मंसिरमा अन्तर्राष्ट्रिय कृषि यान्त्रीकरण प्रदर्शनी हुने, स्टल बुकिङ खुला
काठमाडौं । नेपालको कृषि क्षेत्रलाई आधुनिकीकरण, यान्त्रीकरण र व्यवसायीकरण गर्ने उद्देश्यसहित आगामी मंसिरमा काठमाडौंमा ‘अन्तर्राष्ट्रिय कृषि यान्त्रीकरण प्रदर्शनी–२०८३’ आयोजना हुने भएको छ । प्रदर्शनीका लागि साउन १ गतेदेखि स्टल बुकिङसमेत खुला गरिएको आयोजकले जनाएको छ । ‘कृषिमा यन्त्र र प्रविधि : कृषक र राष्ट्रको समृद्धि’ भन्ने मूल नारासहित मंसिर ४, ५ र ६ गते (नोभेम्बर २०, २१ र २२, २०२६) भृकुटीमण्डपमा प्रदर्शनी आयोजना हुनेछ । नेपाल सरकारको कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालयअन्तर्गत कृषि पूर्वाधार विकास तथा कृषि यान्त्रीकरण प्रवर्द्धन केन्द्र, हरिहरभवन र नेपाल कृषि मेशिनरी व्यवसायी संघको संयुक्त आयोजनामा प्रदर्शनी हुन लागेको हो । आयोजकका अनुसार कृषि तथा पशुपन्छीपालन क्षेत्रको उत्पादनशीलता वृद्धि, आधुनिक प्रविधिको विस्तार तथा व्यवसायिक कृषि प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यले आयोजना हुने प्रदर्शनीमा एक सयभन्दा बढी स्वदेशी तथा विदेशी प्रदर्शक सहभागी हुनेछन् । नेपाल कृषि मेशिनरी व्यवसायी संघका उपाध्यक्ष तथा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका केन्द्रीय सदस्य सुनिता नेमाफुकीका अनुसार प्रदर्शनीमा करिब १० देशका दुई हजारभन्दा बढी प्रकारका आधुनिक कृषि औजार, उपकरण, मेसिन तथा नवीनतम प्रविधि प्रदर्शन गरिनेछ । प्रदर्शनीमा २०० भन्दा बढी स्टल रहनेछन् । उनका अनुसार ‘मेड इन नेपाल’ र ‘मेक इन नेपाल’ अभियानअन्तर्गतका स्वदेशी कम्पनीलाई विशेष सहुलियत प्रदान गरिनेछ । कृषक, कृषि उद्यमी तथा सर्वसाधारणका लागि प्रदर्शनीमा प्रवेश निःशुल्क हुनेछ । प्रदर्शनीमा आधुनिक कृषि, पशुपन्छीपालन, मत्स्यपालन, पुष्पखेती, व्यावसायिक तरकारी उत्पादन, आधुनिक सिँचाइ प्रणाली, पोस्ट–हार्भेस्ट प्रविधि, कृषि उपज प्रशोधन तथा बजारीकरणसँग सम्बन्धित अत्याधुनिक उपकरण र उन्नत बीउबिजन प्रदर्शन गरिने आयोजकले जनाएको छ । आयोजकका अनुसार प्रदर्शनीले कृषक, कृषि उद्यमी, नीति निर्माता, अनुसन्धानकर्ता र व्यवसायीलाई नवीनतम कृषि प्रविधिबारे जानकारी गराउनुका साथै कृषि यान्त्रीकरणको विस्तार, बजार प्रवर्द्धन, लगानी आकर्षण र व्यवसायी तथा उपभोक्ताबीच प्रत्यक्ष समन्वय स्थापित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ । नेपाल कृषि मेशिनरी व्यवसायी संघले यसअघि पाँच वटा राष्ट्रिय कृषि यान्त्रीकरण प्रदर्शनी, एक प्रादेशिक प्रदर्शनी तथा एक अन्तर्राष्ट्रिय एग्रीटेक प्रदर्शनी सफलतापूर्वक आयोजना गरिसकेको छ । आयोजकले यस वर्षको अन्तर्राष्ट्रिय संस्करण अझ बृहत्, प्रविधिमैत्री र सहभागितामूलक हुने विश्वास व्यक्त गरेको छ ।
महानगरको नयाँ कर नीति लागू, समयमै कर तिर्नेलाई १० प्रतिशत छुट र पुराना जरिवाना मिनाहा
काठमाडौं । काठमाडौं महानगरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि लागू गरेको ‘आर्थिक ऐन, २०८३’ कार्यान्वयनमा आएको छ । साउन १ गतेदेखि लागू भएको ऐनमार्फत महानगरले समयमै कर तिर्नेलाई छुट, पुराना बक्यौताको जरिवाना मिनाहा तथा महिला, युवा र अपाङ्गता भएका उद्यमीलाई विशेष सहुलियत दिने व्यवस्था गरेको हो । महानगरका अनुसार १९औँ नगरसभाबाट पारित नीति तथा कार्यक्रम, आर्थिक विधेयक र विनियोजन विधेयक कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले असार ३२ गते प्रमाणीकरण गरेपछि ऐन कार्यान्वयनमा आएको हो । समयमै कर बुझाए १० प्रतिशत छुट नयाँ व्यवस्थाअनुसार सम्पत्ति कर, व्यवसाय कर र बहाल कर चालु आर्थिक वर्षको असोज मसान्तभित्र बुझाउने करदाताले कुल कर रकममा १० प्रतिशत छुट पाउनेछन् । महानगरले समयमै राजस्व संकलनलाई प्रोत्साहन गर्न यस्तो व्यवस्था गरेको जनाएको छ । पुराना बक्यौताको जरिवाना मिनाहा विगतदेखि बाँकी रहेको कर असोज मसान्तभित्र एकमुष्ट बुझाएमा त्यसमा लागेको सम्पूर्ण जरिवाना मिनाहा हुने व्यवस्था ऐनमा गरिएको छ । यसबाट लामो समयदेखि कर बक्यौता रहेका करदाताले ठूलो राहत पाउने अपेक्षा गरिएको छ । महिला, युवा र अपाङ्गता भएका उद्यमीलाई विशेष सहुलियत पाँच लाख रुपैयाँसम्म पुँजी भएका तथा महिला, दलित, जनजाति, अपाङ्गता भएका व्यक्ति वा ३५ वर्षमुनिका युवाको नाममा दर्ता भएका व्यवसायले असोज मसान्तभित्र कर बुझाएमा ४० प्रतिशत छुट पाउनेछन् । यदि त्यस्ता व्यवसायी काठमाडौं महानगरका स्थायी बासिन्दा भए ५० प्रतिशतसम्म छुट दिइने व्यवस्था छ । त्यस्तै, कम्तीमा २० जनालाई रोजगारी दिने नयाँ उद्योगले तीन वर्षसम्म व्यवसाय करमा ९५ प्रतिशत छुट पाउनेछन् । होटल, पार्किङ र वातावरणमैत्री भवनलाई पनि प्रोत्साहन महानगरले पर्यटन र वातावरण संरक्षणलाई प्रोत्साहन गर्न होटल तथा रिसोर्टको सम्पत्ति करमा १० प्रतिशत छुट दिएको छ । व्यावसायिक पार्किङका लागि निर्माण गरिएका भवनले निर्माण सम्पन्न भएको मितिदेखि १० वर्षसम्म सम्पत्ति कर तिर्नु नपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । यसैगरी, वर्षाको पानी पुनःभरण (रेन वाटर रिचार्ज) प्रणाली जडान गरेका आवासीय भवनले सम्पत्ति करमा ९५ प्रतिशतसम्म छुट पाउनेछन् । बहाल करमा नयाँ व्यवस्था नयाँ ऐनअनुसार व्यावसायिक भवन वा कार्यालयबाट प्राप्त बहाल आम्दानीमा १० प्रतिशत कर लाग्नेछ । आवासीय प्रयोजनमा वार्षिक २ लाख ४० हजार रुपैयाँसम्म बहाल आम्दानी हुनेले ५ प्रतिशत र सोभन्दा बढी आम्दानी हुनेले ७ प्रतिशत बहाल कर तिर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । व्यवसायको परिचयका लागि १५ वर्गफिटसम्मको एउटा साइनबोर्ड निःशुल्क राख्न पाइनेछ । स्थानीय भाषा र रञ्जना लिपिमा तयार गरिएका परिचय पाटीमा ९५ प्रतिशत कर छुटको व्यवस्था पनि गरिएको छ । किस्ताबन्दीमा कर तिर्न सकिने करदाताको आर्थिक भार कम गर्न महानगरले चालु वर्षको कर तीन किस्तासम्ममा तिर्न सकिने व्यवस्था गरेको छ । पहिलो किस्तामा ४० प्रतिशत तथा दोस्रो र तेस्रो किस्तामा ३०–३० प्रतिशत रकम बुझाउन सकिनेछ । एक करोड रुपैयाँभन्दा बढी बक्यौता भएका करदाताले आवश्यक निर्णयपछि बहुवर्षीय किस्ताबन्दीको सुविधा पनि लिन सक्नेछन् । कर नतिर्नेलाई कडा कारबाही महानगरले कर नतिर्ने र पटक–पटकको सूचनालाई बेवास्ता गर्ने करदातामाथि कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएको छ । ऐनअनुसार त्यस्ता करदाताको व्यवसायिक स्थल सिलबन्दी गर्ने, बैंक खाता रोक्का गर्ने तथा सरकारी बाँकी सरह राजस्व असुल गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
कामना सेवा विकास बैंकको नाफा साढे ८९ करोड रुपैयाँ, लाभांश क्षमता १५.१६ प्रतिशत
काठमाडौं । कामना सेवा विकास बैंकको गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को चौथो त्रैमासमा खुद नाफा ३३.५० प्रतिशत बढेर ८९ करोड ४१ लाख ७८ हजार रुपैयाँ आर्जन गरेको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को चौथो त्रैमासमा बैंकले ६६ करोड ९७ लाख ५१ हजार रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको थियो । गत वर्ष चौथो त्रैमासमा बैंकको खुद ब्याज आम्दानी ३.९८ प्रतिशत बढेर २ अर्ब ४१ करोड ८ लाख रुपैयाँ गरेको छ । अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा बैंकले २ अर्ब ३१ करोड ८४ लाख रुपैयाँ ब्याज आम्दानी गरेको थियो । समीक्षा वर्षमा बैंकको सञ्चालन नाफा ३२.८७ प्रतिशत बढेर १ अर्ब ३८ करोड २५ लाख रुपैयाँ गरेको छ । अघिल्लो वर्ष बैंकले १ अर्ब ४ करोड ४ लाख रुपैयाँ सञ्चालन नाफा गरेको थियो । गत वर्षमा बैंकको वितरणयोग्य मुनाफा ६० करोड ११ लाख रुपैयाँ रहेको छ । यस आधारमा बैंकको लाभांश क्षमता १५.१६ प्रतिशत रहेको छ । चुक्ता पुँजी ४ अर्ब २१ करोड १९ लाख रुपैयाँ रहेको बैंकको जगेडा कोषमा २ अर्ब १४ करोड १३ लाख रुपैयाँ रहेको छ । अघिल्लो वर्ष बैंकको चुक्ता पुँजी ३ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँ र जगेडा कोषमा १ अर्ब ८३ करोड ९० लाख रुपैयाँ थियो । गत आर्थिक वर्षमा बैंकले ६६ अर्ब १७ करोड ७५ लाख रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरी ५४ अर्ब २१ करोड १ लाख रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेको छ । अघिल्लो वर्षमा बैंकले ६२ अर्ब ८३ करोड ४३ लाख रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरी ५० अर्ब ७ करोड ७४ लाख रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेको छ । बैंकको कर्जा निक्षेप अनुपात (सीडी रेसियो) ८६.३४ प्रतिशत छ । समीक्षा वर्षमा बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी (ईपीएस) बढेर २०.७५ रुपैयाँ कायम भएको छ । अघिल्लो वर्षमा बैंकको ईपीएस १९.०८ रुपैयाँ थियो । बैंकको मूल्य आम्दानी अनुपात २०.८४ गुणा र प्रतिसेयर नेटवर्थ १७१.०१ रुपैयाँ रहेको छ । बैंकको कुल खराब कर्जा ३.७७ प्रतिशत र खुद खराब कर्जा ०.५५ प्रतिशत पुगेको छ । अघिल्लो वर्ष बैंकको कुल खराब कर्जा ३.४९ प्रतिशत र खुद खराब कर्जा ०.२८ प्रतिशत रहेको थियो ।
गुठीको ५ बिघा जग्गा लिजमा, स्थानीय र ओशो ध्यान केन्द्रबीच विवाद चर्कियो
काठमाडौं । जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका–१२ हनुमाननगरस्थित गुठीको जग्गा निजी संस्थालाई लिजमा दिएपछि स्थानीय बासिन्दा, हनुमान मन्दिर संरक्षण समिति र गुठी संस्थानबीच विवाद चुलिएको छ । स्थानीयले वर्षौँदेखि जोतभोग गर्दै आएको जग्गा एकाएक अर्को संस्थालाई लिजमा दिइएको भन्दै विरोध जनाएका छन् । गुठी संस्थानले हनुमाननगरस्थित कित्ता नम्बर १ को ५ बिघा १० कठ्ठा १२ धुर जग्गा ‘विदेह ओशो ध्यान केन्द्र’लाई २० वर्षका लागि लिजमा दिएको हो । २०८२ जेठ ७ गतेदेखि लागू हुने गरी वार्षिक १० लाख १५ हजार रुपैयाँ भाडा बुझाउने सर्तमा धार्मिक गतिविधिका लागि उक्त जग्गा उपलब्ध गराइएको जनाइएको छ । सरकारले अतिक्रमित गुठी जग्गा फिर्ता ल्याउन ९ सदस्यीय समिति गठन गरेर अभियान सञ्चालन गरिरहेका बेला गुठी संस्थानले नै संरक्षणमा रहेको जग्गा लिजमा दिएको भन्दै स्थानीयले आपत्ति जनाएका छन् । यसअघि उक्त जग्गा हनुमान मन्दिरको व्यवस्थापनमा रहेको थियो । मन्दिरले स्थानीय गरिब तथा विपन्न परिवारलाई प्रतिव्यक्ति दुई कठ्ठाका दरले खेतीका लागि जग्गा उपलब्ध गराउँदै आएको थियो। उनीहरूले त्यसबापत मन्दिरलाई ‘कुत’ (भाडा) बुझाउने गरेका थिए । अहिले सोही जग्गा अर्को संस्थालाई दिइएपछि आफ्नो जीविकोपार्जनको आधार खोसिएको स्थानीयको गुनासो छ । स्थानीय कलावती साहले वर्षौँदेखि जोतभोग गर्दै आएको जग्गा गुम्दा ठूलो समस्या परेको बताइन् । अर्की स्थानीय प्रितम राउत कुर्मीले आफूहरूले संरक्षण गरेर खेतीयोग्य बनाएको जग्गा एकाएक लिजमा दिइएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरिन् । उनले भनिन्, 'हामीले खेती गरेर गुजारा चलाउनुका साथै मन्दिरलाई पनि सहयोग गरिरहेका थियौँ । अब हामीलाई विस्थापित गर्न खोजिएको छ । यसको विरोधमा आन्दोलन गर्न बाध्य हुन्छौँ ।' हनुमाननगर हनुमान मन्दिर संरक्षण समितिका महासचिव रोशनकुमार राउतले मन्दिर वा स्थानीयलाई जानकारी नै नदिई गुठी संस्थानले जग्गा लिजमा दिएको आरोप लगाए । उनका अनुसार मन्दिरको जीर्णोद्धार तथा दैनिक पूजाआजा सञ्चालनका लागि स्थानीयबाट उठ्ने कुत नै मुख्य आम्दानीको स्रोत थियो । उनले सरकारले एकातिर अतिक्रमण हटाउने अभियान चलाउने र अर्कोतिर संरक्षणमा रहेको जग्गा निजी संस्थालाई सुम्पिने कार्यले विरोधाभास सिर्जना गरेको टिप्पणी गरे । यता, विदेह ओशो ध्यान केन्द्रले भने कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेरै जग्गा लिजमा लिएको जनाएको छ । केन्द्रका सचिव स्वामी विवेक सागरले विवाद सिर्जना गर्ने उद्देश्य नरहेको भन्दै नियमअनुसार नै सम्झौता गरिएको बताए । उनका अनुसार उक्त स्थानमा अन्तर्राष्ट्रियस्तरको योग तथा ध्यान केन्द्र निर्माण गरिनेछ । साथै मिथिलाका विद्वान–विदुषीका प्रतिमा, विभिन्न देवी–देवताका मन्दिर तथा धार्मिक–पर्यटकीय संरचना निर्माण गर्ने योजना रहेको उनले जानकारी दिए । स्थानीयका अनुसार मन्दिरलाई जग्गा खाली गर्न पत्र आएपछि मात्र लिज सम्झौताबारे जानकारी भएको थियो । हाल उत्पन्न विवाद समाधानका लागि जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनुषाले समन्वयको पहल गरिरहेको छ ।
पैचो पसल पब्लिक कम्पनीमा रूपान्तरण, आईपीओको तयारी अन्तिम चरणमा
काठमाडौं । स्वदेशी कृषि उत्पादन, ग्रामीण उद्यमशीलता र किसानसँगको सहकार्यलाई केन्द्रमा राखेर सञ्चालन हुँदै आएको पैचो पसल अब पब्लिक लिमिटेड कम्पनीमा रूपान्तरण भएको छ । कम्पनीले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को सुरुवातसँगै ‘पैचो पसल प्रा.लि.’ बाट ‘पैचो पसल लिमिटेड’का रूपमा औपचारिक कारोबार सुरु गरेको जनाएको छ । उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय तथा कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयबाट आवश्यक कानुनी स्वीकृति प्राप्त गरेपछि कम्पनीले नयाँ संस्थागत संरचनाअनुसार सञ्चालन सुरु गरेको हो । वि.सं. २०७१ मा स्थापना भएको पैचोले पछिल्लो १२ वर्षदेखि कृषक, स्थानीय उत्पादन र उपभोक्ताबीचको दूरी घटाउँदै उत्पादन, प्रशोधन, प्याकेजिङ, ब्रान्डिङ, बजार व्यवस्थापन र वितरणसम्मको एकीकृत मूल्य शृङ्खला विकास गर्दै आएको छ । कम्पनीका अनुसार पब्लिक लिमिटेडमा रूपान्तरणसँगै अब पुँजी आधार विस्तार, संस्थागत सुशासन सुदृढीकरण, आधुनिक प्रविधिमा लगानी, उत्पादन क्षमता वृद्धि तथा राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय बजार विस्तारलाई प्राथमिकतामा राखिनेछ । पैचो पसल लिमिटेडका प्रबन्ध निर्देशक ध्रुवराज न्यौपानेले कम्पनीको रूपान्तरणलाई कानुनी संरचनाको परिवर्तन मात्र नभई नेपाली कृषि उद्यमको नयाँ अध्यायको सुरुवातका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । उनले भने, 'पैचो एउटा व्यवसाय मात्र होइन, यो किसानको सपना, उपभोक्ताको विश्वास र स्वदेशी उत्पादनप्रतिको प्रतिबद्धताको साझा अभियान हो । अब पब्लिक लिमिटेडमार्फत सर्वसाधारण र लगानीकर्तालाई पनि यो यात्रामा सहभागी गराउने लक्ष्य लिएका छौँ ।' कम्पनीले प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) सम्बन्धी तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको पनि जनाएको छ । आईपीओ निष्कासन तथा बिक्री व्यवस्थापकका रूपमा एनआईसी एशिया क्यापिटल लिमिटेड नियुक्त भइसकेको छ । आवश्यक नियामकीय प्रक्रिया पूरा भएपछि सर्वसाधारणका लागि सेयर निष्कासन गरिने कम्पनीको भनाइ छ । हाल पैचोले केचप, जाम, अचार, चुक, छोप, आँटो, कोदोको पिठो, सिन्की, महलगायत करिब १०० भन्दा बढी कृषि तथा खाद्य उत्पादन बजारमा उपलब्ध गराइरहेको छ । ती उत्पादन नेपालभरका आधुनिक खुद्रा सञ्जालमार्फत बिक्री हुँदै आएका छन् भने अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि विस्तार भइरहेको कम्पनीले जनाएको छ । कम्पनीले आगामी दिनमा कृषि उपज संकलन केन्द्रको विस्तार, ‘ताजा तरकारी बिक्री भण्डार’को सञ्जाल विकास, कृषि प्रशोधन उद्योगमा थप लगानी, रोजगारी सिर्जना तथा स्वदेशी कृषि उत्पादनलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धी नेपाली ब्रान्डका रूपमा स्थापित गर्ने रणनीति अघि बढाउने जनाएको छ ।
शंकर र अम्बे ग्रुपको रिद्धिसिद्धिले बेच्यो ३.८९ अर्बको सिमेन्ट, बैंकमा ऋण १२.२१ अर्ब रुपैयाँ
काठमाडौं । रिद्धि सिद्धि सिमेन्ट लिमिटेडले गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ९ महिनामा ३ अर्ब ८९ करोड ३० लाख रुपैयाँ कुल सञ्चालन आम्दानी गरेको छ । यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको ३ अर्ब ९९ करोड ४० लाख रुपैयाँको तुलनामा २.५३ प्रतिशत कम हो । यद्यपि, आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कम्पनीको कुल सञ्चालन आम्दानी भने बढेको थियो । कम्पनीले आव २०८१/८२ मा ५ अर्ब ९८ करोड १० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । उक्त आम्दानी अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामामा २.९० प्रतिशत अर्थात् १६ करोड ९० लाख रुपैयाँ बढी हो । आव २०८०/८१ मा कम्पनीले ५ अर्ब ८१ करोड २० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । आव २०७९/८० मा ५ अर्ब ४६ करोड ७० लाख रुपैयाँ र आव २०७८/७९ मा ६ अर्ब ४८ करोड १० लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेको थियो । सन् २०१३ मा स्थापना भएको रिद्धि सिद्धि सिमेन्ट लिमिटेड शङ्कर ग्रुप र अम्बे ग्रुपको संयुक्त लगानीमा सञ्चालित सिमेन्ट उद्योग हो । कम्पनीले ‘रिद्धि सिद्धि’ र ‘मकवानपुर’ ब्रान्डअन्तर्गत अर्डिनरी पोर्टल्यान्ड सिमेन्ट (ओपीसी) तथा पोर्टल्यान्ड पोजोलाना सिमेन्ट (पीपीसी) उत्पादन तथा बिक्री गर्दै आएको छ । कम्पनीको स्थापित ग्राइन्डिङ क्षमता प्रतिवर्ष ०.७३ मिलियन मेट्रिक टन रहेको छ भने क्लिंकर उत्पादन क्षमता ०.८४ मिलियन मेट्रिक टन छ । बन्द रहेको ०.२४ मिलियन मेट्रिक टन पीएससी उत्पादन क्षमता भने यसमा समावेश गरिएको छैन । कम्पनीको उत्पादन केन्द्र मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिका–रातोमाटेमा रहेको छ भने केन्द्रीय कार्यालय काठमाडौंको थापाथलीस्थित सेन्ट्रल बिजनेस पार्कमा छ । सन् २०२६ को अप्रिलसम्म सुलभ अग्रवाल कम्पनीका सबैभन्दा ठूलो सेयरधनी छन्, जसको स्वामित्व ५१.७९ प्रतिशत रहेको छ । कम्पनीले ०.८४ मिलियन मेट्रिक टन क्षमताको क्लिंकर उत्पादन प्लान्टमार्फत ‘ब्याकवर्ड इन्टिग्रेसन’ रणनीति अपनाएको छ । हेटौंडास्थित उत्पादन केन्द्र नजिकै रहेका आफ्नै चुनढुंगा खानीका कारण मुख्य कच्चा पदार्थको आपूर्ति सुनिश्चित भएको कम्पनीले जनाएको छ । थप खानीहरू विकासको चरणमा रहेकाले आगामी वर्षमा कच्चा पदार्थको उपलब्धता अझ सुदृढ हुने र उत्पादन क्षमता विस्तारमा सहयोग पुग्ने कम्पनीको विश्वास छ । आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा कच्चा पदार्थको खपत र बिक्री खर्च बढेका कारण कम्पनीको सञ्चालन नाफा १ अर्ब ४५ करोड १० लाख रुपैयाँबाट घटेर १ अर्ब २५ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ । तर वित्तीय खर्च घटेकाले खुद नाफा ४ करोड १० लाख रुपैयाँबाट बढेर ८ करोड २० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । त्यस्तै, ग्रस क्यास एक्रुअल्स पनि ४४ करोड ६० लाख रुपैयाँबाट बढेर ४९ करोड ९० लाख रुपैयाँ पुगेको छ । आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ९ महिनामा कम्पनीको सञ्चालन नाफा ७३ करोड ८० लाख रुपैयाँ, खुद नाफा २ करोड रुपैयाँ तथा ग्रस क्यास एक्रुअल्स ३१ करोड ३० लाख रुपैयाँ रहेको छ, जसले नाफामा दबाब कायम रहेको संकेत गर्छ । कम्पनीले विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट १२ अर्ब २१ करोड ४४ लाख रुपैयाँ ऋण लिएको छ । यसमध्ये ८ अर्ब १४ करोड ९१ लाख रुपैयाँ दीर्घकालीन र ४ अर्ब ६ करोड ५२ लाख रुपैयाँ अल्पकालीन ऋण रहेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा कुल ऋण ११ अर्ब ९३ करोड ७५ लाख रुपैयाँ थियो । कार्यशील पुँजीको आवश्यकता पनि बढ्दो क्रममा छ। कम्पनीको औसत मौज्दात अवधि २३४ दिनबाट बढेर २५८ दिन पुगेको छ । ग्राहकबाट रकम असुली गर्ने औसत अवधि ५३ दिनमा स्थिर रहे पनि आपूर्तिकर्तालाई भुक्तानी गर्ने अवधि १२१ दिनबाट घटेर १०९ दिनमा झरेको छ । यसका कारण कम्पनीको सञ्चालन चक्र १६७ दिनबाट बढेर २०२ दिन पुगेको छ, जसले व्यवसाय सञ्चालनका लागि थप कार्यशील पुँजी आवश्यक पर्ने अवस्था देखाएको छ । कम्पनीका अनुसार सिमेन्ट उद्योगमा प्रतिस्पर्धा अझ तीव्र बन्दै गएको छ । स्थापित ब्रान्डसँगै संगठित र असंगठित दुवै क्षेत्रका उद्योगहरूको उपस्थिति तथा नयाँ उद्योगको प्रवेश र क्षमता विस्तारले मूल्य निर्धारण गर्ने क्षमता सीमित बनाएको छ । हाल नेपालमा करिब ६० वटा सिमेन्ट उद्योग र २० वटा क्लिंकर उद्योग सञ्चालनमा छन् भने थप उद्योगहरू निर्माणाधीन छन् । यस्तो अवस्थामा कच्चा पदार्थको लागत बढे पनि त्यसको भार उपभोक्तामा सार्न कठिन हुने भएकाले आगामी दिनमा उद्योगको नाफामा थप दबाब पर्न सक्ने कम्पनीले जनाएको छ ।
वीरगन्ज भन्सारले उठायो साढे दुई खर्ब राजस्व
काठमाडौं । वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयले गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा दुई खर्ब ४३ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको छ । कार्यालयले गत आर्थिक वर्षमा वार्षिक लक्ष्यको ८९ दशमलव १९ प्रतिशत राजस्व संकलन गरेको सूचना अधिकारी उदयसिंह विष्टले जानकारी दिए । कार्यालयका लागि गत आर्थिक वर्षभरिमा दुई खर्ब ७३ अर्ब ३७ करोड राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य निर्धारण गरेको थियो । भन्सार विभागले गत आर्थिक वर्षभरिमा देशभरका सबै भन्सार कार्यालयबाट पाँच खर्ब ८८ अर्ब २५ करोड राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको थियो । विभागको कुल वार्षिक लक्ष्यमा वीरगन्ज कार्यालयको योगदान ४१ दशमलव ४५ प्रतिशत रहेको छ । कार्यालयले चालु आवको साउनमा १८ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ, भदौमा २० अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ, असोजमा १९ अर्ब नौ करोड रुपैयाँ, कात्तिकमा १७ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ, मङ्सिरमा २० अर्ब ८० करोड रुपैयाँ राजस्व संंकलन गरेको थियो । साथै पुसमा २० अर्ब २० करोड रुपैयाँ, माघमा १८ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ, फागुनमा १९ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ, चैतमा २२ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ, वैशाखमा २१ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ, जेठमा २२ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ र असारमा २२ अर्ब चार करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन गरेको छ ।
साना नदी तथा खोलामा आकस्मिक बाढीको जोखिम
काठमाडौं । आज देशका केही जिल्लाका साना नदी तथा खोलामा पानीको बहाव उल्लेख्य बढ्ने तथा आकस्मिक बाढीको मध्यम जोखिम रहने पूर्वानुमान गरिएको छ । जल तथा मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गत बाढी पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार ताप्लेजुङ, सोलुखुम्बु, सङ्खुवासभा, दोलखा, सिन्धुपाल्चोक, काभ्रेपलाञ्चोक, काठमाडौं, भक्तपुर, ललितपुर, मकवानपुर, चितवन, पाल्पा, कास्की, तनहुँ, स्याङ्जा, पर्वत, बागलुङ, म्याग्दी, मुस्ताङ, रुकुम पश्चिम, डोटी, बझाङ, कैलाली र कञ्चनपुर तथा आसपासका जिल्लाबाट बग्ने साना नदी र खोलामा बहाव उल्लेख्य बढ्ने सम्भावना रहेको जनाएको छ । विभागका बाढीविद् विनोद पराजुलीले ती क्षेत्रमा आकस्मिक बाढीको मध्यम जोखिम रहेकाले नदी तथा खोला आसपास बसोबास गर्ने नागरिक, सडक यात्री र निर्माण कार्यमा संलग्नलाई आवश्यक सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन् । महाशाखाका अनुसार निरन्तरको वर्षासँगै पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा बहाव बढ्ने भएकाले नदी किनार, तटीय क्षेत्र तथा डुबान र पहिरोको जोखिम भएका स्थानमा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने अवस्था रहेको छ । मनसुनी गतिविधि बढ्न गई देशका हिमाली/पहाडी भू–भाग, कोशी, बागमती, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशको तराई भू–भागका थोरै स्थान तथा मधेस, बागमती र गण्डकी प्रदेशको तराईको एक–दुई स्थानमा भारीदेखि धेरै भारी वर्षाको सम्भावना रहेको विभागले जनाएको छ । विभागका मौसमविद् डेविट ढकालले कोशी, गण्डकी, लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी र तराई भू–भागको एक–दुई स्थानमा अति भारी वर्षाकोसमेत सम्भावना रहेको जानकारी दिए ।
