सिटिजन्स क्यापिटलको २० औं साधारणसभा सम्पन्न, १३ प्रतिशत लाभांश पारित
काठमाडौं । सिटिजन्स क्यापिटल लिमिटेडको २०औं वार्षिक साधारण सभा सम्पन्न भएको छ । सोमबार (आज) सम्पन्न भएको सभाले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को मुनाफाबाट सेयरधनीलाई १३ प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव पारित गरेको छ । सभाले आव २०८२/८३ को सञ्चालक समितिको वार्षिक प्रतिवेदन, लेखापरीक्षकको प्रतिवेदनसहित २०८३ असार मसान्तको वासलात, नाफा–नोक्सान हिसाब तथा नगद प्रवाह विवरणलगायत वित्तीय विवरण पारित गरेको छ । त्यस्तै, आव २०८३/८४ का लागि लेखापरीक्षक नियुक्ति तथा पारिश्रमिक निर्धारण र संस्थाको नियमावलीअनुसार गरिएको सञ्चालकको नियुक्तिलाई पनि सभाले अनुमोदन गरेको छ । सिटिजन्स क्यापिटल सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनल लिमिटेडको सहायक कम्पनी हो । कम्पनीले नेपाल धितोपत्र बोर्डबाट अनुमति लिएर सामूहिक लगानी कोष व्यवस्थापन, धितोपत्र निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्ध, लगानी व्यवस्थापन, संस्थागत परामर्श, धितोपत्र प्रत्याभूति, सेयर रजिष्ट्रार तथा डिम्याट खातालगायत पुँजी बजारसम्बन्धी सेवा प्रदान गर्दै आएको छ । कम्पनीमा कर्मचारी सञ्चय कोष तथा विभिन्न उद्योगी–व्यवसायीको समेत लगानी रहेको छ ।
एयरलाइन्सले पार्टपूर्जा खरिद गर्न ५ लाख डलरसम्म अग्रिम भुक्तानी पाउने
काठमाडौं । नेपाली वायुसेवा कम्पनीहरूले हवाई जहाजका इन्जिन तथा पार्टपूर्जा आयात गर्दा ५ लाख अमेरिकी डलरसम्म अग्रिम भुक्तानी गर्न पाउने भएका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकले विदेशी विनिमय व्यवस्थापनसम्बन्धी एकीकृत परिपत्र–२०८२ मा संशोधन गर्दै यस्तो व्यवस्था गरेको हो । संशोधित व्यवस्थाअनुसार नेपाली वायुसेवा कम्पनीहरूले सम्बन्धित नियमनकारी निकाय नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको सिफारिससहित आवश्यक कागजातका आधारमा प्रचलित व्यवस्था पालना गरी ५ लाख अमेरिकी डलरसम्मको अग्रिम भुक्तानी गर्न सक्नेछन् । यसरी अग्रिम भुक्तानी पठाउँदा विदेशी बैंकको बैंक जमानत आवश्यक नपर्ने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आवश्यक कागजातका आधारमा उक्त भुक्तानी पठाउन सक्नेछन् । यसअघि वायुसेवा कम्पनीहरूले हवाई जहाजका इन्जिन वा पार्टपूर्जा आयात गर्दा १ लाख अमेरिकी डलरसम्म मात्रै अग्रिम भुक्तानी गर्न पाउने व्यवस्था थियो । नयाँ व्यवस्थाले यस्तो भुक्तानीको सीमा पाँच गुणाले बढाएको हो ।
२७ जलविद्युत आयोजनाको आरसीओडी थप, ५४० मेगावाटको बाटो खुला
काठमाडौं । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले पहिलो चरणमा ५४०.४७ मेगावाट क्षमताका २७ जलविद्युत आयोजनाको व्यावसायिक उत्पादन सुरु गर्ने मिति (आरसीओडी) थप गरेको छ । विद्युत् खरिद सम्झौता (पीपीए) गरिसकेका तर निर्धारित समयभित्र आयोजना सम्पन्न गर्न नसकेका आयोजनाको वास्तविक अवस्था मूल्याङ्कन गरी प्राधिकरणले आरसीओडी थप गरेको हो । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठको पहलपछि प्राधिकरणले आरसीओडी थप गरेको हो । मन्त्री श्रेष्ठले यसअघि जलविद्युत् प्रवर्द्धकहरूसँग सामूहिक छलफल गर्दै वास्तविक लगानीकर्तालाई सहजीकरण गर्ने सरकारको नीति रहेको बताएका थिए । प्राधिकरणले आयोजनाको भौतिक प्रगति, आरसीओडीको अवस्था र पीपीएअनुसार प्रवद्र्धकले पूरा गर्नुपर्ने दायित्वका आधारमा कुल २१८ आयोजनालाई ‘क’, ‘ख’, ‘ग’ र ‘घ’ गरी चार समूहमा वर्गीकरण गरेको थियो । सोही आधारमा आवश्यक कागजात र प्रमाण पेश गरेका ‘क’ र ‘ख’ समूहका आयोजनाको आरसीओडी थप गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको हो । गत असार ३२ गते बसेको प्राधिकरण सञ्चालक समितिको बैठकले पहिलोपटक स्पष्ट मापदण्डसहित आयोजना वर्गीकरण गर्ने निर्णय गरेको थियो । ‘क’ समूहमा आवश्यक आधारभूत दायित्व पूरा गरेका तथा ‘ख’ समूहमा प्राधिकरणका कारण प्रसारण संरचना निर्माणमा ढिलाइ, काबुबाहिरको परिस्थिति वा कम्तीमा २५ प्रतिशत भौतिक प्रगति हासिल गरेका आयोजना समेटिएका छन् । मन्त्री श्रेष्ठले सरकारले निजी क्षेत्रलाई समस्यामा पार्ने नभई वास्तविक रूपमा निर्माण अघि बढाइरहेका आयोजनालाई सहजीकरण गर्ने नीति लिएको बताएका छन् । उनले आरसीओडी थपसम्बन्धी निर्णय व्यक्ति विशेषको इच्छामा नभई स्पष्ट मापदण्ड र संस्थागत प्रणालीका आधारमा हुने व्यवस्था विकास गर्न सरकार प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गरे । निजी क्षेत्रको लगानी सुरक्षा र आत्मसम्मानप्रति सरकार संवेदनशील रहेको बताउँदै मन्त्री श्रेष्ठले प्रवर्तकहरूले पनि आफ्नो दायित्व समयमै पूरा गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । सरकार र निजी क्षेत्रबीच पारस्परिक उत्तरदायित्व कायम भए मात्र ऊर्जा क्षेत्रको विकासले गति लिने उनको भनाइ छ । प्राधिकरणका अनुसार हाल ८ हजार २९२ मेगावाट क्षमताका ३२० जलविद्युत् आयोजना निर्माणका विभिन्न चरणमा छन् । तीमध्ये ‘क’ समूहमा ४ हजार ४९१ मेगावाट क्षमताका १५० र ‘ख’ समूहमा १ हजार ४२० मेगावाट क्षमताका ६८ आयोजना छन् । बाँकी आयोजना ‘ग’ र ‘घ’ समूहमा वर्गीकृत छन् । ‘ग’ समूहमा आवश्यक उत्पादन अनुमतिपत्र, वित्तीय व्यवस्थापन वा जग्गा व्यवस्थापन पूरा नगरेका तथा आरसीओडी सकिँदासम्म २५ प्रतिशतभन्दा कम भौतिक प्रगति गरेका आयोजना छन् । ‘घ’ समूहमा अनिवार्य दायित्व पूरा नगरेका वा सर्वेक्षण तथा उत्पादन अनुमतिपत्र खारेज भएका आयोजना राखिएका छन् । ‘ख’ समूहमा रहेका आयोजनाको भने नियमित अनुगमन गरिनेछ । प्राधिकरणको विद्युत् व्यापार विभागले आयोजना समयमै सम्पन्न गर्न आवश्यक निर्देशन दिने र त्यसको कार्यान्वयनको अनुगमन गर्नेछ । आवश्यक देखिएमा बढीमा छ महिनाभित्र आयोजनाको पुनः वर्गीकरण गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । यस व्यवस्थाले वास्तविक कारणले प्रभावित निर्माणाधीन आयोजना र लामो समयदेखि प्रगति गर्न नसकेका आयोजनाबीच फरक छुट्याउँदै निजी क्षेत्रको लगानीलाई सहजीकरण गर्ने तथा आयोजना निर्माणमा थप जवाफदेहिता कायम गर्ने आधार तयार गरेको छ ।
अर्थ र परराष्ट्र मन्त्रालयको कार्यभारको जिम्मेवारी विराजभक्तलाई
काठमाडौं । ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले अर्थ र परराष्ट्र मन्त्रालयको कार्यभारको जिम्मेवारी पाएका छन् । अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले र परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल विदेश भ्रमणमा रहेकाले उनीहरूको अनुपस्थितिमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले मन्त्री श्रेष्ठलाई दुवै मन्त्रालयको कार्यभारको जिम्मेवारी तोकेका हुन् । अर्थमन्त्री वाग्ले विश्व बैंकका अध्यक्षको निमन्त्रणामा अमेरिकाको भ्रमणमा छन् । साथै परराष्ट्रमन्त्री खनाल प्रि–कोप लिडर्स इभेन्टमा सहभागी हुन फिजी भ्रमणमा छन् ।
पूर्वाधार विकास मन्त्रालयका सचिव बने सहसचिव मैनाली, को हुन् उनी ?
काठमाडौं । सरकारले सहसचिव पद्मकुमार मैनालीलाई सचिव पदमा बढुवा गरी पूर्वाधार विकास मन्त्रालयको सचिवको जिम्मेवारी दिएको छ । सोमबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकका निर्णयहरू सार्वजनिक गर्दै सरकारका प्रवक्ता सस्मित पोखरेलले सहरी विकास मन्त्रालयमा कार्यरत मैनालीलाई सचिवमा पदोन्नति गर्दै पूर्वाधार विकास मन्त्रालयमा पदस्थापन गरिएको जानकारी दिएका हुन् । यसअघि सचिव बढुवा समितिको बैठकले उनलाई प्राविधिक सचिव पदका लागि सिफारिस गरेको थियो । सहरी विकास मन्त्रालयमा सात वर्षभन्दा बढी समय सहसचिवका रूपमा कार्यरत रहिसकेका मैनालीले सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागको महानिर्देशकको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन् । शहरी विकास क्षेत्रको नीति निर्माण तथा कार्यान्वयनमा लामो अनुभव भएका उनले ‘राष्ट्रिय शहरी विकास रणनीति’ र ‘राष्ट्रिय सहरी नीति, २०७९’ को मस्यौदा तयार गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याएका थिए । यसका साथै २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्पपछि विपद्पछिको आवश्यकता मूल्यांकन (पीडीएनए) तयार पार्न तथा आवास पुनर्निर्माण कार्यक्रमको अवधारणा विकासमा समेत उनको सक्रिय संलग्नता रहेको थियो । उच्च शिक्षातर्फ मैनालीले बेल्जियमको युनिभर्सिटी अफ लुभेनबाट आर्किटेक्चरमा स्नातकोत्तर तथा युरोपियन स्पेसियल प्लानिङमा स्नातकोत्तर तहको प्रमाणपत्र प्राप्त गरेका छन् । उनले बेलायतस्थित युनिभर्सिटी अफ न्युक्यासल अपन टाइनबाट विशेष प्रशिक्षणसमेत हासिल गरेका छन् ।
फोटोनले पेप्सीकोलामा नेपालकै ठूलो ईभी कमर्सियल सर्भिस सेन्टर सञ्चालनमा ल्याउँदै
काठमाडौं । एमएडब्लू वृद्धि कमर्सियल भेइकल्स प्रालिले काठमाडौंको पेप्सीकोलामा नेपालकै ठूलो ईभी कमर्सियल सवारीसाधन सर्भिस सेन्टर सञ्चालनमा ल्याउने भएको छ । फोटोन ब्रान्डका विभिन्न कमर्सियल सवारीसाधन बिक्री गर्दै आएको कम्पनीले बिक्रीपछिको सेवालाई थप प्रभावकारी र व्यवस्थित बनाउन अत्याधुनिक सुविधासहितको नयाँ सर्भिस सेन्टर निर्माण गरिरहेको जनाएको छ । नयाँ सर्भिस सेन्टरमा आधुनिक पूर्वाधार तथा अत्याधुनिक उपकरणको व्यवस्था हुनेछ । फोटोनका अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाबाट तालिम प्राप्त दक्ष प्राविधिक तथा इन्जिनियरको टोलीले यहाँबाट सेवा दिने कम्पनीले जनाएको छ । सर्भिस सेन्टरबाट फोटोनका सवारीसाधनको नियमित मर्मतसम्भार, ब्याट्री परीक्षण, प्राविधिक जाँच तथा जेन्युइन पार्टपुर्जाको उपलब्धतासहितका सेवा एउटै स्थानबाट प्रदान गरिनेछ । ड्राइभर तथा प्राविधिकका लागि आवश्यक तालिमसमेत सञ्चालन गर्ने योजना कम्पनीको छ । फोटोन मोटर नेपालका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत डा. अनिलकुमार बरालले बिक्रीपछिको गुणस्तरीय सेवा कम्पनीको पहिलो प्राथमिकता रहेको बताए । उनका अनुसार सवारीसाधन बिक्री गर्नु मात्र कम्पनीको जिम्मेवारी नभई ग्राहकले आफ्नो सवारीसाधनका लागि गुणस्तरीय सेवा, जेन्युइन पार्ट्स र व्यावसायिक प्राविधिक सहयोग सहज रूपमा पाउन सक्ने वातावरण बनाउनु कम्पनीको उद्देश्य हो । नयाँ सर्भिस सेन्टरमा फोटोनका विभिन्न मोडलका सवारीसाधनको निरीक्षण, मर्मतसम्भार तथा प्राविधिक जाँच गर्न सकिनेछ। आवश्यक जेन्युइन पार्टपुर्जा पर्याप्त मात्रामा उपलब्ध गराइने भएकाले मर्मतका क्रममा हुने ढिलाइ कम हुने कम्पनीको अपेक्षा छ। कम्पनीका अनुसार फोटोनको हाल नेपालभर २१ वटा सर्भिस सेन्टर तथा सर्भिस टच प्वाइन्ट सञ्चालनमा छन् । कम्पनीले सन् २०२६ को अन्त्यसम्म पूर्वदेखि पश्चिम नेपालका प्रमुख मार्गमा प्रत्येक १०० किलोमिटरभित्र फोटोनको टच प्वाइन्ट उपलब्ध गराउने लक्ष्य राखेको छ । पेप्सीकोलामा सञ्चालनमा आउन लागेको नयाँ सर्भिस सेन्टरलाई कम्पनीले बिक्रीपछिको सेवा पूर्वाधार विस्तारमा महत्वपूर्ण लगानीका रूपमा लिएको छ। सेन्टर सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौं उपत्यकाका फोटोन ग्राहकले थप सहज, छिटो र प्रभावकारी बिक्रीपछिको सेवा पाउने कम्पनीको विश्वास छ ।
एमबीबीएस इन्टर्न चिकित्सक हरिजन पुनः आमरण अनशनमा
काठमाडौं । एमबीबीएस इन्टर्न चिकित्सक डिल्ली हरिजन पुनः आमरण अनशनमा बसेका छन् । सहमति भएको दुई महिना बितिसक्दा पनि माग कार्यान्वयन नभएको भन्दै उनी अनसन बसेका हुन् । एमबीबीएसरबीडीएस इन्टर्न चिकित्सकसँग भएको पाँचबुँदे सहमति कार्यान्वयनको माग गर्दै उनले चिकित्सा शिक्षा आयोगको प्रांगणमा आमरण अनशन सुरु गरेका हुन् । उनले आन्दोलनरत चिकित्सकले पटक–पटक ध्यानाकर्षण गराउँदा अपेक्षित रूपमा गम्भीर पहल तथा निर्णय नभएको आरोप लगाउँदै आफ्ना जायज मागको सुनुवाइ र कार्यान्वयनका लागि पुनः आमरण अनशन सुरु गर्न बाध्य भएको बताए । इन्टर्न चिकित्सकको पारिश्रमिक र श्रमको मूल्यांकन गर्नुपर्नेलगायत माग राखेर उनी गत साउन १९ गते माइतीघरमा आमरण अनशन बसेका थिए । सरकारले साउन २२ गते पाँचबुँदे सहमति गरेपछि अनशन तोडेका थिए । हरिजनले आफ्नो माग व्यक्तिगत नभई हजारौँ एमबीबीएस तथा बीडीएस विद्यार्थी र इन्टर्न चिकित्सकको भविष्यसँग जोडिएको विषय भएको बताए । एमबीबीएस, बीडीएसलगायत एकवर्षे इन्टर्नसिपमा स्वास्थ्य सेवाको आठौँ तहको प्रारम्भिक तलबमानको ५० प्रतिशत बराबर निर्वाह भत्ता उपलब्ध गराउने विषयमा छलफल गर्ने, स्वीकृत शुल्कबाहेक अतिरिक्त शुल्क लिन नपाउने व्यवस्था गर्ने, एमबीबीएस तथा बीडीएस विद्यार्थीका लागि छात्रावासलाई अनिवार्य नभई वैकल्पिक बनाउने, इन्टर्न तथा आवासीय चिकित्सकको कार्य घण्टा श्रम ऐनअनुसार समान बनाउन समिति गठन गर्ने र मेडिकल कलेजले लिएको अतिरिक्त शुल्क छानबिन गरी फिर्ता गराउनेलगायत पाँचबुँदे सहमति भएको थियो ।
अप्टोजेनेटिक्स विकास गर्ने तीन वैज्ञानिकले पाए चिकित्सा नोबेल पुरस्कार
काठमाडौं । सन् २०२६ को चिकित्सा नोबेल पुरस्कार जर्मनीका वैज्ञानिक पिटर हेगेम्यान र जर्ज नागेल तथा अमेरिकाका कार्ल डाइसेरोथलाई प्रदान गरिएको छ । उनीहरूलाई मस्तिष्कका तन्त्रिका कोषिकाको गतिविधि प्रकाशको माध्यमबाट नियन्त्रण गर्न सकिने ‘अप्टोजेनेटिक्स’ प्रविधिको विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याएकोमा सम्मानित गरिएको हो । अप्टोजेनेटिक्स प्रविधिले प्रकाशको प्रयोग गरेर मस्तिष्कका अलग–अलग तन्त्रिका कोषिकालाई सक्रिय वा निष्क्रिय बनाउन सकिन्छ । यसबाट कुनै तन्त्रिका कोषिकाले मस्तिष्कमा के भूमिका निर्वाह गर्छ भन्ने अध्ययन गर्न वैज्ञानिकलाई सहज भएको छ । यसअघि मस्तिष्कमा रहेका कुन तन्त्रिका कोषिका कुन कामका लागि जिम्मेवार छन् भन्ने छुट्याउन वैज्ञानिकहरूलाई कठिन हुने गरेको थियो । अप्टोजेनेटिक्सको विकासपछि भने स्मरणशक्ति, भावना र व्यवहारसँग सम्बन्धित मस्तिष्कका गतिविधि अध्ययन गर्न नयाँ बाटो खुलेको छ । यो प्रविधिले डिप्रेसनलगायत मानसिक रोग तथा मस्तिष्कसँग सम्बन्धित अन्य रोगको अनुसन्धानमा समेत महत्त्वपूर्ण सहयोग पुर्याएको छ । नोबेल समितिका अनुसार यी तीन वैज्ञानिकको खोजले मस्तिष्कको कार्यप्रणाली बुझ्न अनुसन्धानको नयाँ क्षेत्र खोलिदिएको छ । अप्टोजेनेटिक्सको प्रयोग आँखासम्बन्धी रोगको अनुसन्धानमा समेत भइरहेको छ । वैज्ञानिकहरूले दृष्टि गुमाएका मानिसमा यो प्रविधिको प्रयोगबाट दृष्टि पुनःस्थापित गर्न सकिन्छ कि सकिँदैन भन्ने विषयमा समेत अध्ययन गरिरहेका छन् ।
