सेवा : सूचना-प्रविधि

काठमाडौं । भायानेट कम्युनिकेसन्सले ग्राहकहरूका लागि वाईफाई–६ प्रविधिसहितको २५० एमबिपिएस इन्टरनेट प्याकेज आकर्षक अफरसहित सार्वजनिक गरेको छ । कम्पनीका अनुसार उक्त प्याकेज वार्षिक १३ हजार ८०० रुपैयाँ (करसहित) मा उपलब्ध छ । यस अफरअन्तर्गत सामान्यतया २ हजार ८२५ रुपैयाँ लाग्ने वाईफाई–६ ओएनयू जडान शुल्क नलाग्नेछ भने ग्राहकले केवल १ हजार रुपैयाँ डिपोजिट तिरे पुग्नेछ । छिटो, भरपर्दो र आधुनिक इन्टरनेट सेवा चाहने ग्राहकलाई लक्षित गरी यो योजना ल्याइएको कम्पनीले जनाएको छ । यससँगै ग्राहकहरूले भायाटिभी सेवा पनि मासिक २५० रुपैयाँ (करसहित) मा थप गर्न सक्नेछन् । भायाटिभीमा २०० भन्दा बढी च्यानल, लाइभ टिभी रोक्ने र पुनः चलाउने सुविधा, कार्यक्रम तालिका, चलचित्र तथा सिरिजलगायतका मनोरञ्जन सामग्री उपलब्ध छन् । वार्षिक प्याकेज लिने ग्राहकलाई पहिलो सेट–टप–बक्सको २ हजार २६० रुपैयाँ बराबरको सक्रिय शुल्क पनि छुट दिइनेछ भने सेट–टप–बक्सका लागि १ हजार रुपैयाँ मात्र डिपोजिट लाग्नेछ । ग्राहकलाई थप सुविधा दिन भायानेटले डामी एपसँग सहकार्य गरेको छ । यसअन्तर्गत वार्षिक प्याकेज नवीकरण गर्ने ग्राहकले १ हजार ५०० रुपैयाँ बराबरको एक वर्षे डामी एप सदस्यता निःशुल्क प्राप्त गर्नेछन् । डामी एपमार्फत रेस्टुरेन्ट, कपडा पसल, सैलुन तथा खुद्रा पसलहरूमा विशेष छुट पाउन सकिनेछ । यो सुविधा हाल काठमाडौं, पोखरा र चितवनमा लागू हुनेछ । कम्पनीले उच्च गतिको इन्टरनेट, भायाटिभीको मनोरञ्जन र डामी एपको बचत सुविधालाई एकै ठाउँमा समेट्दै 'अब स्टेडियम घरमै, मनोरञ्जन अब घरमै' भन्ने सन्देश दिएको छ । यसैबीच, भायाटिभी प्रयोगकर्ताले फुटबल विश्वकप २०२६ हेर्न आवश्यक कुपन पनि भायानेटमार्फत खरिद गर्न सक्नेछन् । नेपालमा उक्त प्रतियोगिताको प्रसारण अधिकार हिमालय टिभीसँग रहेको छ । कम्पनीका अनुसार ग्राहकले प्रतिटिभी ९९९ रुपैयाँ तिरेर कुपन खरिद गरी भायाटिभीमार्फत हिमालय स्पोर्ट्स च्यानलमा खेलहरू प्रत्यक्ष हेर्न सक्नेछन् । कुपन ईसेवा, खल्ती, फोनपे, कनेक्ट आइपिएसलगायत अनलाइन भुक्तानी माध्यममार्फत ‘भायानेट’ खोजी ग्राहक आईडी राखेर खरिद गर्न सकिनेछ । साथै, भायाटिभीमा देखिने क्युआर कोड स्क्यान गरेर पनि कुपन लिन सकिने व्यवस्था गरिएको छ । भुक्तानीपछि ग्राहकले भायाटिभीमा हिमालय स्पोर्ट्स च्यानल खोली खरिद गरिएको कुपन सक्रिय गर्नुपर्नेछ । कम्पनीले एक कुपन एक टिभीमा मात्र प्रयोग गर्न मिल्ने र एकपटक सक्रिय गरिसकेपछि अर्को टिभीमा सार्न नमिल्ने जनाएको छ । थप जानकारीका लागि ग्राहकले भायानेटको ग्राहक सेवा नम्बर ०१–५९७०६४४ मा सम्पर्क गर्न वा नजिकको कार्यालयमा जान सक्नेछन् ।  

काठमाडौं । एनभीडीयाले सोमबार एउटा नयाँ चिप सार्वजनिक गरेको छ । सार्वजनिक चिपले कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) का क्षमताहरूलाई सिधै ल्यापटप र डेस्कटप कम्प्युटरहरूमा उपलब्ध गराउने एनभीडीयाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सेन हुआङले जानकारी दिए । चिप सार्वजनिक भएसँगै एनभीडीयाले आफूलाई उसका प्रतिस्पर्धीहरू एड्भान्स्ड माइक्रो डिभाइसेज (एडब्ल्यूडी), इन्टेल र एप्पलसँगको प्रतिस्पर्धामा उभ्याएको छ । कम्प्युटिक्स सम्मेलनका लागि ताइवानमा रहेका एनभीडीयाका सीईओ हुआङले दुई कम्पनीबीच तीन वर्षको सहकार्यपछि एआई युगका लागि पीसीलाई पुन:परिभाषित गर्ने माइक्रोसफ्टसँगको प्रयासको एक हिस्सा आरटीएक्स स्पार्क पीसी चिप भएको बताएका छन् । एनभीडीयाका सीईओ जेन्सेन हुआङ । ताइवानको मिडियाटेकसँग मिलेर विकास गरिएको यो चिप यसै वर्षको शरद ऋतुमा डेल, एचपी, लेनोभो, आसुस, माइक्रोसफ्ट सर्फेस र एमएसआईका ल्यापटप तथा कम्प्याक्ट डेस्कटपहरूमा उपलब्ध हुनेछ । यसपछि एसर र गिगाबाइटका मोडलहरूमा पनि यो चिप आउनेछ । उद्योग विज्ञहरूका अनुसार यो प्रोसेसरले एआईसँगको प्रयोगकर्ताको अन्तरक्रियालाई पूर्ण रूपमा बदल्नेछ किनकि यसलाई क्लाउड कम्प्युटिङमा मात्र निर्भर हुनुको सट्टा स्थानीय रूपमै स्वायत्त एआई एजेन्टहरू सञ्चालन गर्न मिल्ने गरी डिजाइन गरिएको छ । एआई मोडलहरूलाई तालिम दिने चिपहरूमा आफ्नो वर्चस्व जमाएपछि एनभीडीया अब ‘इन्फरेन्स प्रोसेसर’ को मागमा आउने अनुमानित वृद्धिलाई कब्जा गर्न अघि बढेको छ । यी त्यस्ता चिपहरू हुन् जसले प्रयोगकर्ताका प्रश्नहरू र दैनिक कार्यहरू सम्हाल्न बनाइएका एजेन्टहरूलाई एआई प्रतिक्रिया दिने शक्ति प्रदान गर्छन् । बढ्दो प्रतिस्पर्धाले लगानीकर्ताहरूलाई चिन्तित बनाएका बेला, पीसीहरूलाई लक्षित गरेर एनभीडीयाले आफ्नो ठुलो सञ्जाल र एआई विशेषज्ञताको बलमा एउटा नयाँ ठुलो बजार खोल्ने दाउ खेलेको छ । एआई पीसीहरूका लागि अहिलेसम्मको बजार प्रतिक्रिया मिश्रित देखिएको छ । एचपीले गत हप्ता यी डिभाइसहरूले त्रैमासिक बिक्री बढाउन मद्दत गरेको रिपोर्ट गरेको थियो, तर डेलले यस वर्षको सुरुमा माग सुरुवाती अपेक्षाभन्दा कम रहेको बताएको थियो । एआई मागको फाइदा उठाउन खोजिरहेको क्वालकमले पनि माइक्रोसफ्टसँग मिलेर एआई पीसीहरू अघि सारिरहेको छ । काउन्टरपोइन्ट रिसर्चका सहसंस्थापक नील शाहले भने, ‘आरटीएक्स स्पार्कले परम्परागत एपकेन्द्रित पीसीलाई एक वास्तविक उपयोगी ‘एजेन्टिक एआई’ व्यक्तिगत कम्प्युटरमा रूपान्तरण गर्ने देखिन्छ । निजी एज एआई एजेन्टहरू महत्त्वपूर्ण बन्दै जाँदा आगामी वर्षहरूमा यो अन्ततः हरेक घरमा पुग्नेछ ।’ ‘यो व्यक्तिगत कम्प्युटिङ क्षेत्रका लागि ‘आरटीएक्स स्पार्क’ विशेष हुनेछ, जसरी विगतमा आइफोन, च्याटजीपीटी वा डिपसिक भएका थिए,’ उनले थपे । यस घोषणापछि एनभीडीयाको सेयर ४ प्रतिशतले बढ्यो, जबकि एएमडी, इन्टेल र क्वालकमको सेयर ४.९ प्रतिशतदेखि ८.५ प्रतिशतसम्मले घट्यो । एप्पल ०.८ प्रतिशतले घट्यो भने सफ्टवेयर सेयरहरूमा आएको सुधारका कारण माइक्रोसफ्ट २.७ प्रतिशतले बढ्यो । एचपी र डेल दुवै ७ प्रतिशतभन्दा बढीले बढे भने हङकङमा लेनोभोको सेयर ५ प्रतिशतभन्दा बढीले बन्द भयो । हुआङले सोमबार आफ्नो मुख्य भाषणको ठुलो हिस्सा कम्पनीको पीसी र सीपीयू विस्तारमा केन्द्रित गरेका थिए । उनले आफ्नो नयाँ भेरा‍ सेन्ट्रल प्रोसेसरको सुरुवाती प्रयोगकर्ताहरूमा ओपनएआई, एन्थ्रोपिक र स्पेसएक्स रहेको बताए । पूर्ण रूपमा स्वायत्त एजेन्टहरूतर्फको यात्रा आफ्नो ट्रेडमार्क कालो छालाको ज्याकेटमा ठाँटिएका हुआङले जुन २ देखि ५ सम्म चल्ने कम्प्युटिक्स ट्रेड शो अगाडि सम्बोधन गरिरहेका थिए । यस मेलाले विश्वका केही ठुला प्रविधि कम्पनीका नेतृत्वकर्ताहरूलाई आकर्षित गरेको छ । पीसी हार्डवेयरमा स्थानीय रूपमै चल्ने एआई एजेन्टहरूमा एनभीडीयाले दिएको जोड क्वालकमका सीईओ क्रिस्टियानो अमोनको भनाइसँग मिल्दोजुल्दो थियो । अमोनले पनि कम्प्युटिक्स अगाडि बोल्दै सन् २०२६ लाई ‘एजेन्टिक एआई’को लागि टर्निङ पोइन्टका रूपमा चित्रण गरे । ‘दुई वर्षअघि हामीले एआईले कसरी मानव–कम्प्युटर इन्टरफेसलाई परिवर्तन गर्नेछ र फलस्वरूप हाम्रा सबै व्यक्तिगत कम्प्युटिङ डिभाइसहरूको आर्किटेक्चर बदल्नेछ भन्नेबारे कुरा गरेका थियौं । र, त्यो सन् २०२६ मा वास्तविकता बन्न थालेको छ। त्यसैले हामी २०२६ लाई ‘एजेन्टहरूको वर्ष’ भन्छौं,’ उनले भने । अमोनका अनुसार एजेन्टिक एआईतर्फको यो परिवर्तनले स्थानीय एज कम्प्युटिङलाई अपरिहार्य बनाउँछ, किनकि आजका डिभाइस आर्किटेक्चरहरू सधैं अन रहने र स्वायत्त रूपमा चल्ने गरी बनाइएका थिएनन् । ‘आजका यी सबै डिभाइसहरू प्रयोगकर्ताद्वारा सुरु गरिने कार्यका लागि बनाइएका हुन्, एजेन्टहरूद्वारा होइन,’ उनले भने । मे महिनामा भएको वित्तीय प्रतिवेदन बैठकको क्रममा हुआङले एनभीडीयाको नयाँ भेरा सेन्ट्रल प्रोसेसरले कम्पनीलाई नयाँ २०० अर्ब डलरको बजारमा पहुँच दिने बताएका थिए । एनभीडीयाका पछिल्ला एआई उत्पादनहरूको रूपरेखा प्रस्तुत गर्दै र विश्वव्यापी प्रविधि उद्योगमा ताइवान टापुको केन्द्रीय भूमिकालाई हाइलाइट गर्दै गरिएको लामो भाषणमा हुआङले भने, ‘यो (भेरा सीपीयू) हाम्रो वृद्धिको नयाँ प्रमुख ड्राइभर बन्नेछ ।’ हुआङले एआईले सफ्टवेयर इन्जिनियरहरूको माग घटाउनेछ भन्ने चिन्तालाई ‘पूर्ण बकवास’ भन्दै खारेज गरे । बरु यो प्रविधिले कामदारहरूलाई बढी उत्पादक बनाएर रोजगारीका अवसरहरू बढाउने तर्क उनले गरे । उनले भने, ‘यो एआईको प्रतिज्ञा हो । इन्जिनियरहरू, सफ्टवेयर इन्जिनियरहरूको सङ्ख्या वास्तवमा बढिरहेको छ । मानिसहरू एआईले जागिर घटाउने कुरा गर्छन् । यो पूर्ण बकवास हो । यसले गर्दा अझ बढी सफ्टवेयर इन्जिनियरहरू काममा राखिँदै छन् ।’ ताइवानको दक्षिणी सहर ताइनानमा जन्मिएका हुआङले गत हप्ता ताइवानमा प्रतिवर्ष करिब १५० अर्ब डलर लगानी गर्ने योजना घोषणा गरेका थिए र यसलाई एआई क्रान्तिको केन्द्रविन्दुको रूपमा वर्णन गरेका थिए । ताइपेई म्युजिक हलमा भएको यो भाषण अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग बेइजिङ भ्रमणमा गएर चिनियाँ नेता सी जिनपिङलाई भेट्न पुगेको उच्चस्तरीय कर्पोरेट प्रतिनिधिमण्डलको हिस्सा बनेको करिब दुई हप्तापछि भएको हो । (सीएनबीसीबाट अनुदित तथा सम्पादित) अन्य पठनीय सामग्रीहरू : चिप प्लान्ट बनाउन १.५ अर्ब डलर लगानी गर्दै सामसङ इरान र अमेरिका युद्धविरामको सहमति नजिक फरारीको पहिलो ईभी ‘लुचे’ सार्वजनिक, सेयर बजारमा गिरावट आउँदा ५.५ अर्ब डलर घाटा तेल र ग्यास आपूर्ति सुरक्षित राख्न यूएई र कतारको ‘डार्क ट्रान्जिट’ रणनीति अर्बपति वुओङको ७ अर्ब डलरको रहस्यमयी कारोबार कमजोर हुँदै भारतीय रुपैयाँ नयाँ विश्व व्यवस्थाको केन्द्र बन्दै चीन इरान र अमेरिकाबीच बल्झिएका ५ मुद्दाहरू पौने दुई करोड डलर जरिवाना तिर्न अडानी समूह सहमत इरानलाई आणविक हतियार निषेध गर्ने अमेरिका-चीनबीच सहमति

काठमाडौं । स्विडेनको सार्वजनिक स्वास्थ्य एजेन्सीले आमाबाबुको मोबाइल प्रयोगले बालबालिकाको व्यवहार, बानी र पारिवारिक अन्तरक्रियामा असर पार्न सक्ने निष्कर्ष सार्वजनिक गर्दै बालबालिकासँग समय बिताउँदा फोन प्रयोग सीमित गर्न आग्रह गरेको छ । नयाँ सिफारिसमार्फत एजेन्सीले आमाबाबुलाई बच्चासँग हुँदा सकेसम्म फोन टाढा राख्न र अत्यावश्यक अवस्थामा मात्र प्रयोग गर्न सुझाव दिएको हो ।       स्विडेनको जनस्वास्थ्य एजेन्सीले सोमबार जारी गरेको नयाँ मार्गनिर्देशन स्क्रिन प्रयोगसम्बन्धी पछिल्ला अनुसन्धानमा आधारित रहेको जनाएको छ । एजेन्सीले सन् २०२४ देखि नै आमाबाबुलाई बालबालिकाको वरिपरि स्मार्टफोन प्रयोगबारे सचेत हुन सुझाव दिँदै आएको भए पनि यसपटक थप स्पष्ट र व्यवहारिक सल्लाह अघि सारेको छ ।      स्वास्थ्य प्राधिकरणले जारी गरेको वक्तव्यमा भनिएको छ, 'जब तपाईं आफ्नो बच्चासँग हुनुहुन्छ, आफ्नो फोन टाढा राख्नुहोस् । आवश्यक परेमा मात्र प्रयोग गर्नुहोस् वा बच्चासँगै प्रयोग गरिरहनुभएको अवस्थामा मात्र प्रयोग गर्नुहोस् ।'      एजेन्सीले आमाबाबुलाई आफ्नै जीवनमा पनि ‘स्वस्थ स्क्रिन बानी’ विकास गर्न आग्रह गरेको छ । यसको कारण के हो भने बालबालिकाले वयस्कहरूको व्यवहारबाट प्रत्यक्ष प्रभाव ग्रहण गर्ने भएकाले आमाबाबुको डिजिटल बानीले उनीहरूको आचरण निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अनुसन्धानले देखाएको छ ।      स्वास्थ्य एजेन्सीका अनुसार अध्ययनहरूले आमाबाबुको अत्यधिक स्क्रिन प्रयोगले बालबालिकासँग हुने प्रत्यक्ष संवाद र भावनात्मक सम्बन्धमा नकारात्मक असर पार्न सक्ने देखाएका छन् । त्यस्तै, धेरै समय मोबाइल वा अन्य स्क्रिनमा बिताउने आमाबाबुका बच्चाहरूमा पनि त्यस्तै बानी विकास हुने सम्भावना उच्च रहने उल्लेख गरिएको छ ।      नयाँ सिफारिसमा घरभित्र ‘स्क्रिन–मुक्त क्षेत्र’ बनाउने अभ्यासलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ । एजेन्सीले शयनकक्ष, खाना खाने टेबल वा परिवार सँगै समय बिताउने स्थानहरूमा मोबाइल तथा अन्य स्क्रिन उपकरणको प्रयोग नगर्न सुझाव दिएको छ ।      एजेन्सीमा कार्यरत मनोचिकित्सक हेलेना फ्रिलिङ्स्डोर्फले बालबालिकाले केवल वयस्कका शब्द मात्र नभई, उनीहरूको व्यवहार पनि नजिकबाट सिक्ने बताए । उनले विज्ञप्तिमा भनेका छन्, 'बालबालिकाहरू वयस्कहरूले के भन्छन् भन्ने कुराले मात्र प्रभावित हुँदैनन्, उनीहरूले वयस्कहरूले के गर्छन् भन्ने कुरा पनि हेर्छन् । त्यसैले दैनिक जीवनका साना परिवर्तनहरूले तत्कालको पारिवारिक अन्तरक्रिया र दीर्घकालमा बच्चाको आफ्नै बानी दुवैमा प्रभाव पार्न सक्छन् ।'      हालका वर्षहरूमा स्विडेनले बालबालिकाको अत्यधिक स्क्रिन समय घटाउन विभिन्न नीति र कदम अघि बढाउँदै आएको छ । त्यसैको निरन्तरतामा जनवरीमा सरकारले कक्षा ९ सम्मका विद्यार्थीका लागि विद्यालयभित्र स्मार्टफोन प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने योजना सार्वजनिक गरेको थियो । यो नियम लागू भएमा करिब १५–१६ वर्ष उमेरसम्मका बालबालिकाहरू विद्यालयमा स्मार्टफोन प्रयोग गर्न पाउने छैनन् ।      स्विडेनको पछिल्लो सिफारिसलाई केवल फोन प्रयोग घटाउने प्रयासका रूपमा मात्र नभई परिवारभित्र प्रत्यक्ष संवाद, सहभागिता र स्वस्थ डिजिटल संस्कार प्रवर्द्धन गर्ने अभियानका रूपमा पनि हेरिएको छ । रासस