एकैदिन २ हजार रूपैयाँले घट्यो सुनको मूल्य
काठमाडौं । बुधबार छापावाल सुनको मूल्य एक दिने २ हजार रुपैयाँले घटेको छ । मंगलबार तोलाको १ लाख ९ हजार ८०० रुपैयाँमा कारोबार भएको सुनको मूल्य घटेर तोलाको १ लाख ७ हजार ८०० रुपैयाँ कायम भएको छ । तेजावी सुनको पनि मूल्य घटेर तोलाको १ लाख ७ हजार ३०० रुपैयाँ कायम भएको छ । हिजो तेजावी सुन तोलाको १ लाख ९ हजार ३०० रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो ।
डेढ खर्ब बचतबाट ब्याज खान्छ सीआईटी, यी ३ कम्पनीमा २२ अर्ब लगानी
काठमाडौं । सरकारको स्वामित्व रहेको संस्थाहरुमध्ये नागरिक लगानी कोषले उल्लेख्य प्रगति गरेको बुझाइ धेरैको छ । सरकारको लगानीमा सञ्चालन भइरहेको नागरिक लगानी कोषले जनताको रकमलाई एकत्रित गरेर पूँजी परिचालनको काम गर्दै आएको छ । २०४६ सालको आन्दोलनपश्चात् आर्थिक उदारिकरणसँगै २०४७ चैत ४ गतेका दिन स्थापना भएको कोषले छरिएर रहेको स–सानो रकमलाई संकलन गर्दै २ खर्ब रुपैयाँ पुर्याएको छ । कोषले हालसम्म जलविद्युत, बैंक, बीमा, उड्डयन लगायत क्षेत्रमा कूल २ खर्ब ५ अर्ब ४३ करोड ७९ लाख ३० हजार ४७२ रुपैयाँ लगानी गरेको हो । कोषले गरेको लगानी अनुसार सबैभन्दा धेरै बैंक तथा वित्तीय संस्थाको मुद्दती निक्षेपमा छ । कोषले हालसम्म ‘क’ वर्गका वाणिज्य बैंकहरुमा १ खर्ब ८ अर्ब १९ करोड १० लाख ९ हजार रुपैयाँ लगानी गरेको छ । जुन कूल लगानीको ५० प्रतिशतभन्दा बढी हो । कोषका अनुसार कर्पाेरेट डिबेञ्चर (संस्थागत ऋणपत्र)मा २४ अर्ब ३१ करोड २७ लाख २९ हजार रुपैयाँ लगानी गरेको छ भने सहायक कम्पनी (इन्भेष्टमेन्ट इन सब्सिडरी कम्पनी) मा २ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ लगानी गरेको छ । असार मसान्तसम्मकोषले सर्वसाधारण, संस्थापक सेयर र म्युचुअल फण्डमा४ अर्ब ६२ करोड ७५ लाख ९४ हजार ७२१ रुपैयाँ लगानी छ । यस्तै, कोषमा आवद्ध बचतकर्ता (सीआईटी पार्टिसिपेसन) मा भदौसम्म कूल ४३ अर्ब ७३ करोड ५० लाख ८२ हजार ९१७रुपैयाँ लगानी गरेको छ । जसमध्ये घरकर्जामा १ अर्ब ५६ करोड ४७ लाख ३६ हजार ३२८ रुपैयाँ, ८० प्रतिशत सापटीरकममा ३९ अर्ब ९५ करोड ३५ लाख ६७ हजार ९६१ रुपैयाँ, इजी लोनमा ६२ करोड ७५ लाख २३ हजार ४५८ रुपैयाँ र८० प्रतिशत सापटी (लगानीकर्ता)लाई १ अर्ब ५८ करोड ९२ लाख ५५ हजार १६९ रुपैयाँ रहेको कोषले जनाएको छ । स्वीकृत कर्जा अन्तर्गत कोषले विभिन्न संस्थाहरुमा १५ अर्ब ९ करोड रुपैयाँसाँवा लगानी गरेको थियो । जुन रकम बढेर २२ अर्ब २ करोड ६ लाख २६ हजार ६१७ रुपैयाँ पुगेको कोषले जनाएको छ । कोषले सरकार ग्यारेन्टी रहेको नेपाल एयरलायन्स कर्पाेरेशन (एनएसी)मा १२ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रदान गरेको थियो । तर, समयमा कर्जा चुक्ता नगर्दा ब्याज रकम ४ अर्ब ५८ करोड १२ लाख ७१ हजार ९४५ रुपैयाँ सहित एनएसीमा कूल १६ अर्ब ५८ करोड १२ लाख ७१ हजार ९४६ रुपैयाँ कर्जा पुगेको कोषकी कामु निर्देशक सोभा श्रेष्ठले बताइन् । एनएसीले नियमित रुपमा पैसा नतिरेको श्रेष्ठले बताइन् । एनएसीको व्यवसाय राम्रो भएपनि कहिलेकाँही मात्रै पैसा पठाउने गरेको उनको भनाइ छ । सम्झौता बमोजिम एनएसीले विमानको टिकट बिक्रीको ३० प्रतिशत रकम विशेष खातामा जम्मा गर्नुपर्ने भएपनि त्यो लागू हुन नसकेको उनको भनाइ छ । ‘एनएसीको जहाज निरन्तर उडिरहेको छ, साथीभाईहरुलाई टिकट चाहियो भने अग्रिम नै काट्नु परेको छ, जहाज प्याक नै भएर उडिरहेको हुन्छ तर, रेगुलर पैसा भने पठाउँदैन,’ उनले भनिन्, ‘हामीले पटक–पटक चिठ्ठी काटिरहेका हुन्छौ, अर्थमन्त्रालय, पर्यटन मन्त्रालयलाई बोधार्थ राखेर चिठी पठाएपनि केही सुनुवाई नै भएको छैन ।’ यस्तै, कोषले दीर्घकाल कर्जा अन्तर्गत माथिल्लो तामाकोशी हाइड्रोपावर कम्पनीमा २ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ कर्जा प्रदान गरेको थियो । उक्त रकमको ब्याज २ अर्ब ४२ करोड ४९ लाख ८४ हजार ३२८ रुपैयाँ गरी कूल ५ अर्ब ४३ करोड ९३ लाख ५४ हजार ६७१ रुपैयाँ पुगेको छ । नागरिक लगानी कोषको तथ्याङ्क अनुसार नेपाल टेलिकम, अपर तामाकोशी, एनआईबि र एचआईडीसिएलको ८ लाख ८८ हजार २१६ रुपैयाँ बराबरको सेयर खरिद गरेको छ । कामु निर्देशक श्रेष्ठका अनुसार लगानी गरिएका संस्थाहरुमध्ये जनक शिक्षा सामाग्रीले भने समयमा नै चुक्ता गर्ने गरेको छ । हाल कोषले जनक शिक्षालाई २९ करोड रुपैयाँ कर्जा दिएको छ । यसअघि पनि लिएको कर्जा भुक्तानी गरिसकेको उनको भनाइ छ । ‘जनक शिक्षा सामाग्रीले कोषसँग थप कर्जा माग गरेको छ, पुरानो कर्जा चुक्ता गर्दै नयाँ कर्जा लिइरहेको हुन्छ, जनक शिक्षा सामाग्री केन्द्र सीआईटीको राम्रो क्लाइन्ट हो,समयमा कर्जा चुक्ता गरेको हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘जनक शिक्षा सामाग्रीले किताब छाप्ने बेलाकर्जा माग गरेपछि फेरी दिन्छौं, उनीहरुले किताब बेचेपछि हामीलाई तिर्छ ।’ पौने ७६ अर्ब रकम डुब्यो कोषले विभिन्न फाइनान्स कम्पनीको मुद्दती निक्षेपमा गरेको लगानी फसेको हो । कोषका अनुसार समस्याग्रस्त मुद्दतीमा ७५ करोड ७१ लाख ८३ हजार ५७४.३० रुपैयाँ फसेको हो । जुन रकम उठ्ने सम्भावन न्यून छ । हिमालयन फाइनान्स, कृष्टल फाइनान्स, क्यापिटल मर्चेन्ट बैंक एण्ड फाइनान्स र नेपाल सेयर मार्केट फाइनान्समा उक्त रकम डुबेको श्रेष्ठले बताइन् । उनका अनुसार उक्त रकम फिर्ता आउने आशा न्यून छ । अन्य तीन वटा संस्थाहरुमा गरेको लगानी फिर्ता आउने झिनो आशा भएपनि हिमालयन फाइनान्सको मुद्दती निक्षेपमा गरेको लगानी भने डुबेको कामु निर्देशक श्रेष्ठले बताइन् । ‘हिमालयन फाइनान्सको रकम डुबिसक्यो, अन्य फाइनान्समा फिर्ता आउने झिनो आशा छ, क्यापिटल मर्चेन्टको लाइबिलिटीज भन्दा एसेट बढी छ, सेयर मार्केट पनि कमजोर संस्था होइन, राष्ट्र बैंकसँगको मुद्धा मामिलाले गर्दा समस्यामा परेको हो, हिमालयन फाइनान्स लिक्विडिसनमा गयो, कृष्टल फाइनान्सको एउटा भवन छ, त्यो भव बिक्री भएपछि पैसा आउने आशा छ,’ उनले भनिन् ।
वैदेशिक क्षेत्रका श्रमिक सामाजिक सुरक्षामा समेटिँदै
काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका तथा विदेशमा स्वरोजगारमा रहेका श्रमिक आजदेखि सामाजिक सुरक्षा योजनामा समेटिँदै छन् । सामाजिक सुरक्षा कोषले आज प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’को उपस्थितिमा एक कार्यक्रमको आयोजना गरी वैदेशिक रोजगारीमा रहेका श्रमिकलाई योजनामा सूचीकृत गर्ने कार्य प्रारम्भ गर्दैछ । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका श्रमिकलाई समेत कोषमा आबद्ध गर्दै योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षाको दायरा विस्तार गर्ने क्रममा उक्त कार्य शुभारम्भ गर्न लागिएको सामाजिक सुरक्षा कोष कोषका प्रवक्ता विवेक पन्थीले जानकारी दिए । उक्त योजना सुरु भएसँगै वैदेशिक रोजगारीमा रहेका लाखौँ नेपाली श्रमिक लाभान्वित हुने अनुमान गरिएको छ । वैदेशिक रोजगारी र विदेशमा स्वरोजगारमा रहेका श्रमिकलाई सामाजिक सुरक्षाको छातामुनि ल्याउन कोषले यसअघि नै अनौपचारिक, स्वरोजगार र वैदेशिक रोजगारमा रहेका श्रमिकलाई सामाजिक सुरक्षा कोषमा सूचीकृत गर्नेसम्बन्धी कार्यविधि स्वीकृत गरिसकेको छ । उक्त कार्यविधिले अनौपचारिक, स्वरोजगार र वैदेशिक रोजगारमा रहेका लाखौँ श्रमिकलाई योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजनामा सहभागी गराउने बाटो खोलेको थियो । ट्रेड युनियन सङ्घ सङ्गठनले लामो समयदेखि अनौपचारिक र स्वरोजगारमा रहेका श्रमिकलाई सामाजिक सुरक्षाको दायरमा ल्याउन माग गर्दै आएका थिए । नेपालको औपचारिक क्षेत्रका श्रमिकले तीन वर्षदेखि सामाजिक सुरक्षा योजनाबाट लाभ लिन थाले पनि वैदेशिक रोजगारी र विदेशमा स्वरोजगारमा रहेका श्रमिक त्यसबाट बञ्चित हुँदै आएका थिए । गैरआवासीय नेपाली सङ्घ ९एनआरएनए०ले पनि वैदेशिक रोजगारीमा रहेका श्रमिकलाई सामाजिक सुरक्षामा आबद्ध गराउन पैरवी गर्दै आएको थियो । नयाँ श्रम स्वीकृति लिनेलाई आजदेखि कोषमा सूचीकृत हुने व्यवस्था अनिवार्य गरिएको छ । हाल दैनिक करिब दुई हजार जनाले श्रम स्वीकृति लिने गरेका छन् । श्रम स्वीकृति लिनेले कोषमा एक महिनाको योगदान रकम जम्मा गर्नुपर्ने छ । वैदेशिक रोजगारीमा जाने श्रमिकले छ महिनाको योगदान रकम जम्मा गर्दा १० प्रतिशत छुट पाउने प्रवक्ता पन्थीले बताए। विदेशमा रहेका श्रमिकले कोषको वेभसाइटबाट सूचीकरण गरी योगदान रकम जम्मा गर्न सक्नेछन् । स्वीकृत कार्यविधिबमोजिम वैदेशिक रोजगारीमा रहेका वा विदेशमा स्वरोजगार रहेका श्रमिकले कम्तीमा आधारभूत पारिश्रमिकको २१ दशमलव ३३ प्रतिशत रकम अर्थात् न्यूनतम दुई हजार रुपैयाँ मासिकरूपमा र अधिकतम त्यसको तीन गुणासम्म कोषमा योगदान गरी सुविधामा सहभागी हुन सक्नेछन् । प्रवक्ता पन्थीका अनुसार कोषमा हालसम्म औपचारिक क्षेत्रका तीन लाख ९९ हजार पाँच सय ६६ श्रमिक आबद्ध भइसकेका छन् । कोषमा ३० अर्ब ८७ करोड रुपैयाँ योगदान रकम सङ्कलन भएको छ । कोषले योगदानकर्तालाई तीन अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ दाबी भुक्तानी गरेको छ । विसं २०७५ मङ्सिर ११ गतेदेखि योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजना कार्यान्वयनमा आएको थियो । रासस
कर्जा नतिर्ने ऋणीका सवारी साधन लैजाँदै एनएमबि बैंक
काठमाडौं । एनएमबि बैंकले कर्जा सुरक्षणवापत बैंकको नाममा रहेका सवारी साधन फिर्ता गर्न आग्रह गरेको छ । बैंकबाट कर्जा लिएका विभिन्न ऋणीहरुलाई धितोमा रहेका सवारी साधन बैंकमा बुझाउन आग्रह गरेको हो । एनएमबि बैंकबाट लिएको कर्जा पटक पटक ताकेता गर्दा पनि निर्धारति सययमा नबुझाएका हुँदा १५ दिन भित्र धितो फिर्ता गर्न आग्रह गरेको हो । यदि तोकिएको समयमा बैकलाई सवारी साधन नबुझाएमा कानून बमोजिम प्रक्रिया अगाडी बढाईने चेतावनी दिएको छ । ऋणी प्रधान ग्लास प्रालिका संचालक नानीमैया प्रधान र अनिष प्रधानलाई सन् २०१८ मा बनेको बा २१ च ६९०० नम्बरको महिन्द्रा एण्ड महिन्द्राको बोलेरो पिकअप फिर्ता गर्न बैंकले आग्रह गरेको हो । यस्तै, जाल्का देवी फुड्सका प्रोप्राइटर प्रविन कुमाललाई सन् २०१७ मा बनेको महिन्द्रा एण्ड महिन्द्रा कम्पनीको ना ४ च ४०४१ नम्बरको कार्गाे भ्यान, ऋणी रामकृष्ण बसेललाई सन् २०१८ मा बनेको एस लिमिटेडको ग १ त ५७६५ नम्बरको ट्रेक्टर, ऋणी रुपा श्रीस थापालाई सन् २०१७ मा बनेको महिन्द्रा एण्ड महिन्द्राको एम बोलेरो र ऋणी मनोज गुरुङलाई सन् २०१५ मा बनेको ग १ त ३६६२ नम्बरको सोनालिका कम्पनीको ट्रेक्टर फिर्ता गर्न बैंकले आग्रह गरेको हो । यदि उक्त सवारी साधनहरू कसैले अनाधिकृत रूपमा नियन्त्रणमा राखेको देखिएमा कानून बमोजिम आवश्यक कारवाही चलाईने बैंकले बताएको छ ।
नेप्सेमा २ बैंकको बोनस सेयर सूचीकृत
काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से)मा विभिन्न २ कम्पनीको बोनस सेयर सूचीकृत भएको छ । लुम्बिनी विकास बैंक र शाइन रेसुङ्गा डेभलपमेन्ट बैंकको गरी कूल ६० लाख १४ हजार कित्ता बोनस सेयर नेप्सेमा सूचीकृत भएको हो । शाइन रेसुङ्गा डेभलपमेन्ट बैंकको १३.३० प्रतिशत बोनस वापतको ५० लाख २८ हजार ७४१.९९ कित्ता सेयर नेप्सेमा सूचीकृत भएको हो । बैंकले गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को नाफाबाट सेयरधनीहरुलाई १३.३० प्रतिशत बोनस सेयर र ०.७ प्रतिशत नगद गरी कूल १४ प्रतिशत लाभांश वितरण गरेको थियो । यस्तै, लुम्बिनी विकास बैंकको ३ प्रतिशत बोनस वापतको ९ लाख ८५ हजार २८७.७५ कित्ता बोनस सेयर नेप्सेमा सूचीकृत भएको हो । बैंकले गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को नाफाबाट सेयरधनीहरुलाई ३ प्रतिशत बोनस सेयर र ९ प्रतिशत नगद गरी कूल १२ प्रतिशत लाभांश वितरण गरेको थियो ।
सानिमा मिडिल तमोर हाइड्रोको आईपीओ भाग्यमानी ८ जनालाई ११ कित्ता !
काठमाडौं । सानिमा मिडिल तमोर हाइड्रोपावरको आईपीओ बुधबार (आज) बाँडफाँट हुने भएको छ । कम्पनीको आईपीओ बिक्री प्रबन्धक सानिमा क्यापिटलको कार्याल नक्सालमा बिहान १० बजे बाँडफाँट हुने जनाएको छ । बिक्री प्रबन्धकका अनुसार प्रिअलटमेन्टका सबै काम सम्पन्न भइसकेको छ । कम्पनीले फागुन २६ गतदेखि फागुन ३० गतेसम्म सर्वसाधारण लगानीकर्ताका लागि आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री खुला गरेको थियो । कम्पनीले जारी पूँजी ३ अर्ब ३३ करोड २५ लाख रुपैयाँको १५ प्रतिशत अर्थात् ४९ करोड ९८ लाख ७५ हजार रुपैयाँ बराबरको ४९ लाख ९८ हजार ७५० कित्ता सेयर बिक्री खुला गरेको थियो । बिक्री गरिएको सेयरमध्ये १० प्रतिशत अर्थात् ४ लाख ९९ हजार ८७५ कित्ता वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली र ५ प्रतिशत अर्थात् २ लाख ४९ हजार ९३६ कित्ता सामूहिक लगानी कोषलाई बिक्री गरी बाँडफाँट गरिसकेको छ । बाँकी सर्वसाधारण लगानीकर्ताका लागि छुट्याएको ४२ लाख ४८ हजार ९३८ कित्ता सेयर आज बाँडफाँट गरिनेछ । कम्पनीको आईपीओमा अन्तिमदिनसम्म १४ लाखभन्दा बढी लगानीकर्ताले १ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ बराबरको १ करोड ६२ लाख कित्ताका लागि आवेदन दिएका छन् । कम्पनीको मागभन्दा धेरै आवेदन परेको हुनाले गोलाप्रथा विधिबाट १० कित्ताका दरले बाँडफाँट गरिनेछ । १० कित्ताको दरले बाँडफाँट गर्दा ४ लाख २४ हजार ८९३ जना लगानीकर्ताले मात्रै कम्पनीको आईपीओ प्राप्त गर्नेछन् । बाँकी रहेको ८ कित्तालाई १० कित्ताभन्दा बढि आवेदन दिने ८ जनालाई वितरण गरिनेछ । त्यसैले ८ जना लगानीकर्ताले ११ कित्ता सेयर प्राप्त गर्नेछन् । बाँकी आवेदकको हात रित्तो हुनेछ ।
युनाइटेड मोदीको लाभांश सुरक्षित गर्ने आज अन्तिम दिन
काठमाडौं । बुधबार एक कम्पनीको लाभांश सुरक्षित गर्ने अन्तिम दिन रहेको छ । युनाइटेड मोदी हाइड्रोपावर कम्पनीको लाभांश सुरक्षित गर्ने आज चैत ८ गते अन्तिम दिन हो । कम्पनीले लाभांश वितरण तथा साधारणसभा प्रयोजनार्थ भोलि चैत ९ गते एक दिन बुकक्लोज गर्ने निर्णय गरेको छ । त्यसैले आजसम्म नेपाल स्कट एक्सचेञ्ज (नेप्से)मा कारोबार भइ कायम सेयरधनीहरुले साधारणसभामा सहभागि भइ लाभांश प्राप्त गर्न सक्नेछन् । कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०७८÷७९ को नाफाबाट सेयरधनीहरुलाई हाल कायम चुक्ता पूँजीको ७ प्रतिशत बोनस सेयर र कर प्रयोजनार्थ ०.३६८ प्रतिशत नगद गरी कूल ७.३६८ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको छ । कम्पनीले लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव पारित गर्न नवौं वार्षिक साधारण सभा चैत २३ गते रजिष्टार्ड कार्यालय हेरिटेज प्लाजा कमलादीमा बिहान ११ बजे भर्चुअल माध्यम जुममार्फत बोलाएको छ ।
सगरमाथा जलविद्युतको आईपीओ आजदेखि बिक्री खुला, कति कित्ता आवेदन दिने ?
काठमाडौं । सगरमाथा जलविद्युत कम्पनीले आज चैत ८ गतेदेखि आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री खुला गरेको छ । कम्पनीले सर्वसाधारण लगानीकर्ताका लागि जारी पूँजी १ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ बराबरको ३९ प्रतिशत अर्थात् ४३ करोड ६८ लाख रुपैयाँ बराबरको ४३ लाख ६८ हजार कित्ता सेयर निष्काशन गरेको हो । कम्पनीले १० प्रतिशत अर्थात् ४ लाख ३६ हजार ८०० कित्ता वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका लागि, ५ प्रतिशत अर्थात २ लाख १८ हजार ४ सय कित्ता सामूहिक लगानी कोषका लागि, ३ प्रतिशत अर्थात १ लाख ३१ हजार ४० कित्ता कर्मचारीका लागि र सर्वसाधारणका लागि ३५ लाख ८१ हजार ७६० कित्ता सेयर छुट्याइएको छ । कम्पनीले आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानिय बासिन्दा र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीहरुका लागि भने सेयर बिक्री गरेर बाँडफाँट गरिसकेको छ । कम्पनीको आईपीओमा लगानीकर्ताले न्यूनतम १० कित्ता र अधिकतम १० हजार कित्तासम्म आवेदन दिन सक्नेछन् । कम्पनीको आईपीओ छिटोमा चैत १२ गते र ढिलोमा चैत २२ गतेसम्म आवेदन दिन सकिनेछ । कम्पनीका आईपीओ निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल रहेको छ । लगानीकर्ताले नेपाल धितोपत्र बोर्डबाट स्वीकृती प्राप्त गरेका सम्पूर्ण सि आस्बा सदस्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु र तिनका तोकिएका शाखा कार्यालयहरुबाट आवेदन दिन सक्नेछन् ।
