अर्थ मन्त्रालयको तथ्याङ्कमै ‘त्रुटी’ : २ महिनामा २० अर्ब अनुदान गायब !
काठमाडौं । बजेटको अर्धवार्षिक समीक्षामा पुस मसान्तमा आधारित तथ्याङ्कमा अर्थ मन्त्रालयले आर्थिक वर्षको पहिलो छ महिनासम्म बाह्य स्रोतमार्फत् कुल १ खर्ब ११ अर्ब ६३ करोड रुपैंया वैदेशिक सहायता प्राप्त भएको उल्लेख गरिएको थियो । यसमा अनुदानको हिस्सा ३३ अर्ब ८५ करोड तथा ऋणको हिस्सा ७७ अर्ब ७८ करोड ऋणको हिस्सा रहेको उल्लेख गरिएको थियो । तर, सरकारले चालु आर्थिक वर्षको आर्थिक सर्भेक्षणमा भने सो आकार १ खर्ब ७ अर्ब १८ करोड रुपैंया रहेको देखाएको छ । सोमध्ये १३ अर्ब ४९ करोड रुपैंया अनुदान र ९३ अर्ब ६९ करोड ऋणस्वरुप प्राप्त भएको अर्थ तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको छ । यसरी हेर्दा दुई महिनाको अवधिमा प्रतिवद्धता भएको कुल सहयाेगमा करिब ४ अर्ब तथा अनुदान सहयोगमा करिब २० अर्बले कमी आएको देखिन्छ । वैदेशिक ऋणतर्फ भने पुसको तुलनामा फागुनमा १५ अर्ब ९१ करोडको सहयोग प्रतिवद्धता बढेकाे उल्लेख भए पनि अनुदान रकममा भने साे परिमाणमा कमी आएको देखिएकाे हो । सामान्यतया विदेशी सहयोगको अन्तिम प्रतिवद्धता गरेको अनुदान नआउने भन्ने हुँदैन । पूर्वसचिव विमल वाग्ले अन्तिम प्रतिवद्धता आएको अनुदान प्राप्त नहुने सम्भावना नहुने भन्दै सशर्त रुपमा पूर्वप्रतिवद्धता गरिएको अनुदान मात्रै नआउने सम्भावना हुने बताउँछन् । ‘प्रतिवद्धताकाे लागि अँग्रेजीमा ‘लेटर अफ इन्टेन्ड’ र ‘लेटर अफ कमिटमेन्ट’ भन्ने दुईओटा शब्द हुन्छ तर नेपालीमा यसलाई प्रतिवद्धताकै रुपमा लेखिन्छ, सरकारी डकुमेन्टमा कसरी त्यस्तो भयो भन्ने थाहा भएन, तर त्यस्तो डकुमेन्टमा उल्लेख गरिने ‘प्रतिवद्धता’ले ‘लेटर अफ कमिटमेन्ट’लाई नै बुझाउँछ, जुन सामान्यतया प्राप्त नहुने भन्ने हुँदैन’ वाग्लेले भने । अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता उत्तरकुमार खत्रीले भने केही कोषहरुको रकमलाई उल्लेख नगरेकोले त्यस्तो अनुदान रकम घटेको देखिएको उल्लेख गरे । ‘मिलिनियम च्यालेन्ज फण्ड लगायतका कोषहरुको रकमलाई अर्धवार्षिक समीक्षामा राखिएको थियो, यो आर्थिक सर्भेक्षणमा राखिएन, त्यसैले घटेको देखिएको हो, प्रतिवद्धता गरिएको अनुदान नै प्राप्त नभएको होइन’ खत्रीले विकासन्यूजसँग भने । तर अर्थ मन्त्रालयले तथ्याङ्कमा एकरुपता नल्याउँदा आम रुपमा भने सरकारी तथ्याङ्कप्रतिको विश्वसनीयता गुम्दै गएकाे छ । पूर्वसचिव वाग्ले पनि त्यसरी तथ्याङ्कमा प्रतिवद्धता रकम नै घटेको देखिँदा त्यसले जुनसुकै रुपमा पनि सरकारप्रतिकाे विश्वसनीयता घट्ने बताउँछन् । यदि त्यस्ताे तथ्याङ्क सही रहेछ भने यसले सरकारप्रति दातृ निकायको विश्वास गुमेको रुपमा बुझिने र ‘टाइप मिस्टेक’ वा अरु समायोजनको कारणले भएको रहेछ भनेपनि त्यसले तथ्याङ्कप्रतिको विश्वसनीयता गुमाउने उनकाे भनाई थियो । ‘त्यसैले सरकारले तथ्याङ्कमा एकरुपता कायम गर्नुपर्छ, त्यसरी समायोजन भएको रहेछ भने त्यसलाई खुलाउनुपर्छ’ वाग्लेले भने । त्यसाे त प्रकाशित नै नभएकाे तथ्याङ्क प्रधानमन्त्रीले संसदमा बाेलेपछि यसअघि देखि नै सरकारी तथ्याङ्कमा विश्वसनीयताकाे प्रश्न उठ्दै आएकाे छ । सरकारले आफ्नाे सफलता देखाउन तथ्याङ्क नै प्रभावित गर्ने गरेकाे आराेप लाग्दै आएकाे आएकाे छ ।
भारतमा नक्कली मदिरा, छ जनाको ज्यान गयो
नयाँदिल्ली । भारतको उत्तर प्रदेशमा नक्कली मदिरा सेवन गरेका कारण छ जनाको मृत्यु हुनुका साथै अरु धेरै जना बिरामी भएको प्रहरीले जनाएको छ । उत्तर प्रदेशको राजधानी लखनउबाट करिब ५८ किलोमिटर पूर्वको बाराबंकी जिल्लास्थित रामनगर क्षेत्रमा उक्त घटना भएको हो । रामनगर प्रहरी चौकीमा कार्यरत एक प्रहरी अधिकारीले नक्कली मदिरा सेवन गरेका कारण छ जनाको मृत्यु भएको जानकारी आएको बताए । स्थानीय मिडियाले भने मदिरा सेवनका कारण १२ जनाको मृत्यु भएको बताएका छन् । उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथले घटनाप्रति दुःख प्रकट गर्दै बिरामीको उपचारमा सक्दो सहयोग गर्न स्थानीय प्रशासनलाई आदेश दिइएको जानकारी दिए । सन् २०११ को डिसेम्बरमा पनि पश्चिम बंगालमा नक्कली मदिरा सेवनका कारण एक सय ७२ जनाको ज्यान गएको थियो । भारतका उत्तर प्रदेश, आसाम, उत्तराखण्ड, बिहार र पश्चिम बंगाल लगायतका राज्यमा प्रचलनमा रहेको हानिकारक घरेलु मदिरा सेवनले बर्सेनि धेरैको ज्यान जाने गरेको छ । रासस/सिन्ह्वा
भारतले ७३ वटा ट्याङ्कर रोक्यो, पूर्वमा पेट्रोलियम पदार्थको हाहाकार
भद्रपुर । भारतले पूर्वी नाकाबाट पेट्रोलियम पदार्थ बोकेर नेपाल भित्रिन लागेका ७३ ट्याङ्करलाई पश्चिम बङ्गालको पानीट्याङ्की भन्सारमा रोकेपछि पूर्वमा पेट्रोलियम पदार्थको अभाव भएको छ । अनलाइन माध्यमबाट भन्सार ‘इन्ट्री सिस्टम’ शुरु गरिएको जनाउँदै भारतीय भन्सारले चार दिनदेखि तेलवाहक नेपाली ट्याङ्करलाई नाकामै रोकेर राखेको नेपाल आयल निगम चारआली कार्यालयका सूचना अधिकृत लोकमणि पौडेलले बताए । उनका अनुसार पेट्रोलियम पदार्थ बोकेका मेचीका ५३ र विराटनगरका २० गरी ७३ ट्याङ्कर पानीट्याङ्की नाकामा थन्किएका हुन् । यही कारण मेची अञ्चलका सबै पेट्रोल पम्पहरु बन्द भएका छन् । चार दिनदेखि झापा, इलाम, पाँचथर र ताप्लेजुङसहितका ६० पेट्रोल तथा डिजलपम्प बन्द भएपछि पेट्रोलियम पदार्थको हाहाकार भएको छ । उनले मेचीका यी चार जिल्लामा मात्र दैनिक एक लाख लिटर पेट्रोल र तीन लाख लिटर डिजेल खपत हुने गरेको बताए । सूचना अधिकृत पौडेलका अनुसार भारतले शुक्रबारदेखि नेपाल निर्यात गरिने वस्तुको अनलाइन माध्यमद्वारा तथ्याङ्क राख्न शुरु गरे पनि सिस्टममा समस्या आएको भन्दै नेपाली ट्याङ्करलाई रोकिराखेको छ । कम्प्युटर सिस्टमले काम नगरेको भन्दै ट्याङ्कर लामो समयसम्म अड्काएर राखेको हुँदा ‘म्यानुअल सिस्टम’बाट तथ्याङ्क राखेर भए पनि नेपाली ट्याङ्कर छाडिदिन भारतीय भन्सारलाई आग्रह गरिएको पौडेलले बताए । रासस
सिसी क्यामेरा जडान गर्न काठमाडौँ महानगरले प्रहरीलाई दियो ६ करोड
काठमाडौँ । काठमाडौँ महानगरपालिकाले सुरक्षालाई मजबुत बनाउन सिसी क्यामेरा जडान गर्न थप रु दुई करोड ८१ लाख उपलब्ध गराउने भएको छ । कामपाको ३३औँ नगर कार्यपालिका बैठकले नेपाल महानगरीय प्रहरी परिसर काठमाडौँलाई उक्त रकम दिने निर्णय गरेको हो । सुरक्षालाई मध्यनजर गर्दै कामपाले गत फागुन १५ गते रु तीन करोड उपलब्ध गराइसकेको छ । महानगरपालिका र परिसरबीच महानगरपालिका क्षेत्रभित्र सुव्यवस्थापन, शान्ति सुरक्षा, अपराध नियन्त्रण, दुर्घटना न्यूनीकरण फोहरमैला व्यवस्थापन, फुटपाथ नियन्त्रण, प्रदूषण न्यूनीकरणमा प्रभावकारी बनाउन आवश्यक पर्ने सिसी टिभी जडानका लागि सो रकम सहयोग गरेको हो । महानगरपालिका र परिसरबीच यही असोज ९ गते समुदाय–प्रहरी साझेदारी अवधारणा कार्यान्वयन गर्न भएको समझदारीअन्तर्गत उक्त रकम सहयोग गरिएको प्रवक्ता डङ्गोलले जानकारी दिए । सिसी क्यामेरा जडानसँगै अपराध नियन्त्रण, वैज्ञानिक रुपमा प्रमाण सङ्कलन, फोहर व्यवस्थापन, अवैध कार्य नियन्त्रणमा ठूलो सहयोग पुग्ने विश्वास कामपाको रहेको छ । शहरी योजना आयोगमा बस्नेत काठमाडौँ महानगरपालिकाको ३३औँ नगर कार्यपालिका बैठकले शहरी योजना आयोगमा सरोज बस्नेतलाई उपाध्यक्षमा नियुक्त गरेको छ । गएको चैत २४ गते सम्पन्न महानगरको चौथो नगरसभाले स्वीकृत गरेको काठमाडौँ महानगरपालिका शहरी योजना आयोग (गठन तथा सञ्चालन कार्यविधि) ऐन, २०७५ को व्यवस्थाबमोजिम उनलाई उपाध्यक्ष नियुक्त गरिएको प्रवक्ता डङ्गोलले जानकारी दिए । बस्नेत यसअघि आयोगको सदस्यसचिव थिए । ऐनअनुसार आयोगको अध्यक्षमा कामपाको प्रमुख रहने व्यवस्था रहेको छ । त्यसैगरी उक्त बैठकले पाकिस्तानको इस्लामावाद नगरसँग भगिनी सम्बन्ध स्थापना गर्न प्रस्ताव अनुमोदन गरेको छ । बैठकमा कामपाका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले वडाका योजना कार्यान्वयन गर्दा महानगरसँग समन्वय गर्न वडाध्यक्ष र कार्यपालिका सदस्यहरुलाई आग्रह गरे । महानगरको सन्तुलित र योजनावद्ध बिकासका लागि आगामी नगरसभामा प्रस्तुत हुने प्रस्ताव वडा समितिबाट अनुमोदन गरेर समयमा नै पठाउन पनि शाक्यले आग्रह गरे । रासस
असार ६ देखि १२ गतेसम्म देवः विकास बैंकको बुक क्लोज हुने
काठमाडौँ । असार ६ गतेदेखि १२ गतेसम्म देवः विकास बैंक लिमिटेडको शेयरधनी दर्ता किताबमा दाखिला खारेज बन्द(बुक क्लोज) हुने भएको छ । जेठ १३ गते बसेको सञ्चालक समितिको बैठकले बाह्रौँ साधारण सभा गर्ने तथा बोनश शेयर वितरण प्रयोजनका लागि बुक क्लोज गर्ने निर्णय गरेको हो । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज लिमा असार ५ गतेसम्म शेयर कारोबार भई प्रचलित नियमानुसारको समयावधि भित्र बैंकको शेयर रजिष्ट्रार एनआईबीएल एस क्पापिटल लिमा शेयर धनी किताब दाखिल खारेज नामसारी भएका शेयरधनीहरुले मात्र साधारण सभामा भाग लिन पाउने र बोनश शेयर प्राप्त गर्न योग्य हुने कम्पनी सचिव सागर ताम्राकारले जनाएका छन् ।
कोरिया सरकारद्वारा नेपाली युवा श्रमिक सम्मानित
काठमाडौँ । दक्षिण कोरियामा कार्यरत एक नेपाली श्रमिक कोरियाको छनान नगरपालिकाबाट सम्मानित भएका छन् । सामाजिक तथा परोपकारी कार्यमा उदाहरणीय कार्य गरेको कदर स्वरुप छनान माईग्रेन्ट सेन्टरको सिफारिसमा उक्त नगर पालिकाले यम श्रेष्ठलाई सम्मान गरेको हो । इपिएस प्रणाली मार्फत रोजगारीको लागि सन् २००८ मा कोरिया प्रवेश गरेका श्रेष्ठ करिब एक दशकदेखि दक्षिण कोरियामा कार्यरत छन् । धुलिखेल नपा शंखुका श्रेष्ठ कोरियामा रहेका बिभिन्न सामाजिक संघ संस्थामा आबद्ध रहनुका साथै साँस्कृतिक परोपकारी कार्यहरुमा कोरिया प्रवेश गरे देखिनै सकृय रूपमा लाग्दै आएका छन् । उनको संयोजकत्वमा २०७२ सालको महाभुकम्प, बाढी पहिरो, आगलागी तथा हावाहुरी जस्ता प्रकोपहरुमा आर्थिक सहयोग संकलन गरी पीडितलाई राहत उपलब्ध गराउने कार्य सम्पन्न भएका छन् । घातक रोगबाट पिडित गरीब असहायहरुलाई सहयोग उपलब्ध गराउने कार्यमा समेत उनको सक्रिय भूमिका रहेको छ । पछिल्लो पटक कालिकोटमा निर्माण भइरहेको रास्कोट सामुदायिक हस्पिटल निर्माणको लागि कोरियाबाट करिब ४४ लाख रुपैयाँ सहयोग संकलन गरेर हस्तान्तरण समेत गरेका थिए । वल्र्ड पिपुल्स डेको अवसरमा मे २६ तारिखका दिन कोरियाको छनान शहरमा छनान नगरपालिका र छनान माइग्रेन्ट सेन्टरको संयुक्त आयोजनामा आयोजित प्रवासी बहुसाँस्कृतिक मेला तथा नवौँ छनान वैदेशिक महोत्सव २०१९ मा उनी सम्मानित भएका हुन् ।
विराटनगर र धरानमा एनआईसी एशियाको नयाँ शाखा बिस्तार
काठमाडौँ । एनआईसी एशिया बैंकले विराटनगर महानगरपालिका र धरान उपमहानगरपालिकामा दुई नयाँ शाखा कार्यालय सोमबार उद्घाटन गरेको छ । मोरङ जिल्ला, विराटनगर महानगरपालिका वडा नं. १५, रानी मिल्स एरियास्थित रानी मिल्स एरिया शाखाको बैंकका सञ्चालक राजेन्द्रप्रसाद अर्यालले एक समारोहका बीच उद्घाटन गरे । यसैगरी, सुनसरी जिल्ला धरान उपमहानगरपालिका वडा नं. १८ बुद्ध चोकस्थित बुद्ध चोक शाखाको बैंकका सञ्चालक विनोदकुमार प्याकुरेलले उद्घाटन गरेका हुन् ।
चीन र जापानको प्रतिष्ठाले अड्कियो नेपालकै पहिलो नागढुंगा-नौबिसे सुरुङ मार्ग
काठमाडौं । चीन र जापानले प्रतिष्ठाको बिषय बनाउँदा नागढुंगा–नौबिसे सुरुङ मार्गको काम रोकिएको छ । जापान सहयोग नियोग(जाइका)को सहुलियत ऋणमा निर्माण हुन लागेको सुरुङ मार्ग निर्माणको जिम्मा आ आफ्ना देशका कम्पनीले पाउनुपर्ने भन्दै चीनियाँ र जापानी पक्षले दबाव दिईरहेका छन् । दुई देशका बीचमा जुँगाको लडाई सुरु भएपछि नेपालले ठेक्का आव्हान गरेको १० महिना बित्नै लाग्दा समेत निर्माण गर्ने कम्पनी छनौट गर्न नसकेको हो । ‘५ वटा चीनका र एउटा जापानको कम्पनीले आवेदन दिएका छन्, दुबै देशले आ आफ्ना कम्पनीका लागि दबाव दिईरहेका छन्’, भौतिक मन्त्रालय उच्च श्रोतले विकासन्युजसँग भन्यो । चिनियाँ कम्पनीले थोरै रकममा बनाउने प्रस्ताव गरेका छन् । जापानले भने आफु ऋण दाता भएकाले आफ्नै देशका कम्पनीले ठेक्का पाउनुपर्ने बताईरहेको छ । सडक विभागको आयोजना कार्यान्वयन महाशाखाले सुरुङ मार्ग निर्माणका लागि २०७५ साउन २४ गते ग्लोबल टेण्डर निकालेको थियो । तोकिएको ६० दिने अवधि अर्थात कात्तिक ८ गतेभित्र ६ वटा कम्पनीहरुले निर्माणको इच्छा जाहेर गरेर आवेदन दिए । उत्कृष्ठ प्राबिधिक प्रस्ताव र न्युनतम लागतमा नागढुंगा–नौबिसे सुरुङ मार्ग निर्माणको प्रस्ताव गर्ने कम्पनीले कामको जिम्मेवारी पाउने व्यवस्था छ । आयोजनाले सन २०१९ को जनवरीदेखि नै निर्माण कार्य आरम्भ गर्ने तयारी पनि गरेको थियो । निर्माण आरम्भ भएको ४२ महिनामा निर्माण सम्पन्न गर्ने योजना थियो तर अझै कसले जिम्मेवारी पाउने भन्ने नै एकिन भएको छैन । यस्तो हुनेछ सुरुङ मार्ग नेपालमै पहिलो पटक सडकमा निर्माण हुन लागेको सो सुरुङ मार्गको लम्बाई २.६८८ किलोमिटर रहेको छ । दुई लेनको सुरुङमार्गमा ३.५/३.५ मिटरका दुई वटा लेन र १.५ मिटर चौडाईको इमर्जेन्सी ट्रयाक रहनेछ । सुरुङको चौडाई भने ९.५ मिटरको हुनेछ र उचाई ५ मिटरको हुनेछ । सुरुङमा पुग्न काठमाडौं तर्फ मुल सडकबाट २.३७० किलोमिटर बाटो विस्तार गरिनेछ भने धादिङ तर्फ ५६५ मिटर सडक विस्तार गरिनेछ । काठमाडौं खण्डमा पर्ने २६७ रोपनीमा र धादिङ खण्डमा पर्ने १०९ रोपनी जमिन अधिग्रहण हुनेछ । सरकारले मुआब्जाको रकम आफ्नै श्रोतबाट उपलब्ध गराउनेछ भने सुरुङ निर्माणका लागि जाइकाको सहुलियत ऋण उपयोग गरिनेछ । काठमाडौं तर्फ सुरुङ मार्गको प्रस्थान विन्दु टुटीपाखा हुनेछ भने धादिङमा सिस्नेखोला हुनेछ । सुरुङ मार्गमा इन्धन बोक्ने गाडी तथा मोटरसाइकललाई प्रवेश निषेध गरिनेछ । सुरुङ मार्गको उपयोग वापत २५ रुपैंयाँ शुल्क असुल्ने प्रारम्भिक सोँच तयार भएको छ । मार्ग निर्माणका लागि जापानले ०.०१ प्रतिशतको ब्याजदरमा ४० बर्षका लागि ऋण दिएको छ । जापानले १६ अर्ब २८ करोड रुपैंयाँ ऋण सहयोग उपलब्ध गराएको हो । निर्माण सम्पन्न भएको १० बर्षपछिसम्म ऋणको सावाँ तथा ब्याज तिर्नुपर्ने छैन् । त्यसपछिको ३० बर्ष भित्र भने नेपालले सावाँ तथा ब्याज दुबै भुक्तानी गरिसक्नुपर्नेछ ।
