वायुसेवा निगम र विमानस्थल सुधारसम्बन्धि प्रतिवेदन बुझाउन संसदीय समितिको निर्देशन
काठमाडौं । संसदीय समितिले नेपाल वायुसेवा निगम तथा विमानस्थलहरुको सुधारको लागि हालसम्म भएको अध्ययन प्रतिवेदनहरु यथाशिघ्र समितिमा पेस गर्न सरकारलाई निर्देशन दिएको छ । संघीय संसद, प्रतिनिधि सभा अन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र पर्यटन समितिको मंगलबार सिंहदरबारमा बसेको बैठकले निगम तथा विमानस्थलहरुको सुधारका लागि हालसम्म भएको अध्ययन, अनुसन्धानसम्बन्धि सम्पूर्ण प्रतिवेदन पेस गर्न संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्रालयलाई निर्देशन दिएको हो । बैठकमा समितिले सो सम्बन्धमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडडयनमन्त्री सुदन किराँती र निगमका पदाधिकारीसँग छलफल गरेको थियो । समितिको बैठकमा भएको छलफलको आधारमा निगम र विमानस्थलहरुको सुधारसम्बन्धि हालसम्मको अध्ययन प्रतिवेदन छिटोभन्दा छिटो समितिमा पेस गर्न सरकारलाई निर्देश गरिएको समितिका सभापति राजकिशोर यादवले बताए । त्यसैगरी समितिले प्रधानमन्त्री कार्यालयको विधेयक शाखामा अड्केर बसेको नागरिक उडड्यनसम्बन्धि विधेयकबारे गम्भीर चासो व्यक्त गर्दै त्यसको अवस्थाबारे पनि समितिलाई जानकारी गराउन सरकारलाई सचेत गराएको छ । ‘नेपाल वायुसेवा निगम तथा विमानस्थलहरुको सुधार तथा समग्र विषयमा के–कस्ता अध्ययन, अनुसन्धानहरु भएका छन्, तिनको प्रतिवेदनहरु समिति समक्ष यथाशिघ्र पेस गर्न मन्त्रालय र नेपाल नेपाल वायुसेवा निगमलाई निर्देशन दिने, यो भन्दा अगाडिको बैठकमा मन्त्रीले नै नागरिक उडड्यनसम्बन्धि विधेयक क्याविनेटमा पठाइसकिएको जानकारी गराएको स्थिति छ । त्यसैले मन्त्रालयले त्यो विधेयकको स्थितिको बारेमा के हो ? मन्त्रालय कुन दिनमा निर्णय गरेर त्यहाँ पठाएको हो, त्यो डेट सहित यो समितिमा उपलब्ध हुनुपर्यो ’, उनले भने । बैठकमा समितिका सदस्यहरुले नेपाल वायुसेवा निगमको काम कारबाहीप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै यसको सुधारका लागि ठोस कदम नचालेको भन्दै सरकारको आलोचना गरेका थिए ।
अब विदेश घुम्न जानेले स्वघोषणा फारम भर्नुपर्ने, कुन कुन ?
काठमाडौं । अब भिजिट भिसामा विदेश जान स्वघोषणा फारम भर्नुपर्ने भएको छ । नेपालीले विभिन्न ६ वटा देशमा जानको लागि अध्यागमन विभागमा स्वघोषणा फारम बुझाउनु पर्ने भएको हो । नयाँ व्यवस्था अनुसार नेपालीले संयुक्त अरब ईमिरेटस्, बहराईन, कुवेत, कतार, ओमन र साउदी अरेवियामा भिजिट भिसामा घुम्न जान उक्त फारम भर्नुपर्ने भएको हो । जुन आगामी माघ १० गते अर्थात बुधबारदेखि नै लागू हुने छ । उक्त फारमसँगै विदेश जान इच्छुकले विभिन्न कागजातहरु संलग्न गर्नुपर्ने हुन्छ । जसका लागि सम्बन्धित देशमा कम्तीमा ६ महिना म्याद भएको राहदानी अनिवार्य हुनुपर्नेछ । त्यस्तै, गन्तव्य देशको भिसा र दुईतर्फी हवाई टिकट भएको समेत स्वघोषणा गर्नुपर्ने बताइएको छ । साथै, भ्रमण अवधिभर होटल बुकिङ गरेको प्रमाण वा होटल बुकिङ नभई आफन्तसँग रहने भएमा एकाघरका तीन पुस्ता भित्रको नाता खुल्ने नागरिकता प्रमाणपत्र वा अन्य कुनै प्रमाणपत्र समेत उल्लेख गर्नु पर्नेछ । त्यस्तै, कम्तीमा ५०० अमेरिकी डलर बराबरको नगद सटही भएको प्रमाण नगद वा डेबिट/क्रेडिट कार्ड) र सो नभएमा सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाको निमन्त्रणा पत्र पनि चाहिने बताइएको छ भने भ्रमण बाहेक अन्य क्रियाकलापमा संलग्न हुने छैन भनि समेत घोषणा गर्नुपर्ने नयाँ व्यवस्था छ । यसअघि गृह मन्त्रालयले सचिवस्तरीय निर्णयबाट २०७८ फागुन २५ मा भिजिट वा पर्यटकीय भिसामा जानका लागि कडा मापदण्ड तय गरेको थियो । उक्त मापदण्ड खारेज गर्दै नयाँ ६ बुँदे कार्यविधि जारी गरिएको हो । यस्तो छ नयाँ कार्यविधि [pdf id=459747]
दिल्लीमा बाक्लो कुहिरो र चिसोको कारण उडान र रेल सवा प्रभावित
दिल्ली । बाक्लो कुहिरो तथा प्रतिकूल मौसमका कारण मङ्गलबार राजधानी दिल्ली आउने-जाने उडान तथा रेलको आवागमन प्रभावित भएको छ । दिल्लीको इन्दिरा गान्धी अन्तरराष्ट्रिय विमानस्थल हुँदै प्रवाहित हुने सेवा राजधानी दिल्लीलाई कुहिरोले ढाकेका कारण उडानमा ढिलाइ भएको छ । यसै गरी दिल्ली जाने २८ वटा लामो दूरीका रेलहरू पनि निर्धारित समय भन्दा ढिला शुरु गरिएको छ । भारतीय मौसम विज्ञान विभागका अनुसार दिल्लीमा न्यूनतम तापक्रम ७ डिग्री सेल्सियस र अधिकतम १८ डिग्री सेल्सियस रहने अनुमान गरिएको छ । यद्यपि, मङ्गलबार बिहान दिल्लीमा रेकर्ड गरिएको न्यूनतम तापक्रम ६।९ डिग्री सेल्सियस थियो । उत्तर रेलवेका अनुसार हावडा -नयाँ दिल्ली राजधानी एक्सप्रेस, राजेन्द्रनगर -नयाँ दिल्ली राजधानी एक्सप्रेस, डिब्रुगढ–नयाँ दिल्ली राजधानी एक्सप्रेस, बेङ्गलोर-निजामुद्दीन राजधानी एक्सप्रेस, आजमगढ-दिल्ली जेएन कैफियत एक्सप्रेस, बनारस-नयाँ दिल्ली एक्सप्रेस र कटिहार- अमृतसर आम्रपाली एक्सप्रेस सहित २८ वटा रेलहरू २ देखि ६ घण्टासम्म ढिलो गरी सञ्चालनमा आएका थिए । आइएमडीले जनवरी २७ र २८ सम्म मध्यम खालको कुहिरो लाग्ने पूर्वानुमान गरेको छ । दिल्लीमा निरन्तर शीतलहर जारी रहँदा मङ्गलबार मानिसहरू आगोको वरिपरि बसिरहेका देखिन्थे । यसैबीच, आइएमडीका अनुसार जनवरी २६ को बिहानसम्म पन्जाब, हरियाणा, चण्डीगढ र उत्तर प्रदेशका केही भागहरूमा बिहानदेखि बाक्लो कुहिरो रहने सम्भावना छ । यसअघि सोमबार, आइएमडीले जम्मु डिभिजन, दिल्ली, पश्चिम उत्तर प्रदेश र झारखण्डमा कुहिरोले प्रभाव पारेको थियो । भारतका विभिन्न स्थानमा बाक्को कुहिरो र हुस्सुले दृष्यता कम अनुभव भएको छ । जम्मु डिभिजनले पाँच सय मिटर दृश्यता रहेको उल्लेख गरेको छ भने पटियालाले ५० मिटर मात्र दृश्यता रेकर्ड गरेको छ । यसैगरी उत्तर प्रदेशको वाराणसी र प्रयागराजले क्रमशः २५ र ५० मिटरको दृश्यता रहेको छ । रासस
आपत्ति जनाउँदै न्युरोडका व्यवसायीले भने- पार्किङ सञ्चालन नगरेसम्म आन्दोलन गर्छौं
काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाले न्युरोड क्षेत्रको सडकमा सवारी पार्किङ गर्न रोक लगाएपछि व्यवसायीहरूले आपत्ति जनाएका छन् । महानगरको पार्किङ रोक्ने निर्णय विरुद्ध आपत्ति जनाउँदै व्यवसायीहरू आन्दोलित भइ सडकमा उत्रिएका हुन् । महानगरले चालेको यो कदम उपयुक्त नभएको भन्दै न्युरोडका व्यवसायीहरू सटर बन्द गरेर सडकमा उत्रिएका हुन् । पार्किङ हटाउँदा कोरोना महामारी र लकडाउनका कारण थलिएर बिस्तारै तंग्रिन लागेको न्युरोडको व्यापार व्यवसायमा नकारात्मक असर गर्ने उनीहरूले बताएका छन् । ताम्राकार व्यापार संघको संस्थापक अध्यक्ष जगत साउदले तत्काल पार्किङ सञ्चालनमा ल्याउनु पर्ने बताए । महानगरले काठमाडौं टावरमा पार्किङ गर्नको लागि ठाउँ तोकिदिएको छ । तर, त्यहाँ पार्किङ गरेर न्युरोडमा पार्किङ गर्न कोही पनि नआउने उनको भनाई छ । ‘न्युरोडमा व्यापार गर्न थालेको १६/१७ वर्ष भयो, पहिलाबाट नै यहाँ पार्किङको समस्या थियो, तर व्यवस्थित तरिकाले नै यहाँ पार्किङ भइरहेको थियो,’ उनले प्रश्न गर्दै भन्छन्, ‘यहाँ पार्किङ भएन भने यहाँको सामान किन्न को आउँने ? त्यसैले यहाँ पार्किङ पुन: सञ्चालन गर्न आवश्यक छ ।’ महानगरले पहिलाको जसरी नै न्युरोडमा पार्किङ सञ्चालन नगरे व्यवसायी दिनहुँ आन्दोलन गरिरहने पनि साउदले बताए । उनले हालको पार्किङ हटाए पनि सवारी पार्किङ गर्नको लागि नजिकै नयाँ विकल्प दिनुपर्ने पनि बताए । न्युरोडमा एक लाइन पार्किङ गर्दा कसैलाई फरक नपर्ने उनको धारणा छ । ‘देशभरको ६० प्रतिशत व्यापार न्युरोडबाट हुन्छ, यहाँ सडकमै पार्किङ हुँदा सवारी चालकलाई कुनै पनि समस्या छैन, पार्किङ खुल्ला नभएसम्म हाम्रो विरोध जारी छ,’ उनले भने । यस्तै, राष्ट्रिय व्यापार संघका कोषाध्यक्ष केदारप्रसाद न्यौपाने पार्किङ न्युरोडमा नभए व्यवसायमा ठूलो गिरावट आउँने बताउँछन् । उनका अनुसार वैकल्पिक उपाय दिएर तत्काल पार्किङको व्यवस्थापन गर्नुपर्छ । ‘बिहान सवारी लिएरै हामी न्युरोड आएका थियौं, यहाँ पार्किङ गर्न नपाएपछि घरमा सवारी राखेर पठाओमा चढेर आए,’ उनले भने ।
आन्तरिक पर्यटक आकर्षित गर्दै चिन्डेडाँडा
धरान । धरान उपमहानगरपालिका–२० मा अवस्थित चिन्डेडाँडा ‘रमितेडाँडा’ पछिल्लो समय आन्तरिक पर्यटकको आकर्षक गन्तव्य बनेको छ । धरान बजारको रमणीय दृश्यका साथै इटहरी, चारकोसे झाडीलगायत तराईका गाउँको दृश्यावलोकन गर्न सकिने भएकाले चिन्डेडाँडामा दैनिक सयभन्दा बढी आन्तरिक पर्यटक पुग्ने गरेका छन् । चिन्डेडाँडा घुम्न जानेहरु कोही ‘हाइकिङ’ गर्दै त कोही गाडी या मोटरसाइकलमा पुग्ने गर्छन् । त्यहाँ पुग्दा डाँडामा बसेर गीतसङ्गीतका साथ रमाइलो गर्नेहरु धेरै भेटिन्छन् । हाल अमेरिका बस्दै आएका धरान–१६ का राजेन्द्र ताम्राकार घर आएको मौकामा नजिकै घुम्ने ठाउँको खोजीमा थिए । साथीहरूको सल्लाहमा उनी चिन्डेडाँडा पुगे । पहिला नाङ्गो डाँडाका रुपमा देखेको चिन्डेडाँडा अहिले घुम्ने नयाँ गन्तव्यका रुपमा विकास भएको देख्दा उनी चकित परे । ‘पहिला यहाँ आउन पाएको थिएन, यो ठाउँ यति रमाइलो होला भन्ने सोचेकै थिएन’, चिन्डेडाँडामा घुम्दै भेटिएका उनले भने, ‘यहाँबाट धरान बजारको दृश्य राम्रोसँग हेर्न सकिने रहेछ ।’ धरानकै मिङ्मा शेर्पा पनि साथीभाइसँग रमाइलो गर्न चिन्डेडाँडा पुगेका थिए । रमाइलो र घमाइलो चिन्डेडाँडामा बसेर दृश्यावलोकन गर्नुको आनन्द वर्णन गरेर साध्य नहुने उनको अनुभव छ । धरानबाट हिँड्दै पनि पुग्न सकिने यो ठाउँ धरान, इटहरीलगायत पूर्व क्षेत्रका आन्तरिक पर्यटकका लागि उपयुक्त गन्तव्य बन्न सक्ने उनको भनाइ छ । उनी भन्छन्, ‘बाटो अलि राम्रो बनाउने हो भने यहाँ अझ धेरै पर्यटक आउने निश्चित छ ।’ चिन्डेडाँडा आसपासको क्षेत्रमा तामाङ समुदायको पुरानो बस्ती छ । अलि तल गुरुङ, राई, क्षेत्री, ब्राह्मणको बस्ती पनि छ । गुरुङ छाप, कार्की छापजस्ता नामले चिनिने ठाउँहरु यहाँ छन् । त्यहाँको अग्लो र खुल्ला डाँडा चाहिँ धरान बजारबाट देखिन्छ । धरानबाट उत्तरतर्फ हेर्दा नाङ्गो डाँडा देखिने भएकाले धरानबासीले चिन्डेडाँडाभन्दा भन्दै यसको नामै चिन्डेडाँडा रहनगएको स्थानीय बताउँछन् । स्थानीय भने यो डाँडालाई रमितेडाँडा भनेर चिन्छन् । पहिलादेखि नै यहाँबाट धरान र तराईका फाँटको रमणीय दृश्य देखिने भएकाले बाटो हिँड्ने मान्छेहरु अडिएर रमिता हेर्थे । रमिता हेर्ने डाँडा भएकाले रमितेडाँडा भन्ने गरिएको स्थानीयको कथन छ । धरानबासीले चिन्डेडाँडा भन्दाभन्दै बाहिरका मान्छेले चिन्डेडाँडा भनेर चिन्न थालेपछि अहिले सबैले चिन्डेडाँडा भन्ने गरेका छन् । पहिला उजाड र सुनसान गाउँका रुपमा रहेको यो ठाउँमा पर्यटकको चहलपहल हुन थालेको एक दशक भयो । पहिले चिन्डेडाँडाबाट प्याराग्लाइडिङको उडान पनि हुने गरेको थियो । प्याराग्लाइडिङले पनि यो ठाउँमा पर्यटकलाई आकर्षित गरेको भए पनि पछिल्लो समय त्यस ठाउँबाट प्याराग्लाइडिङ उडान बन्द भएको छ । बरु अहिले प्याराग्लाइडिङ उडाउने ठाउँमा होटल खुलेका छन् । अहिले दिनमा दुई सयजनाको हाराहारीमा मान्छे घुम्न आउने गरेको स्थानीय होटल व्यवसायी लक्ष्मी तामाङको भनाइ छ । उनका अनुसार यो ठाउँमा घुम्न आउनेले जैविक खानेकुराको स्वाद लिन पाउँछन् । लोकल कुखुराको मासु, तोङ्बा, सुकुटी, गुन्द्रुकको अचार र भट्टु धानको भात यहाँको मौलिक परिकार हो । त्यसबाहेक बजारमा पाइने अन्य चाउमिन, मःम, चटपटेजस्ता खानेकुरा पनि पाइने उनी बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘यहाँ तोङ्बा र सुकुटी धेरै बिक्छ, एकपटक आएका मान्छे फेरि फर्केर आइरहन्छन् ।’ यो डाँडामा अहिले बास बस्नका लागि होटल र खानाका लागि खाजाघर खुलेका छन् । धेरैजसो दुई चार÷घन्टा बसेर फर्किने गरी आन्तरिक पर्यटक चिन्डेडाँडा आउने गरेका र केही भने बास बस्दै आउने गरेको स्थानीय होटल व्यवसायी वसन्ती तामाङको भनाइ छ । उनका अनुसार धरान, इटहरीका मात्र नभई झापा, चितवन, काठमाडौंदेखिका मान्छे पनि धरान घुम्न आएको मौकामा यहाँ आउने गरेका छन् । ‘टाढादेखि आएका मान्छे पनि रमाइलो मानेर फर्किनुहुन्छ, हामी त्यसमै खुसी छौँ’, उनी भन्छन् । चिन्डेडाँडा भन्दा अलि माथि केही वर्षअघि कोशी प्रदेश सरकारको सहयोगमा दृश्यावलोकन स्तम्भ पनि निर्माण भएको छ । अलि तल पर्यटन व्यवसायी वासु बराल र एलिना मगरले सेछ एड्भेन्चर पार्क र रिसोर्ट सञ्चालन गरेका छन् । केही परको तामाङ बस्तीमा घरबास पनि सञ्चालित छ । पर्यटन व्यवसायी मगर चिन्डेडाँडा र आसपासका क्षेत्रमा आन्तरिक पर्यटकका लागि आकर्षक रमाइला स्थल रहेकाले पछिल्लो समय पर्यटनको विकास भइरहेको बताउँछन् । धरानबाट चिन्डेडाँडा पुग्न कच्ची बाटो छ । हिँडेर जाँदा करिब एक घन्टा लाग्छ भने मोटरसाइकल वा गाडीमा जाँदा १५ देखि २० मिनेटमा पुगिन्छ । सर्दु खोलामा पुल निर्माण भएपछि चिन्डेडाँडा पुग्न सहज भएको छ । अझै कच्ची बाटो भएकाले कतिपयले अप्ठ्यारो मान्ने गरेका कारण राम्रो बाटो बनाउन ध्यान दिनुपर्ने अवस्था रहेको व्यवसायी मगर बताउँछन् । धरानका नगरप्रमुख हर्क साम्पाङको नेतृत्वमा हाल चिन्डेडाँडा क्षेत्रमा किरात राई समुदायका देउता सुम्निमा पारुहाङको प्रतिमा निर्माण गरिने भएको छ । सुम्निमा पारुहाङको प्रतिमा स्थापनापछि यो क्षेत्रको पर्यटन विकास तीव्र गतिमा अघि बढ्ने नगरप्रमुख साम्पाङको विश्वास छ । रासस
नेप्से परिसूचकमा लगातार तेस्रो दिन गिरावट
काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचकमा सामान्य अङ्कको गिरावट देखिएको छ । आज नेप्से परिसूचक शून्य दशमलव ४० अङ्कले घटेर दुई हजार ९८ दशमलव २९ को बिन्दुमा कायम भएको हो । यो सातामा कारोबारको तगातार तेस्रो दिन नेप्से घटेको हो । आज तीन सय १० कम्पनीको एक करोड १८ लाख एक हजार तीन सय ६० कित्ता सेयर एक लाख १७ हजार पाँच सय ७७ पटक खरिदबिक्री हुँदा चार अर्ब २९ करोड ४५ लाख ६६ हजार सात सय ५१ रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ । विकास बैंक समूहको उपसूचक शून्य दशमलव ०७, वित्त समूह शून्य दशमलव २८, होटल तथा पर्यटन समूह चार दशमलव ७४, लगानी समूह शून्य दशमलव ३६, निर्जीवन बीमा समूह शून्य दशमलव ७३ र अन्य समूह शून्य दशमलव ५६ प्रतिशतले बढेको छ । अरु सबै समूहको उपसूचक घटेको छ । बैंकिङ समूह शून्य दशमलव ४२, जलविद्युत् शून्य दशमलव ५८, जीवन बीमा समूह शून्य दशमलव ६६, उत्पादन तथा प्रशोधन समूह शून्य दशमलव २३, लघुवित्त समूह शून्य दशमलव १३, म्युचुअल फन्ड शून्य दशमलव २१ र व्यापार समूह शून्य दशमलव ८६ प्रतिशतले घटेको छ । चन्द्रागिरी हिल्स लिमिटेडको सेयर मूल्यमा सकारात्मक सर्किट लागेको छ । सबैभन्दा धेरै घट्नेमा भने मिड सोलु हाइड्रोपावर लिमिटेडको शेयर मूल्यमा छ दशमलव २० प्रतिशतको गिरावट देखिएको छ । कारोबार रकम र कारोबार भएका सेयर सङ्ख्याका आधारमा आज सबैभन्दा धेरै हिमालयन रिइन्स्योरेन्स लिमिटेडको लिमिटेडको रु ५५ करोड नौ लाख ८० हजार सात सय ८५ बराबरको आठ लाख ४१ हजार २२ कित्ता सेयर किनबेच भएको छ । रासस
…त्यसपछि रन्थनिए गभर्नर अधिकारी
काठमाडौं । ‘हिजो केही घण्टा म धेरै दुःखी भएँ, मेरो जीवनमा खल्लो लागेको दिन हिजो केही घण्टा थियो, एक्कासी बैंकको वार्षिकोत्सव नहुने कुरा सुनेँ, त्यसले मलाई धेरै दुःखी बनायो,’ नेपाल राष्ट्र बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले आइतबार कृषि विकास बैंकको वार्षिकोत्सव कार्यक्रममा भावुक हुँदैन भने । उनले त्यो भावुकता व्यक्त गरेपछि धेरैले त्यो विषयमा चासो राखे । विषय बुझेकाहरू मौन रहे । नबुझेकाहरू कानेखुसी गर्न थाले । गभर्नर अधिकारी धारा प्रवाहरूपमा भावकुता प्रकट गर्दै थिए । उनले थपे, ‘के कारणले एक्कासी बैंकको वार्षिकोत्सब रोकिने भएछ भनेर सोचेँ, वार्षिकोत्सव नै रोक्नु पर्ने के कारण आइलागेछ भनेर सोचमग्न भएँ, त्यतिबेलै फेरि वार्षिकोत्सव हुन्छ भनेर खबर आयो ।’ गभर्नरको उक्त भावुकताप्रति कार्यक्रममा उपस्थितहरूको मात्रै चासो बढेन सञ्चार माध्यममा पनि त्यो विषयले प्राथमिकता पायो । आइतबार भएकाे कार्यक्रममा उनले बैंकभित्रको किचलोको विषयमा धारणा राखे । उनले बैंकभित्र राजनीति नगर्न पनि आग्रह गरे । कार्यक्रम सुरु हुनु अघिल्लो दिनसम्म बैंकका कर्मचारी संगठनहरूले वार्षिकोत्सव कार्यक्रम नै रोक्ने धम्की दिएपछि गभर्नरसमक्ष पनि कार्यक्रम नहुने सन्देश गएको थियो । बैंकमा रहेका ट्रेड युनियनहरूले कार्यक्रम भएपनि स्थगित गर्ने योजना बनाएपछि उनीसमक्ष पनि सो कुरा पुगेको थियो । त्यही विषयलाई कोट्याउँदै गभर्नर अधिकारीले कार्यक्रममै बैंकभित्रको खिचातानीको विषयमा चिन्ता प्रकट गरेका थिए । कृषि विकास बैंक कर्मचारी युनियन नेपालका अध्यक्ष जानुका पौडेल दबाब श्रृजना गर्न कार्यक्रम रोक्ने चेतावनी दिएको स्पष्ट पार्छिन् । ‘दबाबको लागि वार्षिकोत्सव रोक्ने चेतावनी दिएका थियौं । तर पछि नरोक्ने भन्ने सल्लाह भयो, बैंक सञ्चालक समितिले बोलाएर मागहरू सम्बोधन बताएपछि कार्यक्रम रोक्ने निर्णयबाट पछि हट्यौं,’ उनले भनिन् । आफूहरूले विगत लामो समयदेखि कर्मचारीको हित र समग्र बैंकको विकासका लागि निरन्तर कामसँगै आवाज पनि उठाइरहेको उनको भनाइ छ । गत असारमा ट्रेड युनियनले विभिन्न माग राख्दै ज्ञापन पत्र बुझाएका थिए । तर, कर्मचारी संगठनहरूले राखेका मागहरू पुरा नभएपछि बैंकको वार्षिकोत्सव रोक्ने धम्की दिइएको थियो । बैंकमा क्रियाशील संगठनहरूले संयुक्त रूपमा गत असार आर्थिक र गैर आर्थिक माग राखेका थिए । उनका अनुसार विनियमावली संशोधन गर्ने, श्रेणीगत (तह) बढुवा हुनु पर्ने माग राखेका छन् । श्रेणीगतबाट तहगत बनाउँदा कर्मचारीको बढुवा नै रोकिएको उनले बताइन् । ‘पुरानो प्राबधानबाट नयाँ प्राबधानमा जाँदा कर्मचारीको बढुवा रोकिएको छ, त्यसले कर्मचारीलाई निरूत्साहित बनाएको छ,’ उनले भनिन् । नेपाल वित्तीय कर्मचारी संघ कृषि विकास बैंकका अध्यक्ष राम रावल कर्मचारीहरूका माग पुरा नभए युनियनहरू बैंक डेमा उपस्थित नहुने जानकारी गराएको बताउँछन् । ‘माग सम्बोधन भएनन् भने बैंक डे पनि नमाउन सक्छौं भनेका थियौं, त्यही कुराले गभर्नरज्यूलाई चिन्ता लागेको हुनसक्छ, युनियन सहभागी नहुनु भनेको आम कर्मचारी सहभागी नहुनु हो, व्यवस्थापकले पनि युनियन सहभागी भएन भने बैंक डे नै मनाउँदैनौं भनेको थियो,’ उनले भने, ‘पछि कुरा मिलेपछि वार्षिकोत्सव मनायौं, व्यवस्थापन र युनियनकाबीचमा भएका सहमति सञ्चालक समितिले कार्यान्वयन गर्ने आंशिक सहमति भयो ।’ विभिन्न चरणका कार्यक्रमहरू स्थगित गरेर पहिलो त्रैमासमा बढेको खराब कर्जा दोस्रो त्रैमासमा नियन्त्रणमा ल्याएको बताउँदै उनले भने, ‘एनपीएल बढ्यो, लगानी बढ्न सकेन, दोस्रो त्रैमास पनि बिग्रियो भने सेवा सुविधा पनि बिग्रिन्छन् भनेर युनियनहरू पुरै समय बैंकको दोस्रो क्वार्टर सुधारमा लाग्यौं, रातदिन नभनी काम गर्याैं, दोस्रो त्रैमासमा नाफा बढाउन र खराब कर्जा घटाउन सफल भयौं ।’ उनका अनुसार गत असार २८ गते विज्ञप्ति निकालेर ध्यानाकर्षण गराइएको थियो । भदौ २२ गते युनियन र व्यवस्थापनबीच सहमति भएपनि कार्यान्वयन भएका थिएनन् । कृषि विकास बैंक कर्मचारी संगठन नेपालका अध्यक्ष इन्द्रमणी घिमिरे चार वटा युनियनहरूसँग गत असारमा भएका सहमति कार्यान्वयनमा आनाकानी भएको बताउँछन् । तर, बैंक सञ्चालक समितिले कार्यान्वयन गर्ने सहमति भएपछि वार्षिकोत्सव मनाइएको उनको भनाइ छ । ‘मागहरू समयमा पुरा गर्न जोडदार आवाज उठाइरहेका छौं, कर्मचारीलाई मोटिभेशन नहुँदा समस्या छ,’ उनले भने, ‘क वर्गका वाणिज्य बैंकमा कार्यरत सबै कर्मचारीको सेवा समान हुनु पर्छ, सरकारी बैंकमा कार्यरत कर्मचारी अन्य बैंकमा पलायन हुने स्थिती छ,’ उनले भने, ‘अहिले पनि कृषि विकास बैंकको सुविधाभन्दा अन्य बैंकको सेवा सुविधा धेरै छ, अब ‘क’ वर्गका सबै वाणिज्य बैंकको सेवा सुविधा समान किसिमको हुनु पर्छ ।’
कर्णालीमा ६ महिनामा ७१ करोड बढीको कृषि वस्तु आयात
भेरीगङ्गा । कर्णालीमा ठूलो परिणाममा कृषि वस्तु आयात हुने गरेको पाइएको छ । कर्णाली प्रदेशबाट करिब ११ करोड रुपैयाँको कृषि वस्तु निर्यात हुँदा ७१ करोड रुपैयाँभन्दा धेरैको आयात हुने गरेको पाइएको हो । कर्णाली प्रदेश कृषि विकास निर्देशनालयको तथ्याङ्कअनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को साउनदेखि पुस मसान्तसम्म १० करोड ८१ लाख ५७ हजार रुपैयाँको कृषि वस्तु निर्यात हुँदा ७१ करोड ७५ लाख ३० हजार रुपैयाँको कृषि वस्तु आयात भएको हो । कर्णालीमा सबैभन्दा धेरै तरकारी आयात भएको छ । चालु वर्षको छ महिनामा मात्रै कर्णालीमा २१ करोड ४९ लाख ५६ हजार रुपैयाँको तरकारी आयात हुँदा ९४ लाख ५० हजार रुपैयाँको मात्रै तरकारी निर्यात भएको छ । दैलेख, जाजरकोट, मुगु, सल्यान, कालीकोट र सुर्खेतबाट तरकारी प्रदेशबाहिर नीकासी हुने गरेको छभने दाङ, धादिङ र भारतबाट आयात हुने गरेको छ । प्रदेशमा तीन करोड १३ लाख १० हजार रुपैयाँको खाद्यान्न वस्तु आयात हुँदा कर्णालीबाट ४४ लाख १६ हजार रुपैयाँको निर्यात हुने गरेको छ । आलु नौ करोड ९९ लाख दुई हजार रुपैयाँको आयात भएको छ । कर्णालीबाट २८ लाख २४ हजार रुपैयाँको आलु निर्यात भएको छ । फलफूल ३५ करोड ५८ लाख ९४ हजार रुपैयाँको फलफूल आयात हुँदा नौ करोड ७४ लाख छ हजार रुपैयाँको निर्यात भएको छ । त्यसैगरी, मसला बाली दुई करोड १३ लाख २९ हजार रुपैयाँ, च्याउ २० लाख २९ हजार रुपैयाँ र अन्य १० लाख १९ हजार रुपैयाँको आयात भएको छ । कर्णालीबाट मसलाबाली छ लाख ८२ हजार रुपैयाँ, च्याउ पाँच हजार रुपैयाँ र अन्य ३३ हजार रुपैयाँको निर्यात भएको कृषि निर्देशनालय निमित्त निर्देशक चित्रबहादुर रोकायले जानकारी दिए । निमित्त निर्देशक रोकायका अनुसार कर्णालीमा चालु आवको छ महिनामा दश हजार मेट्रिकटनभन्दा धेरै कृषि वस्तु आयात भएको छ । त्यसमा खाद्यान्नबाली ५५ दशमलव दुई मेट्रिकटन चालु आवको छ महिनामा निर्यात भएको छ । त्यसैगरी, तरकारी तीन सय १५ दशमलव तीन मेट्रिकटन र आलु एक सय ४१ मेट्रिकटन निर्यात भएको उनको भनाइ छ । कर्णालीबाट सबैभन्दा धेरै फलफूल निर्यात भएको छ । फलफूल करिब एक हजार तीन सय ९६ दशमलव एक मेट्रिकटन निर्यात भएको जनाइएको छ । त्यसैगरी, मसलाबाली १० दशमलव पाँच मेट्रिकटन, च्याउ शून्य दशमलव तीन मेट्रिकटन र अन्य शून्य दशमलव छ मेट्रिकटन निर्यात भएको निर्देशक रोकायले बताए । उनका अनुसार कर्णालीमा अधिकांश कृषि वस्तु भारतबाट आयात हुने गरेका छन् । त्यसपछि दाङ, धादिङ, बाँके र चितवनबाट समेत आयात हुने गरेको छ । कर्णालीका पाँच जिल्लामा उत्पादन भएको वस्तुको निर्यात धेरै हुने गरेको छ । सरकारले भने उत्पादनमुखी कार्यक्रम ल्याएर प्रदेशलाई आत्मनिर्भर बनाउने दाबी गर्दै आएको छ । प्रदेशमा कृषि क्षेत्रमा वार्षिक अर्बौं बजेट विनियोजन हुने गरे पनि परिणामुखी भने हुन नसकेको कृषि विज्ञले बताएका छन् । रासस
