दुर्लभ धातुमा चीनको केही देशलाई अनुमति, भारतलाई उपेक्षा
काठमाडौं । चीनले केही रेयर अर्थ मेटल्स (दुर्लभ पृथ्वी धातुहरू) को निर्यात स्वीकृति दिएको छ । यो कदम अमेरिका र चीनबीच हुन लागेको वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा लिइएको हो । दुबै देशका प्रतिनिधिमण्डलहरू सोमबार युकेमा व्यापार वार्तामा सहभागी हुँदैछन् । यसबाट दुई देशबीचको तनाव कम हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ । चीनको वाणिज्य मन्त्रालयले केही निर्यात आवेदनहरूलाई स्वीकृति दिएको जानकारी दिएको छ । तर मन्त्रालयले कुन देश वा उद्योगहरूलाई यो अनुमति दिइएको हो भन्ने कुरा भने स्पष्ट गरेको छैन । मन्त्रालयका अनुसार रोबोटिक्स र इलेक्ट्रिक सवारीसाधन (ईभी) का क्षेत्रमा यी खनिजहरूको माग तीव्र रूपमा बढिरहेको छ । मन्त्रालयले अझै पनि नियम पालना गर्ने अन्य आवेदनहरूको समीक्षा र स्वीकृति प्रक्रिया जारी राख्ने बताएको छ । के हो रेयर अर्थ मेटल्स ? रेयर अर्थ मेटल्स भन्नाले १७ प्रकारका रासायनिक तत्वहरूको समूहलाई जनाइन्छ । यी तत्वहरूको प्रयोग मोबाइल फोन, कम्प्युटर, इलेक्ट्रिक सवारीसाधन लगायतका प्रविधियुक्त सामग्रीहरू बनाउनमा गरिन्छ । यी सामग्रीहरूमा रेयर अर्थ म्याग्नेट (दुर्लभ पृथ्वी चुम्बक) पनि समावेश छन् । चीन विश्वको सबैभन्दा ठूलो उत्पादक मुलुक हो, जसका कारण चीनका निर्णयहरूको असर विश्वव्यापी व्यापारमा पर्छ । अमेरिका र चीनबीच व्यापारिक द्वन्द्व चलिरहेको अवस्थामा चीनको यो कदम दुवै देशबीचको सम्बन्ध सुधार गर्न सहायक हुन सक्छ । भारतलाई उपेक्षा भारतमा अटोमोबाइल उद्योगहरू हाल रेयर अर्थ म्याग्नेटको अभावसँग जुधिरहेका छन् । यी म्याग्नेटहरू इलेक्ट्रिक गाडीहरू र उच्च-प्रविधि उद्योगका लागि अत्यावश्यक मानिन्छन् । ब्लूमबर्गको रिपोर्ट अनुसार चीनले भारततर्फ जान लागेका यस्ता म्याग्नेटको कम्तिमा दुई निर्यात आवेदन अस्वीकार गरिसकेको छ । यसले भारतमा चाँडै नै अटोमोबाइल उत्पादनमा रुकावट आउन सक्ने डर देखिएको छ । उद्योग र सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार एउटै अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीका जर्मनी र अमेरिका शाखाहरूका लागि त निर्यात अनुमति दिइएको छ, तर त्यसै कम्पनीको भारतीय शाखाका लागि भने सोही अनुरोध अस्वीकार गरिएको छ । ब्लूमबर्गको रिपोर्टअनुसार भारत सरकारद्वारा समर्थनप्राप्त कम्तिमा ३० वटा भारतीय आवेदनहरू अझै पनि चीनबाट स्वीकृतिको प्रतीक्षामा छन्, जबकि अन्य मुलुकका १० भन्दा बढी आवेदनहरूलाई अनुमोदन दिइसकिएको छ । ४ अप्रिलदेखि चीनले सातवटा रेयर अर्थ मेटल्सको निर्यातमा कडा नियम लागू गरेपछि भारतीय अटो पार्ट्स उत्पादकहरूको सामग्री चिनियाँ बन्दरगाहहरूमा अड्किएको छ। नयाँ नियम: ४५ दिनको प्रक्रिया नयाँ नियमअनुसार आयातकर्ताहरूले यी म्याग्नेटहरू कुनै पनि सैन्य प्रयोजनमा प्रयोग नहुने र अमेरिका वा तेस्रो मुलुकमा पुनः निर्यात नगर्ने स्पष्ट लिखित प्रमाण दिनुपर्नेछ । यो सर्टिफिकेसन प्रोसेसमा कम्तिमा ४५ दिन लाग्न सक्ने बताइएको छ र हाल यो प्रक्रिया विश्वभरका देशहरूमा ढिलो भइरहेको छ । चीनको दुर्लभ खनिज निर्यात प्रतिबन्धले कार उद्योग संकटमा, उत्पादन बन्द हुने चेतावनी
कियोसाकी भन्छन्– चाँदीमा लगानी गर्नूहोस्, यो वर्ष मूल्य दोब्बर हुन्छ
काठमाडौं । रोबर्ट कियोसाकी ‘रिच ड्याड पुअर ड्याड’ किताबका लेखक हुन् । उनले लगानीकर्ताहरूलाई बेलाबेलामा चेतावनी दिँदै आएका छन् । उनले हालै भनेका छन् कि ‘नक्कली पैसा’ बचाउन छोड । कियोसाकी चाहन्छन् कि मानिसहरूले चाँदी, सुन र बिटकोइनमा लगानी गरून् । यस वर्ष चाँदीको मूल्य दोब्बर हुन सक्ने उनको विश्वास छ । कियोसाकीले धेरै वर्षदेखि सुन, चाँदी र बिटकोइन किन्ने सल्लाह दिँदै आएका छन् । चाँदीको मूल्य अहिले ३५ डलर प्रति औंस पुगेको छ । उनको भनाइमा चाँदी अहिले सबैभन्दा राम्रो डिल हो । उनलाई लाग्छ, चाँदीको मूल्य दोब्बर भएर यसै वर्ष ७० डलर प्रति औंस पुग्न सक्छ । चाँदी राम्रो लगानी कियोसाकी लामो समयदेखि चाँदीलाई एक उत्कृष्ट लगानीका रूपमा हेर्छन् । यो सुन वा बिटकोइनभन्दा सस्तो छ । चाँदी अझै पनि आफ्नो ऐतिहासिक उच्च मूल्यभन्दा धेरै तल छ । उनले अप्रिलमा चाँदीलाई ुआजको सबैभन्दा राम्रो लगानीु भनेका थिए । त्यसबेला उनले भविष्यवाणी गरेका थिए कि २०२५ मा चाँदी ७० डलर प्रति औंस पुग्नेछ । तर, शुक्रबारको पोस्टमा उनले यो समयसीमा झन् छोटो बनाएका छन् । उनका अनुसार यो धातुको मूल्य यसै वर्षको अन्त्यसम्म दोब्बर हुन सक्छ । के हो ‘नक्कली पैसा’? चाँदी अझै पनि कियोसाकीको पहिलो रोजाइमा छ । उनले यस हप्ताको सुरुमा लेखेका थिए, 'राम्रो खबर यो हो कि चाँदी अझै पनि आफ्नो उच्च मूल्यभन्दा ६० प्रतिशत तल छ । यो अझै पनि करिब ३५ डलरमा छ । जबकि सुन र बिटकोइन भने आफ्ना उच्चतम मूल्यहरूमा छन् वा नजिक छन् ।' कियोसाकी ‘नक्कली पैसा’ लाई अस्वीकार गर्छन् । उनी कागजी मुद्रालाई ‘नक्कली पैसा’ भन्छन् । उनी मानिसहरूलाई आफ्ना बचतलाई सुन, चाँदी र बिटकोइनजस्ता सम्पत्तिमा रूपान्तरण गर्न आग्रह गर्छन् ।
वैश्विक खाद्य मूल्यमा सामान्य गिरावट, मासु तथा दूधजन्य वस्तुको मूल्यमा वृद्धि
रोम । संयुक्त राष्ट्रसङ्घ अन्तर्गतको खाद्य तथा कृषि सङ्गठन (एफएओ) ले जानकारी दिएको अनुसार मे महिनामा विश्वव्यापी खाद्य मूल्य सूचकाङ्क ०.८ प्रतिशतले घटेको छ । यो कमी विशेष गरी तरकारी तेल तथा चिनीको मूल्यमा आएको उल्लेखनीय गिरावटका कारण भएको हो । एफएओका अनुसार अन्न तथा अन्नजन्य वस्तु, जुन सूचकाङ्कको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा हो, त्यसमा १.८ प्रतिशतको गिरावट आएको छ । अर्जेन्टिना र ब्राजिलमा राम्रो मकै उत्पादन हुनुका साथै गहुँको माग घटेकाले मूल्य घटेको हो । यद्यपि, इन्डिका चामलको माग वृद्धि तथा अमेरिकी डलर कमजोर भएकाले चामलको मूल्य भने केही वृद्धि भएको देखिएको छ । मासु तथा दूधजन्य वस्तुको मूल्यमा वृद्धि मासुको मूल्य १.३ प्रतिशतले बढेको एफएओले जनाएको छ । गाई, सुँगुर र भेडाको मासुमा माग बढे पनि कुखुराको मासुको मूल्य केही घटेको हो, जुन केही बजारहरूमा पन्छी रुघाखोकीका कारण चिन्ता बढेकाले भएको हो । जर्मनीका उत्पादनकर्ताहरूमा लागेको रोग नहटेसँगै उनीहरू फेरि निर्यात बजारमा फर्किएका छन्, जसका कारण सुँगुर मासुको मूल्यमा वृद्धिको देखिएको हो । दूधजन्य वस्तुहरूको मूल्यमा पनि ०.८ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । एसियाबाट भएको उच्च मागले घ्यू, चिज तथा सम्पूर्ण दूध पाउडरको मूल्यमा उचालो आएको छ । तरकारी तेल र चिनीमा सबैभन्दा धेरै गिरावट तरकारी तेलको मूल्य ३.७ प्रतिशतले घटेको छ, यद्यपि यो अघिल्लो वर्षको तुलनामा अझै पनि १९.१ प्रतिशतले माथि छ । पाम, तोरी, सोया र सूर्यमुखी तेलहरूको उत्पादन वृद्धि तथा केही देशहरूमा माग घटेका कारण मूल्यमा कमी आएको हो । यसैगरी, चिनीको मूल्य २.६ प्रतिशतले घटेको छ । विश्वव्यापी व्यापारको अनिश्चित अवस्थाका कारण खाद्य तथा पेय पदार्थ उद्योगमा माग घट्दा चिनीको मूल्यमा कमी आएको एफएओले जनाएको छ । रासस
