साढे ११ अर्ब आम्दानी हुँदा पनि १.४२ अर्ब घाटामा हिमालय एयरलाइन्स

काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सेवा क्षेत्रमा आफ्नो उपस्थिति विस्तार गर्दै आएको हिमालय एयरलाइन्स प्रालि पछिल्लो आर्थिक वर्षमा ठूलो वित्तीय दबाबमा परेको छ । यात्रुको मागमा आएको कमी, हवाई इन्धनको उच्च मूल्य र सञ्चालन खर्चमा भएको वृद्धिका कारण कम्पनीको आम्दानी घट्नुका साथै खुद नोक्सानी बेहोर्नु परेको छ ।

कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ११ अर्ब ४३ करोड ३० लाख रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा २१.७४ प्रतिशत अर्थात् ३ अर्ब १७ करोड ७० लाख रुपैयाँ कम हो । आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कम्पनीले १४ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ सञ्चालन आम्दानी गरेको थियो ।

त्यसअघि आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी १४ अर्ब ३७ करोड ३० लाख रुपैयाँ थियो । यसले पछिल्लो तीन आर्थिक वर्षमा कम्पनीको आम्दानीमा उतारचढाव देखिए पनि गत आर्थिक वर्षमा भने उल्लेख्य गिरावट आएको देखाउँछ ।

आम्दानीमा आएको गिरावटको प्रभाव कम्पनीको नाफामा पनि परेको छ । आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा कम्पनीले १ अर्ब ४२ करोड २० लाख रुपैयाँ खुद घाटा बेहोरेको छ । जबकि अघिल्लो आर्थिक वर्षमा कम्पनीले २० करोड ९० लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको थियो । एक वर्षको अवधिमै नाफाबाट ठूलो घाटामा पुग्नुले कम्पनीको वित्तीय अवस्थामाथि दबाब बढेको देखिन्छ । 

कम्पनीका अनुसार हवाई इन्धनको मूल्यमा भएको उतारचढाव र उच्च सञ्चालन खर्च नाफा प्रभावित हुनुका प्रमुख कारण हुन् । विशेषगरी मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हवाई इन्धनको मूल्यमा आएको परिवर्तनले कम्पनीको खर्च बढाएको छ । त्यस्तै, केही अन्तर्राष्ट्रिय उडान मार्गमा देखिएका अवरोध र प्रमुख बजारमा यात्रुको माग कमजोर हुँदा आम्दानीसमेत प्रभावित भएको छ ।

यात्रुबाट प्राप्त हुने रकम कम्पनीको आम्दानीको प्रमुख स्रोत हो । तर, अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा देखिएका चुनौतीका कारण यात्रु सङ्ख्या र उडान सञ्चालनबाट प्राप्त हुने आम्दानीमा दबाब परेको कम्पनीको भनाइ छ । आम्दानी घट्दै जाँदा सञ्चालन खर्च धान्ने क्षमता कमजोर बनेको देखिन्छ ।

हवाई इन्धनको मूल्य मात्रै होइन, अमेरिकी डलरको विनिमय दरमा हुने परिवर्तन पनि कम्पनीका लागि अर्को चुनौती बनेको जनाएको छ । जहाज भाडासहित कम्पनीका वित्तीय दायित्वको ठूलो हिस्सा अमेरिकी डलरमा छ । तर, आम्दानीको केही हिस्सा नेपाली रुपैयाँमा हुने भएकाले डलरको मूल्य बढ्दा वित्तीय दायित्व महँगो हुने गरेको कम्पनीको भनाइ छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट ३ अर्ब रुपैयाँ ऋणसमेत लिएको छ ।

चारवटा जहाजमा सीमित अन्तर्राष्ट्रिय उडान

हिमालय एयरलाइन्स नेपालको निजी अन्तर्राष्ट्रिय वायुसेवा कम्पनी हो । सन् १९९७ नोभेम्बर १० मा यती एयरलाइन्स इन्टरनेसनल प्रालिका रूपमा स्थापना भएको कम्पनी सन् २०१४ जुलाई ३ मा नाम र स्वामित्व संरचना परिवर्तनपछि हिमालय एयरलाइन्सका रूपमा सञ्चालनमा आएको हो ।

कम्पनीको सेयर स्वामित्व तथा व्यवस्थापन संरचनामा परिवर्तन भएसँगै चीनको तिब्बत सिभिल एभिएसन डेभलपमेन्ट एन्ड इन्भेस्टमेन्ट कम्पनी लिमिटेड सेयरधनीका रूपमा आबद्ध भएको थियो । त्यसपछि कम्पनीले हिमालय एयरलाइन्सका नाममा व्यावसायिक गतिविधि अघि बढाएको हो ।

हाल कम्पनीसँग चारवटा विमान छन् । तीमध्ये तीनवटा एयरबस ए३२०–२१४ र एउटा एयरबस ए३१९–११५ छन् । तीनवटा ए३२० विमानमा १८० सिट र एउटा ए३१९ विमानमा १४४ सिट क्षमता छ । कम्पनीका सबै विमानमा इकोनोमी श्रेणीका सिट मात्रै उपलब्ध छन् ।

काठमाडौंलाई मुख्य उडान केन्द्र बनाएर कम्पनीले मध्यपूर्व, दक्षिण एसिया र चीनका विभिन्न गन्तव्यमा अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुवाहक उडान सञ्चालन गर्दै आएको छ । सीमित विमानबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान सञ्जाल सञ्चालन गरिरहेको कम्पनीको व्यावसायिक क्षमता जहाजको उपलब्धतासँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको छ ।

चारवटा मात्रै विमान रहेकाले कुनै एउटा विमान प्राविधिक समस्या, मर्मतसम्भार वा अन्य कारणले लामो समयसम्म उडानबाट बाहिर रहँदा समग्र उडान तालिका प्रभावित हुन सक्छ । यस्तो अवस्थामा उडान सङ्ख्या घट्नुका साथै यात्रु व्यवस्थापन र आम्दानीमा समेत असर पर्ने जोखिम रहन्छ ।

सीमित जहाज सङ्ख्याका बाबजुद कम्पनीले पछिल्ला तीन आर्थिक वर्षमा औसत यात्रु भार अनुपात करिब ७५ प्रतिशत कायम राखेको जनाएको छ । यसले उपलब्ध सिटको तुलनामा यात्रु मागको अवस्था देखाए पनि आम्दानी र नाफा कायम राख्न सञ्चालन खर्च नियन्त्रण गर्नु उत्तिकै आवश्यक देखिन्छ ।

कम्पनीको सञ्चालक समितिमा हवाई सेवा क्षेत्रमा लामो अनुभव भएका तीनजना सञ्चालक रहेका छन् । कम्पनीको अध्यक्ष झोउ एनयोङ छन् भने विजयबहादुर श्रेष्ठ र क्याप्टेन हाओ डी उपाध्यक्षका रूपमा कार्यरत छन् । श्रेष्ठसँग नेपालको हवाई सेवा तथा पर्यटन क्षेत्रमा चार दशकभन्दा बढीको अनुभव छ । 

श्रेष्ठले यसअघि यती एयरलाइन्स, तारा एयर र यती एयरलाइन्स इन्टरनेसनलमा विभिन्न उच्च व्यवस्थापकीय जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन् । उनले ती कम्पनीमा समूह कार्यकारी निर्देशक, कार्यकारी निर्देशक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका रूपमा काम गरेका थिए ।

अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यात्राको मागले सुधारको अवसर

नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सेवा क्षेत्रमा दीर्घकालीन माग स्थिर रहने सम्भावना छ । पर्यटन, वैदेशिक रोजगारी, उच्च शिक्षा तथा अन्तर्राष्ट्रिय आवागमनको आवश्यकताले हवाई सेवा क्षेत्रलाई निरन्तर माग प्रदान गर्दै आएको छ ।

नेपाल भू-परिवेष्टित मुलुक भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय आवागमनका लागि हवाई सेवाको महत्त्व अझ बढी छ । विदेशी पर्यटकको आगमन, वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली, विदेशमा अध्ययन गर्न जाने विद्यार्थी तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय यात्रुले हवाई यात्राको मागलाई निरन्तरता दिने अपेक्षा गरिएको छ ।

यसबाट हिमालय एयरलाइन्सले पनि लाभ लिन सक्ने सम्भावना छ । मध्यपूर्व, दक्षिण एसिया र चीनका विभिन्न गन्तव्यमा सञ्चालन गर्दै आएको उडान सञ्जालमार्फत कम्पनीले यात्रुको दीर्घकालीन मागलाई व्यावसायिक अवसरका रूपमा उपयोग गर्न सक्छ ।

Share News