काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा लुम्बिनी प्रदेशले केन्द्रीय पदाधिकारीमा आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाउने गरी व्यापक उम्मेदवारी अघि सारेको छ । सभापतिदेखि सहमहामन्त्रीसम्मका पदमा लुम्बिनीका नौ नेता प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन् ।
कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वका प्रमुख पदमा एउटै प्रदेशबाट यति ठूलो संख्यामा उम्मेदवारी पर्नुले १५औँ महाधिवेशनमा लुम्बिनीको राजनीतिक दाबीलाई स्पष्ट रूपमा देखाएको छ । प्रदेशबाट सभापतिमा किशोरसिंह राठौर, उपसभापतिमा चार जना, महामन्त्रीमा अमरसिंह पुन तथा सहमहामन्त्रीमा तीन जनाले उम्मेदवारी दिएका छन् ।
लुम्बिनीबाट सभापतिमा बर्दियाका पूर्वसहमहामन्त्री किशोरसिंह राठौर मैदानमा छन् । उपसभापतिमा दाङका दीपक गिरी, गुल्मीका डा. चन्द्र भण्डारी, अर्घाखाँचीकी पुष्पा भुसाल र नवलपरासीका विनोद चौधरी प्रतिस्पर्धामा छन् ।
महामन्त्रीमा रोल्पाका अमरसिंह पुनले उम्मेदवारी दिएका छन् भने सहमहामन्त्रीमा कपिलवस्तुका अभिषेकप्रताप शाह, दाङका योगेन्द्र चौधरी र नवलपरासीका देवेन्द्रराज कँडेलले उम्मेदवारी दर्ता गरेका छन् ।
यसरी हेर्दा लुम्बिनीको दाबी एउटा पदमा सीमित छैन । पार्टीको शीर्ष नेतृत्वदेखि पदाधिकारीको विभिन्न तहसम्म प्रदेशका नेताहरूले आफ्नो प्रतिनिधित्व खोजेका छन् ।
सभापतिमा राठौरको दाबी
लुम्बिनीबाट सभापति पदमा उम्मेदवारी दिने राठौर एक्ला नेता हुन् । बर्दिया क्षेत्र नम्बर २ बाट महाधिवेशन प्रतिनिधि चयन प्रक्रिया लम्बिएपछि केही समय उनको उम्मेदवारीसमेत अन्योलमा परेको थियो । प्रतिनिधि चयन प्रक्रिया टुंगिएपछि उनले सभापतिमा प्रतिस्पर्धा गर्ने औपचारिक घोषणा गरेका हुन् ।
पूर्वसहमहामन्त्री राठौर लामो समयदेखि कांग्रेसको संस्थापन पक्षसँग निकट रहेर राजनीति गर्दै आएका नेता हुन् । उनले आफूलाई सभापतिको प्रतिस्पर्धाबाट रोक्ने उद्देश्यले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा अधिवेशन प्रक्रिया लम्ब्याइएको दाबीसमेत गर्दै आएका थिए ।
उनको उम्मेदवारीले लुम्बिनीबाट कांग्रेसको सर्वोच्च पदमा पुग्ने दाबीलाई प्रतिनिधित्व गरेको छ ।
उपसभापतिमा चार दाबेदार
लुम्बिनीको सबैभन्दा ठूलो प्रतिस्पर्धा उपसभापति पदमा देखिएको छ। चार नेताले एउटै पदका लागि उम्मेदवारी दिएका छन् ।
दाङका पूर्वमन्त्री दीपक गिरी, गुल्मीका डा. चन्द्र भण्डारी, अर्घाखाँचीकी पुष्पा भुसाल र नवलपरासीका उद्योगपति विनोद चौधरी उपसभापतिको प्रतिस्पर्धामा छन् ।
गिरीले कांग्रेसलाई गुटगत राजनीतिभन्दा माथि उठाएर संगठनलाई एकताबद्ध बनाउने र पार्टी संगठन सुदृढ गर्ने उद्देश्यले उम्मेदवारी दिएको बताएका छन् ।
भण्डारीले बदलिँदो राजनीतिक परिस्थितिअनुसार कांग्रेसलाई नयाँ विचार र कार्यक्रमसहित अघि बढाउनुपर्ने धारणा राख्दै उपसभापतिमा प्रतिस्पर्धा गरेका छन् । उनले ‘समृद्ध मुलुक, खुसी नेपाली’को लक्ष्यसहित समयानुकूल कांग्रेस निर्माणका लागि आफ्नो उम्मेदवारी रहेको बताएका छन् ।
पुष्पा भुसालले महिला उपसभापतितर्फ उम्मेदवारी दिएकी हुन्। पूर्वउपसभामुखसमेत रहेकी भुसाल विशेष महाधिवेशनबाट उपसभापति बनेकी थिइन्। उनको महिला उपसभापतितर्फको उम्मेदवारी निर्विरोध भएको छ।
यस्तै, नवलपरासीका विनोद चौधरीले समावेशी उपसभापतितर्फ उम्मेदवारी दिएका छन् । कांग्रेसमा उद्योगीका रूपमा पनि परिचित चौधरी नवलपरासीबाट प्रतिनिधित्व गर्छन् ।
यसरी लुम्बिनीबाट उपसभापतिमा चार दाबेदार देखिए पनि खुला र समावेशी तथा महिला कोटाको संरचनाले उनीहरूको प्रतिस्पर्धाको आधार फरक बनाएको छ ।
महामन्त्रीमा प्रदेश सभापति
लुम्बिनी प्रदेश कांग्रेसका सभापति अमरसिंह पुन महामन्त्रीको प्रतिस्पर्धामा छन् । रोल्पाबाट महाधिवेशन प्रतिनिधिमा सर्वसम्मत चयन भएका पुनले प्रदेश नेतृत्वबाट केन्द्रीय पदाधिकारीतर्फ आफ्नो राजनीतिक यात्रा अघि बढाएका हुन् ।
पुनको उम्मेदवारीले प्रदेश नेतृत्वमै रहेको नेताले पार्टीको केन्द्रीय कार्यकारी संरचनामा दाबी गरेको सन्देश दिएको छ । महामन्त्री पद कांग्रेसको संगठन सञ्चालन र राजनीतिक कार्यक्रम निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिकामा रहने भएकाले उनको उम्मेदवारीलाई लुम्बिनीको अर्को महत्वपूर्ण दाबीका रूपमा हेरिएको छ ।
सहमहामन्त्रीमा तीन अनुहार
सहमहामन्त्रीमा पनि लुम्बिनीबाट तीन नेताले प्रतिस्पर्धा गरेका छन् ।
दाङका योगेन्द्र चौधरी यसअघि पनि सहमहामन्त्रीको जिम्मेवारीमा थिए । उनले पुनः सोही पदमा उम्मेदवारी दिएका छन् ।
कपिलवस्तुका अभिषेकप्रताप शाह प्रतिनिधिसभा सदस्यसमेत हुन् । उनले सहमहामन्त्री पदका लागि उम्मेदवारी दिएका छन् ।
नवलपरासीका देवेन्द्रराज कँडेल यसअघि कांग्रेसको केन्द्रीय सदस्य तथा विभिन्न पार्टीगत जिम्मेवारीमा रहिसकेका नेता हुन् । उनले पनि सहमहामन्त्रीमा उम्मेदवारी दर्ता गरेका छन् ।
एक हजार नौ प्रतिनिधिको मत निर्णायक
लुम्बिनीबाट कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा १ हजार ९ जना महाधिवेशन प्रतिनिधि मतदाताका रूपमा सहभागी छन् । केन्द्रीय पदाधिकारीमा उम्मेदवारी दिएका नेताहरूका लागि यही प्रतिनिधि समूहको समर्थन महत्वपूर्ण हुनेछ ।
लुम्बिनीबाट पदाधिकारीमा उम्मेदवारी दिने नेताहरूको संख्या ठूलो भए पनि उनीहरू एउटै राजनीतिक समूहमा छैनन् । फरक–फरक समूह, राजनीतिक पृष्ठभूमि र संगठनात्मक आधार भएका नेताहरूले विभिन्न पदमा दाबी गरेका छन् ।
त्यसैले लुम्बिनीको प्रतिस्पर्धा केवल प्रदेशको प्रतिनिधित्वको प्रश्नमा सीमित छैन। यसले कांग्रेसभित्र प्रदेशस्तरमा रहेका फरक राजनीतिक धारहरू केन्द्रीय नेतृत्वमा कति प्रभाव पार्न सक्छन् भन्ने पनि देखाउनेछ।
विशेषगरी उपसभापतिमा चार उम्मेदवार, महामन्त्रीमा प्रदेश सभापति र सहमहामन्त्रीमा तीन दाबेदार देखिनुले लुम्बिनीबाट केन्द्रीय पदाधिकारीमा प्रतिनिधित्व विस्तार गर्ने आकांक्षा व्यापक रहेको देखिन्छ।
१४औँ महाधिवेशनमा उपसभापतिमा लुम्बिनीबाट धनराज गुरुङ निर्वाचित भएका थिए भने डा। चन्द्र भण्डारी पराजित भएका थिए। यसपटक दुवै पुनः उपसभापतिको प्रतिस्पर्धामा छन्। तर १५औँ महाधिवेशनको समग्र तस्वीरमा लुम्बिनीको दाबी उपसभापतिमा मात्र सीमित छैन—सभापतिदेखि सहमहामन्त्रीसम्म फैलिएको छ।
यसले कांग्रेसको नयाँ नेतृत्व चयन प्रक्रियामा लुम्बिनीले केन्द्रीय पदाधिकारीका लगभग सबै तहमा आफ्नो राजनीतिक उपस्थिति दाबी गरेको तस्वीर प्रस्तुत गरेको छ।
