समाज : जीवनशैली

काठमाडौं । अमेरिकामा आधारित नेपाली प्रविधि कम्पनी एस्ट्रो वेद प्रालिले नेपालमा पहिलो पटक डेटिङ एप एस्ट्रोपड सार्वजनिक गरेको छ । कम्पनीले प्रयोगकर्तालाई आफ्नो मन मिल्ने जोडी खोज्न सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले शुक्रबार एक कार्यक्रम आयोजना गरी एप सार्वजनिक गरेको हो । एस्ट्रोपडको नारा ‘मेड इन स्टार्स’ राखिएको छ। उक्त एप डेभलप गर्ने प्रेरणाका बारेमा एस्ट्रो वेद प्रालिका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत परिवेश कोइरालाले आफू विश्वको सानो हिस्सा भएका कारण विश्वका लागि केही बनाउने प्रवेशद्वारका रुपमा रहेकाले एप डेभलपमेन्टमा विशेषज्ञतासहितको सफ्टवेयर कम्पनी शुरु गरेको बताए । ‘सोही अनुभवलाई नेपालमा पनि बाँड्नका लागि हामीले डेटिङ्ग एप एस्ट्रोपड सार्वजनिक गरेका हौं, यो अन्य सामान्य डेटिङ एप भन्दा फरक छ’ कोइरालाले भने- ‘यसमा नेपाली युवाहरुले वैदिक ज्योतिष शास्त्रका आधारमा आफूलाई मिल्ने जोडि वा साथीहरु छनोट गर्न सक्ने सुबिधा छ र त्यसै आधारमा उनीहरुले कम्प्याटिबिलिटी टेस्ट गरेर जाँच गर्न सकिने सुबिधा रहेको छ ।’ यस्तो थियो शुरुवाती योजना परियोजनाको शुरुवाती योजना २०१४ मा मानिसहरुलाई एक आपसमा जोड्न र खुशी आदानप्रदान गर्न आईएम अर्थात् इन्स्ट्यान्ट मेसेजिङलाई कम्पनीको मुख्य भिजनरमिशन बनाउने रहेको थियो । तर पर्याप्त लगानीको अभावका कारण हामीले यसलाई स्थगित गर्नु पर्यो । कोइरालाले रिकेश र विवेक नामका साथीहरुसँग मिलेर एउटा सफ्टवेयर कम्पनी शुरु गरे, आफ्नो एपमार्फत् विश्वभर नै ज्योतिष विज्ञानसम्बन्धी सेवा दिनका लागि बनेको परियोजनामा गुरु समुन्द्र नामका अर्का सहकर्मी जोडिएपछि यो ४० जनालाई रोजगारी दिने कम्पनीमा परिणत भयो र यसले हाल विश्वभरमा १० लाखभन्दा बढी प्रयोगकर्तालाई सेवा प्रदान गर्दै आइरहेको छ । एस्ट्रो वेद मानिसको जीवन सहज बनाउँदै उनीहरुलाई खुशी जीवन बाँच्न सल्लाह दिने उद्देश्यले ज्योतिषीय सेवा प्रदान गर्ने नेपालमा रहेको कम्पनी हो । १० लाखभन्दा बढी मानिसहरुलाई सेवा प्रदान गरिसकेको अनुभवका आधारमा अधिकांश मानिस आफ्नाबारेमा र आफ्ना सहयात्रीहरुसँगको सम्बन्धका बारेमा थाहा नपाएर दुखी हुने गरेको पाइएको छ । यो अन्तरंग जानकारीले यो टोलीलाई एस्ट्रोपड डेटिङ- ‘मेड इन स्टार्स’ नामक एप निर्माण गरेर उक्त समस्या समाधान गर्ने निष्कर्षमा पुर्यायो । सबै मानिसलाई आफ्ना जीवनमा आवश्यक खुशी तथा आबद्धता प्रदान गर्ने (कम्पनीको मौलिक उद्देश्य आईएम बनाउनु थियो) यो मोबाइल एप्लिकेशन कोइरालाको टोलीले शुरुवाती दिनदेखि नै बनाउने सपना देखेका थिए । त्यसमार्फत् उनीहरु प्रविधि र आइडियाबाट मात्र नभई ज्योतिष विज्ञानका माध्यमबाट यो सेवा प्रदान गर्न सफल भएका हुन् । ग्रह-नक्षत्रले हाम्रा जीवन तथा हामीले अनुसरण गर्ने मार्गलाई निकै प्रभाव पार्छन् भन्ने कम्पनीको विश्वास छ। यस्ता प्रभावलाई शुरुमै थाहा पाउन सक्नु ठूलो उपलब्धि र सम्पत्ति पनि हो । त्यसैले कम्पनीको उद्देश्य अंग्रेजी शब्दावली लभ इज नट इन द एयर रहेको हो । यसको मतलब भने वास्तवमा ‘द लभ इज इन द स्टार्स’ हो । एस्ट्रोपड म्याच के का लागि ? चर्चित डेटिङ एपहरुले मानिसहरुलाई सामान्यतया राम्रा फोटोका साथमा आफ्ना विवरण राखेर आफ्ना विशेषता, व्यवहार, जीवनशैली तथा संवेदनशील पक्षलाई बढी उजागर गर्न प्रेरित गर्छन् । यस्तै अन्य डेटिङ एपले प्रयोगकर्तालाई आफू सुहाउँदो जोडी भेट्नका लागि अझै पुराना पट्यारलाग्दा फर्म भराउने अल्गोरिदमलाई पछ्याइरहेका छन् । यी डेटिङ एपहरुले प्रत्येक व्यक्तिलाई एक सेट प्रश्नमार्फत् पहिचान र वर्गीकरण गर्छन् तर सही जोडी भेट्नका लागि व्यक्तिको वास्तविक प्रवृत्ति तथा संवेदनशील पक्षलाई भने उजागर गर्न सक्दैनन् । यी दुवै अवस्थामा जोडी खोज्न चाहनेले अनलाइनमा भएको उक्त व्यक्ति आफ्ना लागि सही छ या छैन भन्ने थाहा पाउन थुप्रै पटक हिट एन्ड ट्रायल अर्थात् परीक्षणका लागि गरिने कुराकानी तथा भेटघाटमा भर पर्नुपर्ने हुन्छ। एस्ट्रोपडले वेदहरुमा भएका जोडी बनाउने पौराणिक ज्ञानलाई हालको तीव्रगतिमा चलिरहेको अत्याधुनिक डेटिङ प्लेटफर्ममा उपलब्ध गराएको छ । यसले प्रयोगकर्तालाई कुनै पनि व्यक्ति आफ्ना लागि सही जोडी हो वा होइन भन्ने थाहा पाउन सम्बन्धका लागि आवश्यक मुख्य ७ ओटा पक्षलाई परीक्षण तथा हिसाबकिताब गर्न मद्दत गर्छ। यो स्थानका आधारमा काम गर्ने डेटिङ एप हो जसले प्रयोगकर्तालाई दायाँतर्फ स्वाइप गर्नुअघि ज्योतिष विज्ञानका हिसाबले मिल्दो छ वा छैन भन्ने परीक्षण गर्न सघाउँछ। यो एपमा दायाँतर्फ स्वाइप गर्नुको मतलब कुनै पनि प्रयोगकर्ताले उक्त व्यक्तिप्रति चासो देखाएको छ भन्ने बुझाउँछ। हाल यो एप नेपालमा डाउनलोड गर्नका लागि गुगलको प्ले स्टोर तथा एप्पलको एप स्टोर दुबैमा उपलब्ध रहेको छ।

काठमाडौ । माटो विनाश भइरहेको स्थितिबारे जानकारी फैलाउन र माटो जोगाउन सबै नेपालीमा सन्देश पुर्याउने उद्देश्यसहित माटो जोगाऔँ अभियानका स्वयंसेवक यमबहादुर चोचाङ्गी पुन (नबिन पुन मगर) ले काठमाडौंबाट देशव्यापी दौड शुरु गरेका छन् । पुनले सातवटै प्रदेश छुने गरी ३५ सय किलोमिटर दुरीको देशव्यापी दौड गर्ने निर्णय गरेका हुन् । काठमाडौँको टुँडिखेलबाट शुरु भएको दौडलाई नेपाल फुटबल टिमका पूर्व कप्तान हरि खड्काले राष्ट्रिय झण्डा तथा माटो जोगाऔँ चित्रित झण्डा फहराएर उद्घाटन गरेका थिए । पुनले ६० देखि ७० दिनभित्र दौड पूरा गर्ने लक्ष्य लिएका छन् । काठमाडौँबाट शुरु भएको दौड तराई हुँदै पुर्बी सीमा पुग्नेछ । त्यसपछि उत्तरतर्फ अघि बढी पश्चिम सिमाना हुँदै दक्षिणतर्फ गई फेरि काठमाडौं आएर टुङ्गिनेछ । दौडको क्रममा देशका विभिन्न ठूला, साना तथा महत्त्वपूर्ण स्थान जस्तै चितवन, हेटौँडा, वीरगञ्ज, जनकपुर, विराटनगर, दमक, फिदिम, दिक्तेल बजार, पोखरा, कुश्मा–पर्वत, हटिया–बाग्लुङ्ग, सुर्खेत, पञ्चदेवल–अछाम, कञ्चनपुर, दाङ्ग, लुम्बिनी, बुटवललगायतका स्थानहरूमा कार्यक्रम गरी माटोको विनाशबारे जनचेतना फैलाउने र आम मानिसहरूलाई माटो जोगाउनको लागि जागरूक हुन प्रेरित गरिनेछ । ‘माटो जोगाऔं’ अभियान सदगुरुद्वारा शुरु गरिएको विश्वव्यापी अभियान हो, जसअन्तर्गत हाम्रो माटो र धरती जोगाउनको लागि जागरूक दृष्टिकोण सहित काम गर्न प्रोत्साहन गरिने आयोजकले जानकारी दिएको छ । विश्वव्यापी माटो जोगाऔं अभियानको लागि सदगुरुले गत मार्च २१ मा लण्डनबाट ३० हजार किलोमिटरको एकल मोटरसाइकल यात्रा सुरु गगरेका थिए । सोही यात्राबाट प्रेरित भई माटो जोगाऔँ अभियानका स्वयंसेवक पुनले नेपालमा ३५ सय किलोमिटर दौड गर्ने निर्णय गरेका हुन् । हाल माटोको अवस्था निकै भयावह रहेको अनि यसलाई जोगाउनसबै एकजुट भई अघि बढ्नुपर्ने सन्देश फैलाउने उद्देश्य बोकी पुनले दौड पूरा गर्ने सङ्कल्प लिएका छन् । संविधान सभाका पूर्व सदस्य डीबी परियार, किरात याक्थुङ चुम्लुङका अध्यक्ष प्रेम येक्तेनलगायत उपस्थित भएर पुनलाई शुभकामना दिएका थिए । त्यसैगरी, अल्ट्रा मेरेथन धावक शेरबहादुर थारु, पुष्पलाल श्रेष्ठ, संयोगराज गुरुङ्ग, महेन्द्रमान सिंह, र माटो जोगाऔँ अभियानका स्वयंसेवकहरू संसार पलान्चोके, राजा कार्की, सन्देश अधिकारी, कुबेर साउद, शिवान्स कर्णले नागढुङ्गासम्म दौडेर पुनलाई साथ दिएका थिए । माटो जोगाऔँ अभियानलाई समर्थन गर्नको लागि नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रमहरु आयोजना हुँदै आइरहेको छ । आफूलाई भू–मित्र भन्न रुचाउने समर्थकहरूले ‘माटो जोगाऔँ १ अहिल्यै केही गरौं, आउनुहोस् यसलाई साकार पारौं’ जस्ता सन्देश लेखिएका प्लेकार्डहरू बोकी विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रमहरु गर्दै आइरहेका छन् । उनीहरूले सडक नाटक, साङ्गीतिक कार्यक्रमदेखि विद्यालय, संघ संस्थाहरूमा गएर जनचेतना फैलाउने कार्यहरूसमेत गरिरहेका छन् । हालसम्म ३० वटाभन्दा बढी विद्यालय र ११ वटा संघ संस्थाहरूमा यस्ता कार्यक्रमहरु आयोजना भइसकेको छ । त्यसैगरी, ६ हजारभन्दा बढी विद्यार्थीले आफू माटोको दयनीय अवस्थाप्रति चिन्तित रहेको कुरा व्यक्त गरी माटोलाई पहिलेकै अवस्थामा फर्काउन र माटो सुरक्षित राख्ने नीतिहरू लागू गर्न आग्रह गर्दै राष्ट्रप्रमुखलाई चिठ्ठी लेखिसकेका छन् । यो क्रम अझै जारी रहेको आयोजकले जानकारी दिएको छ ।

चितवन । अचार भन्नेबित्तिकै धेरैको मुख रसाउँछ । तेल, मसला मिलाएर बनाइएको अचार तपाईं हामीले खाइरहेका छौं । तर तेल र मर मसलाबिनाको अचार हामीले अहिलेसम्म कमै प्रयोग गरेका हौला । भरतपुर महानगरपालिका-४ आनन्दपुर निवासी पूर्णकला सुवेदी चापागाईँ अहिले घरमा नै तेल र मसलारहित अचार बनाएर बेच्न थालेका छन् । दश वर्ष इजरायल बस्दा सिकेको सीपलाई उनले अहिले नेपालमा आएर प्रयोग गर्न थालेकी हुन् । रोजगारीको सिलसिलामा इजरायल पुगेकी चापागाईँ जहाँ काम गथिन् त्यही घरकी छोरी रुजा लिङ्दाले बनाएको अचार देखेर यो सीप सिकेकी हुन् । सन् २००६ मा रोजगारीका लागि गएकी चापागाईं सन् २०१६ मा नेपाल भकिइन् । त्यसपछि पुस्तक व्यवसाय गरेकी उनी दुई वर्षपछि पर्वतमा भएको दुर्घटनामा परिन् । दुर्घटनामा परी गम्भीर घाइते बनेकी चापागाइँ अहिले आफ्नो शरीरमा केही सुधार भएपछि आफूले विदेशमा सिकेको सीपलाई प्रयोग गर्न थालेकी हुन् । चापागाईं अहिले तेलबिना काँक्रो, खुर्सानी, गाँजर, चुकन्दरलगायतका अचार बनाइरहेकी छिन् । यी खाद्यवस्तुलाई उसिनेर घाममा सुकाएर अचार बनाउने गरेको उनले बताइन् । उठेर खासै हिँडडुल गर्न नसक्ने उनी आफ्नो सीपको प्रयोगका लागि छोराको साथ लिएकी छिन् । कृषि विषय अध्ययन गर्दै आएका छोरा प्रशन्नले अहिले आमालाई पूर्णरूपमा साथ दिइरहेका छन् । व्यवसाय राम्रो भएमा आमालाई काममा सघाउन कर्मचारी राखेर काम अघि बढाउने उनको योजना छ । अचार बनाउनका लागि नुन, लसुन, अमिलोलगायतका सामग्रीमात्रै प्रयोग गर्ने गरिएको उनले बताइन् । पूर्णकलाले भनिन्, ‘स्वास्थ्यवद्र्धक खानका लागि यो अचार निकै उपयुक्त हुन्छ ।’ परीक्षण उत्पादनका रूपमा सुरु गरिएको यो व्यवसायलाई आगामी दिनमा व्यावसायिक बनाउने योजना उनको छ । खाँदा नयाँ स्वाद पाउने भएकाले अहिले तत्काल मन नपर्न सक्ने भन्दै उनले केही दिनमा व्यावसायिकरूपमा उत्पादन गरेर अचारलाई बजारमा लैजाने बताइन् । यही वैशाख १६ गतेदेखि चापागाईँले यो अचार बनाउन थालेकी हुन् । अहिलेसम्म १५० डब्बा अचार घरबाटै बिक्री भइसकेको छ । उनले भनिन्, ‘सुरुआती समयमा बजारमा अचार रुचाइन्छ कि रुचाइँदैन भनेर लागत मूल्यमा नै दिने गरेका छौं ।’ एकपटक प्रयोग गरेका ग्राहकले पुनः माग गर्ने गरेको उनको भनाइ छ । अहिले चितवन, पोखरालगायतका स्थानबाट माग आइरहेको उनले जानकारी दिइन् ।