नारायणगढ-मुग्लिन सडक खुल्यो
चितवन । सुक्खा पहिरो खसेर अवरुद्ध नारायणगढ–मुग्लिन सडक सञ्चालनमा आएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नायब उपरीक्षक रवीन्द्र खनालका अनुसार सडक डिभिजन कार्यालयसँगको समन्वयमा पहिरो पन्छाएपछि केहीबेर अघिदेखि सडक सञ्चालन भएको हो । इच्छाकामना गाउँपालिका–५ तुइन खोलामा सुक्खा पहिरो खसेर सडक अवरुद्ध भएको थियो ।
‘बिचुटेन डेटा वर्ल्ड’ दुई महिनामै सञ्चालनमा आउने, लगानी साढे २ अर्ब
काठमाडौं । नेपाललाई सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा विश्व मानचित्रमा स्थापित गर्ने उद्देश्यका साथ नेपाली लगानीमा अत्याधुनिक डेटा सेन्टर परियोजना बिचुटेन डेटा वर्ल्ड सञ्चालनमा आउने भएको छ । नेपालमा बढ्दो डिजिटल माग र कृत्रिम बाैद्धिकता (एआई) को भविष्यलाई मध्यनजर गर्दै साढे २ अर्ब रुपैयाँको प्रारम्भिक लगानीमा यो परियोजना सुरु गरिएको हो । नेपालमा पहिलो पटक सञ्चालनमा आउन लागेको बिचुटेन डेटा वर्ल्ड अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको ‘टियर ४ प्रमाणीकरण प्राप्त गर्ने देशकै पहिलो अत्याधुनिक डेटा सेन्टर हुनेछ । यसको सबैभन्दा ठुलो विशेषता भनेको यसले प्रदान गर्ने ९९.९९ प्रतिशत अपटाइम हो । जसको अर्थ यहाँ राखिएका डिजिटल तथ्याङ्क र सेवाहरू वर्षभरि नै बिना कुनै अवरोध निरन्तर सञ्चालनमा रहनेछन् । उच्च स्तरको सुरक्षा र ब्याकअप प्रणाली हुने भएकाले जस्तोसुकै कठिन प्राविधिक समस्या वा मर्मत सम्भारको समयमा पनि सेवा बन्द नहुने जनाइएकाे छ । विशेषगरी एआई कार्यभार र ठूला डिजिटल डाटाहरू व्यवस्थापनका लागि यो पूर्वाधार खडा हुने कम्पनीको भनाइ छ । किन राखियो बिचुटेन नाम ? परियोजनाको नाम बिचुटेन भगवान विष्णुको जापानी नामबाट जुराइएको हो । कम्पनीका अनुसार जसरी भगवान विष्णुलाई सृष्टिको रक्षक र संरक्षक मानिन्छ, त्यसैगरी यो डेटा सेन्टरले नेपालको महत्त्वपूर्ण डेटालाई सुरक्षित र संरक्षित राख्ने, डेटा सार्वभौमिकताको रक्षा गर्ने कम्पनीका अध्यक्ष नवीन अग्रवालले जानकारी दिए । उनका अनुसार कम्पनीले काठमाडौंको चोभार र वीरगञ्ज गरी दुईवटा स्थानमा डेटा सेन्टर निर्माण गरिरहेको छ । चोभारको सेन्टर मुख्य केन्द्रको रूपमा रहनेछ भने वीरगन्जको सेन्टरलाई डिजास्टर रिकभरी साइटका रूपमा प्रयोग गरिनेछ । २४० किलोवाट क्षमताबाट सुरु भइ सन् २०३० सम्ममा ५ मेगावाटसम्म विस्तार गर्ने योजना रहेको छ । चोभारमा निर्माण कार्य तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको र आगामी जुलाईसम्ममा सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्य राखिएको अध्यक्ष अग्रवालले बताए । उनले भने, ‘स्वदेशी जनशक्ति र हरित ऊर्जाको प्रयोग यो परियोजनाले नेपालको दक्ष जनशक्तिलाई स्वदेशमै अवसर प्रदान गर्ने लक्ष्य हामीले राखेको छौं । नेपालका इन्जिनियर र प्राविधिकहरूलाई विदेश पलायन हुनबाट रोक्न यसले ठूलो मद्दत पुर्याउनेछ । साथै नेपालको सस्तो र स्वच्छ जलविद्युत लाई उपयोग गर्दै यसलाई वातावरणमैत्री र किफायती बनाइनेछ ।’ अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारी र भविष्यको सोच बिचुटेनले एआई प्रविधिलाई नेपालको कुना–कुनासम्म पुर्याउन भिभिडीएन र गुगल क्लाउडजस्ता विश्वविख्यात प्रविधि कम्पनीहरूसँग रणनीतिक साझेदारी गरेको उनको भनाइ छ । यसले नेपालको शिक्षा, स्वास्थ्य अर्थात् अस्पतालको रिपोर्ट डिजिटलाइज गर्ने, कृषि र सरकारी सेवाहरूमा आमूल परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा रहेको कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीले सन् २०३० सम्ममा आफ्नो क्षमता ५ मेगावाटसम्म पुर्याउने दीर्घकालीन योजना अघि सारेको छ । ‘यो केवल एउटा भवन मात्र होइन, यो डिजिटल नेपालको एउटा बलियो जग हो,’ बिचुटेनका अध्यक्ष अग्रवालले भने । यस परियोजनाको सफल कार्यान्वयनसँगै नेपाल दक्षिण एसियाकै एक प्रमुख डेटा सेन्टर हब बन्ने र डिजिटल अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुग्ने कम्पनीको भनाइ छ । बिचुटेन डाटा भोल्ट प्रालि नेपाली निजी कम्पनी हो । यसले डिजिटल पूर्वाधार निर्माणको काम गरिरहेको अध्यक्ष अग्रवालले जानकारी दिए । यसमा उद्यमीहरू नवीन अग्रवाल, मीन अग्रवाल (फेयर ग्रुप), अनुज कियाल (कियाल ग्रुप), विशाल कुमार जाटिया र शरद गोयल संलग्न रहेका छन् ।
खाँदबारी–किमाथाङ्का सडक : ‘ट्रयाक ओपन’ सहित स्तरोन्नति सम्पन्न
किमाथाङ्का । बहुप्रतिक्षित खाँदबारी–किमाथाङ्का सडकखण्ड (१६२ किमी मध्ये १०.८ किमी) मा ‘ट्रयाक ओपन’ सहित आवश्यक स्थानमा स्तरोन्नति काम सम्पन्न भएको छ । राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा रहेको सो सडकले सङ्खुवासभाको उत्तरी क्षेत्रलाई जोड्छ । भौगोलिक रूपमा अति विकट र काम गर्न कठिन सो काम नेपाली सेनाले पूरा गरेको हो । उत्तर दक्षिण कोशी राजमार्गअन्तर्गत खाँदबारी–किमाथाङ्का सडक मध्ये १०.८ किमीमा ट्रयाक ओपन र आवश्यक स्थानमा स्तरोन्नति काम सम्पन्न भएको खाँदबारी–किमाथाङ्का सडक आयोजनाका प्रमुख शमशेर सिंहले जानकारी दिए । खाँदबारी–किमाथाङ्का सडकखण्डको १६२ किमी मध्ये १०.८ किमी सडक निर्माणको जिम्मा सेनाले पाएको थियो । कडा चट्टान र भौगोलिक विकटता भएका कारण सेनाले हेलिकप्टरमार्फत निर्माण सामग्री ढुवानी गरेर सडक निर्माणको काम गरेको हो । सेनाले यस वर्ष दुई किमी २१ दशमलव सडकखण्डको ट्रयाक खाल्ने काम गरेको छ । भने उक्त सडकखण्डको चार किलोमिटर ३१ दशमलव सडकको स्तरउन्नती गरेको आयोजना प्रमुख शमशेर सिंहले जानकारी दिए । उक्त सडक निर्माणको काम सम्पन्न गरेसँगै सेनाले उत्तर दक्षिण कोशी सडक आयोजनालाई हस्तान्तरण गर्ने तयारी गरेको छ । उत्तरी क्षेत्रमा पर्ने किमाथाङ्का नाका भौगोलिक हिसाबले दुर्गम क्षेत्र मानिन्छ । किमाथाङ्का हुँदै चीन जोड्ने कोशी राजमार्गअन्तर्गतको खाँदबारीदेखि किमाथाङ्का सडकखण्ड गत २०८१ माघ १४ गते ‘ब्रेक थ्रु’समेत भइसकेको छ । खाँदबारी–किमाथाङ्का सडकखण्डमा गत वर्षसम्म छ किलोमिटर छ दशमलव सडक स्तरोन्नति गरिसकेको थियो । खाँदबारी–किमाथाङ्का सडक स्तरोन्नति गर्न रु सात करोड विनियोजन भएको थियो । यो वर्ष सेनाले ‘ट्रयाक ओपन’ र स्तरोन्नति भइसकेको सडकमा ठाउँठाउँमा खसेको पहिरोसमेत सेनाले हटाएको छ । किमाथाङ्का–जोगबनी खण्ड छिमेकी देश चीन–भारत जोड्ने सबैभन्दा छोटो सडकका रूपमा मानिन्छ । कडा चट्टान फोर्न विस्फोटक पदार्थ आवश्यक पर्ने भएकाले २०७६ भदौ २२ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले सेनालाई सडक निर्माणको जिम्मेवारी दिएको थियो । सडक निर्माणका लागि दैनिक १४० जनशक्ति परिचालन गरिएको थियो । किमाथाङ्का–जोगबनी सडकखण्ड सञ्चालन भएपछि कोशी प्रदेशका सङ्खुवासभा, धनकुटा, तेह्रथुम, सुनसुरी, मोरङ, झापार भोजपुरवासी प्रत्यक्ष लाभान्वित हुनेछन् । सडक विस्तारसँगै यस क्षेत्रमा व्यापार, व्यवसाय पनि विस्तार हुने स्थानीयको अपेक्षा छ । सडक सञ्चालन भएसँगै सीमामा भन्सार कार्यालय स्थापना हुनुपर्ने स्थानीयको माग छ । खाँदबारी–किमाथाङ्का सडक निर्माणमा हालसम्म ६२ करोड ३६ लाख ६७ हजार रुपैयाँ खर्च भइसकेको आयोजना कार्यालयले जनाएको छ ।
