विकासन्युज

ठूला आयोजनाको बीमाः ‘जोखिम बहन गर्न सक्षम छन् नेपाली कम्पनी’

काठमाडौं । हालैमात्र शिलान्यास भएको नागढुङ्गा-सिस्नेखोला सुरुङ मार्गको निर्माण लागत २२ अर्ब रुपैयाँ हो । तर, यो र यस्ता ठूला आयोजनाहरुको जोखिम बहन गर्न नेपाली बीमा कम्पनी सक्षम छन् कि छैनन् ? बीमा विज्ञ र नेपाली बीमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृतहरुले ठूला-ठूला आयोजनाको बीमा गर्न नेपाली कम्पनी सक्षम रहेको बताएका छन् । नागढुङ्गा-सिस्नेखोला सुरुङमार्गको जापान अन्र्तराष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका) ले विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डिपिआर) समेत तयार पारिसकेको छ । डीपीआरका अनुसार सुरुङ निर्माणका लागि २२ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने र सो लगानी सात वर्षमा उठ्ने उल्लेख छ । सो मार्ग प्रयोगबापत उठ्ने कर त ७ वर्षमा उठ्ला, तर भइपरि आउने जोखिमलाई भने बीमाले मद्दत गर्ने कुरामा शंका छैन । बीमा समितिका एक अधिकारीले दिएको जानकारी अनुसार अहिले देशमा विभिन्न पूर्वाधारहरु निमार्णको क्रममा रहेका छन् । सोही कारण बीमाले पूर्वाधारलाई कतिको सुरक्षण गर्छ भन्ने महत्वपूर्ण सवाल पनि हो ।’ बीमाविज्ञ र कम्पनीका सीइओ यसो भन्छन् बीमाविज्ञ भोजराज शर्माका अनुसार नेपाली कम्पनीहरु ठूला आयोजनाहरुको बीमा गर्न सक्षम छन्, कम्पनीले आफूले धान्न नसक्ने जोखिमको पूनर्बीमा गर्ने भएकाले यो सहजै हुन्छ ।’ उनले जोखिम हस्तान्तरण नगरेको खण्डमा नेपाली कम्पनीहरुलाई मात्र नभई विदेशी कम्पनीहरुलाई समेत ठूला लगानीको जोखिम लिन गाह्रो हुन्छ । बीमा र पूनर्बीमा एक अर्काका परिपूरक भएकाले बीमालाई पूनर्बीमाको साथ रहने गर्छ । बीमाविज्ञ शर्माले भने-‘जोखिमकै लागि भनेर बीमा गर्नु पर्ने हो, साथै जोखिमको भार एक निश्चित कम्पनीले मात्र लिनु जरुरी छैन ।’ उनले सोही कार्यका लागि नेपालमा पूनर्बीमा कम्पनी रहेको र विदेशी राष्ट्रहरुमा विभिन्न पूनर्बीमा कम्पनीहरु सञ्चालन हुँदै आएको बताए । यता, अजोड इन्स्योरेन्स कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत(सीइओ) कुमारबहादुर खत्रीले जोखिम बहन गर्ने बजेट धेरै भयो भनेर बीमा कम्पनीले बीमा गर्न नसक्ने अवस्था रहदैन, यस्तो बेलामा कम्पनी एक्लैले नभई पूनर्बीमा मार्फत बीमा गर्ने गरिन्छ ।’ ‘पहिले बीमा कम्पनीहरुले पूनर्बीमासँग छलफल गर्छन्, त्यसपछि मात्र पोलिसी इस्यू हुन्छ’-उनले भने । बीमाको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता अनुसार जोखिम एउटै कम्पनीले बहन गर्नु पर्ने भन्दा पनि हस्तान्तरण हुनु पर्ने विज्ञहरुको मत रहेको पाइएको छ ।

एभरेष्ट बैंकको नाफा ६९ करोड, निक्षेप १५ अर्बले बढ्दा वासलातमा १६ अर्बको वृद्धि

काठमाडौं । एभरेष्ट बैंकले चालु आर्थिक वर्षको प्रथम ३ महिनामा ६९ करोड ८ लाख रुपैयाँ नाफा गरेको छ । यो रकम गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा करिव ६ करोडले बढी हो । एक वर्षमा बैंकको निक्षेप १५ अर्बले बढेर १ खर्ब ३४ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । कर्जा लगानी १२ अर्बले बढेर १ खर्ब ९ अर्ब रुपैयाँ भएको छ । विभिन्न कम्पनीको सेयरमा बैंकले लगानी ८ अर्बले वृद्धि भई २४ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । कम्पनीको वासलात एक वर्षमा १६ अर्बले वृद्धि भई १ खर्ब ६१ अर्ब रुपैयाँ बराबर भएको छ । चुक्ता पुँजी ८ अर्ब १० करोड रुपैयाँ रहेको यस बैंकको पुँजी प्रर्याप्तता अनुपात १३.७९ प्रतिशत छ । बैंकको खराव कर्जा शुन्य दशमलव १७ प्रतिशत छ । बैंकको कष्ट अफ फण्डको दर केहि वृद्धि भए पनि बेस रेटमा सुधार देखिएको छ । एक वर्षअघि ८.८ प्रतिशत बेसरेट रहेकोमा हाल ८.५२ प्रतिशतमा झरेको छ । प्रतिसेयर नेटवर्थ २२७ रुपैयाँ रहेको यस बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी भने १६ रुपैयाँ ४६ पैसा छ । बैंकको सेयर बुधबार प्रतिकित्ता ५५१ रुपैयाँमा कारोबार भएको छ । यस बैंकले गत वर्षको नाफाबाट २० प्रतिशत नगद लाभांश र ५ प्रतिशत बोनस सेयर गरि २५ प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेको छ । तर राष्ट्र बैंकबाट स्वीकृत नभएकोले वार्षिक साधारणसभा बोलाएको छैन ।

उद्योगपति डा. रुप ज्योतिलाई सम्मानपूर्वक रिहा गर्न महासंघको आग्रह

काठमाडौं । उद्योगपति डा. रुप ज्योतिलाई ठगी प्रकरणमा गिरफ्तार गरी अदालतमा पेश गरिएकोमा नेपाल घरेलु तथा साना उद्योग महासंघले आफ्नो गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । मुलुकको आर्थिक विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याइरहेको प्रतिष्ठित व्यवसायिक घरानाका उद्योगपति डा. रुप ज्योतीलाई प्रहरीले विदेशबाट फर्कने क्रममा विमानस्थलबाट बिना सूचना पक्राउ गरी हिरासतमा लिएको घटनामा गलत भएको महासंघको ठहर छ । दुई पक्ष बीचको व्यवहारिक कारोबारमा भएको असहमति र विवादलाई दुई पक्षबीच सरकारी वा अदालती रोहबरमा राखी समाधान खोज्न सक्ने अवस्था हुँदा हुँदै हिरासतमा राखिनु गलत भएको महासंघका अध्यक्ष श्यामप्रसाद गिरीले बताए । उद्योग व्यवसायको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याइ कयौँलाई रोजगारी दिदै आएको उद्योग प्रतिष्ठानका प्रमुख व्यक्तिलाई अपराधीलाई जस्तो हतारहतारमा पक्राउ गर्नु र पूर्पक्षका लागि थुनामा राखी कारबाही अगाडी बढाउन लगाउनु उचित नभएको तर्फ महासंघले सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराएको छ । यसबाट मुलुकको उद्यम व्यवसायको क्षेत्रमा पर्नसक्ने नकारात्मक असरलाई न्यून गर्न डा. ज्योतिलाई सम्मानपूर्वक व्यवहार गरी रिहा गर्न आग्रह महासंघले गरेको छ ।

पूर्वी नाकाबाट नेपाल आउने बङ्गलादेशी पर्यटक घटे, १० वर्ष अघि ११ हजार, अहिले २ हजारमात्रै

भद्रपुर । अध्यागमन कार्यालय काँकडभिट्टाले नेपालको पूर्वी नाका हुँदै नेपाल भित्रिने बङ्गलादेशी पर्यटक घटेको जनाएको छ । कार्यालयको तथ्याङ्क अनुसार १० वर्षअघि काँकडभिट्टा नाकाबाट वर्षेनी एघार हजारभन्दा बढी बङ्गलादेशी पर्यटक नेपाल आएको देखिन्छ भने अहिले त्यो सङ्ख्या ह्वात्तै घटेर दुई हजारभन्दा कम भएको छ । काँकडभिट्टास्थित अध्यागमन कार्यालयका अनुसार सन् २०१९ को चालू नौ महिनामा यो नाका भएर एक हजार ७२७ जना बङ्गलादेशी पर्यटक नेपाल आएका छन् । यो सङ्ख्या सन् २०१८ मा एक हजार ९५०, सन् २०१७ मा एक हजार ९६४ र सन् २०१६ मा दुई हजार थियो । तर, एक दशक अघिसम्म बङ्गलादेशी पर्यटकको आगमन दर उच्च थियो । सन् २००४ मा ११ हजार १२७, सन् २००५ मा ११ हजार २१२, सन् २००६ मा ११ हजार ३१२ र सन् २००७ मा १२ हजार ५५३ बङ्गलादेशी पर्यटक काँकडभिट्टा नाकाबाटै नेपाल प्रवेश गरेको अध्यागमन कार्यालयको तथ्याङ्कमा देखिन्छ । सन् २००८ मा भारतले मुम्बईमा भएको आतङ्कवादी हमलाको कारण जनाउँदै छिमेकी मुलुकको सीमाक्षेत्रमा आउजाउ र भिसा प्रक्रियामा कडाइ गरेको थियो । सोही वर्षदेखि नेपालमा आउने बङ्गलादेशी पर्यटक ह्वात्तै घटेको बताइएको छ । नेपाल पर्यटन बोर्ड काँकडभिट्टाकी निमित्त प्रमुख सुस्मिता दाहालले भारतले भिसामा कडाइ गरेका कारण नेपाल आउने बङ्गलादेशी पर्यटकको सङ्ख्यामा कमी आएको बताए । नेपालले बङ्गलादेशी नागरिकका लागि काँकडभिट्टा नाकामै ‘अन अराइभल भिसा’ सुविधा उपलब्ध गराएको छ । तर, बङ्गलादेशीहरु नेपाल आउनुअघि भारतीयस्थल नाका भएर काँकडभिट्टा आउनुपर्ने हुन्छ । उनीहरुलाई भारत प्रवेश गर्न भिसा पाउन सहज छैन । भिसा सुविधा पाउनका लागि बङ्गलादेशीहरुले त्यहाँको राजधानी नै धाउनुपर्ने हुन्छ । पछिल्लो समय आउने गरेका थोरै बङ्गलादेशी नागरिकहरु पनि आँखाको उपचारका लागि मात्र आउने गरेको र उनीहरु उपचार सकेर भरसक एकै दिनमा फर्किने गरेको अध्यागमन कार्यालय काँकडभिट्टाका प्रमुख जनक कोइरालाले बताए । झापाको काँकडभिट्टामा रहेका तीन र विर्तामोडमा भएका तीन वटा आँखा अस्पतालमा बङ्गलादेशका नागरिक उपचारका लागि आउने गरेका हुन् । घुमफिरका लागि बङ्गलादेशीहरु यो नाका भएर खासै आउँदैनन् ।

आज मधुमेह दिवस, अल्का अस्पतालमा नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर

काठमाडोँ । अल्का अस्पतालले विश्व मधुमेह दिवसका अवसरका विहिबार निशुल्क स्वास्थ्य शिविर आयोजना गर्ने भएको छ। विहान साढे ९ बजेबाट सुरु हुने शिविर अपरान्ह ४ बजेसम्म चल्नेछ। अस्पताल र काठमाडौं डाइबेटिज एण्ड थाइराइड सेन्टरको संयुक्त आयोजनामा शिविर हुन लागेको हो। शिविरको मुख्य विशेषता भनेको र्याण्डम ब्लड सुगर, एचबिएवान सी, ७ दिनदेखि १० दिन सम्मका लागि निशुल्क औषधि बितरण र २८ दिनभित्र एक पल्ट निशुल्क फलोअप हो । शिविर आयोजना अघि अल्का अस्पतालले सचेतनामुलुक र्याली निकालेको छ । र्याली अल्का अस्पतालबाट जावलाखेल चोक हुदैँ कुमारीपाटी, लगनखेल, मंगलबजार, पुल्चोक हुदैँ पुन अस्पताल परिसरमा नै आएर टुंगिएको थियो । मधुमेह कसरी थाहा पाउने ? (वरिष्ठ चिकित्सक अंशुमाली जोशीका अनुसार) – खाना रुचेर पनि तौल घटदै जाने । – पिसाव सामान्य भन्दा धेरै पटक लाग्ने । – मुख सुख्खा हुने, प्यास धेरै लाग्ने । – भोक बढी लाग्ने तर दुव्लाउदै जाने । – कमजोरी हुने र खुट्टाहरु झम्झमाउने । – खुट्टाहरु पोल्ने । – पिसावमा कमिलाहरु देखिने । – घाउहरु छिटो निको नहुने । कसरी बच्ने ? – हरेक स्वस्थ मानिसले वर्षमा एक पटक मधुमेहको जाँच गराउने । – मधुमेह विरामीले खानपान र जीवनशैलीमा गर्नुपर्ने सुधार गर्ने । – सामान्य खानपान अपनाउनु राम्रो । क्यालोरी भएको चिज अर्थात भात, मैदा, (आलु, गुलियो चिल्लो फ्याट बढी हुने चिजहरुको कम सेवन गर्नु राम्रो । – व्यायम नियमित गर्ने। व्याडमिन्टन लगायतका अन्य खेल खेल्ने। – दिनमा कम्तिमा आधा घण्टा हिड्ने ।

बिबिएस चौथो वर्षको परीक्षाफल प्रकाशित

काठमाडौं। बिबिएस चौथो वर्षको नतिजा सार्वजनिक भएको छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालय, परिक्षा नियन्त्रण कार्यालयले २०७५ साल चैत महिनामा संचालित व्यवस्थापन संकायतर्फ चार वर्षे बिबिएस चौथो वर्षको नतिजा सार्वजनिक गरेको हो। त्रिविले परिक्षा भएको ३ महिनाको अवधिमा नतिजा प्रकाशित गर्छौ भन्दै गर्दा बिबिएसको नतिजा करिब ८ महिना पछि प्रकाशित  गरेको हो। नतिजा हेर्नको लागि विद्यार्थीले विश्वविद्यालयको वेभसाईट www.tuexam.edu.np र मोबाईलमा BBS (space)  सिम्बोल नं ३३६२४ मा एसएमएस गरेर हेर्न सक्नेछन्।

सानिमा लाइफले ल्यायो ‘सानिमा कर्जा म्यादि बीमा योजना’, लघुवित्तबाट कर्जा लिएका ऋणीको ऋण तिरिदिने

काठमाडौं । सानिमा लाइफ इन्स्योरेन्सले ‘सानिमा कर्जा म्यादि बीमा’ योजना बजारमा ल्याएको छ । इन्स्योरेन्सले लघुवित्त कम्पनीबाट कर्जा लिएका ऋणीहरुको कर्जा सुरक्षण गरि ऋणीको असामयीक निधन पश्चात परिवारमा पर्ने ऋण भार कम गर्न तथा वित्त कम्पनीहरुको ऋण सुरक्षा गर्ने उदेश्यले उक्त योजना बजारमा सार्वजनिक गरेको हो । यस बीमा योजना अन्तर्गत ऋणीले कर्जा रकम बराबर सानिमा कर्जा म्यादि जीवन बीमा गरेको अवस्थामा कर्जा लिए पश्चात कर्जा लिने व्यक्तिको मृत्यु हुन गएमा सो रकम वित्तीय संस्थालाई तिरिदिने कम्पनीले जनाएको छ । जसले गर्दा मृतकको परिवारका सदस्यहरुले ऋण चुक्ता गर्न नसकि घर जायजेथा नै नोक्सान हुने स्थीति बाट जोगाउछ । कम्पनीका अनुसार १६ देखि ६९ वर्षसम्म उमेरका व्यक्तिहरुले यो बीमा योजना लिन सक्नेछन् । त्यस्तै, न्यूनतम बीमाङ्क रकम ५ हजार रुपैयाँ देखि अधिकतम १० लाख रुपैयाँसम्म कायम गरिएको छ । जस अन्तर्गत बीमितहरुले कालगति मृत्यु लाभमा ऋण बराबरको रकम र काजक्रिया खर्च ऋण रकमको ५ देखि ३० प्रतिशत भुक्तानी पाउने छन् । त्यस्तै, दुर्घटना भई मृत्यु भएमा र दुर्घटना भई पूर्ण स्थाई अशक्तता भएमा ऋण रकमको २० देखि २०० प्रतिशतसम्म बीमालेखमा इच्छाएको व्यक्तिलाई भुक्तानी गरिने कम्पनीले जनाएको छ ।

यस्तो छ हार्ले डेभिडसनको ‘आइरन ८८३’, थप दुई मोडेल पनि नेपाल भित्रिँदै

काठमाडाैं । अमेरिकन मोटरसाइकल ब्राण्ड ‘हार्ले डेभिडसन’ को नेपालका लागि आधिकारिक बिक्रेता आइएमई मोटर्सले हाल यस ब्राण्डको ‘आइरन ८८३’ नामक मोटरसाइकल नेपाली बजारमा बिक्री वितरण गर्दै आइरहेको छ ।कम्पनीले सो मोटरसाइकलको मूल्य ४० लाख रुपैयाँ तोकेको छ । ‘आइरन ८८३’ हार्लेको एउटा इन्ट्रि-लेभल क्रुजिङ्ग मोटरसाइकल हो जसमा ८८३ सीसीको ४-भल्भ इञ्जिन जडान गरिएको छ । यस इञ्जिनले ५० बीएचपीको पावर र ६८ एनएमको टर्क प्रोड्युस गर्दछ भने यसमा ५-स्पिड गियरबक्स दिइएको छ । त्यसैगरी, यस इञ्जिनमा इलेक्ट्रोनिक सिक्वेन्सल पोर्ट फ्युल इन्जेक्सन सिस्टम समावेश गरिएको छ । यस मोटरसाइकलको सिट हाइट ७६० मिलिमिटर छ भने फ्युल ट्याङ्क क्यापासिटि १२.५ लिटरको र तौल चाहिँ २४७ के.जी. रहेको छ । त्यसैगरी, यसको फ्रन्ट ह्विल १९ इञ्चको र ब्याक ह्विल चाहिँ १६ इञ्चको रहेको छ । यस मोटरसाइकलले १७ केएमपीएलको माइलेज र १७० केएमपीएचको टप स्पिड प्रदान गर्दछ भनेर कम्पनीले दावी गरेको छ । आईएमई मोटर्सले चाँडै नै हार्लेको दुई नयाँ मोडेल ‘स्ट्रीट ७५०’ र ‘स्ट्रीट रड ७५०’ लाई नेपाली बजारमा भित्र्याउने तयारी गरिरहेको छ । कम्पनीका अनुसार नेपाल लञ्च पश्चात यी दुवै मोटरसाइकलहरुको बजार मूल्य २६ लाख रुपैयाँ देखि २९ लाख रुपैयाँको हाराहारी पर्न जानेछ । हार्ले डेभिडसन आफ्नो लुक्स, साउण्ड, पावर, कम्फर्टनेस लगायतका कारण संसारभर कैयौं प्रशंसकहरु कमाउन सफल रहेको छ ।