मानवीय संकटबीच गाजाका बासिन्दाहरू बढ्दो मूल्य र नगद अभावसँग संघर्ष गर्दै
काठमाडौं । अक्टोबर ७, २०२३ मा गाजामा इजरायली–प्यालेस्टिनी द्वन्द्व शुरु भएदेखि एन्क्लेभका २३ लाख बासिन्दाहरूले आर्थिक र मानवीय संकटको सामना गरेका छन् । नाकाबन्दी, आपूर्ति श्रृङ्खलाको अभाव र प्रभावकारी निरीक्षणको अभाव लगायत धेरै कारकहरू रहेको विज्ञहरुको भनाइ छ । रेकर्ड मुद्रास्फीति, क्रयशक्तिलाई कमजोर बनाएको छ । सबैभन्दा आधारभुत वस्तुहरूलाई पनि पहुँचबाट बाहिर राखेको छ । तीन सन्तानका बुबा ३३ वर्षीय जमिल अबु महादी, नगद पहुँचको उच्च लागतले ग्रस्त धेरै गाजाका बासिन्दाहरूमध्ये एक हुन् । छ सन्तानका बुबा ४५ वर्षीय मोहम्मद अल–हद्दादलाई थाहा छ कि पीठोको सानो झोलाले उनको परिवारलाई एक दिनको लागि खुवाउन मुस्किलले पुग्छ ।
इजरायल र इरानबीच युद्ध विरामको घोषणा
काठमाडौं । संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार इजरायल र इरान बीचको युद्ध अन्त्य गर्न दुवै देशले युद्ध विराममा सहमति गरेको घोषणा गरेका छन् । सामाजिक सञ्जालमार्फत जानकारी दिँदै युद्ध विराम केही घण्टाभित्र लागू हुने उनको भनाइ छ । प्रारम्भमा इरानले युद्ध विराम सुरु गर्नेछ भने त्यसको १२ घण्टापछि इजरायलले पनि त्यसमा सहभागी हुने जनाइएको छ। त्यसपछि २४ घण्टाको समयावधिमा दुवै पक्षले युद्धको औपचारिक अन्त्यको घोषणा गर्नेछन् । राष्ट्रपति ट्रम्पले दुबै राष्ट्रले धैर्य, साहस र समझदारी देखाएकोमा बधाई दिँदै, यस सहमतिले दीर्घकालीन विनाशबाट सम्पूर्ण मध्यपूर्व क्षेत्रलाई बचाउन सक्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । उनले अन्त्यमा सबैलाई एकताको सन्देश दिँदै भने, ‘ईश्वरले इजरायललाई आशीर्वाद दिनुहोस्, ईश्वरले इरानलाई आशीर्वाद दिनुहोस्, ईश्वरले मध्यपूर्व, संयुक्त राज्य अमेरिका तथा समग्र विश्वलाई पनि आशीर्वाद दिनुहोस् ।’ हालसम्म यसबारे इजरायल र इरानबाट कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया आएको छैन । अमेरिकी राष्ट्रपतिको कार्यालय र रक्षा मन्त्रालयबाट पनि यस बारेमा औपचारिक धारणा सार्वजनिक गरिएको छैन ।
अमेरिकाले गम्भीर परिणाम भोग्नुपर्ने इरानको चेतावनी
काठमाडौं । इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प (आईआरजीसी) का प्रवक्ता इब्राहिम जोल्फगारीले अमेरिका अहिले युद्धमा प्रत्यक्ष संलग्न भएको र उसले इरानको ‘पवित्र भूमिको उल्लंघन’ गरेको बताएका छन् । प्रवक्ता जोल्फगारीले अमेरिकालाई एक भिडियो सन्देशमार्फत चेतावनी दिएका हुन् । उनले भनेका छन् कि अमेरिकाले ‘गम्भीर, दुःखद र अप्रत्याशित परिणाम’ भोग्नुपर्नेछ, जुन ‘शक्तिशाली र लक्षित अपरेशन’ मार्फत दिइनेछ । आफ्नो भिडियो सन्देशमा जोल्फगारीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई सिधै अंग्रेजीमा सम्बोधन गर्दै भनेका छन्, ‘मिस्टर ट्रम्प, ग्याम्बलर ! तपाईं यो युद्ध सुरु गर्न सक्नुहुन्छ तर समाप्त हामी गर्छौं ।’ त्यस्तै, इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले इरानका कमाण्डर इन चीफ अमीर हातामीको पनि एउटा भिडियो सार्वजनिक गरेका छन् । त्यो भिडियोमा हातामीले भनेका छन् कि विगतमा जबजब अमेरिकाले इरानविरुद्ध ‘अपराध’ गरेको छ, उसले ‘कडा जवाफ’ पाएको छ र यो पटक पनि त्यही हुनेछ । इरानका परमाणु केन्द्रहरूको निरीक्षण गर्न संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायको माग काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय परमाणु ऊर्जा एजेन्सी (आईएईए) का प्रमुख राफेल ग्रोसीले इरानमा युद्धविरामको अपील गरेका छन् ताकि इरानका परमाणु केन्द्रहरूको निरीक्षण गर्न सकियोस् । उनले भने, ‘कुनै पनि सम्झौताको लागि धरातलीय अवस्था प्रमाणित हुनु आवश्यक छ र त्यो केवल आईएईएको जाँचमार्फत सम्भव छ ।’ ‘आवश्यक सुरक्षा र संरक्षाको स्थिति कायम राख्न शत्रुता अन्त्य हुनैपर्छ, ताकि आईएईएका टोलीहरूले ईरानको अवस्थाको मूल्याङ्कन गर्न ती स्थलहरूमा जान सकून्,’ उनले थपे । यसअघि अमेरिकाले ईरानका तीनवटा परमाणु केन्द्रहरूमा हमला गरेपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले आइतबार इरानलाई चेतावनी दिएका थिए । उनले भनेका थिए, ‘अब शान्ति हुनेछ वा इरानका लागि यस्तो विपत्ति आउनेछ जुन पछिल्ला आठ दिनमा देखिएका घटनाभन्दा धेरै ठूलो हुनेछ ।’ सान्दर्भिक सामग्री : मित्र इरानलाई बचाउने कि आफ्नो नाफा हेर्ने ? संकटमा रुस इरान-इजरायल संघर्ष र अमेरिकी हस्तक्षेपले तेल बजारमा नयाँ संकट इरान-इजरायल युद्धमा अमेरिकाको सीधा हस्तक्षेप, मध्यपूर्वमा संकट गहिरिँदै
