नेपालको अर्थतन्त्रमा सुधारको संकेत, भारत विश्वमै उत्कृष्ट
काठमाडौं । विश्व बैंकले नेपालको अर्थतन्त्र सुधारको गतिमा रहेको देखाएको छ । विश्व बैंकले सार्वजनिक गरेको ‘ग्लोबल इकोनोमिक प्रोस्पेक्ट्स’ अनुसार नेपालको अर्थतन्त्र आगामी दिनमा थप सुधार हुँदै जाने निश्कर्ष निकालेको हो । प्रतिवेदनका अनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ३.९ प्रतिशत हुनेछ । गत आव २०७९/८० मा नेपालकको आर्थिक वृद्धिदर १.९ प्रतिशत हुने अनुमान विश्व बैंकको थियो । सन् २०२५ सम्म भने नेपालको अर्थतन्त्र ५ प्रतिशतले विस्तार हुने अनुमान विश्व बैंकको छ । विश्व अर्थतन्त्रको तुलनामा नेपाली अर्थतन्त्रको विस्तार सन्तोषजनक रहने प्रक्षेपण विश्व बैंकले गरेको छ । विगतको तुलनामा विश्व अर्थतन्त्र भने केही सुस्त हुने अनुमान विश्व बैंकले गरेको छ । सन् २०२४ मा विश्वको औसत आर्थिक वृद्धिदर २.४ प्रतिशत रहनेछ । जुन गत वर्षको तुलनामा कम हो । सन् २०२३ मा विश्वको अर्थतन्त्र २.६ प्रतिशत आर्थिक वृद्धिदर भएको थियो । विश्व अर्थतन्त्र भने आगामी आर्थिक वर्ष अर्थात सन् २०२५ मा समेत सुस्त नै रहने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यस्तै, छिमेकी राष्ट्र भारतको अर्थतन्त्रमा भने निकै राम्रो प्रगति देखिएको छ । यस वर्ष ६.४ प्रतिशतले बढ्ने भारतीय अर्थतन्त्रले आगामी वर्ष समेत सोही गति समात्ने देखिएको छ । अघिल्लो वर्ष भारतले ७.२ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हासिल गरेको थियो । आगामी वर्ष ६.५ प्रतिशतको वृद्धि प्राप्त गर्ने अनुमान विश्व बैंकको छ ।
गुजरातको ‘गिफ्ट सिटी’ विश्वकै उन्नत शहर बन्दै
एजेन्सी । भारतको ‘गिफ्ट सिटी’को नाम केही वर्षदेखि चर्चामा छ । आगामी दिनमा यो महत्वपूर्ण विश्वव्यापी वित्तीय केन्द्र बन्न सक्ने विश्वास गरिएको छ । भारत सरकारले यसलाई विश्वकै प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय केन्द्र बनाउने तयारी गरेको छ । भाइब्रेन्ट गुजरात ग्लोबल समिटको १०औं संस्करणअघि गुजरातका मुख्यमन्त्री नितिन पटेलले गान्धीनगरमा अवस्थित गिफ्ट सिटीमा ठूलो मात्रामा पूर्वाधार विस्तार भइरहेको बताए । उनका अनुसार गिफ्ट सिटीको कुल क्षेत्रफल ३ हजार ४ सय एकड पुग्ने छ । गिफ्ट सिटीको किनारमा रहेको रिभरफ्रन्टलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरको खुद्रा र मनोरञ्जन क्षेत्रका रूपमा विकास गरिएको छ। गिफ्ट सिटीका लागि मेट्रो सेवा २०२४ को मध्यदेखि सुरु हुनेछ । के हो गिफ्ट सिटी ? गिफ्ट सिटीको पूरा नाम गुजरात इन्टरनेशनल फाइनान्स टेक सिटी हो। यो एक व्यावसायिक जिल्ला हो जुन हाल गुजरातमा निर्माण भइरहेको छ। गिफ्ट सिटी विश्वस्तरीय पूर्वाधार विकास र दिगो गुरुयोजनासाथ भारतको पहिलो स्मार्ट सहर हो, जुन लन्डन, सांघाई, न्यूयोर्क, हङकङ, सिंगापुर, दुबईलगायत प्रसिद्ध केन्द्रहरूमा बराबर वा माथिको सिटी बन्ने छ । आधिकारिक कथनहरूका अनुसार गुजरात इन्टरनेशनल फाइनान्स टेक सिटीले बढ्दो वित्त र प्रविधि क्षेत्रहरूमा मुख्य भूमिका खेल्दै भारतको स्मार्ट सिटी मिसनलाई ठूलो बढावा दिनेछ। गिफ्ट सिटीको अवधारणा २००७ मा परिकल्पना गरिएको थियो र यसको योजना ईस्ट चाइना आर्किटेक्चरल डिजाइन एण्ड रिसर्च इन्स्टिच्युट (इसिएडिआई) लाई सुम्पिएको थियो, जसलाई आधुनिक सांघाईको धेरै योजना बनाउने श्रेय दिइएको छ । के भन्छ भारत सरकार ? सीएम पटेलले भने, ‘म विश्वस्त छु कि गिफ्ट सिटी आगामी वर्षहरूमा विश्वको अग्रणी अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय केन्द्रहरूमध्ये एक बन्न तयार छ ।’ पटेलले गिफ्ट सिटीका लागि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको दृष्टिकोण भारत र सम्पूर्ण विश्वलाई सेवाहरू प्रदान गर्न विश्वस्तरीय वित्तीय, आईटी वा आईटीईएस तथा फिनटेक हब सिर्जना गर्नुभएको बताए । उनका अनुसार यसका लागि राज्य सरकारले भाइब्रेन्ट गुजरात ग्लोबल समिट (बीजीजीएस) २०२४ अन्तर्गत अन्तर्राष्ट्रिय र राष्ट्रिय रोड शोको भागका रूपमा अग्रणी विश्वव्यापी र राष्ट्रिय वित्तीय क्षेत्रका कम्पनीहरूसँग धेरै बैठकहरू गरेको छ । मुख्यमन्त्रीले उक्त छलफलमा युएई, जापान, अष्ट्रेलिया, सिङ्गापुर, अमेरिकाजस्ता देशका अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूले गिफ्ट–आईएफएससीमा लगानीका अवसर खोज्न चासो देखाएका थिए । गिफ्ट–आईएफएससीका बारेमा विस्तृतमा मुख्यमन्त्रीले भने, ‘अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय सेवा केन्द्र (आईएफएससी) मा ५ सय ८० संस्थाहरू छन् । गिफ्ट–आईएफएससीले गुगल, बैंक अफ अमेरिका, मोर्गन स्टेनलीजस्ता विश्वव्यापी नामहरूलगायत उल्लेखनीय ठूला–ठूला लगानीहरू आकर्षित गरिरहेको छ ।’
जापानमा भूकम्पमा परी मृत्यु हुनेको सङ्ख्या २ सय नाग्यो
जापान । जनवरी १ मा जापानमा गएको विनाशकारी भूकम्पका कारण मृत्यु हुनेको सङ्ख्या मङ्गलबारसम्म २०० नाघेको तथा १०० बढी अझै बेपत्ता रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार, नयाँ बर्षको पूर्व सन्ध्यामा आएको ७.५ म्याग्निच्युडको भूकम्पले जापानको होन्सु टापु स्थि नोटो प्रायद्वीपमा आगलागी हुँदा भवन तथा पूर्वाधारहरू ध्वस्त भएका थिए । भूकम्प गएको आठ दिन सम्म पनि उद्धारकर्ताहरू अवरुद्ध सडक र प्रतिकूल मौसमका बावझुत भग्नावशेष हटाउन र फसेका ३५ सय मानिसहरूसामु पुग्ने प्रयास गरिरहेका छन् । इशिकावा क्षेत्रीय अधिकारीहरूले मङ्गलबार सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार २०० जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने १०२ जना बेपत्ता रहेको बताइएको छ । अधिकारीहरूले सोमबार केन्द्रीय तथ्याङ्क अद्यावधिक गर्दासम्म बेपत्ताको सङ्ख्या तीन गुणा बढेर तीन सय २३ पुगेको थियो । जसमा धेरै जसो अति प्रभावित क्षेत्र वाजिमाका मानिसहरू रहेको बुझिएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा हिउँ परेकाले राहत कार्यमा कठिनाइ भईरहेको छ । सोमबारसम्म झन्डै ३० हजार मानिसहरू ४०० वटा सरकारी आश्रयस्थलमा शरण लिन बाध्य छन् । उनीहरूलाई पर्याप्त खाना, पानीको व्यवस्था गर्न कठिन भइरहेको अधिकारीहरूको भनाइ छ । झण्डै ६० हजार घरधुरी खानेपानीविहीन छन् भने १५ हजार छ सय घरधुरी बिजुलीविहीन भएका छन् । दिनदिनै परेको वर्षा र पहिरोका कारण सडकको अवस्था बिग्रिएको छ । मङ्गलबारको दैनिक विपद्–राहत सरकारी बैठकमा, प्रधानमन्त्री फुमियो किशिदाले मन्त्रीहरूलाई समुदायको समस्या समाधान गर्न र प्रभावकारी उद्धार कार्य जारी राख्न निर्देशन दिएका छन् । जापानले हरेक वर्ष यस्ता भूकम्पको सामना गर्छ । यद्यपि चार दशकभन्दा बढी समयदेखि लागू भएको कडा भवन संहिताका कारण त्यतिठूलो क्षति भने भएको थिएन । पुराना संरचनाहरू भएका विशेष गरी नोटो जस्ता ग्रामीण क्षेत्रहरूमा भने अझै धेरै क्षति हुने गरेको छ । सन् २०११ को भूकम्पले सुनामी निम्त्याउदा करिब १८ हजार ५०० मानिसको मृत्यु भएको थियो । रासस
