कोरियाली युद्ध अन्त्य गर्न राष्ट्रपति लीको आह्वान, उत्तर कोरियासँग संवादको प्रस्ताव
काठमाडौं । दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे–म्युङले कोरियाली युद्धलाई औपचारिक रूपमा अन्त्य गर्न र उत्तर कोरिया (डीपीआरके) सँग शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका लागि संवादको आह्वान गरेका छन् । जापानी औपनिवेशिक शासनबाट कोरियाली प्रायद्वीप मुक्त भएको ८१ औं वार्षिकोत्सवका अवसरमा आयोजित समारोहलाई सम्बोधन गर्दै राष्ट्रपति लीले दुवै मुलुकलाई अनावश्यक टकराव त्यागेर आपसी सम्मान र साझा समृद्धिको बाटोमा लाग्न आग्रह गरे । आफ्नो सम्बोधनका क्रममा राष्ट्रपति लीले शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका लागि एक विशेष मार्गचित्र (रोडम्याप) प्रस्तुत गरे । उनले कोरियाली युद्धका प्रत्यक्ष सरोकारवाला पक्षहरूबीच वार्ताको माध्यमबाट हाल कायम रहेको अस्थिर युद्धविराम सम्झौतालाई स्थायी शान्ति संयन्त्रमा रूपान्तरण गर्नुपर्नेमा जोड दिए । यो प्रस्ताव गत वर्षको मुक्ति दिवसमा राष्ट्रपति लीले व्यक्त गरेको प्रतिवद्धताकै निरन्तरताका रूपमा आएको हो । सो समयमा उनले सियोलले उत्तर कोरियाको राजनीतिक प्रणालीको सम्मान गर्ने, जबर्जस्ती गाभ्ने प्रक्रिया अवलम्वन नगर्ने र कुनैपनि शत्रुतापूर्ण गतिविधि नगर्ने घोषणा गरेका थिए । ती सिद्धान्तहरूलाई व्यवहारमा उतार्न आवश्यक कदमहरू चाल्न आफू तयार रहेको उनले उल्लेख गरे । राष्ट्रपति लीले दुई कोरियाबीचको वैचारिक र संस्थागत शत्रुतालाई क्रमशः न्यूनीकरण गर्दै लैजानुपर्ने धारणा व्यक्त गरे । उनले दुवै पक्षले एकअर्काको अस्तित्वलाई स्वीकार गर्दै साझा विकासका सम्भावनाहरू खोजी गर्न संवादको टेबलमा बस्नुपर्ने बताए । सहअस्तित्वलाई दिगो बनाउनका लागि दक्षिण कोरियाले तनाव र द्वन्द्व व्यवस्थापन गर्ने संयन्त्रहरू स्थापना गर्ने तथा संकट बढ्न नदिन विभिन्न सुरक्षात्मक उपायहरू अवलम्वन गर्ने उनको योजना छ । साथै कोरियाली प्रायद्वीपको सुरक्षा वातावरणको वृहत मूल्याङ्कन गरी सक्रिय र निरन्तर शान्ति प्रक्रिया अगाडि बढाइने राष्ट्रपति लीले प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । अन्त्यमा उनले कोरियाली युद्धको औपचारिक अन्त्य र वर्तमान युद्धविरामको सट्टा स्थायी शान्ति सन्धि स्थापना गर्न प्रत्यक्ष संलग्न पक्षहरूबीचको वार्ता अपरिहार्य रहेको पुनः दोहोर्‍याए ।
तृणमुल कंग्रेसका नेता तथा पूर्वमन्त्री आशीष बनर्जीको शव पार्टी कार्यालयमा फेला
काठमाडौं । ममता बनर्जी नेतृत्वको सरकारमा मन्त्री तथा विधानसभा उपाध्यक्षसमेत रहेका आशीष बनर्जीको शव आइतबार बिहान उनको निवाससँगै रहेको पार्टी कार्यालयमा भेटिएको छ । उनी पश्चिम बंगालको बीरभूम जिल्लास्थित रामपुरहाट विधानसभा क्षेत्रबाट लगातार पाँच पटक विधायक निर्वाचित भएका थिए । प्रहरीका एक वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार एउटा कोठामा उनको शव फेला परेको थियो । उनको निधनको कारणबारे हाल अनुसन्धान भइरहेको छ । प्रहरी स्रोतका अनुसार शव नजिकै एउटा सुसाइड नोट पनि फेला परेको छ । यद्यपि अधिकारीहरूले त्यसबारे थप जानकारी दिन अस्वीकार गरेका छन् । शवलाई पोस्टमार्टमका लागि पठाइएको छ । आशीष सन् २००१ देखि लगातार रामपुरहाटबाट चुनाव जित्दै आएका थिए । तर यस वर्षको निर्वाचनमा उनी भाजपा उम्मेदवार ध्रुव साहासँग पराजित भएका थिए । स्थानीय बासिन्दाले सबैभन्दा पहिले आशीषको शव देखेपछि प्रहरीलाई खबर गरेका थिए । घटनास्थल पुगेको रामपुरहाट प्रहरी टोलीले शव बरामद गरेको हो । आशीष बनर्जी ममता बनर्जी नेतृत्वको सरकारमा विद्यालय शिक्षा तथा कृषि मन्त्रीसमेत भएका थिए । सन् २०२१ मा उनलाई विधानसभा उपाध्यक्ष बनाइएको थियो । आशीषले बर्दवान विश्वविद्यालयबाट बंगाली विषयमा विद्यावारिधि गरेपछि रामपुरहाट कलेजमा अध्यापनबाट आफ्नो करियर सुरु गरेका थिए । पछि उनी राजनीतिमा प्रवेश गरेका थिए । उनलाई ममता बनर्जीका निकट नेताका रूपमा चिनिन्थ्यो ।
इरानी पुरुषको उचाइ विश्वमै सबैभन्दा धेरै बढ्यो, महिलामा दक्षिण कोरियाको रेकर्ड
काठमाडौं । पछिल्लो शताब्दीमा इरानी पुरुषको औसत उचाइ विश्वमै सबैभन्दा धेरै बढेको देखिएको छ । सन् १८९६ देखि १९९६ सम्मको १०० वर्षको अवधिमा इरानी पुरुषको औसत उचाइ करिब १६.५ सेन्टिमिटर बढेको थियो । यो वृद्धि केही सीमित व्यक्तिमा मात्र नभई करिब सम्पूर्ण जनसंख्यामा देखिएको हो । सोही अवधिमा बेलायती पुरुषको उचाइ ११ सेन्टिमिटर र अमेरिकी पुरुषको उचाइ ६ सेन्टिमिटर बढेको थियो । यस आधारमा इरान सबैभन्दा अगाडि रहेको छ । महिलातर्फ भने दक्षिण कोरियाली महिलाको उचाइ सबैभन्दा धेरै बढेको पाइएको छ । स्पेस डेलीका अनुसार पुरुषको उचाइसम्बन्धी यो तथ्य सन् २०१६ मा प्रकाशित एउटा अध्ययनबाट लिइएको हो । ‘वयस्क मानिसको उचाइमा एक शताब्दीको प्रवृत्ति’ शीर्षकको यो अध्ययन एनसीडी रिस्क फ्याक्टर कोलाबोरेसनले इलाइफ जर्नलमा प्रकाशित गरेको थियो । अध्ययनको नेतृत्व इम्पेरियल कलेज लन्डनका अनुसन्धानकर्ताले गरेका थिए। उनीहरूले विश्व स्वास्थ्य संगठनसँग सहकार्य गरेका थिए । अनुसन्धान टोलीले १ करोड ८६ लाखभन्दा बढी मानिसमा गरिएको १ हजार ४७२ वटा जनसंख्यामा आधारित अध्ययनको विभिन्न चरणमा विश्लेषण गरेको थियो । त्यसका आधारमा २०० देशमा सन् १८९६ देखि १९९६ सम्म जन्मिएका मानिसको औसत वयस्क उचाइको अनुमान गरिएको थियो । यस क्रममा इरानी पुरुषको औसत उचाइमा सबैभन्दा धेरै वृद्धि देखियो । २०औं शताब्दीमा इरानी पुरुषको उचाइ १६.५ सेन्टिमिटर बढेको थियो । यसको ९५ प्रतिशत विश्वसनीय अन्तराल १३.३ देखि १९.७ सेन्टिमिटरसम्म रहेको थियो । महिलातर्फ भने दक्षिण कोरियाली महिला सबैभन्दा अगाडि रहे। उनीहरूको औसत उचाइ २०.२ सेन्टिमिटर बढेको अध्ययनले देखाएको छ । अध्ययनले उचाइमा भएको परिवर्तन देखाए पनि यसको ठ्याक्कै कारण भने निर्धारण गरेको छैन । तर अनुसन्धानकर्ताहरूले राम्रो पोषण र स्वस्थ वातावरणलाई यसको सम्भावित कारणका रूपमा औंल्याएका छन् । बाल्यकालमा पर्याप्त पोषण पाउने र राम्रो वातावरणमा हुर्किने बालबालिका तुलनात्मक रूपमा अग्लो हुने गर्छन् । गर्भावस्थामा आमाको स्वास्थ्यले पनि बच्चाको शारीरिक विकासमा प्रभाव पार्न सक्छ । तर उचाइलाई स्वास्थ्यको निश्चित मापदण्ड भने मान्न नसकिने अनुसन्धानकर्ताहरू बताउँछन् । इम्पेरियल कलेजका प्रोफेसर माजिद इजातीले यसलाई एक प्रकारको ‘स्वास्थ्यको तस्वीर’ का रूपमा व्याख्या गरेका छन् । उनका अनुसार यो अध्ययनले पछिल्लो शताब्दीमा विभिन्न देशका मानिसको स्वास्थ्य अवस्थाको समग्र तस्वीर बुझ्न सहयोग गर्छ । कतिपय देशमा मानिसको औसत उचाइ घटिरहेको देखिन्छ भने कतिपय देशमा मानिस झन् अग्ला हुँदै गएका छन् । उचाइ बढेका देशलाई ‘विजेता’ र उचाइ घटेका देशलाई खराब अवस्थाको संकेतका रूपमा हेर्न सजिलो हुन्छ । तर अध्ययनको मुख्य विषय उचाइ आफै भने होइन । उचाइलाई बाल्यकालमा मानिसले पाएको पोषण, स्वास्थ्य सेवा र जीवनयापनको अवस्थाको अप्रत्यक्ष संकेत का रूपमा बुझ्न सकिन्छ । यस्ता पक्षलाई १०० वर्षको लामो अवधिमा प्रत्यक्ष रूपमा मापन गर्न कठिन हुने भएकाले उचाइ एउटा उपयोगी संकेत बन्न सक्छ । पछि एनसीडी–आरआइएससीको अर्को अध्ययनले यो विषयलाई थप स्पष्ट पारेको थियो । अध्ययनमा धेरै देशमा पाँच वर्ष उमेरका बालबालिकाको उचाइ र तौल सामान्य देखिए पनि विद्यालय जाने उमेरमा उनीहरू विकासको हिसाबले पछि परेको पाइएको थियो । यसले विद्यालय जाने उमेरमा समेत पोषण, स्वास्थ्य र जीवनयापनको वातावरणले बालबालिकाको शारीरिक विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने देखाउँछ ।
