विकासन्युज

आज ग्याल्पो ल्होसार विविध कार्यक्रम गरी मनाइँदै, १२ वर्गमा विभाजन

काठमाडौं । प्रत्येक वर्ष फागुन शुक्ल प्रतिपदाका दिन शेर्पा समुदायले मनाउने सांस्कृतिक पर्व ग्याल्पो ल्होसार विविध कार्यक्रम आयोजना गरी आज मनाइँदै छ । नयाँ वर्षका रूपमा शेर्पा समुदायले २१५२औँ ग्याल्पो ल्होसार मनाउन लागेका हुन् । मुसा, गाई, बाघ, खरायो, ड्रागन (मेघ), सर्प, घोडा, भेडा, बाँदर, चरा, कुकुर र बराह गरी १२ वर्गमा ग्याल्पो ल्होसारलाई विभाजन गरिएको छ । ग्याल्पो ल्होसार फागुन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्म विविध कार्यक्रम आयोजना गरी भव्य रूपमा मनाइन्छ । ग्याल्पो ल्होसार भोटका नवौँ राजा उदे गुङ्ग्यालका पालादेखि वसन्त पर्वका नामले मनाउन सुरू गरिएको हो । समय क्रममा ग्याल्पो ल्होसार नामकरण भएको अनुसन्धाता टीका शेर्पाले सुनाउनुभयो । यो ल्होसारलाई कसैले ग्याल्पो र कसैले ग्याल्बो उच्चारण गर्ने गरेको जानकारी पनि उनले जानकारी दिए । विगतमा हिमाली क्षेत्रका १२ जिल्लामा मनाइने ग्याल्पो ल्होसार हाल २२ जिल्लामा मनाइन्छ । शेर्पा जातिको बसाइँसराइसँगै यो पर्व मनाउने जिल्ला बढेको हो । पुस १५ मा गुरूङ समुदायले तमु र माघ शुक्ल प्रतिपदाका दिन तामाङ समुदायले पनि सोनाम ल्होसारका नाममा यो पर्व मनाइसकेका छन् ।

काठमाडौंका यी स्थानमा काटिदैछ आज बिजुली

काठमाडौं । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले काठमाडौंका विभिन्न स्थानमा आज बिजुली कटौती गर्ने भएको छ । प्राधिकरणले सूचना प्रकाशित गरी महाराजगञ्ज वितरण केन्द्रअन्तर्गतको लाजिम्पाट फिडरमा पर्ने लाजिम्पाट, पानीपोखरी र बालुवाटार क्षेत्रमा बिजुली काटिने छ । आज बिहान १० देखि दिउँसो १५ बजेसम्म लाइन काटिने सूचनामा उल्लेख छ । सो स्थानमा भूमिगत प्रसारण लाइनको केवल परीक्षण एवं चार्ज गर्ने प्रयोजनका लागि लाइन काटिन लागेको प्राधिकरणले जनाएको छ । तोकिएको कार्य समयअगावै पूरा भएमा निर्धारित अवधिअगावै बिजुली प्रवाह हुने उल्लेख गर्दै प्राधिकरणले ग्राहकमा पर्न गएको असुविधाप्रति क्षमासमेत मागेको छ ।

सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकीमा चट्याङसहित वर्षा हुने, यस्तो छ २४ घण्टाको मौसम

काठमाडौं । हाल देशमा पश्चिमी न्यून चापीय प्रणालीको प्रभाव रहेको तथा सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकी प्रदेशमा साधारणतयादेखि अधिकांश बदली रही बाँकी प्रदेश बदली रहेको जल तथा मौसम विज्ञान पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । साथै सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका धेरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा भइरहेको छ । महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकी प्रदेशमा अधिकांश बदली रही बाँकी भू-भागमा आंशिकदेखि साधारणतया बदली रहनेछ । कर्णालीका साथै सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भागका धेरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा तथा लुम्बिनी, गण्डकी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भेगका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षाको सम्भावना छ । गण्डकी,सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भागका धेरै स्थानमा हल्कादेखि मध्यम हिमपातको सम्भावना छ । यसैगरी, आज राति सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशलगायत देशका पहाडी भू-भागमा साधारणतयादेखि अधिकांश बदली रही बाँकी भागमा आंशिक बदली हुनेछ । सुदूरपश्चिम, कर्णाली र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना छ । साथै देशका बाँकी पहाडी भू-भागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षाको सम्भावना छ । महाशाखाले आज बिहान जारी गरेको मौसम पूर्वानुमान बुलेटिनअनुसार गण्डकी, सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम हिमपातको सम्भावना रहेको जनाइएको छ । आगामी २४ घण्टामा कर्णाली साथै सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी भागका धेरै स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ । साथै लुम्बिनी,गण्डकी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भेगका केही स्थान तथा देशका बाँकी प्रदेशका पहाडी भागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षाको सम्भावना छ । महाशाखाले सुदूरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भागका धेरै स्थान, गण्डकी प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भागका केही स्थान र बाँकी प्रदेशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भागका केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम हिमपातको सम्भावना रहेकोले त्यसबाट दैनिक जनजीवन, स्वास्थ्य, कृषि, सडक तथा हवाईउड्डयनमा प्रभाव पर्न सक्ने जनाउँदै ती सम्बद्ध सबैलाई सतर्कता अपनाउन अनुरोध गरेको छ ।

६.१ म्याग्निच्युडको भूकम्प, स्थिति सामान्य

काठमाडौं । सिन्धुपाल्चोक भूकम्पको केन्द्रबिन्दु रहेको भोटेकोशी गाउँपालिकाको स्थिति सामान्य रहेको पाइएको छ । ‘भूकम्पको केन्द्रबिन्दुर रहेको उक्त पालिकामा धक्का ठूलो महसुस भएपनि क्षति भने नभएको जनाएको छ । सिन्धुपाल्चोकको भैरवकुण्ड आसपास केन्द्रबिन्दु बनाएर आज बिहान ६.१ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो । खानी तथा भूगर्व विभाग मातहतको राष्ट्रिय भूकम्प मापन तथा अनुसन्धान केन्द्रका अनुसार आज बिहान २ बजेर ५१ मिनेटमा भूकम्प गएको हो । राजधानी काठमाडौं र आसपासका स्थानमा भूकम्पको धक्का महसुस गरिएको थियो । भूकम्पको धक्का पूर्वी नेपालका केही जिल्लामा समेत महसुस गरिएको छ । भूकम्पका कारण रातको समयमा निद्रामा रहेका मानिससमेत खुला स्थानमा निस्केका थिए ।

अमेरिका पठाइ दिन्छु भन्दै डेढ करोड रूपैयाँ ठगेपछि…

काठमाडौं । पछिल्लो समय सुविधा सम्पन्न देशमा पठाइदिन्छु भनेर ठूलो परिमाणमा पैसा ठग्नेहरु बढेका छन् । अमेरिका, क्यानडा, अष्ट्रेलिया लगायत देशमा सहज रुपमा पठाइदिन्छु भन्दै सर्वसाधारणबाट पैसा उठाउने र पछि सम्पर्कविहीन हुने गिरोहहरु बढेका छन् । यस्तै, एउटा घटना बाहिरिएको छ । वैदेशिक रोजगारीमा आकर्षक तलबको प्रलोभनमा पारी विभिन्न देशहरू हुँदै अमेरिका पठाइदिन्छु भन्दै रकम ठगी गर्ने गिरोहलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ । सोमबार यस्ता तीन जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको बताएको छ । पक्राउ पर्नेहरूमा रूकुम पश्चिम मुसिकोट नगरपालिका-१ घर भई ललितपुर महालक्ष्मी नगरपालिका-४ बस्ने २४ वर्षीय मनिषराज खड्का, रूकुम पश्चिम मुसिकोट नगरपालिका-२ घर भई काठमाडौं टोखा नगरपालिका-३ बस्ने २७ वर्षीय मधु कुमार खड्का र ३४ वर्षीय बिरेन्द्र खड्का रहेका छन् । उनीहरूले अमेरिका पठाइदिछु भन्दै २ जना पीडितहरूबाट १ करोड ४४ लाख ५० हजार रूपैयाँ लिई सम्पर्कबिहीन भएको भन्ने पीडितहरूको उजुरीको आधारमा काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालय टेकुबाट खटिएको प्रहरीले मनिषराजलाई काठमाडौं महानगरपालिका-९ बाट तथा मधु कुमार र बिरेन्द्रलाई काठमाडौं टोखा नगरपालिका-८ बाट पक्राउ गरेको जानकारी दिएको छ । उनीहरूलाई आवश्यक अनुसन्धान तथा कारवाहीको लागि जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौं पठाइएको छ ।

अर्थमन्त्रीले श्रीकृष्णलाई दिए बजेट लेखनको जिम्मा, विश्वासिला पात्र ‘कोर टिम’मा

काठमाडौं । अर्थमन्त्रालयले आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को बजेट लेखनका लागि समिति गठन गरेको छ । समितिको संयोजकमा बजेट महाशाखा प्रमुख श्रीकृष्ण नेपाल रहेका छन् भने सदस्यहरुमा वैदेशिक महाशाखा प्रमुख धनीराम शर्मा, राजस्व महाशाखा प्रमुख उत्तरकुमार खत्री, प्रशासन महाशाखा प्रमुख थानप्रसाद पंगेनी, आन्तरिक राजस्व विभागका उपमहानिर्देशक तिर्थ चिलुवाल र सहमहालेखा नियन्त्रक सुशीला अर्याल रहेका छन् । बजेट लेखन समितिको बजेटको सिद्धान्त तथा प्राथमिकता निर्धारण, मन्त्रालयगत आयोजनाहरु कार्यक्रमहरुको प्राथमिकीकरण गर्न सहजीकरण, बजेट वक्तव्यको मस्यौदा तयार गर्नुका साथै नीति तथा कार्यक्रममा सुझाव पेस गर्ने कार्य जिम्मेवारी रहेको संयोजक नेपालले जानकारी दिए । यसैबीच अर्थ मन्त्रालयले राष्ट्रिय योजनाबाट स्रोत समितिको निर्णय बमोजिम प्राप्त भएको बजेटको सीमाभित्र रहेर चालु, पूँजीगत, वित्तीय व्यवस्था तथा अन्तर सरकारी वित्त हस्तान्तरणको मन्त्रालयगत सीमा तथा प्रदेश र स्थानीय तहका लागि वित्तीय हस्तान्तरणको सीमा उपलब्ध गराएको छ । आर्थिक कार्यविधि तथा उत्तरदायित्व ऐनमा फागुन १५ गते सम्ममा आगामी आर्थिक वर्षको बजेटको सीमा तथा बजेट तर्जुमा सम्बन्धी मार्ग दर्शन पठाउने व्यवस्था छ । त्यसैगरी अर्थ मन्त्रालयले समानीकरण अनुदानको सीमा राष्ट्रिय प्राकृतिक तथा वित्त आयोगलाई उपलब्ध गराएको छ । समपुरक र विशेष अनुदानको सीमा राष्ट्रिय योजना आयोग र सशर्त अनुदानको सीमा सम्बन्धित विषयगत मन्त्रालयहरुलाई उपलब्ध गराएको छ । राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरु र मुख्य मुख्य आयोजनाहरुका लागि बजेट एयरमार्क गरी पठाइएको छ । बजेट मार्ग दर्शनमा बजेटको सीमाभित्र रही गुणस्तरीय आयोजना तथा क्रियाकलापमा बजेट प्रस्ताव गर्न, नयाँ आयोजना प्रस्ताव गर्दा चालु आयोजनाहरुलाई प्राथमिकीकरण गर्ने तयारी पूरा भएका एवं लगानी ढाँचा सुनिश्चित भएका आयोजनामात्र प्रस्ताव गर्ने लगायतका विषय समावेश छन् । त्यसैगरी आयोजनाहरु दोहोरो नपर्ने गरी आयोजना बैंकमा समावेश भएका प्रस्ताव मात्र समावेश गर्न पनि अनुरोध गरिएको छ । अर्थमन्त्री पौडेलले आफू निकट र आफ्नो दल निकट कर्मचारीलाई बजेट लेखन समितिमा राखेका छन् । उसो त उनले बजेट लेखनका लागि यसअघि नै अर्थ सचिवदेखि सहसचिव र उपसचिव पनि फेरबदल गरेका थिए । बजेटका नीति तथा कार्यक्रमहरु विगतका वर्षहरुको जस्तो नचुहियोस् भन्ने उद्देश्यले उनले आफू निकटका कर्मचारीलाई जिम्मेवारी दिएको बुझिएको छ । सम्बन्धित सामग्री : बजेट निर्माणका लागि ‘टिम म्यानेज’मा अर्थमन्त्री : मन मिल्ने इन, नमिल्ने आउट

बैंकको भन्दा बढी कमाइ, पर्यटनमा तहल्का पिट्दै ओशो वर्ल्ड ट्राभल

  काठमाडौं । पर्यटन क्षेत्रले एउटा लय समातेको देखिएको छ । कोरोना महाकारीका कारण सुस्त बनेको पर्यटन क्षेत्र पछिल्लो समय भने चलायनमा भइरहेको विभिन्न कम्पनीको व्यवसाय वृद्धिले देखिएको छ । काठमाडौंको ठमेलमा रहेको ओशो वल्र्ड ट्राभलले हालै सार्वजनिक गरेको वित्तीय विवरणअनुसार कम्पनीले सन्तोषजनक आम्दानी गरेको छ । विगतका वर्षहरुको तुलनामा यस कम्पनीको आम्दानी बढ्दै गइरहेको छ । पछिल्लो पाँच वर्षको अवधिमा यस कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी २२९ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । यस कम्पनीले सन् २०२४ मा ९ अर्ब ६६ करोड ७० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । जुन सन् २०२० को तुलनामा २२९ प्रतिशत बढी हो । सन् २०२० मा यस कम्पनीले कुल २ अर्ब ९३ करोड २० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । यस्तै, यस कम्पनीले सन् २०२३ मा ७ अर्ब ८७ करोड ९० करोड रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो । सन् २०२३ को तुलनामा सन् २०२४ मा २२.८३ प्रतिशतले आम्दानी बढेको देखिएको छ । यस्तै, सन् २०२२ मा ५ अर्ब ११ करोड ४० लाखर सन् २०२१ मा १ अर्ब २२ करोड ६० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । जुन आम्दानी वाणिज्य बैंकको भन्दा पनि बढी हो । पछिल्लो समय वाणिज्य बैंकको सञ्चालन आम्दानी पनि औसतमा २÷३ अर्ब रुपैयाँ मात्रै हुने गरेको छ । आम्दानी बढेपनि यस कम्पनीको नाफा अनुापत भने केही घटेको देखिन्छ । पछिल्लो समय व्यावसायिक प्रतिस्पर्धाको कारण सञ्चालन नाफामा विगतको तुलनामा केही कमी आएको कम्पनीको धारणा छ । विभिन्न नीतिगत परिवर्तन, मौसमी उतारचढाव, आर्थिक मन्दी, कोरोना महामारी जस्ता संकट, भू–राजनीतिक जोखिम लगायत कारणले कम्पनीको व्यवसायमा प्रभाव परेको कम्पनीको दाबी छ । रेटिङ एजेन्सी इक्रा नेपालका अनुसार यस कम्पनीले एक अर्ब २५ करोड रुपैयाँ ऋणको रेटिङ गराएको छ । यस कम्पनीले अन्तर्राष्ट्रि हवाइ टिकेटिङको काम गर्दै आएको छ भने टुर प्याकेज बिक्री तथा होटल सञ्चालन गरेर राम्रो आम्दानी गरिरहेको छ । विदेशी पर्यटकलाई नेपाल भित्र्याउनका लागि पनि यस कम्पनीले भूमिका खेल्दै आएको छ भने उनीहरुले चाहेको टुर प्याकेज तथा सेवासुविधाहरु पनि उपलब्ध गराउँदै आएको छ । यस कम्पनीको नेतृत्व श्यामराज थपलियाले गर्दै आएका छन् । यस कम्पनीमा उनको ९० प्रतिशत सेयर स्वामित्व छ । सन् १९९२ बाट सञ्चालित यो कम्पनी ट्राभल कम्पनीमा एउटा परिचित नाम हो । नेपालको पर्यटन सम्भावना, सरकारको पर्यटन दशक घोषणा र सरकारको पर्यटनमैत्री नीतिगत व्यवस्थाले आगामी दिनमा थप व्यवसाय विस्तार हुन सक्ने अपेक्षा कम्पनीको छ ।

विजय लघुवित्तको सहयोगमा ३ दिने स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन, उद्घाटनकै दिन २ सय महिलाले स्वास्थ्य जाँच गराए

काठमाडौं । विजय लघुवित्त वित्तीय संस्थाले ग्राहक सदस्यहरुलाई लक्षित गर्दै सिरहाको धनगढीमा स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेको छ । विभिन्न प्रकारका क्यान्सर रोगको प्रारम्भिक पहिचान गर्ने तथा रोकथाम गर्न नागरिक सचेत गराउने उद्देश्यका साथ ३ दिने स्वास्थ्य शिविर आयोजना गरिएको हो । मुुलतः महिलाहरुको पाठेघरको क्यान्सरको प्रारम्भिर परिक्षण गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको शिविरमा नाक, कान, घाटीसहित स्त्री रोग सम्बन्धी सेवा समेत उपलब्ध गराइदैछ । फागुन १५ देखि १७ गते ३ दिनसम्म चल्ने स्वास्थ्य शिविरको बिहीबार उद्घाटन भएको छ । उद्घाटनकै दिन करिब २ सय स्थानीय महिलाले स्वास्थ्य जाँच गराएका छन् । स्वास्थ्य शिविर उद्घाटन गर्दै धनगढी माइ नगरपालिकाका मेयर शिव शंकर महतोले आफ्नो क्षेत्रमा स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेर महत्वपूर्ण सहयोग गरेको भन्दै विजय लघुवित्तलाई धन्यबाद दिए । वित्तीय संस्थाहरुले यस्ता कार्यक्रम आयोजना गर्नु आफैमा सुखद पक्ष रहेको भन्दै उनले आफ्नो पालिकाका धेरै महिला दिदीबहिनीहरुले शिविरबाट लाभ लिनेमा आफू विस्वस्त रहेको बताए । उद्घाटन समारोहमा बोल्दै विजय लघुवित्तका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत बसन्तराज लम्सालले संस्थाले वित्तीय सेवामात्रै नभएर समय समयमा सामाजिक कार्यहरु समेत गर्दै आएको भन्दै विगतमा पनि आफूहरुले यस्ता स्वास्थ्य शिविरहरु सञ्चालन गर्दै आएको बताए । कार्यक्रममा विशेषज्ञ चिकित्सक डा। बिवेक कँडेल र अयोध्या पाठकले शिविरमा उपलब्ध हुने प्राविधिक पक्षबारे जानकारी गराएका थिए । स्वास्थ्य शिविर सञ्चालनका लागि विजय लघुवित्तले विपि कोइराला मेमोरियल क्यानसर अस्पताल भरतपुर र धनगढीमाई नगरपालिकाबीच समन्वय गरी आर्थिक सहयोग जुटाएको थियो । नगरपालिकाले नै आयोजना गरेको स्वास्थ्य शिविरका लागि विपी कोइराला मेमोरियल क्यानसर अस्पताल भरतपुरले प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराएको हो ।