बाढीबाट मृत्यु हुनेको संख्या ७८१ पुग्यो, साढे दुई हजारभन्दा बढी अझै सम्पर्कबिहीन
काठमाडौं । भदौ १० गते भोटेकोसी नदीमा आएको भीषण बाढीमा परी ज्यान गुमाउनेको संख्या ७८१ पुगेको छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार आइतबार साँझ ६ बजेसम्म विभिन्न आठ जिल्लाबाट ७८१ जनाको शव तथा मानव अंग फेला पारिएको हो । बाढीबाट सबैभन्दा बढी क्षति चितवन र नवलपरासी पूर्वमा भएको छ, जहाँ क्रमशः २७२ र १९९ जनाको शव फेला परेको छ । यसैगरी नवलपरासी पश्चिममा १००, गोरखामा ५८, नुवाकोटमा ५२, धादिङमा ५०, तनहुँमा ३७ र रसुवामा १३ जनाको शव तथा मानव अंग भेटिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । बाढीपछि हालसम्म दुई हजार ५०२ जना मानिस सम्पर्कविहीन रहेका छन् । बेपत्ता हुनेहरूमा ठूलो संख्या विभिन्न क्षेत्रका कर्मचारी, सुरक्षाकर्मी र सर्वसाधारणको रहेको छ । जसमा २५ नेपाल प्रहरी, ४५ नेपाली सेना, १३ सशस्त्र प्रहरी बल, १५ भन्सार कार्यालयका कर्मचारी र चार जना अध्यागमन कार्यालयका कर्मचारी छन् । त्यसैगरी विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ९३३ जना, ५९२ विदेशी नागरिक, विदेशीसँगै घुम्न गएका १२७ नेपाली, लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जका तीन र क्वारेन्टाइन कार्यालयका तीन कर्मचारी पनि बेपत्ता छन् । जिल्लागत आधारमा रसुवाका ५६२, नुवाकोटका ११५ र मकवानपुरका ६५ जना सर्वसाधारण अझै सम्पर्कमा आएका छैनन् । विपत्तिको यस घडीमा प्रभावित क्षेत्रहरूबाट हालसम्म ९ हजार ४३५ जनाको सकुशल उद्धार गरिएको छ, जसमध्ये जलविद्युत् आयोजनाका जोखिमपूर्ण सुरुङबाट मात्रै २७९ जनालाई निकालिएको छ । उद्धार कार्यका लागि नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत २५४ विदेशी र तीन हजार ६७ नेपाली गरी कुल तीन हजार ३२१ जनाको हवाई उद्धार गरिएको छ । बाढी प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाउन कुल २० हजार ६१८ जना सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ । जसअन्तर्गत आठ हजार ५२१ नेपाली सेना, सात हजार ८९४ नेपाल प्रहरी र चार हजार २०३ सशस्त्र प्रहरी बलका जवानहरू रातदिन खटिएका छन् ।
प्रधानमन्त्री राहत कोषमा चिनियाँ सरकारको ३० करोड सहयोग
काठमाडौं । चीन सरकारले नेपालका बाढीपीडितका लागि घोषणा गरेको नगद सहयोग रकम हस्तान्तरण गरेको छ । आइतबार अर्थ मन्त्रालयमा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेलाई भेट गरेर नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत झाङ माओमिङले झन्डै साढे ३० करोड नेपाली रुपैयाँ (२० लाख अमेरिकी डलर) को चेक अर्थमन्त्रीलाई हस्तान्तरण गरे । यसैगरी, राजदूत माओमिङले चिनियाँ रेडक्रसले उपलब्ध गराएको ३ करोड ६ लाख रुपैयाँ बराबर (२ लाख अमेरिकी डलर) को नगद पनि हस्तान्तरण गरे । राहत रकम हस्तान्तरण गर्दै राजदूत माओमिङले हिमालय क्षेत्रमा आएको विशाल प्रलयका कारण नेपाल र चीनले भोगेको विपत्तिको सामना दुवै देशले मिलेर गर्ने बताए । नेपालको विपत्तिमा चीन सधैं साथमा रहेको सन्देश चीनका राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीले नेपाल सरकारलाई पठाएको बताउँदै राजदूत माओमिङले नेपालका लागि चीन सरकारले गरेको अन्य प्रकारका सहयोगहरू पनि नेपाल भित्रिन सुरु भइसकेको जानकारी दिए । आजमात्रै दुईवटा चिनियाँ जहाजले ५० टन टेन्ट, ब्ल्याङ्केट, स्लिपिङ ब्याग, मेडिकल किट र बिस्कुटजस्ता सहायता सामग्री काठमाडौंमा ओरालेको राजदूत माओमिङले बताए । साथै थप सहयोग पनि निरन्तर गरिने उनको भनाइ छ । रसुवामा गएको बाढीका कारण चीनतर्फ नै रोकिएका नेपालीहरूलाई मुस्ताङको कोरोला नाका भएर नेपाल फिर्ता ल्याउनका लागि पहल भइरहेको पनि उनले अर्थमन्त्रीलाई अवगत गराए । त्यस्तै, जलविद्युत कम्पनीको सुरुङमा फसेकाहरूको उद्धारका लागि हिजै चिनियाँ हेलिकप्टरसहितको दक्ष जनशक्ति नेपाल आएको जानकारी गराउँदै राजदूत माओमिङले थप केही दक्ष उद्धार प्राविधिकहरू आज नेपाल आइपुगेको बताए । नेपाल सरकारले उद्धारका लागि माग गरेको ठूलो परिमाणमा सामान बोक्न सक्ने ड्रोन नेपाल ल्याउनका लागि चीन सरकारले द्रुत गतिमा काम गरिरहेको कुरा पनि उनले अर्थमन्त्रीलाई जानकारी दिए । नेपाल सरकारको तर्फबाट चीन सरकारको सहायता रकम बुझ्दै अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले अकल्पनीय विपत्तिबाट गुज्रिएको नेपाललाई चीन सरकारले गरेको सहयोगका लागि धन्यवाद ज्ञापन व्यक्त गरे । विपत्तिकै कारण दुवै मुलुकले ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति बेहोर्नुपरेको भन्दै उनले चीनले भोगेको क्षतिप्रति नेपाल सरकारको तर्फबाट गहिरो दुःख व्यक्त गरे । विश्वको बढ्दो तापक्रमको विनाशकारी क्षति हिमालय क्षेत्रका मुलुकहरूले बेहोर्नु पर्ने कारणको सुरुवात भएको भन्दै उनले यसको सामना गर्न नेपाल र चीनबीच हातेमालो जरुरी रहेको बताए ।
जलविद्युत आयोजनामा करिब ९ सय जना सम्पर्कविहीन
काठमाडौं । भदौ १० गते आएको बाढीपछि विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत करिब ९ सय जना सम्पर्कविहीन भएका छन् । स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था नेपाल (इप्पान) का अनुसार रसुवा र नुवाकोटका ११ वटा जलविद्युत् आयोजनामा ८९८ जना सम्पर्कविहीन भएका हुन् । सम्पर्कविहीन हुनेको संख्या रसुवास्थित माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत् आयोजनामा सबैभन्दा धेरै छ । २१६ मेगावाट क्षमताको उक्त आयोजनामा ५७६ जना सम्पर्कविहीन रहेको इप्पानले जनाएको छ । यहाँबाट २५४ जनाको उद्धार भइसकेको छ भने करिब ३०० जना अझै सुरुङभित्र फसेको बताइएको छ । त्यस्तै, १११ मेगावाटको रसुवागढी जलविद्युत् आयोजनामा ९३ जना, २० मेगावाटको लाङटाङ खोला आयोजनामा ४२ जना, २२ मेगावाटको चिलिमेमा ८ जना, ५ मेगावाटको मैलुङ खोलामा ७ जना र १२० मेगावाटको रसुवा–भोटेकोशी आयोजनामा ४ जना सम्पर्कविहीन छन् । लाङटाङ खोलामा सम्पर्कविहीनमध्ये १८ जनाको उद्धार भए पनि २५ जना अझै सुरुङभित्र रहेको जनाइएको छ। मैलुङ खोलाका ७ जना पनि सुरुङमै फसेका छन् । यस्तै, नुवाकोटका चार जलविद्युत् आयोजनामा पनि १६८ जना सम्पर्कविहीन रहेको इप्पानले जनाएको छ । जसअनुसार ३७ मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘बी’ मा १२२ जना, ६० मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ मा ४२ जना, १९.६ मेगावाटको मिडल त्रिशूली गंगामा २ जना, २४ मेगावाटको त्रिशूली आयोजनामा १ जना र १४.९ मेगावाटको देवीघाट आयोजनामा १ जना सम्पर्कविहीन छन् । माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘बी’ बाट ११ जनाको उद्धार भइसकेको छ । बाढीपछि आयोजनाका कर्मचारी तथा कामदारको उद्धारलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ । विशेषगरी सुरुङभित्र फसेकाहरूको उद्धारका लागि सुरक्षाकर्मी तथा प्राविधिक टोलीले निरन्तर प्रयास गरिरहेका छन् ।
विपद् प्रभावित चार जिल्लालाई बागमती सरकारले ३ करोड रुपैयाँ दिने
काठमाडौं । बागमती प्रदेश सरकारले विपद् प्रभावित रसुवा, नुवाकोट, धादिङ र चितवनका स्थानीय तहलाई राहत तथा उद्धारका लागि ३ करोड रुपैयाँ उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ । आइतबार एमाले पार्टी कार्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री किरण थापा मगरले ३ करोड रुपैयाँ उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको जानकारी दिएका हुन् । मुख्यमन्त्री थापाका अनुसार रसुवाका चार पालिकालाई स्थानीय विपद् व्यवस्थापन समितिमार्फत १ करोड रुपैयाँ छुट्याइएको छ । यस्तै, नुवाकोटलाई १ करोड, धादिङलाई ५० लाख र चितवनलाई ५० लाख रुपैयाँ प्रदेश विपद् व्यवस्थापन कोषबाट उपलब्ध गराउने निर्णय गरिएको उनले जानकारी दिए । विपद्का कारण मृत्यु भएका व्यक्तिको अन्त्येष्टिका लागि प्रदेश सरकारले प्रतिमृतक २५ हजार रुपैयाँ दिने निर्णय समेत गरेको मुख्यमन्त्री थापाले बताए । उक्त रकम सम्बन्धित पालिकामार्फत मृतकका परिवारलाई उपलब्ध गराइने उनको भनाइ छ । मुख्यमन्त्री थापाले विपद्का कारण प्रभावित क्षेत्रमा खाद्यान्न तथा अस्थायी आवासको समस्या देखिएका स्थानमा प्रदेश सरकारले खर्च बेहोर्ने गरी काम सुरु गरिसकेको पनि जानकारी दिए । प्रदेश सरकारले राहत तथा पुनःस्थापनाका काम स्थानीय तहसँग समन्वय र सहकार्य गरेर अघि बढाइरहेको मुख्यमन्त्री थापाको भनाइ छ । प्रभावित क्षेत्रमा प्रदेश सरकारको उपस्थिति देखिने गरी तत्कालीन राहतका कामलाई प्राथमिकता दिइएको उनले बताए ।
बाढीपहिरो पीडितका लागि करिब ८ लाख रुपैयाँ बराबरको राहत सामग्री सहयोग
काठमाडौं । हिमालयन लाइफ इन्स्योरेन्समा कार्यरत कर्मचारीहरूले रसुवा जिल्लामा हालै आएको बाढी तथा पहिरोबाट प्रभावित नागरिकका लागि करिब ८ लाख रुपैयाँ बराबरको खाद्यान्न तथा लत्ताकपडा सहयोग गरेका छन् । विपदबाट प्रभावित परिवारलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउने उद्देश्यले कर्मचारीहरूबाट स्वेच्छिक रूपमा संकलन गरिएको खाद्यान्न तथा लत्ताकपडा नुवाकोटमा रहेको नेपाली सेनालाई हस्तान्तरण गरिएको हो । उक्त राहत सामग्री नेपाली सेनामार्फत रसुवाका बाढी तथा पहिरो प्रभावित क्षेत्रमा पुर्याइनेछ । बाढी तथा पहिरोका कारण प्रभावित नागरिकको दैनिकी कष्टकर बनेको अवस्थामा उनीहरूलाई तत्काल सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले हिमालयन लाइफका कर्मचारीहरूले आफ्नै पहलमा राहत सामग्री संकलन गरेका हुन् । विपद्को समयमा पीडित परिवारको साथमा उभिने मानवीय भावना र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई प्राथमिकतामा राख्दै कर्मचारीहरूले उक्त सहयोग गरेका हुन् ।
४०९ जनाको हवाई उद्धार, त्रिशूली–३ को टनेलमा उद्धार कार्य जारी
काठमाडौं । रसुवामा आएको भीषण बाढीका कारण प्रभावित भएकाहरूको उद्धारका लागि नेपाली उद्धार कार्यलाई तीब्रता दिएको छ । सेनाको हवाई टोलीले आइतबार अपराह्न ३ बजेसम्म १६ जना विदेशी नागरिकसहित कुल ४०९ जनाको सफल उद्धार गरेको छ । उद्धार गरिएका विदेशी नागरिकहरूमा १५ जना चिनियाँ र १ जना भारतीय रहेका छन् । यसैबीच, त्रिशूली–३ जलविद्युत आयोजनाको सुरुङ (टनेल) मा फसेका व्यक्तिहरूको उद्धारका लागि विशेष टोली निरन्तर परिचालित छ । गत भदौ १२ गतेदेखि अस्थायी रूपमा बेस क्याम्प खडा गरी खटिएको विशेषज्ञसहितको संयुक्त टोलीले ड्रिलिङ मेसिन, स्काभेटर र हाइड्रोलिक कटर जस्ता उपकरणहरूको प्रयोग गरी ‘क्राउनहेड’ फेला पार्न सफल भएको छ । सुरुङमा गरिएको प्वालबाट अवलोकन गर्दा ७ मिटरको डायमिटरमा पानीको सतह निकै माथिसम्म देखिएको प्राविधिक टोलीले जनाएको छ । बाढी तथा प्राकृतिक विपद्बाट प्रभावित विभिन्न जिल्लाहरूमा नेपाली सेनाले ठूलो संख्यामा फौज परिचालन गरेको छ। हालसम्म करिब ८ हजार ५ सयभन्दा बढी सैन्य जनशक्ति अन्य सरोकारवाला निकायहरूसँगको समन्वयमा राहत तथा उद्धार कार्यमा सक्रिय रहेका छन् । सेनाले प्रभावित क्षेत्रमा प्राथमिकताका आधारमा उद्धार र सहयोग कार्यलाई निरन्तरता दिइरहेको छ । – न्यूज एजेन्सी नेपाल
बाढीपीडितका लागि एनसीसीएस ग्रुपको १० लाख सहयोग
काठमाडौं । बाढीबाट प्रभावित नागरिकको खोज, उद्धार, राहत तथा पुनःस्थापनामा सहयोग पु‍र्याउन एनसीसीएस ग्रुपले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा १० लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ । एनसीसीएस ग्रुपअन्तर्गतका तीन शैक्षिक संस्थाले छुट्टाछुट्टै रूपमा उक्त रकम प्रदान गरेका हुन् । नेसनल क्रिएटिभ को–एडु स्कुलले ३ लाख, एनसीसीएस हायर सेकेन्डरी स्कुलले ३ लाख तथा नेसनल कलेज अफ कम्प्युटर स्टडिज (एनसीसीएस)ले ४ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेका छन् । भोटेकोशी बाढीबाट रसुवालगायत विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो जनधनको क्षति भएपछि प्रभावित नागरिकको उद्धार तथा राहतका लागि विभिन्न क्षेत्रबाट सहयोग जुटिरहेको छ । एनसीसीएस ग्रुपले पनि विपद्को समयमा प्रभावित परिवारलाई राहत र पुनस्र्थापनामा सहयोग पुगोस् भन्ने उद्देश्यले सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत उक्त रकम प्रदान गरेको जनाएको छ । विगत साढे दुई दशकदेखि नेपालमा सूचना प्रविधि, व्यवस्थापन तथा व्यावसायिक शिक्षाको क्षेत्रमा योगदान दिँदै आएको एससीसीएस ग्रुपले जनाएको छ । ‘क्युएए सर्टिफाइड’ शैक्षिक संस्था एनसीसीएस कलेज पकनाजोलमा सञ्चालनमा रहेको छ र त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन प्राप्त छ । विद्यार्थीलाई डिग्री हासिल गराउने मात्र नभई व्यक्तित्व विकास, नेतृत्व क्षमता अभिवृद्धि तथा व्यावसायिक दक्षता विकासमा समेत केन्द्रित हुँदै आएको एनसीसीएसले शैक्षिक गतिविधिसँगै सामाजिक उत्तरदायित्वलाई पनि प्राथमिकता दिँदै आएको जनाएको छ ।
कृष्णभीरमा सडक अवरुद्ध भएपछि वैकल्पिक मार्गबाट उपत्यकामा ग्यास र इन्धन ल्याइँदै
काठमाडौं । त्रिशूली नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण धादिङको कृष्णभीरमा सडक अवरुद्ध भएपछि नेपाल आयल निगमले काठमाडौं उपत्यका र आसपासका जिल्लाहरूमा वैकल्पिक मार्गबाट एलपी ग्यास तथा पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति व्यवस्था मिलाएको छ । भाद्र १४ गते अर्थात् आइतबार त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले धादिङको बेनिघाट रोराङ गाउँपालिका-७ अन्तर्गत पृथ्वी राजमार्गको कृष्णभीर खण्डमा सडक कटान गरेपछि यातायात तथा ढुवानी सेवा प्रभावित भएको हो । मुख्य राजमार्ग नै अवरुद्ध भई ढुवानीमा समस्या उत्पन्न भएपछि निगमले ग्यास उद्योगीहरूसँग छलफल गरी आपूर्ति सुचारु गर्ने नयाँ विकल्प तय गरेको हो । निगमका अनुसार अब काठमाडौं तथा आसपासका क्षेत्रमा ग्यास बिक्री वितरण गर्ने उद्योगहरूले बारा, पर्सा, चितवन, मकवानपुर, नवलपरासी लगायत आफूलाई पायक पर्ने जिल्लाका ग्यास उद्योगहरूसँग समन्वय गर्नेछन् । ती स्थानका उद्योगहरूमा आ-आफ्ना ग्यास बुलेट खाली गराई सिलिन्डर रिफिल गरिनेछ । कृष्णभीरको बाटो पूर्ण रूपमा नखुलेसम्म यसरी रिफिल गरिएका सिलिन्डरहरू ट्रकमार्फत वैकल्पिक बाटो हुँदै काठमाडौं उपत्यकामा ल्याएर बिक्री वितरण गरिने व्यवस्था मिलाइएको छ । यसैगरी, एलपी ग्यासका साथै अन्य पेट्रोलियम पदार्थ बोक्ने ट्याङ्कर र ट्रकहरूलाई समेत स्थानीय प्रशासनसँगको समन्वयमा वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गरी काठमाडौंसम्म ल्याउने र आपूर्ति व्यवस्थालाई सहज बनाइराख्ने निगमले जनाएको छ ।
