३ सय अर्ब डलरको बन्यो ओपनएआई, एक दशकमै एक ट्रिलियनको एआई उद्योग हुने विज्ञको दावी
काठमाडौं । ओपनएआईले ४० अर्ब डलरको लगानी जुटाएको छ, जुन हालसम्मकै सबैभन्दा ठूलो निजी प्रविधि सम्झौता हो । यो ४० अर्बको लगानीले च्याटजीपीटी निर्माता ओपनएआईको मूल्यांकन ३०० अर्ब डलर पुर्यायो । पिचबुकका अनुसार यो कुनै पनि निजी प्रविधि कम्पनीले अघिल्लो पटक उठाएको रकमको करिब तीन गुणा हो । यसले ओपनएआईलाई मात्र स्पेसएक्स (३५० अर्ब डलर) पछाडि राख्छ र टिकटकको अभिभावक कम्पनी बाइटडान्ससँग बराबर बनाउँछ। जापानको सफ्टबैंकले ३० अर्बको लगानी गर्दै नेतृत्व गरेको छ, जसमा मुख्य लगानीकर्ता माइक्रोसफ्ट, अल्टीमिटर, थ्राइभजस्ता संस्थाहरू पनि सामेल छन् । ओपनएआईले ब्लग पोस्टमा उल्लेख गरेअनुसार यो नयाँ पूँजी एआई अनुसन्धानलाई थप अघि बढाउन र कम्प्युटिङ पूर्वाधारलाई विस्तार गर्न प्रयोग गरिनेछ । सीएनबीसीले रिपोर्ट गरेअनुसार लगानीमध्ये १८ अर्ब डलर स्टारगेट परियोजनामा प्रयोग गरिने अपेक्षा गरिएको छ । सफ्टबैंक, ओपनएआई र ओराकलबीचको यो संयुक्त परियोजना जनवरीमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा घोषणा गरिएको थियो । सुरुवाती चरणमा १० अर्ब लगानी हुनेछ भने २०२५ को अन्त्यसम्म बाँकी ३० अर्ब थपिनेछ । तर यो सम्झौतासँग एउटा शर्त पनि जोडिएको छ । सफ्टबैंकले सोमबार अपडेट गरेको फाइलिङमा उल्लेख गरेअनुसार यदि ओपनएआईले २०२५ को डिसेम्बर ३१ भित्र नाफामुखी संरचनामा परिवर्तन नगरेमा सफ्टबैंकको कुल लगानी घटाएर २० अर्बसम्म सीमित गर्न सकिनेछ । यस प्रावधानले ओपनएआईलाई नाफामुखी रूपान्तरण पूरा गर्न दबाब बढाउनेछ, जसका लागि माइक्रोसफ्टको समर्थन र क्यालिफोर्निया एटर्नी जनरलको अनुमोदन आवश्यक हुनेछ । यस्तै, ओपनएआईका सह-संस्थापक एलन मस्कले अदालतमा यो रूपान्तरणको विरोध गरेका छन् । ओपनएआई हाल एक ‘क्याप्ड–प्रोफिट’ संरचनामा सञ्चालन भइरहेको छ, जसले २०१९ मा स्थापना गरिएको सीमित साझेदारी मोडेललाई समेट्छ । संस्थाको मूल गैर-नाफामुखी इकाइ प्रमुख सेयरधारक हो र यदि पुनर्संरचना भएमा यसलाई छुट्टै संस्थाका रूपमा विभाजन गरिनेछ । ओपनएआईका लगानीकर्ताहरूले कनर्भटिबल नोट्स पाएका छन्, जुन भविष्यमा इक्विटीमा परिणत हुनेछ । ओपनएआईको लगानी इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो निजी प्रविधि सम्झौता हो । यसअघि एन्ट ग्रुपले २०१८ मा १४ अर्ब लगानी उठाएको थियो । सफ्टबैंक र अन्य लगानीकर्ताहरूले च्याटजीपीटीको तीव्र वृद्धि जारी रहने विश्वास गरेका छन् । ओपनएआईले सोमबार च्याटजीपीटीका साप्ताहिक प्रयोगकर्ताहरू ५०० मिलियन पुगेको घोषणा गर्यो, जुन गत महिना मात्र ४०० मिलियन थियो । कम्पनीले २०२५ को अन्त्यसम्म राजस्व १२.७ अर्ब पुग्ने अनुमान गरेको छ । ओपनएआईका सीईओ साम अल्टम्यानले एक्स (पूर्व ट्वीटर) मा लेखेका छन्, ‘च्याटजीपीटीको लन्च मेरो जीवनकै सबैभन्दा ठूलो भाइरल क्षण थियो, हामीले पाँच दिनमै एक मिलियन प्रयोगकर्ता जोड्यौं । तर अहिले हामीले मात्र एक घण्टामा एक मिलियन प्रयोगकर्ता जोडिरहेका छौं ।’ उद्योग विशेषज्ञहरूका अनुसार जेनेरेटिभ एआई बजार १० वर्षभित्र १ ट्रिलियनको उद्योग बन्नेछ । गुगल, अमेजन, एन्थ्रोपिक, पेर्पलेक्सिटीलगायतका कम्पनीहरू एआई एजेन्टहरू विकास गर्न प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । ओपनएआईले हालै सीईओ अल्टम्यानको भूमिकामा परिवर्तन गर्दै उनलाई अनुसन्धान र उत्पादनमा केन्द्रित गराएको छ भने मुख्य सञ्चालन अधिकारी ब्राड लाइटक्यापलाई व्यापार र दैनिक सञ्चालनको जिम्मेवारी दिइएको छ ।
समयसीमा सकिनुअघि टिकटक सम्झौता हुनेमा विश्वस्त छु : ट्रम्प
वासिङ्टन । पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले टिकटकको स्वामित्व हस्तान्तरण वा प्रतिबन्धसम्बन्धी सम्झौता आगामी अप्रिल ५ भित्रै हुनेमा आफू विश्वस्त रहेको बताएका छन् । आइतबार एयर फोर्स वानमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले टिकटक खरिद गर्न धेरै इच्छुक कम्पनीहरू रहेको बताएका छन् । ‘हामीसँग धेरै सम्भावित खरिदकर्ताहरू छन् । टिकटकमा ठूलो चासो देखिएको छ,’ ट्रम्पले भने, ‘चीनसँग पनि यसबारे छलफल भइरहेको छ । म टिकटक जीवित रहोस् भन्ने चाहन्छु ।’ टिकटकका १७ करोड अमेरिकी प्रयोगकर्ता रहेका छन् । ट्रम्पका अनुसार चार समूहले टिकटक अधिग्रहण गर्न रुचि देखाएका छन् र अमेरिकी प्रशासन ती समूहहरूसँग वार्ता गरिरहेको छ । अमेरिकी प्रशासनले टिकटक चिनियाँ सरकारका लागि जासुसी गर्न प्रयोग हुन सक्ने र अमेरिकी जनमतलाई प्रभावित पार्न दुरुपयोग हुन सक्ने चिन्तासहित बाइटडान्सलाई टिकटकको स्वामित्व हस्तान्तरण गर्न वा अमेरिकी बजारबाट हट्न आदेश दिएको थियो । यो आदेश ट्रम्पको शपथ ग्रहण हुनुभन्दा एक दिनअघि, जनवरी १९ मा लागू गरिएको थियो । तर, ट्रम्पले तत्काल निर्णयलाई स्थगित गरेपछि अप्रिल ५ सम्मको समयसीमा तोकिएको छ । ‘सम्झौता नभएमा के तपाईं म्याद थप्नुहुन्छ ?’ भन्ने प्रश्नमा ट्रम्पले भने, ‘टिकटकसँग सम्झौता हुनेछ, म निश्चित छु ।’ राष्ट्रपति रहँदा ट्रम्पले राष्ट्रिय सुरक्षाको कारण देखाउँदै टिकटकमाथि प्रतिबन्ध लगाउने प्रयास गरेका थिए । तर अहिले उनले यसप्रति नरम धारणा देखाएका छन् । ‘स्वार्थका हिसाबले हेर्दा, मैले युवा मतमा ३६ अङ्कको समर्थन पाएको छु । रिपब्लिकनहरूले सामान्यतया युवा मतदातासँग राम्रो प्रदर्शन गर्दैनन्, र मलाई लाग्छ यसको ठूलो श्रेय टिकटकलाई जान्छ,’ उनले थपे ।
आर्थिक संकटमा जुधिरहेको एस्टन मार्टिनलाई १६२ मिलियन डलरको लगानी प्रवाह
काठमाडौं । लक्जरी कार निर्माता एस्टन मार्टिनले कम्पनीको अध्यक्षबाट प्राप्त वित्तीय सहायता र उनले स्वामित्वमा राखेको फर्मुला वन टोलीको हिस्साको बिक्रीमार्फत १६२ मिलियन डलर (करिब २१ अर्ब ५४ करोड ६० लाख नेपाली रुपैयाँ) उठाउने भएको छ । मार्टिन बढ्दो घाटासँग जुधिरहेको छ । त्यसैले उक्त रकम उठाउन लागिएको हो । फिल्मी जासूस जेम्स बन्डको मनपर्ने कारका रूपमा चर्चित यस कम्पनीको सेयर सोमबारको सुरुवाती कारोबारमा ५.७ प्रतिशतले बढेर ६९ पेन्स पुगेको छ । पछिल्ला वर्षहरूमा आपूर्ति शृङ्खला समस्या, डेलिभरीमा ढिलाइ र चीनमा घट्दो मागका कारण एस्टन मार्टिन संकटमा परेको छ । अध्यक्ष लरेन्स स्ट्रोलले २०२० मा कम्पनीको नेतृत्व सम्हालेयता यो छैटौं पटक पूँजी संकलन गर्न बाध्य भएको छ । साथै कम्पनीले आफ्नो ५ प्रतिशत कर्मचारी कटौती गरेको छ । स्ट्रोलले हालसम्म एस्टन मार्टिनमा करिब ६०० मिलियन पाउन्ड लगानी गरिसकेका छन् । अब उनको यु ट्री कन्सोर्टियमले ५२.५ मिलियन पाउन्ड थप लगानी गर्दै ७५ मिलियन सेयर ७० पेन्स प्रति सेयरको दरमा खरिद गर्नेछ । यो सम्झौताले उनको हिस्सेदारी करिब २७.७ प्रतिशतबाट ३३ प्रतिशतसम्म बढाउनेछ । एस्टन मार्टिनले यु ट्रीले आफ्नो स्वामित्व ३५ प्रतिशतसम्म बढाउने इच्छा व्यक्त गरेको पनि बताएको छ । यु ट्रीले बेलायतमा सूचीबद्ध कुनै पनि कम्पनीको ३० प्रतिशतभन्दा बढी स्वामित्व भएकाले बाँकी सेयरधारकहरूको सेयर खरिद गर्न अनिवार्य प्रस्ताव गर्ने नियमबाट छुट माग्नेछ । यसका अतिरिक्त एस्टन मार्टिन अराम्को फर्मुला वन टोलीको हिस्साको बिक्रीले हाल बुक भएको मूल्य करिब ७४ मिलियन पाउन्डभन्दा बढी प्रिमियम प्राप्त गर्न मद्दत गर्ने बताइएको छ । कम्पनीले अब वार्षिक कार बिक्रीमा ’सामान्य वृद्धिको’ अपेक्षा गरेको छ । यो संशोधित पूर्वानुमान ट्रम्प प्रशासनले संयुक्त राज्य अमेरिकामा लगाउन सक्ने सम्भावित ट्यारिफको प्रारम्भिक विश्लेषणमा आधारित छ ।
