रसुवा र नुवाकोटका ११ जलविद्युत् आयोजनाका ९३४ जना सम्पर्कविहीन
काठमाडौं । भोटेकोसी नदीमा आएको भिषण बाढीले ठूलो क्षति पुर्याउँदा रसुवा र नुवाकोटका ११ वटा जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ९३४ जना कर्मचारी तथा श्रमिकहरू सम्पर्कविहीन भएका छन् । स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) ले शुक्रबार एक जानकारी सार्वजनिक गर्दै दुवै जिल्लाका गरी कुल १३ वटा जलविद्युत् आयोजना बाढीबाट क्षतिग्रस्त भएको र त्यसमध्ये ११ वटा आयोजनाका जनशक्ति सम्पर्कविहीन बनेको पुष्टि गरेको छ । इप्पानका अनुसार बाढीका कारण सबैभन्दा बढी जनशक्ति रसुवास्थित माथिल्लो त्रिशूली-१ जलविद्युत् आयोजनामा प्रभावित भएका छन्, जहाँ ५७६ जना सम्पर्कबाहिर छन् । यसैगरी रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनाका ९३ जना, लाङटाङ खोलाका ४२ जना, चिलिमेका आठ जना, मेलुङ खोलाका सात जना र रसुवा-भोटेकोसी आयोजनाका चार जना पनि हालसम्म सम्पर्कमा आउन सकेका छैनन् । यता नुवाकोट जिल्लामा निर्माणाधीन र सञ्चालनमा रहेका ६ वटा आयोजनामध्ये पाँच वटाका २०४ जना कर्मचारी सम्पर्कविहीन भएका छन् । जसमा माथिल्लो त्रिशूली-३ ‘बी’ का १५८ जना, माथिल्लो त्रिशूली-३ ‘ए’ का ४२ जना, मिडल त्रिशूली गंगाका दुई जना तथा त्रिशूली र देवीघाट जलविद्युत् आयोजनाका एक/एक जना रहेका छन् । बाढी प्रभावित क्षेत्रमा तीव्र रूपमा उद्धार कार्य अघि बढाइएको र हालसम्म माथिल्लो त्रिशूली-१ का २५४ जनाको सकुशल उद्धार भइसकेको इप्पानले जनाएको छ । अन्य आयोजनाहरूमा पनि उद्धार टोली परिचालन गरी बाँकी व्यक्तिहरूको खोजी तथा उद्धारको पहल भइरहेको छ ।
नुवाकोटमा ९० प्रतिशत विद्युत् पुनःस्थापना, रसुवामा शनिबारसम्म बिजुली बाल्ने तयारी
काठमाडौं । भोटेकोसी नदीमा बुधबार आएको विनाशकारी बाढीका कारण क्षतिग्रस्त बनेका रसुवा र नुवाकोट क्षेत्रमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले तीव्र गतिमा विद्युत् पुनःस्थापनाको काम अघि बढाएको छ । बाढीले विभिन्न जलविद्युत् आयोजना र प्रसारण लाइनमा क्षति पुर्याउँदा ४३० मेगावाटभन्दा बढी बिजुली राष्ट्रिय प्रणालीबाट बाहिरिए पनि प्राधिकरणले देशैभरको लोड व्यवस्थापन गर्न सफल भएको जनाएको छ । बाढीबाट प्रभावित क्षेत्रमध्ये नुवाकोटमा वैकल्पिक व्यवस्था मिलाएर बिहीबार दिउँसोसम्ममै करिब ९० प्रतिशत विद्युत् प्रवाह पुनःसञ्चालन भइसकेको छ । त्रिशूली पारिको क्षेत्रमा बाटो र पुल बगेर सञ्चार तथा पहुँच विच्छेद भए पनि धादिङको सल्यानटारबाट फिड गराएर बिजुली पुर्याइसकिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । यसैबीच, पूर्ण रूपमा विद्युत्विहीन बनेको रसुवाको धुन्चे र आसपासका क्षेत्रमा भने शनिबारसम्म बिजुली बाल्ने लक्ष्यका साथ प्राधिकरणले प्राविधिक टोली खटाएर अनेक विकल्पमा अध्ययन थालेको बताएको छ । प्राधिकरणका अनुसार बेत्रावती क्षेत्र वरपर ५ देखि ७ वटा टावरहरू बगेकाले सडकमार्ग खुल्नेबित्तिकै ६६ केभीए लाइनमार्फत चिलिमे-त्रिशूली संरचना प्रयोग गर्ने पहिलो विकल्प राखिएको छ । यस्तै, साञ्जेन पावर हाउसलाई आइसोलेटेड मोडमा चलाएर हाकु क्षेत्रमा एयरलिफ्ट गरी १० वटा पोल जोड्ने वा नुवाकोटबाटै खोलाको किनारैकिनार एउटा फिडर रसुवातर्फ लैजाने अन्य विकल्पहरूमा पनि काम भइरहेको प्राधिकरणको भनाइ छ । शुक्रबार बिहानैदेखि प्राविधिक टोली गम्भीर अध्ययन र मर्मतमा खटिएकाले शनिबारसम्ममा रसुवामा पनि बिजुली पुनःस्थापना हुनेमा प्राधिकरण आशावादी छ ।
टनेलमा थुनिएका कर्मचारीको उद्धारमा जुटेका छौं: प्राधिकरण
काठमाडौं । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका निमित्त कार्यकारी निर्देशक दीर्घायु श्रेष्ठले चीनबाट आएको भीषण बाढीका कारण त्रिशूली करिडोरमा रहेका १५ वटा जलविद्युत् आयोजनामा गम्भीर क्षति पुगेको जानकारी दिएका छन् । बाढीका कारण प्राधिकरण र निजी क्षेत्रका आयोजनाबाट गरी करिब ४३० मेगावाटभन्दा बढी विद्युत् राष्ट्रिय प्रणालीबाट बाहिरिएको उनले बताए । यति ठूलो परिमाणमा विद्युत् उत्पादन बन्द भए पनि प्राधिकरणले आन्तरिक व्यवस्थापन गरी हालसम्म देशभर लोड व्यवस्थापन गर्न र विद्युत् कटौती हुन नदिन सफल भएको श्रेष्ठले स्पष्ट पारे । बाढी र पहिरोले पुर्याएको भौतिक क्षतिसँगै मानवीय संकट पनि उत्तिकै गहिरो रहेको श्रेष्ठले उल्लेख गरे। उनकाअनुसार त्रिशूली ३-ए, रसुवागढी, चिलिमे र त्रिशूली-३बी लगायतका आयोजनाका टनेल तथा पावर हाउसभित्र २०० भन्दा बढी कर्मचारी र श्रमिक थुनिएका छन् । बाढीले सडक सञ्जाल पूर्ण रूपमा अवरुद्ध पारेको र आयोजना स्थलहरू बन्जर भूमिमा परिणत भएकाले उद्धार कार्य निकै चुनौतीपूर्ण बनेको उनको भनाइ छ । विशेषगरी त्रिशूली-३ए मा थुनिएका कर्मचारीहरूको अवस्था अझै अज्ञात रहेकाले उनीहरूको जीवनरक्षाका लागि प्राधिकरणको टोली युद्धस्तरमा खटिएको उनले जानकारी दिए । निमित्त कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठले उद्धार कार्यका लागि नेपाली सेना, गृह मन्त्रालय र विपद् व्यवस्थापन सेलसँग निरन्तर समन्वय भइरहेको बताए । टनेलभित्र रहेकाहरूलाई अक्सिजनको कमी हुन नदिन केबल डक्टबाट प्वाल पारेर हावा पठाउने प्रयास भइरहेको र हेलिकप्टरमार्फत उद्धार कार्यलाई तीव्रता दिइएको उनले जानकारी दिए । उद्धारमा सहयोग पुर्याउन पर्वतारोहीहरूलाई समेत परिचालन गरिएको र पुरानो नक्सा तथा गुगल म्यापको सहायताले थुनिएका स्थानहरूको पहिचान गर्ने काम भइरहेको उनले उल्लेख गरे । विद्युत् आपूर्ति पुनःस्थापनाको सन्दर्भमा बोल्दै श्रेष्ठले बाढी प्रभावित नुवाकोट र रसुवामा वैकल्पिक व्यवस्था गरिएको बताए । हिजो दिनभरको प्रयासपछि सिन्धुपाल्चोकको मेलम्चीबाट ल्याइएको प्रसारण लाइनमार्फत नुवाकोट र बट्टार क्षेत्रमा बिजुली सुचारु गरिएको र आज धुन्चे क्षेत्रमा विद्युत् पुनः सञ्चालन गर्ने काम भइरहेको उनले जानकारी दिए । प्राकृतिक विपत्तिका कारण उत्पन्न यस कठिन घडीमा मानवीय क्षति कम गर्ने र विद्युत् सेवालाई यथाशक्य छिटो पूर्ववत् अवस्थामा फर्काउन प्राधिकरण प्रतिबद्ध रहेको उनले विश्वास दिलाए ।
