चीनको कडाइपछि एनभीडीयाको एच २० चिप उत्पादन संकटमा, ४.५ अर्ब डलर बराबरको स्टक घाटा
काठमाडौं । एनभीडीयाले आफ्नो चीनका लागि बनाइएको एच २० जनरल प्रोसेसिङ युनिटसँग सम्बन्धित उत्पादन तत्काल रोक्नका लागि आफ्ना केही कम्पोनेन्ट आपूर्तिकर्तालाई निर्देशन दिएको छ । द इन्फर्मेशनले शुक्रबार रिपोर्ट गरेकोअनुसार अमेरिकी चिप निर्माता कम्पनीमाथि बेइजिङले दबाब दिँदै कारबाही थालेपछि यस्तो कदम चालिएको हो । रिपोर्टका अनुसार केही साताअघि चीन सरकारले आफ्ना स्थानीय प्रविधि कम्पनीहरूलाई सुरक्षा चिन्ताको कारण देखाउँदै यी चिपहरू खरिद नगर्न भनेको थियो । एनभीडीयाले अमेरिकी एरिजोनामा रहेको एमकोर टेक्नोलोजी (जसले एच २० चिपहरूको एडभान्स प्याकेजिङ गर्छ) र दक्षिण कोरियाको सामसङ इलेक्ट्रोनिक्स (जसले मेमोरी आपूर्ति गर्छ) लाई उत्पादन रोक्न आग्रह गरेको बताइएको छ । तर सामसङ र एमकोरले यसबारे तत्काल प्रतिक्रिया दिएका छैनन् । रोयटर्सले उद्धृत गरेको अर्को रिपोर्टअनुसार एनभीडीयाले फक्सकनलाई समेत एच २० चिपसम्बन्धी काम रोक्न निर्देशन दिएको छ । सीएनबीसीलाई दिएको प्रतिक्रियामा एनभीडीयाका प्रवक्ताले भने, ‘हामी निरन्तर बजार अवस्थाअनुसार आपूर्ति श्रृंखलाको व्यवस्थापन गर्छौं ।’ यसले एच २० चिप पुनः चीनको बजारमा फर्कने सम्भावनामा अझ शंका पैदा गरेको छ, किनकि अमेरिकाले यसअघि नै निर्यात अनुमतिपत्र दिने घोषणा गरे पनि अप्रिलदेखि चीनतर्फ आपूर्ति रोकिएको थियो । गत महिनामै चीनको साइबर एडमिनिस्ट्रेसनले एच २० चिपसम्बन्धी राष्ट्रिय सुरक्षा चिन्तामा एनभीडीयालाई जवाफ दिन बोलाएको थियो । यी चिपहरूमा ट्र्याकिङ प्रविधि वा ‘ब्याकडोर’ जस्ता सुविधा हुन सक्ने बेइजिङको आशंका थियो । यता अमेरिकन सांसदहरूले एआई चिपमा लोकेशन–ट्र्याकिङ सिस्टम अनिवार्य गर्ने प्रस्ताव गरेका छन्, जसले अवैध तस्करी रोक्न मद्दत गर्नेछ । शुक्रबार ताइवानमा पत्रकारसँग कुरा गर्दै एनभीडीयाका सीईओ जेनसन हुआङले भने, ‘चीनले सुरक्षा ’ब्याकडोर’बारे प्रश्न उठाएको थियो, तर हामीले त्यस्तो कुनै सुविधा नरहेको प्रस्ट्याएका छौं ।’ उनी भन्छन्, ‘हामीले दिएको जवाफ पर्याप्त हुने आशा छ र हाल चीन सरकारसँग निरन्तर छलफल भइरहेको छ ।’ एनभीडीयाले शुक्रबारको विज्ञप्तिमा भनेको छ, ‘एच २० चिप बजारमा निश्चित भएर प्रयोग गर्न सकिन्छ । यो सैन्य प्रयोजन वा सरकारी पूर्वाधारका लागि होइन, व्यावसायिक प्रयोजनका लागि मात्र हो । जसरी अमेरिकी सरकार चीनको चिपमा भर पर्दैन, त्यस्तै चीनले पनि अमेरिकी चिपमा सरकारी कामका लागि निर्भर हुँदैन । तर व्यावसायिक क्षेत्रका लागि अमेरिकी चिपको प्रयोग सबैका लागि फाइदाजनक हुन्छ ।’ बेइजिङले गत महिनादेखि नै बाइटडान्स, अलिबाबा, टेनसेन्टलगायत प्रमुख प्रविधि कम्पनीलाई एच २० चिप खरिद नगर्न आग्रह गरेको थियो, जुन पछि पूर्ण प्रतिबन्धमा परिणत भएको बताइन्छ । एनभीडीयाका लागि ठूलो सफलता जस्तै देखिएको थियो जब सीईओ हुआङले गत महिनामै अमेरिकाले चीनमा एच २० चिप बेच्न अनुमति दिने घोषणा गरेका थिए । तर, चीनको बढ्दो चासोले फेरि चुनौती खडा गरेको छ । हुआङले शुक्रबार पत्रकारलाई भने, यो नयाँ औद्योगिक क्रान्तिको सुरुवात हो । यस समयमा अमेरिकी एआइ टेक्नोलोजी स्ट्याकलाई समर्थन गर्ने मोडल, डिभेलपर र एप्लिकेशनहरू निकै महत्त्वपूर्ण छन् ।’ ‘एआई त विश्वव्यापी रूपमा अघि बढ्नेछ, अमेरिकासँग होस् वा बिना, त्यसैले यस उद्योगलाई अघि बढाउन अमेरिकाले आफ्नो एआई निर्यात प्रविधि प्रयोग गर्नु जरुरी छ,’उनले थपे । एनभीडीयाले गत मे महिनामा मात्र एच २० चिपको बिक्री प्रतिबन्धका कारण ४.५ अर्ब डलर बराबरको स्टक घाटा बेहोरेको थियो । यदि प्रतिबन्ध नरहेको भए गत त्रैमासिक बिक्री २.५ अर्ब डलरले बढ्ने अनुमान कम्पनीले गरेको छ । विश्लेषकहरूले भनेका छन्, ‘चीनको हालको कदमले आफ्नै चिप आत्मनिर्भरता योजनाप्रति प्रतिबद्धता देखाउँछ र ट्रम्प प्रशासनको चीनमा अमेरिकी एआई हार्डवेयर वर्चस्व कायम राख्ने योजनाको प्रतिरोध गर्ने संकेत दिन्छ ।‘’
थाइल्याण्डका पूर्वप्रधानमन्त्री थाकसिनविरुद्ध राजद्रोह र शाही अपमानको मुद्दा खारेज
काठमाडौं । थाइल्याण्डको एक अदालतले शुक्रबार पूर्वप्रधानमन्त्री थाकसिन शिनावात्रामाथि लागेको शाही अपमान र राजद्रोहसम्बन्धी मुद्दा खारेज गरेको छ । यो आरोप उनीमाथि २०१५ मा निर्वासनमा रहँदै दक्षिण कोरियाली अखबारलाई दिएको एक अन्तर्वार्तासँग सम्बन्धित थियो । दोषी ठहर भएको खण्डमा उनलाई १५ वर्षसम्म कैद सजाय हुने सम्भावना थियो । उक्त अन्तर्वार्तामा उनले थाइल्याण्डको सर्वोच्च शाही सल्लाहकार संस्था ‘प्रिभी काउन्सिल’ले सन् २०१४ को सैन्य ‘कु’ गर्न सहयोग गरेको आरोप लगाएका थिए । सोही ‘कु’ मा उनकी बहिनी यिङलक शिनावात्राको सरकार अपदस्थ भएको थियो । थाइल्याण्डको ‘लेसे-मैजेस्टे’ नामक कानुनले राजशाहीको आलोचना वा अपमानलाई अपराध मान्छ । तर आलोचकहरू भन्छन्- यस कानुनको प्रयोग प्रायः कार्यकर्ता र राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई निशाना बनाउन गरिन्छ । यो फैसला त्यस्तो समयमा आएको हो जब थाकसिनकी छोरी तथा निलम्बित प्रधानमन्त्री प्यातोङटार्न शिनावात्रा पनि अदालतको प्रक्रियामा सामेल भइरहेकी छिन् । यस मामिलामा उनलाई पदबाट हटाउन सकिने सम्भावना छ।
सौर्यमण्डलमा रहस्यमय घुसपेठिया, चमक देखेर हैरान भए खगोलविद्
काठमाडौं । वैज्ञानिकहरूले सौर्यमण्डलमा एक बाह्य घुसपेठिया पत्ता लगाएका छन्, जो सूर्यतिर तीव्र गतिमा बढ्दैछ । यस वर्षको सुरुवातमा पहिलोपटक फेला परेको यस पिण्डलाई खगोलविद्‌हरूले थ्रीआई एटएलस नाम दिएका छन् । अमेरिकाको म्यानह्याट्टन सहर जतिको आकार भएको यो इन्टरस्टेलर पिण्ड हो । इन्टरस्टेलर पिण्ड भनेको ती वस्तुहरूलाई भनिन्छ जुन एक सोलार सिस्टमबाट अर्कोमा स्वतन्त्र रूपमा घुम्छन् । यसभन्दा अगि सन् २०१७ र २०१९ मा पनि यस्तै इन्टरस्टेलर पिण्ड देखिएका थिए । हबल अन्तरिक्ष दूरबीनले यस पिण्डको तस्बिर खिचेपछि खगोलविद्हरूको उत्साह बढेको छ । वैज्ञानिकहरूले यसको आकार र रासायनिक संरचनाको विश्लेषण गर्ने दुर्लभ अवसर पाएका छन् । सिड्नी विश्वविद्यालयकी रेडियो खगोलशास्त्री डा. लारा ड्रिसेन भन्छिन्, ‘हामीलाई सही रूपमा थाहा छैन यो कहाँबाट आएको हो, तर निश्चित रूपमा यो सौर्यमण्डल बाहिरबाट आएको हो ।’ यसको नाम आई इन्टरस्टेलरको पहिलो अक्षरबाट राखिएको हो । थ्री भनेको खोजिएको तेस्रो यस्ता वस्तु हो । एटलस ती दूरबीनहरूको नेटवर्कबाट लिइएको हो जसले यसको पहिचान गरेको थियो । २१ जुलाईमा हबल अन्तरिक्ष दूरबीनले यस पिण्डको तस्बिर खिच्दा यो सूर्यतिर चम्किरहेको देखियो । यो चमक फैलिएको नभई केन्द्रित थियो, जसले वैज्ञानिकहरूलाई अचम्ममा पार्‍यो, किनभने उनीहरूले यसलाई सामान्य धूमकेतु जस्तो हुने आशा गरेका थिए । यस चमकले विभिन्न आशंकाहरू जन्माएको छ । जस्तै, प्रकाशलाई कुन स्रोतबाट ऊर्जा प्राप्त भइरहेको छ । केहीले यसलाई एलियनसँग जोडिरहेका छन् । डेली मेलअनुसार लोएबले एक बयानमा भनेका छन् कि यो परमाणु ऊर्जाद्वारा सञ्चालित अन्तरिक्षयान हुन सक्छ । यसका अगाडिको सतहबाट निस्कने धूलो अन्तरतारकीय यात्रामा सतहमा जम्मा भएको धूलो हुन सक्छ । यद्यपि उनीहरू मान्छन् कि यी दुवै धारणाहरू असम्भव छन्, तर उनका अनुसार अझै यो धारणा खारेज गर्न सकिँदैन । अनुसन्धानकर्ताहरूले हबलको तस्बिर प्रयोग गरेर अनुमान गरेका छन् कि थ्रीआईरएटलसको व्यास ५।६ किमीभन्दा कम र सम्भवतस् ३२० मिटर जति सानो हुन सक्छ । स्विनबर्न स्पेस टेक्नोलोजी एण्ड इण्डस्ट्री इन्स्टिट्युटकी सह-निदेशक रेबेका एलेन भन्छिन् कि यो पिण्ड प्रति घण्टा २ लाख किमीभन्दा बढीको गतिमा यात्रा गर्दैछ । यो आन्तरिक सौर्यमण्डलमा मंगल र पृथ्वीको कक्षबीचबाट गुज्रनेछ र सूर्यको नजिक हुँदै जानेछ ।
