बाढीले १६ जलविद्युत आयोजनामा ठुलो क्षति, लाङटाङ खोलाका ७० कर्मचारी सम्पर्कविहीन
काठमाडौं । भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण जलविद्युत क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ । प्रारम्भिक विवरणअनुसार १६ जलविद्युत आयोजनामा ठुलो क्षति पुगेको स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था, नेपाल (इप्पान) ले जनाएको छ । इप्पानका अध्यक्ष मोहन डाँगी र लाङटाङ खोला हाइड्रोपावरका प्रबन्ध निर्देशक एवं इप्पानका सचिव समेत रहेका विजय मोहन भट्टराईलेका अनुसार बाढीले ठुलो संख्यामा भौतिक संरचना ध्वस्त पार्नुका साथै मानवीय क्षति समेत गराएको छ । तीमध्ये धेरैजसो आयोजनाहरू पूर्ण रूपमा बगाएको अवस्थामा रहेको इप्पानका अध्यक्ष डाँगीले बताए । अध्यक्ष डाँगीले क्षतिको पूर्ण विवरण र सम्पर्कविहीन भएकाहरूको संख्या संकलन भइरहेको जानकारी दिए । यस विषयमा थप छलफल र आधिकारिक धारणा तय गर्न ऊर्जा मन्त्रालयमा आकस्मिक बैठकसमेत बोलाइएको छ । विपद्को सबैभन्दा भयावह रूप लाङटाङ खोला हाइड्रोपावरमा देखिएको छ । आयोजनाका अध्यक्ष मोहन भट्टराईले दिएको जानकारीअनुसार आयोजनाको भौतिक संरचना पूर्ण रूपमा नष्ट भएर शून्यको अवस्थामा पुगेको छ । उनका अनुसार उक्त आयोजनामा कार्यरत करिब ७० जना कर्मचारी तथा कामदारहरू हालसम्म सम्पर्कविहीन छन् । ‘मेरो इन्जिनियरिङ टिमका २५ जना र सुरुङभित्र काम गरिरहेका अन्य २५ जना गरी ठुलो संख्यामा मानिसहरू सम्पर्कविहीन,’ उनले भने । बाढीको सतह खोलाभन्दा १५० देखि २०० मिटर माथिसम्म आएकाले खोलाबाट १०० मिटर उचाइमा रहेको टनेल भित्र समेत पानी पसेर कामदारहरूलाई बगाएको अनुमान गरिएको छ । विपद्को प्रभाव आयोजना क्षेत्रमा मात्र सीमित नभई आसपासका बस्तीमा पनि परेको छ । भट्टराईका अनुसार स्याफ्रुबेँसी बजारको अस्तित्व नै संकटमा परेको छ । उनले यस घटनालाई सामान्य विपद् नभई महाप्रलयको संज्ञा दिए । ‘प्रोजेक्ट त म फेरि बनाउन सकुँला, तर मेरा ७० जना मानिसहरू फर्किएर आउँदैनन् । यो संसारमै नहुने खालको विपद् हो,’ भट्टराईले भावुक हुँदै भने । अध्यक्ष भट्टराईले माथिल्लो भेगका सडक र बस्तीहरू पूर्णरूपमा ध्वस्त भएकाले बाढीमा परेर देशभर १ हजारभन्दा बढी मानिसहरू सम्पर्कविहीन भएको हुनसक्ने आशंकासमेत व्यक्त गरे । जलविद्युत प्रवर्द्धकहरूले अहिलेको अवस्थामा भौतिक क्षतिभन्दा पनि मानवीय जीवनको खोजी र उद्धारलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरेका छन् । अहिले जलविद्युत क्षेत्रका प्रतिनिधि र सरकारी निकायहरू क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन र राहत तथा उद्धार कार्यमा जुटिरहेका छन् ।
बाढीका कारण ४३० मेगावाट विद्युत् प्रणालीबाट बाहिरियो
काठमाडौं । भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण ४३० मेगावाट विद्युत् उत्पादन प्रणालीबाट बाहिर गएको छ । ऊर्जा मन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठको सचिवालयका अनुसार बाढीका कारण ११ वटा जलविद्युत् आयोजनाबाट उत्पादित करिब ४०५ मेगावाट र २५ मेगावाट सौर्य विद्युत् गरी कुल ४३० मेगावाट विद्युत् प्रणालीबाट बाहिरिएको हो , बाढीका कारण रसुवागढी, चिलिमे, त्रिशूली-३ ‘ए’, त्रिशूली-३ ‘बी’ हब २२० केभी सबस्टेसन, त्रिशूली तथा देविघाट जलविद्युत् केन्द्रलगायत संरचनामा क्षति पुगेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ। विभिन्न वितरण संरचनामा समेत क्षति पुगेपछि विद्युत् आपूर्ति प्रभावित भएको हो । बाढीका कारण जनधनको ठूलो क्षति हुनुका साथै घर, सडक, पुल, विद्युत् तथा अन्य भौतिक संरचनामा समेत क्षति पुगेको प्राधिकरणले जनाएको छ । विद्युत् प्रणालीमा परेको क्षति तथा प्रभावित आयोजनाबारे विस्तृत विवरण आउन अझै बाँकी रहेको छ ।
बाढीका कारण यी जलविद्युत आयोजनामा क्षति, बिजुली उत्पादन बन्द
काठमाडौं । रसुवा जिल्लामा आएको आकस्मिक बाढीका कारण उत्पादन, प्रसारण तथा वितरणसँग सम्बन्धित विद्युत् संरचनामा क्षति पुगेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणका अनुसार बाढीका कारण रसुवागढी चिलिमे, त्रिशूली-३ ‘ए’, त्रिशूली-३ ‘बी’ हब २२० केभी सबस्टेसन, त्रिशूली तथा देविघाट जलविद्युत् केन्द्रलगायत संरचनामा क्षति पुगेको छ । विभिन्न वितरण संरचनामा समेत क्षति पुगेपछि विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भएको हो । बाढीका कारण जनधनको ठूलो क्षति हुनुका साथै घर, सडक, पुल, विद्युत् तथा अन्य भौतिक संरचनामा समेत क्षति पुगेको प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणले बाढीका कारण बेपत्ता तथा प्रभावित सुरक्षाकर्मी, राष्ट्रसेवक कर्मचारी र सर्वसाधारणको खोजी, उद्धार, राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि सम्बन्धित सबै पक्षलाई तत्काल प्रभावकारी रूपमा परिचालित हुन आग्रह गरेको छ । बाढीको जोखिम अझै कायम रहन सक्ने भन्दै नदी तथा खोलाको आसपास, तटीय क्षेत्र र अन्य जोखिमयुक्त स्थानमा रहेका राष्ट्रसेवक, प्राधिकरणका कर्मचारी तथा सर्वसाधारणलाई उच्च सतर्कता अपनाउन प्राधिकरणले आग्रह गरेको छ। थप जोखिम देखिएमा तत्काल सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण हुनसमेत अनुरोध गरिएको छ । विद्युत् आपूर्ति नियमित गर्न हरसम्भव प्रयास भइरहेको भन्दै प्राधिकरणले आपूर्ति सुचारु नहुन्जेल धैर्य गर्न र आधिकारिक सूचनामात्र प्रवाह गर्न सम्बन्धित सबैमा अनुरोध गरेको छ ।
