संसारकै ठूलो सम्पत्ति व्यवस्थापन कम्पनी ब्ल्याकरकले किन किन्यो मुम्बईमा महँगो अफिस ‘स्पेस’ ?
काठमाडौं । विश्वको सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति व्यवस्थापन कम्पनी ब्ल्याकरक इंकले मुम्बईको पोश वर्ली क्षेत्रमा रहेको प्रिमियम कमर्सियल टावरमा ४२ हजार ७ सय वर्ग फिटभन्दा बढी अफिस स्पेस खरिद गरेको छ । कम्पनीले यो ठाउँ ५ वर्षको लामो समयका लागि भाडामा लिएको हो । यो कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) ल्यारी फिंकलाई विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्ति मानिन्छ । यसको कारण ब्ल्याकरक इंकले संसारमा १ हजार खर्बभन्दा बढीको सम्पत्ति व्यवस्थापन गर्दछ । यो रकम भारतको कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) को करिब साढे दुई गुणा र अमेरिकाको आधा जीडीपी हो । यस कम्पनीले विश्वको कुल सेयर र बन्डको १० प्रतिशत ह्यान्डल गरेको तथ्यबाट नै ब्ल्याकरकको स्थिति अनुमान गर्न सकिन्छ । ब्ल्याकरकको भारतीय युनिट ब्ल्याकरक सर्भिसेस इन्डियाले मुम्बईमा ठाउँ भाडामा लिएको छ । सम्झौताअनुसार कम्पनीले पहिलो वर्ष प्रतिमहिना ३ सय २५ प्रतिवर्गफिटका दरले भाडा तिर्नुपर्ने छ । उक्त सम्झौतामा सन् २०२५ अप्रिलमा ५ प्रतिशत त्यसको एक वर्षपछि १० प्रतिशत र २०२७ र २०२८ मा ५–५ प्रतिशतका दरले भाडा वृद्धि गरिने उल्लेख छ । अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित कम्पनीले कमर्सियल टावर अल्टिमसको चौथो तल्लाको जग्गा परियोजनाको विकासकर्ता रहेजा कर्पोरेसनबाट सिधै भाडामा लिएको हो । रियल इस्टेट डाटा एनालिटिक्स फर्म प्रोपस्ट्याकबाट प्राप्त कागजातहरूका अनुसार भाडा यस महिना सुरु हुनेछ र ३६ महिनाको लकइन अवधि छ । साउनमा लीज सम्झौता दर्ता गर्दा कम्पनीले १० महिनाको भाडा बराबर १२ करोड ८० लाख रुपैयाँ धरौटी बुझाएको छ । ब्ल्याकरकले भारतको द्रुत रूपमा बढ्दो वित्तीय बजारहरूमा आफ्नो उपस्थिति स्थापित गर्न चाहेको बताइएको छ । कम्पनी सन् २००८ मा भारत प्रवेश गरेको थियो । कम्पनीले ब्ल्याकरक म्युचुअल फन्ड, एक्सचेन्ज ट्रेडेड फन्ड र पोर्टफोलियो व्यवस्थापन सेवासहित विभिन्न लगानी समस्याको समाधान प्रदान गर्दछ । कम्पनीले संस्थागत र खुद्रा ग्राहक दुवै सेवा गर्दछ । यसको मुम्बई, गुडगाउँ र बेंगलुरुमा कार्यालयहरू छन् । गत वर्ष जुलाईमा जियो फाइनान्सियल सर्भिसेस र ब्ल्याकरकले संयुक्त उद्यम घोषणा गरेका थिए । कम्पनीको योजना डिजिटल फर्स्ट एसेट म्यानेजर लञ्च गर्ने छ । एजेन्सी
अनिल अम्बानीमाथि सेयर बजारमा ५ वर्षको प्रतिबन्ध, २५ करोड जरिबाना
काठमाडौं । भारतका सबैभन्दा धनी व्यक्ति मुकेश अम्बानीका भाइ अनिल अम्बानीमाथि भारतीय प्रतिभूति तथा विनिमय बोर्ड (सेबी) ले ५ वर्षको प्रतिबन्ध लगाएको छ । साथै, उनलाई २५ करोड रुपैयाँ जरिवाना पनि लगाइएको छ । सेबीको यो कारबाहीले अनिल अम्बानी र उनका कम्पनीका लागि संकट बढाउने देखिन्छ । योसँगै अनिल धिरुभाई अम्बानी समूह (एडीएजी) को चम्किलो तारा रहेको रिलायन्स क्यापिटल फेरि एकपटक चर्चामा आएको छ । सेबीका अनुसार अनिल अम्बानीले रिलायन्स होम फाइनान्सको प्रबन्धक पदमा खटिएका व्यक्तिहरूको सहयोग लिएर ठगी गरेका थिए । यी व्यक्तिहरूले मिलेर रिलायन्स होम फाइनान्सको पैसा अन्य कम्पनीमा पठाएका थिए । रिलायन्स होम फाइनान्सलाई पनि ६ महिनाका लागि धितोपत्र बजारमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ । साथै, कम्पनीलाई ६ लाख रुपैयाँ जरिवाना समेत गरिएको छ । सेबीले अमित बापना, रवीन्द्र सुधाल्कर र पिंकेश आर शाहलगायतका धेरै कम्पनीहरूमाथि कारबाही पनि गरेको छ । यो कारबाहीबीच रिलायन्स क्यापिटलको चर्चा सुरु भएको छ । सन् २०२२ मा अनिल अम्बानीले रिलायन्स इंडस्ट्रीजको विभाजनपछि वित्तीय सेवा, पावर र टेलिकम व्यवसाय पाए । २००७ सम्ममा रिलायन्स क्यापिटलले ७० खर्ब रुपैयाँको मार्केट क्याप हासिल गरेर एचडीएफसीभन्दा ठूलो भएको थियो । यो देशका शीर्ष ३ वित्तीय कम्पनीहरूमा परेको थियो। २००८ मा विश्वव्यापी आर्थिक मन्दी हुँदाहुँदै कम्पनीले तीव्र गतिमा वृद्धि जारी राखेको थियो । यसपछि अनिल अम्बानी इन्फ्रा, डिफेन्स र मिडिया क्षेत्रमा पनि प्रवेश गरे । त्यसपछि उनी आर्थिक समस्यामा पर्न थाले । रिलायन्स कम्युनिकेसन्सले सीडीएमएबाट जीएसएम प्रविधिमा स्विच गर्न ठूलो समस्याको सामना गर्यो । २०१८ मा रेटिङ एजेन्सीहरूले रिलायन्स क्यापिटलको समस्याहरूका बारेमा चेतावनी दिए । त्यसपछि आईएलएन्डएफएस र डीएचएफएलको डुब्ने स्थिति थप गम्भीर बन्यो । त्यसको ठिक एक वर्षपछि २०१९ मा अनिल अम्बानीले बेलायती अदालतको अगाडि आफूलाई बिजनेसमा टाट पल्टिएको घोषित गर्ने प्रक्रिया सुरु गरे । २०२१ मा रिलायन्स क्यापिटलको सहायक कम्पनी रिलायन्स होम फाइनान्स र रिलायन्स कमर्सियल फाइनान्सको पतन भयो । नोभेम्बर २०२१ मा भारतीय रिजर्भ बैंक (आरबीआई) ले जिम्मेवारी लियो र रिलायन्स क्यापिटलको बोर्ड विघटन गर्यो । र, टाट पल्टिएको घाेषणा गर्ने प्रक्रिया सुरु गर्यो । यससँगै वित्तीय क्षेत्रको चम्किलो तारा बनेको यो कम्पनी डुबेको छ । एजेन्सी
टर्कीमा अर्थतन्त्र सुस्तताको प्रभाव पर्यटनमा, अर्बौं लगानीका होटल सुनसान, घुमघाम ठप्प
काठमाडौं । प्रत्येक वर्ष गर्मीमा टर्कीको समुद्र तटमा यति धेरै भीड हुन्छ कि तौलिया राख्ने ठाउँ हुँदैन । तर, यो वर्ष परिदृष्य अर्कै बनेको छ । सरकारी तथ्यांकअनुसार चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमासमा पर्यटनबाट नाफा बढेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा नाफा १२ प्रतिशतले बढेको छ भने पर्यटकको संख्या १५ प्रतिशतले बढेको छ । तर, टर्कीको पर्यटन क्षेत्रको अवस्था यस सरकारी तथ्यांकबाट पूर्णतया फरक छ । त्यहाँको पर्यटन क्षेत्रको गति सुस्त भएको छ । ‘जुलाई महिनामा होटलका कोठाहरू खाली भएको यो वर्षहरूमा पहिलो पटक हो,’ टुकोनफेड, पर्यटन संगठनका मेहमेट जेम भन्छन् । कति घटे पर्यटक ? यसपटक होटलका कुल कोठामध्ये ६० प्रतिशत मात्रै बुकिङ भएको उनले बताएका छन्। टर्कीमा सिजनको समयमा कुल होटल कोठाहरूको ९५ प्रतिशत बुक गरिन्छ । कोरोनापछि विश्वका विभिन्न देशमा पर्यटकको संख्यामा कमी आएको छ । तर, कोरोनासँग सम्बन्धित प्रतिबन्ध फुकुवा भएपछि हरेक वर्ष विदेशी पर्यटकको संख्या बढ्दै गएको छ । तर, टर्कीको पर्यटककाे संख्या घटेकाे छ । भूमध्यसागरीय तटमा रहेका अन्य पर्यटकीय स्थलहरूको तुलनामा टर्की भ्रमण गर्ने पर्यटकको संख्या निकै कम छ । विदेशी पर्यटकले अन्य सस्तो गन्तव्य रोज्ने गरेको देखिन्छ । होटलहरूलाई घाटा हुनुको एउटा कारण टर्कीमा मुद्रास्फीति नियन्त्रण बाहिर गएको छ । जसका कारण स्थानीय बासिन्दाहरू देशभित्र समेत घुम्न जान पाएका छैनन् । खेल पर्यटनको प्रभाव टर्कीको पश्चिममा सेजमे नामक ठाउँ छ । नूर दामन यहाँ होटलकी मालिक हुन् । उनी भन्छिन्, ‘हाम्रो होटल समुन्द्रको किनारमा भएकोले मात्रै होटेलका कोठा भर्न सकेको छु, सहरको बिचमा रहेका अन्य होटेल संघर्षरत छन्, हामी सबैले आफ्नो कोठाको भाडा घटाउनुपर्छ, विद्युत महसुल र अन्य खर्च ह्वात्तै बढेको छ ।’ आधिकारिक तथ्यांकअनुसार टर्कीमा मुद्रास्फीति दर ६१.८ प्रतिशत छ । युरोपमा बसोबास गर्ने टर्कीका बासिन्दा पनि यसपटक बिदा मनाउन स्वदेश नआएको नूरको विश्वास छ । टर्कीका सरकारी अधिकारीहरूले खेलकुदसँग सम्बन्धित धेरै ठूला घटना वा प्रतियोगिताहरू युरोपमा भएको विश्वास गर्छन् । जसका कारण पनि टर्की आउनेको संख्या घटेको छ । जर्मनीले युरो २०२४, युइएफए युरोपियन फुटबल च्याम्पियनसिपको आयोजना गर्ने भएको छ । जसका कारण थप ६ लाख विदेशी पर्यटक आउने अपेक्षा गरिएको थियो । पेरिस ओलम्पिक तीन हप्तासम्म चलेको थियो र यसका कारण ११ लाखभन्दा बढी पर्यटकले पेरिस भ्रमण गरेका थिए । टर्कीका संस्कृति तथा पर्यटनमन्त्री नुरी एरसोयले सेप्टेम्बरसम्म यही अवस्था रहने र पर्यटकको संख्या बिस्तारै बढ्दै जाने बताएका छन् । उनी भन्छन्, ‘अबटर्की आउने मानिसहरूको संख्या बढ्दै जानेछ, हालको तथ्यांकले यो वर्षको अन्त्यसम्ममा ६ करोड पर्यटक आगमनको लक्ष्य पार गर्ने देखाएको छ ।’ ग्रीसप्रति आकर्षण ग्रीसले टर्कीका नागरिकका लागि भिसा प्रतिबन्धमा छुट दिँदा होटलहरूले पनि घाटा बेहोर्नु परेको दाबी गरिएको छ । यस वर्षको सुरुमा ग्रीस सरकारले भिसा एक्सप्रेस योजना सुरु गरेको थियो । यस योजनामार्फत टर्कीका नागरिकहरूलाई ग्रीसका १० वटा टापुमा पुग्नेबित्तिकै भिसा अन अराइभल अर्थात् भिसा दिने सुविधा दिइएको थियो । जसका कारण स्थानीय जनतामा यी स्थानप्रति आकर्षण बढेको छ । सामाजिक सञ्जालमा धेरै प्रयोगकर्ताहरूले यो पनि भनेका छन्– ‘ग्रीसका टापुहरू टर्किएका टापुहरूभन्दा सस्तो छन् ।’ टर्कीको एर्दोगान सरकारले मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न प्रयास गरिरहेको त्यहाँका रिपोर्टहरूले बताएका छन् । टर्की पर्यटन संघ टुर्साबका प्रमुख फिरोज बगालिकायाले भने, ‘लागतमा खर्च भइरहेकोभन्दा विनिमय दर छिटो बढेको छ, जसका कारण यात्रा महँगो भएको छ, विशेषगरी होटलको कोठा ।’ बीबीसी
