेछन् । यस सेवाबाट विशेष गरी उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि विदेश जान चाहने विद्यार्थीहरु लाभान्वित हुने कुरामा बैंक विश्वस्त रहेको साथै उक्त सेवा आउँदा दिनहरुमा आफ्ना अरु शाखा मार्फत समेत विस्तार गर्दै जाने लक्ष्य बैकले राखेको जनाएको छ । हाल बैंकका ९३ वटा शाखाहरु र ५७ शाखा रहित बैकिङ्ग सेवा गरी जम्मा १५० स्थानबाट ग्राहकलाई बैंकिङ्ग सुविधाप्रदान गरिरहेको छ । साथै, बैंकको देशभर ११४ वटा एटीएमहरु सञ्चालनमा रहेको छ ।
सेवा विस्तारमा आक्रामक बन्दै निजी एयरलाइन्स कम्पनीहरु, एकै महिनाभित्रै आउँदैछ ६ जहाज
काठमाडौं । निजी क्षेत्रमा ३ एयरलाइन्स कम्पनीहरूले फागुन महिनाभित्रै ६ वटा जहाज ल्याउने भएका छन् । बुद्ध एयर, श्री एयरलाइन्स र यति एयरलाइन्सले एक महिनाभित्रै आन्तरिक उडानका लागि कम्पनीहरुले ७४ सिट क्षमताको उक्त जहाजहरू ल्याउन लागेका हुन् । हवाई यात्रुको संख्या बढ्दै जादाँ कम्पनीहरुले सेवा विस्तारलाई तिब्रता दिन थालेका हुन् । कम्पनीहरूकाे जहाज थप्ने प्रतिस्पर्धासँगै नेपाली एयरलाइन्स व्यवसायमा नयाँ आयाम थपिन लागेकाे छ । बुद्ध एयरले ७४ सिट क्षमताको २ जहाज ल्याउने अन्तिम तयारी गरेको छ । आन्तरिक उडानमा करिब ५० प्रतिशत भन्दा बढी हिस्सा ओगटेको बुद्ध एयरले २ जहाज फागुन महिनामै ल्याउने तयारी गरको हो । नयाँ आउने एटीआर ७२–५०० सिट क्षमता ७२ हुनेछ । त्याेमध्ये एउटा जहाज फागुनको तेस्रो साता काठमाडौं आइपुग्ने एयरका मार्केटिङ म्यानेजर रुपेश जोशीले बताए । अर्को जहाज एक हप्तापछि आइपुग्नेछ । उनका अनुसार एटिआरले आन्तरिक उडान समेत गर्नेछ । भरतपुर र पोखरामा एटिआर उडाउने कम्पनीले तयारी गरेको छ । कम्पनीले आगामी बैशाख २ गते एयरले काठमाडौंदेखि कोलकत्ता सिधा उडान शुरु गर्ने पनि तयारी गरेको छ । भर्खरै अन्तराष्ट्रिय उडानको अनुमति पाएको श्री एरलाइन्सले आन्तरिक उडानलाई प्रभावकारी बनाउन कम्पनीले २ जहाज थप्ने तयारी गरेको हो । जहाज फागुन महिनाको अन्त्यसम्म आइपुग्ने प्रबन्धक मानन्धरले जानकारी दिए । ७४ सिट क्षमताको २ वटा जहाज खरिद प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको छ, फागुनमा जहाज आएपछि सोहि जहाजले अन्तर्राष्ट्रिय चार्टर गर्न पाउनेछ । विमान खरिदको काम अघि अन्तिम चरणमा पुगेको एयरलाइन्स प्रमुख सुधिर मित्तलले बताए । उनका अनुसार विमान खरिदको लागि कम्पनीले डेढ अर्ब रुपैंया भन्दा बढी खर्च गर्नेछ । ४ वटा जहाजले आन्तरिक उडान गरिरहेको एयरलाइन्सको २ वटा जहाज काठमाडौं आएपछि जहाज संख्या ६ पुग्नेछ । सुरुमा दुबै जहाज नेपालभित्रका उडानमा प्रयोग गर्ने कम्पनीको तयारी रहेको छ भने वैकल्पिक रुपमा सोहि जहाजलाई अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा प्रयोग गर्नेछ । हाल एयरलाइन्सले भैरहवा, विराटनगर, भद्रपुर, धनगढी, नेपालगञ्ज लगायत स्थानमा हवाई सेवा उपलब्ध गराइरहेको छ । नयाँ जहाज ल्याएपछि पोखरा र भरतपुरमा उडान सेवा विस्तार गर्ने कम्पनीको तयारी छ । कम्पनीले विदेशमा पनि हेलिकप्टर सेवा सञ्चालन गरिरहेको छ । कम्पनीसँग हाल ८ वटा हेलिकप्टर रहेको छ । यसैगरी यति एयरलाइन्सले पनि जहाज थप्ने तयारी गरिरहेको छ । आन्तरिक उडानलाई थप प्रभावकारी बनाउन २ वटा जहाज थप्ने तयारी गरेको छ । कम्पनीले ७२ सिट क्षमताको २ जहाज फागुनमै ल्याउन लागेको कम्पनी स्रोतले बताएको छ । कम्पनीले आन्तरिक उडानलाई थप प्रभावकारी बनाउन जहाज थप्न लागेको हो । हाल नेपालमा बुद्ध एयर, नेपाल एयरलाइन्स्, सुर्य एयरलाइन्स्, श्री एयरलाइन्स्, सिम्रिक एयरलाइन्स, सिता एयर, सुमित एयर, तारा र यति एयरलाइन्सले आन्तरिक उडान भर्दै आइरका छन् ।
फेब्रुअरीलाई ‘आयोडिन मन्थ’का रुपमा मनाइँदै, नुनबारे जनचेतना बढाउने उद्देश्य
काठमाडौं । साल्ट ट्रेडिङ्ग कर्पोरेशनले अँग्रेजी महिना फेब्रवरीलाई आयोडिन मन्थको रुपमा मनाउने भएको छ । आयोडिनयूक्त नूनको प्रवद्र्धन तथा यस सम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले आयोडिनको कमीबाट हुने विकृति निवारण सम्बन्धि जनचेतना जगाउने उद्देश्यले उक्त कार्यक्रम गरेको हो । आयोडिनको कमीले हुने विकृतिहरु सम्बन्धी जनचेतना जगाउने महिनाको रुपमा गत माघ १८ गते (१ फेबुवरी २०१९) देखी १ महिनाभरी सरकारले ‘आयोडिन मन्थ’को रुपमा मनाउने भएको छ । नेपालमा सन् १९९८ देखि फेब्रवरी महिनालाई आयोडिन मन्थको रुपमा मनाउँदै आएकोमा कम्पनीले यो वर्ष पनि निरन्तरता दिन लागेको हो । सरकारले सन् २०१८ सम्ममा ९० प्रतिशत पुर्याउने लक्ष्य लिइएकोमा २०१६ मै ९४.५ प्रतिशत पुगेको थियो । नेपाल यूनिभर्सल साल्ट आयोडिाइजेसनको सदस्य राष्ट्रको हैसियतले फेब्रवरी महिनालाई आयोडिन मन्थ घोषणा गरी महिनाभरी विभिन्न चेतनामूलक कार्यक्रमहरु सञ्चालन गर्ने भएको हो । यस कार्यक्रमबाट आयोडिनको कमीबाट हुने शारिरीक एवं मानसिक कमजोरीको सम्बन्धमा आम जनसमुदायलाई जानकारी दिने साल्ट ट्रेडिङ्गले लक्ष्य लिएको छ । अभियानको क्रममा आयोडिन सम्बन्धी चेतनामूलक सन्देश लेखिएको झोला टी सर्ट, पम्पेलट जस्ता सामाग्री वितरण गर्न साल्टले टोली समेत खटाउने जनाएको छ । साथै, कम्पनीले उक्त अवसरमा आयोडिनको महत्वबारे जनचेतना जगाउन कार्यक्रम संचालन गरकाे हाे ।
युनिभर्सल पावरको आईपीओ मंगलबार बन्द हुने ! अपरकाे भन्दा बढी ओपन रेञ्ज पाउने
काठमाडौं । युनिभर्सल पावर कम्पनीको आईपीओ मंगलबार बन्द हुने भएको छ । युनिभर्सलले दोस्रो चरणमा सर्वसाधारणका लागि बिक्रीका लागि खुल्ला गरेको ९३ लाख २७ हजार ४ सय १० कित्ता शेयरमध्ये आइतबारसम्म ३३ लाख ९ हजार कित्ता शेयर बिक्री भएको र मंगलबार पनि उल्लेख्य आवेदक रहेकोले २९ गतेभित्रै सबै शेयरका लागि आवेदन पर्नसक्ने सम्भावना रहेको कम्पनीले जनाएको हो । ‘दुई दिनमा करिब ३८ प्रतिशत शेयर बिक्री भइसकेको छ, मंगलबार पनि आवेदकहरुको चाप उल्लेख्य छ, अन्तिम दिन आवेदकहरुको संख्या थप बढ्ने भएकोले मंगलबार नै शेयर निष्कासन बन्द हुन सक्छ ।’- कम्पनी स्रोतले भन्यो । मंगलबारसम्म सबै शेयर बिक्री नभए फागुन २६ गतेसम्म समय थप गर्न सकिनेछ । उक्त शेयरका लागि न्यूनतम ५० कित्तादेखि अधिकतम ५० लाख कित्तासम्म आवेदन दिन पाउने व्यवस्था गरिएको छ । आइतबारसम्मको आवेदन र आवेदक संख्या हेर्दा प्रतिआवेदक औसत ८८ कित्ताका लागि आवेदन दिएका छन् । दुई दिनको आवेदन संख्या हेर्दा यदि मंगलबार नै शेयर निष्कासन बन्द हुने हो भने आवेदकले आवेदन गरेकै मात्रामा कम्पनीको शेयर प्राप्त गर्नसक्ने सम्भावना छ । कस्तो छ युनिभर्सलको शेयर ? युनिभर्सल पावरले दोलखा जिल्लाको खारे कोरिडोरमा ११ मे.वा. क्षमताको तल्लोखारे खोला जलविद्युत आयोजना बनाईरहेको छ । यसले ०७६ साउन देखि विद्युत्को व्यवसायिक उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिएको छ । उक्त आयोजनामा हालसम्म कुनै पनि अवरोध नभएको र योजनाअनुरुप नै काम अघि बढिरहेको दाबी कम्पनीले गरेको छ । आयोजनामा बैंक अफ काठमाडौंको नेतृत्वमा सानिमा बैंक, माछापुच्छ्रे बैंक, कुमारी बैंक, जनता बैंक, लक्ष्मी बैंक र कैलाश विकास बैंकले संयुक्त रुपमा लगानी गरेको छ । आयोजनाको डिस्काउन्टेड पेब्याक अवधि नै १४ वर्ष रहेको उल्लेख गरिएको छ, यो यसअघि शेयर जारी भएका निजी क्षेत्रका विद्युत् परियोजनाको भन्दा राम्रो अवधि हो । यसअघि जोशी हाइड्रोपावर, आँखुखोला जलविद्युत् आयोजना लगायतका आयोजनाको पेब्याक अवधि २० वर्षभन्दा बढी अवधि थियो । युनिभर्सलको आर्थिक वर्ष २०७४/७५ को प्रतिशेयर नेटवर्थ ९९ रुपैंया १४ पैसा छ । त्यसैले, यसले ओपन रेञ्ज नै ९९.१४ देखि २९७.४२ रुपैंयासम्म पाउनेछ, यो भनेको अपर तामाकोशी आयोजनाको भन्दा राम्रो रेञ्ज हो ।
