नागरिक लगानी कोषले सुपर खुदीको सेयर प्रत्याभुति गर्ने
काठमाडौंं । नागरिक लगानी कोषले सुपर खुदी हाइड्रोपावर लिमिटेडको सेयर प्रत्याभूति गर्ने भएको छ । सेयर प्रत्याभूति गर्ने सम्बन्धी सम्झौता मंगलबार भएको हो । सम्झौतामा कोषका कार्यकारी निर्देशक पर्वत कुमार कार्की र सुपर खुदीको तर्फबाट सञ्चालक वटु लामिछानेले हस्ताक्षर गरेका हुन् । सुपर खुदीको प्रति कित्ता एक सय रुपैयाँ अंकित ७५ लाख ९५ हजार कित्ताबराबर हुन आउने ७५ करोड ९५ लाख रुपैयाँको सेयर कोषले प्रत्याभूति गर्ने छ । सम्झौता कार्यक्रममा कोषका का.मु.नायव कार्यकारी निर्देशक शोभा श्रेष्ठ सुवेदी, हेमन्त पोखरेल एवं विभागीय प्रमुख र हाइड्रोपावरका उच्च व्यवस्थापक सहभागी थिए । यो भन्दा अघि पनि कोषले विभिन्न कम्पनीहरूको सेयर प्रत्याभूति गर्दै आएको छ ।
सेयर बजारमा १२५ कम्पनीको मूल्य बढ्दा २६ को घट्यो, कारोबार रकममा वृद्धि
काठमाडौं । मंगलबार सेयर बजारमा दोहोरो अंकको वृद्धि भएको छ । सेयर बजार नेप्से परिसूचक २५.९३ अंकले बढेर २००६ अंकमा कायम भएको छ । त्यस्तै कारोबार रकम पनि अघिल्लो दिनको तुलनामा दोब्बर बढेको छ । अघिल्लो दिन २ अर्ब ९५ करोडको कारोबार भएकोमा आज ४ अर्ब ८० करोडको कारोबार भयो । आज २१५ कम्पनीको सेयर मूल्य बढेको छ भने २६ कम्पनीको सेयर मूल्य घटेको छ भने ४ को स्थिर रह्यो । आज सबैभन्दा धेरै शाइन रेसुङगा डेभलपमेन्ट बैंकको १८ करोड २४ लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ । पोखरा फाइनान्सको १७ करोड १ लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ भने गोर्खाज फाइनान्सको १६ करोड २५ लाख रुपैयाँको सेयर कारोबार भएको छ । आज सबैभन्दा धेरै कमाउनेमा कर्पोरेट डेभलपमेन्ट बैंकका लगानीकर्ता अगाडि रहे । आज यस बैंकका लगानीकर्ताले १० प्रतिशतका दरले कमाएका छन् । इन्फिनीटि लघुवित्त वित्तीय संथाका लगानीकर्ताले ९.९९ प्रतिशत, ग्रिन डेभलपमेन्ट बैंकका लगानीकर्ताले ८.२९ प्रतिशत र बोटलर्स नेपाल तराईका लगानीकर्ताले ७.६२ प्रतिशतका दरले कमाएका छन् । आज सबैभन्दा धेरै पोखरा फाइनान्सका लगानीकर्ताले गुमाएका छन् । आज यस कम्पनीका लगानीकर्ताले ७.१८ प्रतिशतका दरले गुमाएका छन् ।
‘लकइन पिरियड’ सकिएपछि किन घट्छ सेयर मूल्य ?
काठमाडौं । अबको एक महिनामा तीन वटा कम्पनीको सेयर लक इन अवधि समाप्त हुँदैछ । सीईडीबी हाइड्रोपावर कम्पनी, मकर जितुमाया सुरी हाईड्रोपावर र मुक्तिनाथ कृषि कम्पनीको लक इन अवधि समाप्त हुँदैछ । वैशाख ३० मा सीईडीबी हाइड्रोपावर कम्पनीको संस्थापक तथा कर्मचारीलाई छुट्याइएको सेयरमा लकइन अवधि सकिने भएको छ । संस्थापकको ५८ लाख ७५ हजार ८७० कित्ता र कर्मचारीको ५० हजार ३६५ कित्ता सेयरमा लकइन अवधि सकिन लागेको हो । त्यस्तै, मकर जितुमाया सुरी हाईड्रोपावर लिमिटेडको २६ लाख कित्ता बढी सेयरको लक इन अवधि पनि समाप्त हुँदैछ । कम्पनीको सञ्चालक डोल्मा इम्प्याक्ट फण्ड आईको नाममा रहेको कम्पनीको २६ लाख ५ हजार ९ सय कित्ता सेयरको लक इन अवधि आगामी जेठ १६ गतेबाट समाप्त हुने भएको हो । कम्पनीको सञ्चालक समितिमा प्रतिनिधित्व गर्ने डोल्मा इम्प्याक्ट फण्ड आईको राजीनामा २०८० जेठ १७ गते बसेको सञ्चालक समितिको बैठकले सोहि दिनदेखि लागू हुनेगरी स्वीकृत गरेको थियो । उक्त मितिदेखि डोल्मा इम्प्याक्ट फण्ड आईको स्वामित्वमा रहेको कम्पनीको प्रतिसेयर मूल्य १०० अंकित दरका २६ लाख ५ हजार ९ सय कित्ता सेयर खरिद बिक्री वा हस्तान्तरण वा लेनदेन गर्न नसक्ने गरी एक वर्षका लागि रोक्का गरिएको थियो । उक्त रोक्का रहेको सेयरको लक इन अवधि आगामी जेठ १६ गते समाप्त हुन लागेको हो । त्यस्तै, मुक्तिनाथ कृषि कम्पनीको लक इन अवधि आगामी जेठ १८ गते समाप्त हुने भएको छ । सामूहिक लगानी कोषका लागि छुट्याइएको ५ प्रतिशतले हुन आउने ७० लाख रुपैयाँबराबरको ७० हजार कित्ता सेयरको लक इन अवधि जेठ १८ गते सकिन लागेको कम्पनीले जनाएको हो । कम्पनीले आम सर्वसाधारण्का लागि निष्कासन गरेको आईपीओ गत मंसिर १९ गते बाँडफाँड गरेको थियो । आगामी जेठ १८ गते उक्त साधारण सेयर बाँडफाँड भएको ६ महिना पुग्दैछ । साधारण सेयर बाँडफाँड भएको ६ महिनासम्म सामूहिक लगानी कोषका लागि छुट्याइएको सेयर रोक्का हुने प्रावधान रहेको छ । ३ कम्पनीको ८५ लाख ९६ हजार ७ सय ४४ कित्ता सेयर सर्वसाधारणको पनि खरिदबिक्रि गर्न पाउने छन् । वैशाखमा मात्रै चार वटा कम्पनीको लक इन अवधि समाप्त हुने भएको हो । बैशाखमा माथिल्लो मैलुङखोला, रुरु जलविद्युत्, चिरख्वा हाइड्रोपावर र सीईडीबी हाइड्रोपावरको लक इन समाप्त हुँदैछ । जसमध्ये वैशाख २ देखि माथिल्लो मैलुङखोला जलविद्युत कम्पनीले म्युचुअल फण्डलाई छुट्याएको ७५ हजार कित्ता सेयरमा लकइन अवधि समाप्त भइसकेको छ । त्यस्तै, वैशाख ३ देखि रुरु जलविद्युत् कम्पनीको कुल ४४ लाख ४४ हजार ९७८ कित्ता सेयरमा लकइन अवधि सकिएको छ । जसमा संस्थापकको ३९ लाख ४५ हजार ८८८ कित्ता, प्रभावित स्थानीयबासीको ४ लाख ८९ हजार २४५ कित्ता र कर्मचारीलाई सुरक्षित गरिएको ९ हजार ८४५ कित्ता सेयरमा वैशाख ३ गते लकइन अवधि सकिएको हो । चिरख्वा हाइड्रोपावरले म्युचुअल फण्डलाई छुट्याइएको ४० हजार कित्ता सेयरमा वैशाख १५ देखि ‘लकइन’ समाप्त भएको छ । माथिल्लो मैलुङखोला जलविद्युत कम्पनीले म्युचुअल फण्डलाई छुट्याएको ७५ हजार कित्ता सेयरमा लकइन अवधि समाप्त भएको दिन वैशाख २ गते ४६२ रुपैयाँ प्रतिकित्तामा कारोबार भएको थियो । वैशाख ३ गते घटेर ४५४ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । त्यस्तै, ४ गते ४५० रुपैयाँ, ६ गते ४४५ रुपैयाँ, ९ गते ४५३ रुपैयाँ र १० गते ४४२ रुपैयाँमा कारोबार भएको देखिन्छ। यसरी हेर्ने हो भने लक इन अवधि सकिएर बजार खुलेसँगै मुल्य घटेको देखिन्छ । सो समय अवधि अघि चैत २८ गते ४६० रुपैयाँमा खरिदबिक्रि भएको देखिन्छ । रुरु जलविद्युत् कम्पनीको कुल ४४ लाख ४४ हजार ९७८ कित्ता सेयरमा लकइन अवधि सकिएको दिन वैशाख ३ गते ६२३ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । त्यसको अघिल्लो दिन वैशाख २ गते ६२५ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो भने चैत २८ गते ६३५ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । लक इन अवधि समाप्त भएपछि वैशाख ४ गते मूल्य घटेर ५६० रुपैयाँमा कारोबार भयो । त्यस्तै वैशाख ६ गते ५०४ रुपैयाँ, वैशाख ९ गते ५४६ रुपैयाँ र १० गते ५३० रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । चिरख्वा हाइड्रोपावरले म्युचुअल फण्डलाई छुट्याइएको ४० हजार कित्ता सेयरमा वैशाख १५ देखि ‘लकइन’ समाप्त भएर बजार खुलेको दिन वैशाख १६ गते ५१५ रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । त्यसअघि १३ गते ५३० रुपैयाँ, १२ गते ५२३ रुपैयाँ र १० गते ५२२ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो । यसरी हेर्ने हो भने लकइन अवधि समाप्त भएर सेयर कारोबारमा आएपनि त्यसले मूल्य निर्धारणमा खासै ठूलो प्रभाव पारेको देखिँदैन । तत्काल लकइन अवधि समाप्त भएर बजारमा भएका कम्पनीहरुलाई नियाल्ने हो भने क्रमशः मूल्य घट्दै गएका छन् । लकइन अवधि समाप्त भएपछि बजारमा आएको सेयरमा लगानीकर्ताको कम चासोमा पर्ने भएकोले मूल्य पनि घट्ने गरेको लगानीकर्ता माधव खनाल बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘सय रुपैयाँमा पाइरहेको सेयर बढिमा किन्नु पर्यो भने त्यो सर्वसाधारणको लागि त महङ्गो पर्नेभयो नी, मानौं न यदि सय रुपैयाँमा पाइरहेको सेयर ३ सय रुपैयाँमा किन्नुपर्यो भने सर्वसाधारणको लागि त २ सय रुपैयाँ महङ्गो पर्यो नि त्यसैले पनि सर्वसाधारणको त्यसप्रतिको रुचि कम भएको हो ।’ उनका अनुसार लकइन अवधि समाप्त भएपछि बजार मूल्य घट्नु स्वाभाविक हो ।
