विश्व

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले प्रविधि क्षेत्रमा अग्रणी मानिने कम्पनी एप्पललाई भारतमा उत्पादन बन्द गर्न भने पनि कम्पनीले त्यसविपरीत भारतमा उत्पादन झन् बढाएको छ ।  ताइवानको चर्चित इलेक्ट्रोनिक कम्पनी फक्सकनले बेंगलुरुस्थित आफ्नो नयाँ कारखानामा आइफोन-१७ निर्माण सुरु गरेको स्रोतले जनाएको छ । यो फक्सकनको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो निर्माण इकाई हो ।  हाल यस प्लान्टमा सानो मात्रामा आइफोन-१७ बनाइँदैछ । फक्सकन पहिले नै चेन्नईस्थित आफ्नो कारखानामा पनि आइफोन–१७ उत्पादन गर्दै आएको छ । तर कम्पनीले यसबारे कुनै आधिकारिक बयान दिएको छैन । फक्सकन आइफोन उत्पादन गर्ने सबैभन्दा ठूलो कम्पनी हो । चीनबाहिर उसको दोस्रो ठूलो कारखाना बेंगलुरु नजिकै देवनहल्लीमा निर्माण भइरहेको छ, जसमा करिब २.८ अर्ब डलर लगानी भइरहेको छ ।  एक जानकार स्रोतका अनुसार, ‘फक्सकनको बेंगलुरुस्थित कारखानामा आइफोन-१७ बनिसकेको छ ।’ आइफोन-१७ को उत्पादन केही समयका लागि अवरुद्ध भएको थियो किनभने सयौं चिनियाँ इन्जिनियरहरू अचानक फर्किएका थिए । तर फक्सकनले यो अभाव पूरा गर्न ताइवानसहित अन्य देशहरूबाट विशेषज्ञहरू बोलाएको छ ।  धेरै स्रोतका अनुसार एप्पलको योजना यस वर्ष आइफोन उत्पादन बढाएर ६ करोड इकाई पुर्‍याउने रहेको छ, जुन २०२४–२५ मा करिब ३.५ देखि ४ करोड युनिट थियो । कम्पनीले ३१ मार्च २०२५ मा सकिएको वित्तीय वर्षमा भारतमै करिब २२ अर्ब डलर बराबरको ६० प्रतिशत बढी आइफोन असेम्बल गरेको थियो । कम्पनीका सीईओ टिम कुकले ३१ जुलाईमा वित्तीय परिणाम घोषणा गर्दै २०२५ को जुन महिनामा अमेरिकामा बेचिएका अधिकांश आइफोन भारतमै बनेका बताएका थिए। दोस्रो त्रैमासिक नतिजाबारे छलफल गर्ने क्रममा कुकले घोषणा गरेका थिए कि जुन त्रैमासमा अमेरिकामा बिक्री हुने सबै आइफोन भारतबाटै आपूर्ति गरिनेछ । दोस्रो त्रैमासमा एप्पलको भारतमा आपूर्ति वार्षिक आधारमा १९.७ प्रतिशतले बढेको थियो । यसरी देशको स्मार्टफोन बजारमा उसको हिस्सेदारी ७.५ प्रतिशत पुगेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय तथ्यांक निगम (आईडीसी)का अनुसार २०२५ को जुन त्रैमासमा भारतको स्मार्टफोन बजारमा चिनियाँ कम्पनी भिभो १९ प्रतिशत बजार हिस्सेदारीसहित सबैभन्दा अगाडि रहेको थियो । सेयर बजारका बादशाह बफेटको नयाँ कदम : कमजोर छवि भएको बीमा कम्पनीमा अर्बौं लगानी  

काठमाडौं । उत्तरपश्चिम पाकिस्तानमा आएको विनाशकारी बाढीमा कम्तीमा तीन सय ४४ जनाको ज्यान गएको छ भने एक सय ५० जनाभन्दा बढी बेपत्ता भएको प्रान्तीय विपद् व्यवस्थापन एजेन्सीका प्रमुख असफान्डियार खट्टकले आइतबार बताएका छन् । हजारौं उद्धारकर्मी वर्षा र माटोको भारी चपेटाबीच बाँचेका मानिसहरूलाई खोज्दै, भग्नावशेषमुनि दबिएका घरहरू उत्खनन गरिरहेका छन् । ‘बुनेर जिल्लामा मात्रै करिब १५० जना अझै बेपत्ता छन् । उनीहरू भग्नावशेषमुनि फसेका वा बाढीले बगाएको हुन सक्छ,’ खट्टकले भने । उनका अनुसार साङ्ला जिल्लामा पनि दर्जनौं मानिस बेपत्ता छन् । सबैभन्दा बढी क्षति बुनेरमै भएको छ । त्यहाँ कम्तीमा दुई सय आठ जनाको मृत्यु भएको र करिब १०–१२ गाउँ आंशिक रूपमा पुरिएको प्रान्तीय उद्धार प्रवक्ताले बताए। ‘भग्नावशेषमुनि फसेकाहरूको उद्धार कार्य जारी छ, उद्धार एजेन्सीका प्रवक्ता बिलाल अहमद फैजीले भने । उनका अनुसार करिब दुई हजार उद्धारकर्मी नौ जिल्लामा राहत कार्यमा खटिएका छन् । खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तको पहाडी जिल्ला बुनेरमा शुक्रबार आरी घोप्टे मनसुनी वर्षा भएपछि आकस्मिक बाढी र पहिरो आएको थियो । आपत्कालीन सेवाका प्रवक्ता मोहम्मद सोहेलका अनुसार क्षतिग्रस्त सडकहरू मध्ये आधाभन्दा बढी खोलिएपछि दुर्गम गाउँसम्म सवारीसाधन र भारी मेसिनरी पुग्न थालेका छन् । प्रहरी र उद्धारकर्मीहरू ढुङ्गा–माटो पन्छाउँदै ध्वस्त घरका भग्नावशेषमा बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजी गरिरहेका छन् । सबैभन्दा ठूलो दुर्घटना कादर नगर गाउँमा भएको छ । त्यहाँ विवाहको पूर्वसन्ध्यामा बाढीको पानी घरमा पस्दा एउटै परिवारका २४ जनाको ज्यान गएको छ । परिवारका प्रमुख उमर खान भने घरबाहिर भएकाले बाँच्न सफल भए । उनका चार आफन्त अझै बेपत्ता छन् । प्रान्तीय मुख्यमन्त्री अली अमिन गन्धापुरले शनिबार बुनेर पुगेर मृतकका परिवारलाई २० लाख रुपैयाँ (करिब सात हजार दुई सय डलर) सहयोग दिने घोषणा गरे । उहाँले पाल, खाना र सफा पिउने पानीको व्यवस्था गरी पानीजन्य रोग फैलिन नदिन पहल भइरहेको पनि बताए । प्रधानमन्त्री शाहबाज सरिफले राहत कार्य प्रत्यक्ष निगरानी गरिरहेको र तत्काल सहायताको वितरण, फसेकाहरूको उद्धार तथा बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजीलाई तीव्र बनाउन निर्देशन दिएको सरकारी विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरणले अगस्ट १७ देखि १९ सम्म थप बाढी र पहिरोको चेतावनी दिँदै स्थानीय प्रशासनलाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ । यस वर्ष जुन २६ देखि शुरु भएको मनसुनमा हालसम्म छ सयभन्दा बढीको ज्यान गइसकेको छ । सन् २०२२ मा पाकिस्तानमा आएको कीर्तिमानी मनसुनी वर्षाले करिब एक हजार सात सय जनाको ज्यान लिएको थियो र लाखौँ घर ध्वस्त पारेको थियो । हरेक वर्ष जुनदेखि सेप्टेम्बरसम्मको मनसुनमा विशेष गरी उत्तरपश्चिमी पहाडी क्षेत्रका गाउँहरू आकस्मिक बाढी र पहिरोको जोखिममा पर्छन् । विशेषज्ञहरूका अनुसार जलवायु परिवर्तनका कारण दक्षिण एसियामा यस्ता चरम मौसमी घटनाहरू अझै धेरै र गम्भीर बन्दै गएका छन् । यसैबीच, भारत प्रशासित काश्मीरमा पनि भारी वर्षापछि आकस्मिक बाढी आएको छ । कठुआ जिल्लामा कम्तीमा सात जनाको मृत्यु र पाँच जना घाइते भएका छन् ।  किश्तवार जिल्लाको दुर्गम चोसिती गाउँमा तीन दिनअघि आएको बाढीपछि उद्धार टोलीले अझै खोजी कार्य जारी राखेको छ । यस घटनामा कम्तीमा ६० जनाको मृत्यु र एक सय५० भन्दा बढी घाइते भएका छन् । घाइतेमध्ये करिब ५० जनाको अवस्था गम्भीर छ । बाढी वार्षिक हिन्दू तीर्थयात्रा भइरहेका बेला आएको थियो । अधिकारीहरूले तीन सयभन्दा बढीलाई उद्धार गरेका छन् भने करिब चार हजार तीर्थयात्रीलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ ।

काठमाडौं । धेरै महिनादेखि नगद संकलन गरिरहेका विश्वप्रसिद्ध लगानीकर्ता वारेन बफेटले दोस्रो त्रैमासिकमा आफ्नो पोर्टफोलियोमा ठूलो परिवर्तन गरेका छन् । बफेटको कम्पनी बर्कशायर ह्याथवेले युनाइटेडहेल्थ ग्रुपमा १।६ अर्ब डलरको लगानी गरेको हो ।  ह्याथवेले यस बीमा कम्पनीका ५० लाख कित्ता सेयर खरिद गरेको हो । यो खबर बाहिर आएपछि युनाइटेडहेल्थको सेयर करिब १२ प्रतिशतले बढ्यो । तर बफेटको यस निर्णयलाई लिएर बजारमा आश्चर्य छाएको छ । यसको कारण के भने एक समय विश्वका शीर्ष कम्पनीमध्ये पर्ने युनाइटेडहेल्थको सेयर गत एक वर्षमा आफ्नो उच्चतम स्तरबाट ६० प्रतिशतसम्म घटिसकेको छ । हालैको केही समयदेखि युनाइटेडहेल्थको छवि कमजोर बन्दै गएको छ । न्याय विभागले कम्पनीविरुद्ध मेडिकेयर बिलिङसम्बन्धी अनुसन्धान गरिरहेको छ । यसबाहेक कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ)ले राजीनामा दिएका थिए र नाफासम्बन्धी धेरै चेतावनीहरूसमेत सार्वजनिक भएका थिए ।  यी सबैबीच पनि बफेटले यस कम्पनीमा ठूलो बाजी थापे‍का छन् । अब युनाइटेडहेल्थ बफेटको पोर्टफोलियोमा सामेल भएको १८औं ठूलो सेयर बनेको छ । शुक्रबार युनाइटेडहेल्थको सेयर ११.९८ प्रतिशतले बढेर बन्द भयो । यससँगै कम्पनीको बजार मूल्य (मार्केट क्याप) बढेर २७५.३३ अर्ब डलर पुगेको छ । एप्पलका सेयर बिक्री यसबीच बर्कशायरले एप्पलका करिब २ करोड सेयर बेचिसकेको छ । यसका कारण आईफोन निर्माता कम्पनीमा बर्कशायरको सेयर मूल्य ९.२ अर्ब डलरले घटेको छ । तर पनि बर्कशायरको पोर्टफोलियोमा एप्पल अझै शीर्ष स्थानमै छ ।  बफेटको कम्पनीले दोस्रो त्रैमासिकमा बैंक अफ अमेरिकाका २.६ करोड सेयर समेत बेचेको छ । अब यस बैंकमा कम्पनीको हिस्सेदारी करिब ८ प्रतिशत मात्रै बाँकी छ । साथै बर्कशायरले टी-मोबाइल यूएसमा गरेको १ अर्ब डलर बराबरको सम्पूर्ण लगानी पनि फिर्ता लिएको छ । यसरी बफेटले टेलिकम क्षेत्रबाट पूर्ण रूपमा हात झिकेका छन् । बर्कशायरले नुकोर (स्टिल कम्पनी) र होममेकर लेनारमा पनि लगानी गरेको छ भने डीआर हर्टनका सेयर बिक्री गरिसकेको छ । यसबाहेक बफेटको कम्पनीले लामर एडभर्टाइजिङ (आउटडोर विज्ञापन कम्पनी) र एलिजियन (सेक्युरिटी प्रडक्ट कम्पनी) मा पनि सानो हिस्सेदारी किनेको छ । बफेट यो महिनामा ९५ वर्षका हुनेछन् र वर्षको अन्त्यतिर बर्कशायरको सीईओ पदबाट अलग हुने तयारीमा छन् । जूनको अन्त्यसम्म बर्कशायरको सबैभन्दा ठूलो हिस्सेदारी भएका कम्पनीहरू एप्पल, अमेरिकन एक्सप्रेस, बैंक अफ अमेरिका, कोका-कोला र शेवरान रहेका थिए । विश्वका सबैभन्दा सफल लगानीकर्तामध्ये एक बफेट मानिन्छन् ।  सन् १९६५ मा उनले बर्कशायर ह्याथवेमा नियन्त्रण लिएपछि यसलाई विश्वकै ठूलो लगानी होल्डिङ कम्पनीमा रूपान्तरण गरेका थिए । बफेट दीर्घकालीन लगानी रणनीतिका लागि चर्चित छन् । उनले प्रायः त्यस्ता कम्पनी रोज्छन् जसको व्यवसाय मोडेल स्थिर, ब्रान्ड बलियो र दीर्घकालीन आम्दानी सम्भावना उच्च हुन्छ । यही कारणले उनले कोकाकोला, अमेरिकन एक्सप्रेसजस्ता कम्पनीमा लगानी गर्दै आएका छन् । फोर्ब्सका अनुसार बफेट संसारका सर्वाधिक धनी व्यक्तिहरूमध्ये एक हुन् । उनको नेटवर्थ १२० अर्ब डलरभन्दा बढी छ । उनले आफ्नो सम्पत्तिको ९० प्रतिशतभन्दा बढी परोपकारका लागि दान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिसकेका छन् । उनी संसारकै धनी व्यक्तिहरूमध्ये भए पनि अत्यन्तै सादा जीवनशैलीका लागि चर्चित छन् । बफेट अझै पनि १९५८ मा ३१ हजार ५०० डलरमा किनेको आफ्नै पुरानो घरमै बस्छन् । उनलाई फास्ट–फूड, कोकाकोला र साधारण कार मन पर्छ ।