इरान र अमेरिकाबीच आणविक वार्ता पुनः सुरु हुने
काठमाडौं । इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच इरानको आणविक कार्यक्रमसम्बन्धी वार्ता फेरि सुरु हुने भएको छ । स्विट्जरल्यान्डका अधिकारीहरूले वार्ता जेनेभा सहरमा हुने तयारी गरिएको जानकारी दिएका छन् । यसअघि पहिलो चरणको वार्ता अप्रत्यक्ष रूपमा ओमानको मध्यस्थतामा सम्पन्न भएको थियो । उक्त वार्ता इरानको आणविक गतिविधिलाई लिएर अमेरिका र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबीच उत्पन्न असहमति समाधान गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको हो । संयुक्त राज्य अमेरिकाले बारम्बार चेतावनी दिँदै इरानको आणविक कार्यक्रम पारदर्शी र सीमित हुनु आवश्यक भएको बताउँदै आएको छ । यदि वार्ता असफल भयो भने त्यसले गम्भीर परिणाम निम्त्याउन सक्छ । अर्कोतिर, इरानले आफ्नो कार्यक्रम शान्तिपूर्ण उद्देश्यका लागि मात्र रहेको दाबी गर्दै आएको छ । इरानी अधिकारीहरूले यसलाई ऊर्जा आवश्यकताका लागि र वैज्ञानिक अनुसन्धानका लागि प्रयोग भइरहेको बताएका छन् । पछिल्ला वर्षहरूमा इरान र इजरायलबीच बढेको तनावले वार्ताको वातावरणलाई अझ जटिल बनाएको छ । यी दुई राष्ट्रबीच राजनीतिक र सुरक्षा सम्बन्धमा बढ्दो तनावले क्षेत्रीय अस्थिरता बढाएको छ । यस विषयमा अन्य क्षेत्रीय राष्ट्र र प्रभावशाली राष्ट्रहरूले पनि नजिकबाट ध्यान दिइरहेका छन् । वार्ता सफल भएमा यसले क्षेत्रीय सुरक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय स्थायित्वमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ । यसले इरानको आणविक कार्यक्रम सीमित गर्ने, शान्तिपूर्ण प्रयोग सुनिश्चित गर्ने र क्षेत्रीय तनाव घटाउने अवसर प्रदान गर्न सक्छ ।
म्युनिख सम्मेलनमा जेलेन्स्कीले भने- पुटिन युद्धको गुलाम हुन्
काठमाडौं । युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई ‘युद्धको गुलाम’ भएको आरोप लगाएका छन् । जेलेन्स्कीले यो अभिव्यक्ति जर्मनीमा आयोजित म्युनिख सुरक्षा सम्मेलनमा दिएका हुन् । युक्रेनी राष्ट्रपतिले भने, ‘पुटिन शक्तिबिना बस्न सक्दैनन् र अहिले उनको सम्पूर्ण ध्यान युक्रेनमै केन्द्रित छ । पुटिन सामान्य मानिसजस्तै जीवन बिताउँदैनन् । उनी साधारण गल्लीहरूमा हिँड्दैनन्, तपाईंले उनलाई क्याफेमा देख्नुहुन्न ।’ ‘उनी शक्तिबिना जीवन बिताउने कुरा सोच्नै सक्दैनन् । सामान्य कुराहरूमा उनको कुनै रुचि छैन,’ उनले थपे । अन्त्यमा जेलेन्स्कीले भने, ‘पुटिन युद्धको सोच त्याग्न सक्दैनन् । उनी आफूलाई सम्राट ठान्न सक्छन्, तर वास्तविकतामा उनी युद्धकै गुलाम हुन् ।’ रूस–युक्रेन युद्ध सन् २०२२ फेब्रुअरीमा रूसले युक्रेनमा सैन्य आक्रमण सुरु गरेसँगै चर्किएको हो । त्यसयता पूर्वी र दक्षिणी युक्रेनका विभिन्न क्षेत्रहरूमा भीषण लडाइँ जारी छ । युद्धका कारण लाखौं मानिस विस्थापित भएका छन् भने ऊर्जा, खाद्य आपूर्ति र विश्व अर्थतन्त्रमा समेत असर परेको छ । म्युनिख सुरक्षा सम्मेलन विश्वका नेताहरू, कुटनीतिज्ञहरू र सुरक्षा विज्ञहरू भेला हुने प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय मञ्च हो, जहाँ वैश्विक सुरक्षा, युद्ध र भू–राजनीतिक तनावका विषयमा छलफल हुन्छ । यही सन्दर्भमा जेलेन्स्कीले रूसको नेतृत्व र युद्धनीतिमाथि कडा आलोचना गरेका हुन् ।
शीर्ष १० धनाढ्यमा वाल्टन परिवारका ३ जनाको इन्ट्री, एलिस बनिन् विश्वकै धनी महिला
काठमाडौं । दुनियाँका शीर्ष धनीहरूको सूचीमा हालै उल्लेखनीय फेरबदल देखिएको छ । वारेन बफेट र स्टिभ बाल्मरजस्ता दिग्गजहरू शीर्ष १० बाट बाहिरिएका छन् भने एउटै परिवारका तीन दाजुभाइ–दिदीबहिनीले सूचीमा स्थान बनाएका छन् । यी हुन्– जिम वाल्टन, उनका भाइ रोब वाल्टन र बहिनी एलिस वाल्टन । ब्लूमबर्ग बिलिनेयर इन्डेक्समा जिम आठौं, रोब नवौं र एलिस दशौं स्थानमा रहेका छन् । एलिस वाल्टन विश्वकै सबैभन्दा धनी महिला अर्बपति हुन् । यी तीनै जना वाल्टन परिवारसँग सम्बन्धित छन्, जुन राजस्वका आधारमा विश्वकै सबैभन्दा ठूलो कम्पनी वालमार्टको प्रवर्द्धक (प्रमोटर) परिवार हो । यस परिवारका अन्य दुई सदस्य पनि विश्वका शीर्ष १०० धनीहरूको सूचीमा परेका छन् । एलिस वाल्टन । वाल्टन परिवारलाई विश्वकै सबैभन्दा धनी परिवार मानिन्छ । वालमार्टमा वाल्टन परिवारको ४७ प्रतिशत हिस्सेदारी छ । यस कम्पनीको स्थापना सन् १९६२ मा साम वाल्टनले गरेका थिए । ब्लूमबर्ग बिलिनेयर इन्डेक्सअनुसार साम वाल्टनका छोरा जिम वाल्टन १५८ अर्ब डलर नेटवर्थसहित विश्वका धनीहरूको सूचीमा आठौं स्थानमा छन् । यस वर्ष उनको नेटवर्थमा २१.३ अर्ब डलरले वृद्धि भएको छ । उनका भाइ रोब वाल्टन १५४ अर्ब डलर नेटवर्थसहित नवौं स्थानमा छन्, जसको नेटवर्थ यस वर्ष २०.७ अर्ब डलरले बढेको छ । जिम र रोबकी बहिनी एलिस वाल्टन १५४ अर्ब डलर नेटवर्थसहित विश्वका धनीहरूको सूचीमा दशौं स्थानमा छन् । यस वर्ष उनको नेटवर्थमा २१ अर्ब डलरले वृद्धि भएको छ । साम वाल्टनका एक छोरा जोन वाल्टनको निधन भइसकेको छ । उनका छोरा लुकास वाल्टन ५३।९ अर्ब डलर नेटवर्थसहित सूचीको ३३औं स्थानमा छन्। जोन वाल्टनकी विधवा क्रिस्टी वाल्टन २५.४ अर्ब डलर नेटवर्थसहित सूचीको १००औं स्थानमा छन् । जोन वाल्टनको सन् २००५ मा हवाई दुर्घटनामा मृत्यु भएको थियो, जसपछि क्रिस्टी वाल्टनले वालमार्टमा करिब २ प्रतिशत हिस्सेदारी पाएकी थिइन् । शीर्ष १०० धनीहरूमा परेका वाल्टन परिवारका पाँच सदस्यहरूको कुल नेटवर्थ ५४५ अर्ब डलर पुगेको छ, जुन ग्रीस, हंगेरी र इरानजस्ता धेरै देशहरूको जीडीपीभन्दा बढी हो । वालमार्टका विश्वका १९ देशमा १० हजार ५०० भन्दा बढी स्टोर सञ्चालनमा छन् । वाल्टनको व्यवसाय पूर्ण रूपमा ‘डिस्काउन्ट कल्चर’मा आधारित थियो, जसका कारण मन्दीका समयमा पनि यसको सेयर सधैं मजबुत देखिएको छ । राजस्वका आधारमा वालमार्ट विश्वकै सबैभन्दा ठूलो कम्पनी हो । गत वर्ष कम्पनीको राजस्व ७०३.०६ अर्ब डलर रहेको थियो । बजार पूँजीकरणका हिसाबले भने १.०६७ ट्रिलियन डलरसहित यो विश्वमा १२औं स्थानमा रहेको छ ।
