हिमाली र पहाडी भेगमा वर्षा हुने, तराईमा गर्मी बढ्ने
काठमाडौं । मुलुकको पश्चिमी क्षेत्र आसपास उपल्लो वायुमण्डलमा रहेको न्यून चापीय प्रणाली तथा स्थानीय वायुको प्रभावका कारण देशका हिमाली तथा पहाडी भागमा वर्षा हुने तथा तराईका केही क्षेत्रमा गर्मी बढ्ने सम्भावना छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार अनुसार हाल गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भागमा साधारणतया बदली रहेको छ भने बाँकी पहाडी भागमा आंशिक बदली र तराईका अधिकांश क्षेत्रमा मुख्यतया मौसम सफा रहेको छ । कोशी, बागमती, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भागका एक/दुई स्थानमा हल्का वर्षा भइरहेको छ। आज दिउँसो देशका हिमाली तथा पहाडी भागमा साधारणतया बदली रहने तथा तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने महाशाखाले जनाएको छ । हिमाली तथा पहाडी भागका केही तथा मधेस र कोशी प्रदेशका तराईका एक/दुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा वा हिमपातको सम्भावना छ । साथै मधेस, कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा तापक्रम बढ्ने अनुमान गरिएको छ । आज राति देशका हिमाली भागमा साधारणतया बदली रहने, पहाडी भाग तथा मधेस र कोशी प्रदेशको तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहने तथा बाँकी तराई क्षेत्रमा मुख्यतया मौसम सफा रहने छ । कोशी र मधेस प्रदेशसहित बागमती प्रदेशका हिमाली तथा पहाडी भाग तथा गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका हिमाली भागका एक/दुई स्थानमा हल्का वर्षा वा हिमपातको सम्भावना छ । त्यसैगरी, देशका हिमाली तथा पहाडी भागका केही तथा लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई क्षेत्रका एक/दुई स्थानमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा वा हिमपात हुन सक्ने महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाले मधेस तथा कोशी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा तापक्रम बढ्ने सम्भावना रहेकाले सतर्कता अपनाउन र मौसमसम्बन्धी पछिल्ला सूचनामा अद्यावधिक रहन सम्बद्ध सबैसँग आग्रह गरेको छ ।
अन्नपूर्ण आरोहण दिवसमा तीन पर्वतारोही सम्मानित
काठमाडौं । ७६औं अन्नपूर्ण हिमाल आरोहण दिवसको अवसरमा लमजुङको दोर्दी गाउँपालिकामा आयोजित विशेष कार्यक्रममा तीन जना विशिष्ट पर्वतारोही सम्मानित भएका छन् । नेपाली पर्वतारोहण, साहसिक पर्यटन र हिमाली समुदायको योगदानको कदर गर्दै गोरखाकी पूर्णिमा श्रेष्ठ, लमजुङका नरेन्द्र शाही र मन राज गुरुङलाई सम्मान गरिएको हो । गण्डकी प्रदेश सरकारकी यशोदा रिमालले सम्मानपत्र प्रदान गर्दै हिमाल, पर्यटन र राष्ट्रको गौरव बढाउन तीनै जनाले पु¥याएको योगदान प्रेरणादायी रहेको बताइन् । कार्यक्रम ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) गण्डकी को आयोजनामा तथा नेपाल पर्यटन बोर्ड, अन्नपूर्ण संरक्षण आयोजना, गण्डकी प्रदेश सरकार र दोर्दी गाउँपालिकाको सहकार्यमा सम्पन्न भएको हो । सम्मानित व्यक्तिमध्ये पूर्णिमा श्रेष्ठ नेपाली पर्वतारोहण क्षेत्रमा पछिल्लो समय सर्वाधिक चर्चित महिला आरोही हुन् । फोटो पत्रकारिताबाट करियर सुरु गरेकी उनले सन् २०१८ मा पहिलो पटक सगरमाथा आरोहण गरेपछि लगातार विश्वका अग्ला हिमालहरूमा सफलता हासिल गरिन् । सन् २०२४ मा उनले केवल १३ दिनभित्र तीन पटक सगरमाथा आरोहण गर्दै विश्वकै पहिलो महिला बन्ने कीर्तिमान कायम गरिन् । उक्त उपलब्धि गिनिज वल्र्ड रेकर्डमा समेत दर्ता भएको छ । पूर्णिमाले अन्नपूर्ण, धौलागिरि, मनास्लु, कञ्चनजङ्घा, मकालु, ल्होत्से र केटु लगायतका आठ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमाल सफलतापूर्वक आरोहण गरिसकेकी छन् । लमजुङको राइनास नगरपालिका निवासी नरेन्द्र शाही नेपाली पर्वतारोहण क्षेत्रका अनुभवी माउन्टेन गाइड तथा उद्धारकर्ता हुन् । सन् २००५ मा पर्वतारोहण यात्रा सुरु गरेका उनले हालसम्म पाँच पटक सगरमाथा सफल आरोहण गरिसकेका छन् । नेपालका हिमाल मात्र होइन, युरोपका विभिन्न देशका कठिन शिखरहरूमा समेत सफल आरोहण गरेका शाही पर्वतारोहण प्रशिक्षण, उद्धार तथा नयाँ पुस्ताका आरोही उत्पादनमा सक्रिय छन् । उनी नेपाल राष्ट्रिय माउन्टेन गाइड एशोसिएसनका पूर्व प्राविधिक निर्देशक तथा गण्डकी अल्पाइन क्लबका संस्थापक अध्यक्षसमेत हुन् । मनराज गुरुङलाई नेपाली पर्वतारोहण क्षेत्रमा ‘बौद्धिक आरोही’का रूपमा चिनिन्छ । लमजुङको प्यारजुङमा जन्मिएका उनले गत मे १५ मा सफलतापूर्वक सगरमाथा आरोहण गरेका थिए । अन्तर्राष्ट्रिय माउन्टेन गाइडसमेत रहेका गुरुङले हिमलुङ, आमादब्लम, मेरा पिक र अफ्रिकाको सर्वोच्च शिखर किलिमन्जारोसहित दर्जनौं हिमाल आरोहण गरिसकेका छन् । पर्वतारोहणसँगै शैक्षिक क्षेत्रमा समेत अब्बल रहेका उनले साहसिक पर्यटन, हिमाल र पर्वतारोहणसम्बन्धी विषयलाई विद्यालय तहदेखि नै पाठ्यक्रममा समावेश गर्नुपर्ने आवाज उठाउँदै आएका छन् । अन्नपूर्ण आरोहण दिवसको अवसरमा दोर्दी क्षेत्रमा नयाँ पदमार्गको प्रवद्र्धन, ग्रामीण पर्यटन विकास तथा स्थानीय समुदायको आर्थिक सशक्तीकरणबारे समेत छलफल गरिएको थियो । आयोजकका अनुसार कार्यक्रमले लमजुङको दोर्दी क्षेत्रलाई नयाँ साहसिक पर्यटन गन्तव्यका रूपमा परिचित गराउन महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउने अपेक्षा गरिएको छ । ७६ वर्षअघि भएको अन्नपूर्ण हिमालको पहिलो सफल आरोहणको सम्झनामा हरेक वर्ष मनाइने अन्नपूर्ण आरोहण दिवसले यसपटक पनि नेपाली पर्वतारोहण इतिहास, साहस र पर्यटन प्रवद्र्धनलाई एकै मञ्चमा जोडेको छ ।
यी हुन् चार हजारभन्दा बढी विद्यार्थी भएका सामुदायिक विद्यालय
काठमाडौं । मुलुकभरका सामुदायिक विद्यालयमध्ये चार हजारभन्दा बढी विद्यार्थी हुनेमा रूपन्देहीका सबैभन्दा बढी देखिएका छन् । मुलुकभरमा चार हजारभन्दा बढी नौ सामुदायिक विद्यालय रहेकामा तीन विद्यालय रूपन्देहीकै रहेका छन् । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयका अनुसार रूपन्देहीको बुटवल उपमहानगरपालिकास्थित कालिका मानवज्ञान माविमा देशभरिमै सबैभन्दा बढी आठ हजार दुई सय ३९ विद्यार्थी छन् । रूपन्देहीकै तिलोत्तमा नगरपालिकाको शान्ति नमूना माविमा सात हजार एक सय २०, बुटवल उपमहानगरपालिकाकै कान्ति माविमा छ हजार ३४ र नवीन औद्योगिक कदरबहादुर रीता माविमा पाँच हजार तीन सय ४० विद्यार्थी रहेका छन् । रूपन्देहीपछि काठमाडौँमा बढी विद्यार्थी भएका सामुदायिक विद्यालय रहेका छन् । काठमाडौँ महानगरपालिकाको ज्ञानोदय माविमा चार हजार सात सय ४६ र विश्वनिकेतन माविमा चार हजार तीन सय एक विद्यार्थी रहेको छन् । धनुषाको विदेह नगरपालिकाको जनता नमूना माविमा छ हजार दुई सय ६६, मोरङको सुन्दरहरैचा नगरपालिकाको सुकुना माविमा चार हजार छ सय ४२, भक्तपुरको भक्तपुर नगरपालिकाको वागीश्वरी माविमा चार हजार एक सय ८५ र कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिकाको नेपाल आदर्श माविमा चार हजार एक सय १४ विद्यार्थी रहेका छन् । अर्थ मन्त्रालयद्वारा प्रकाशित आर्थिक सर्वेक्षण, २०८२/८३ का अनुसार पछिल्लो समयमा विद्यालय व्यवस्थापन, नेतृत्व, लगानी र गुणस्तर वृद्धिका लागि भएका विभिन्न प्रयासका कारण सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थीको आकर्षण बढ्दै गएको छ । हाल देशभरका परम्परागतसहित २७ हजार १० सरकारी विद्यालय छन् । रासस
